[PWC-MEDIA] ‘Sportbiografieën worden steeds persoonlijker’

  • From: "Media, RU" <media@xxxxx>
  • To: "Media, RU" <media@xxxxx>
  • Date: Wed, 13 Feb 2019 14:29:33 +0000

[cid:image005.jpg@01D4C3B0.EB4512E0]
‘Sportbiografieën worden steeds persoonlijker’
Vanaf de eerste sportbiografie uit 1928, over schaatser en wielrenner Jaap 
Eden, tot de biografie van voetballer Theo Janssen deze maand is er een hoop 
veranderd in het genre. Historicus Aad Haverkamp geeft een cultuurhistorische 
analyse van de levensverhalen van Nederlandse sporters en hun maatschappelijke 
context. Hij promoveert op 27 februari op het onderwerp aan de Radboud 
Universiteit. ‘We krijgen steeds meer te zien van het privéleven van sporters, 
een ontwikkeling die we ook elders in de samenleving zien.’

[cid:image006.jpg@01D4C3B0.EB4512E0]Wie tegenwoordig een boekwinkel 
binnenstapt, ontkomt niet aan het grote aanbod aan sportbiografieën. De enorme 
populariteit van dit genre is een recent fenomeen, maar de eerste Nederlandse 
sportbiografie werd al in 1928 gepubliceerd. In de tussentijd is er een hoop 
veranderd in de vorm en inhoud van de biografie.

Hollandse held
In zijn proefschrift laat Haverkamp de belangrijkste ontwikkelingen van het 
genre van de sportbiografie tussen 1928 en 2014 zien. Hij onderscheidt 
verschillende fases. Haverkamp: ‘In de eerste periode (1928-1969) werd de 
sporter bijvoorbeeld nog voornamelijk als een gewone, typisch Hollandse held 
gepresenteerd, die ondanks het succes met beide benen op de grond bleef staan.’ 
Over Faas Wilkes, een van de eerste voetballers in het buitenland bij het 
Italiaanse Internationale, beschreef de biograaf hoe koel hij zijn ‘nuchtere 
Nederlandse hoofd’ hield in de broeierige Italiaanse stadions. En judoka Anton 
Geesink werd geprezen omdat hij nog zo vaak op bezoek kwam in zijn Utrechtse 
volkswijk Wijk C.

Zelfverzekerde topsporters
In de jaren daarna, tot 1989, werden sporters steeds meer gepresenteerd als 
zelfverzekerde topsporters: assertief, professioneel, zakelijk met geld. In de 
biografieën van deze tijd lag ook veel nadruk op conflicten. ‘Veel sporters 
werden bijvoorbeeld neergezet als antiautoritair, in positieve zin. Neem bokser 
Rudy Koopmans. Zijn biografie staat voor een groot deel in het teken van zijn 
strijd tegen iedereen om erkenning: het moeilijke gevecht buiten de ring.’ Ook 
de aandacht voor het leven buiten de sport kwam in deze periode op. 
Roddelbladen als Story en Privé ontstonden in de jaren zeventig en hadden ook 
hun weerslag op de interesse in het privéleven van sporters.

Emoties en psyche
Vanaf 1990 tot 2005 nam de aandacht voor emoties en de psyche van sporters 
verder toe. ‘Biografen zoomden in op emoties en in sommige gevallen ook de 
psychische problemen van sporters. Ze toonden hun kwetsbare kant.’ In een 
biografie over voetballer Ruud Gullit beschreef de biograaf bijvoorbeeld hoe 
hij mentaal gebukt ging onder zijn blessures. In deze periode verscheen ook een 
biografie over wielrenster Leontien van Moorsel, waarin haar problemen met 
anorexia werden gedeeld.

Misstappen
In de laatste periode (2006-2014) is het persoonlijke aspect nog verder 
toegenomen, omdat biografen ook aandacht zijn gaan besteden aan misstappen van 
sporters, zoals overspel en verslavingen. Een bekend voorbeeld is het boek over 
Wim Kieft, dat voor een groot deel draait om zijn worsteling met een 
cocaïneverslaving.

‘Kenmerkend is dat er in deze periode, in tegenstelling tot eerder, veel boeken 
verschijnen over sporters die niet per se heel succesvol zijn geweest, maar wel 
een interessant persoonlijk verhaal hebben, zoals René van der Gijp waarvan 
altijd wordt gezegd dat hij niet alles uit zijn carrière heeft gehaald wat er 
in zat of wielrenner Gert Jakobs die in de eerste plaats een meesterknecht 
was.’ Sportsucces is niet langer meer het belangrijkste criterium voor het 
schrijven van een sportbiografie.

Haverkamp: ‘In grote lijnen kun je zeggen dat de biografie in de loop der jaren 
is geëvolueerd door steeds nieuwe thema’s aan te boren, zoals geld, emoties en 
verslavingen. Op die manier zijn sportbiografen steeds meer doorgedrongen tot 
de privélevens van sporters.’

Op 27 februari verschijnt van het proefschrift ‘Biografieën in beweging. Een 
cultuurhistorische analyse van levensverhalen van Nederlandse topsporters, 
1928-2014’ een handelseditie bij Uitgeverij Verloren. Het boek is nu al online 
te 
bestellen<https://verloren.nl/boeken/2086/248/28438/cultuur-en-mentaliteit/biografieen-in-beweging>.

Meer weten? Neem contact op met
●        Aad Haverkamp, 06-29030734, 
aadhaverkamp@xxxxxxxxx<mailto:aadhaverkamp@xxxxxxxxx>
●        Wetenschapscommunicatie Radboud Universiteit, (024) 361 6000, 
media@xxxxx<mailto:media@xxxxx>.
●        Voor recensie-exemplaren en beeldmateriaal: 
info@xxxxxxxxxxx<mailto:info@xxxxxxxxxxx>

**Lees dit bericht ook online: 
https://www.ru.nl/nieuws-agenda/nieuws/vm/hlcs/2019/sportbiografieen-steeds-persoonlijker/
 **

JPEG image

JPEG image

JPEG image

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] ‘Sportbiografieën worden steeds persoonlijker’ - Media, RU