[PWC-MEDIA] Persbericht: Toename van extremen vraagt om intensieve monitoring van rivieren

  • From: "Niessen, Jac" <jac.niessen@xxxxxx>
  • To: PWC-Media <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Thu, 25 Jan 2018 08:20:44 +0000

[https://meltwater-apps-production.s3.amazonaws.com/uploads/images/55278eef35dc11c18485e630/blobid1_1509614578648.png]

Persbericht Wageningen University & Research, nr. 002, 25 januari 2018 – Video 
beschikbaar<http://link.email.dynect.net/link.php?DynEngagement=true&H=w8Bl7ZSLqC%2BFFEF9P0XN9HJB14ltnTgt2r4zKtmGsiA5bfE55aykH%2BUoORFVoBus1gOVeCVxPWE3roQIhb08IrwQXuRgP1FmA9GNVA7W7hwTAiVxTHpIXg%3D%3D&G=0&R=https%3A%2F%2Fyoutu.be%2FV1PoLFZrYDg&I=20180125080816.0000014a4748%40mail6-51-ussnn1&X=MHwxMDQ2NzU4OjVhNjk5MDY5ODZjNGE1NGZmYzFmNjY1ODs%3D&S=ckuft_fthD4RgnSQ68yu31fOcR-mIlih5zoJXJCM7mY>

https://www.wur.nl/nl/nieuws/Toename-van-extremen-vraagt-om-intensieve-monitoring-van-rivieren.htm<http://link.email.dynect.net/link.php?DynEngagement=true&H=w8Bl7ZSLqC%2BFFEF9P0XN9HJB14ltnTgt2r4zKtmGsiA5bfE55aykH%2BUoORFVoBus1gOVeCVxPWE3roQIhb08IrwQXuRgP1FmA9GNVA7W7hwTAiVxTHpIXg%3D%3D&G=0&R=https%3A%2F%2Fwww.wur.nl%2Fnl%2Fnieuws%2FToename-van-extremen-vraagt-om-intensieve-monitoring-van-rivieren.htm&I=20180125080816.0000014a4748%40mail6-51-ussnn1&X=MHwxMDQ2NzU4OjVhNjk5MDY5ODZjNGE1NGZmYzFmNjY1ODs%3D&S=60rm_bXh4pnrcKPTB8W2tLDJpoABPt4N2MajLIeHrl0>

Toename van extremen vraagt om intensieve monitoring van rivieren

Door klimaatverandering en verandering in landgebruik zegt het verleden weinig 
over toekomstige extreme afvoeren van rivieren. Een slimme gecombineerde aanpak 
van monitoring en beheer van deltagebieden verhoogt de veiligheid, houdt 
vaargeulen bevaarbaar, voorziet in zoetwatervoorziening en versterkt de 
biodiversiteit. Dat zegt prof.dr. Ton Hoitink in zijn intreerede als 
persoonlijk hoogleraar aan Wageningen University & Research op 25 januari.

Voor Nederland maar ook voor ander deltagebieden op de wereld is het beheer van 
de rivierstromen van levensbelang. In het ‘wild’ zijn rivieren geen vast 
ingebedde verdiepingen van het landschap, gevuld met water. ”Rivieren zijn 
beweeglijk”, zegt de nieuwe persoonlijk hoogleraar bij de leerstoelgroep 
Hydrologie en kwantitatief waterbeheer in Wageningen. “Door erosie en 
afzettingen verandert de bedding voortdurend. Dat betekent dat zandbanken 
ontstaan en opschuiven, duinen aangroeien en de hele rivier zelfs zijwaarts kan 
opschuiven.”

De hoeveelheden water en sediment die meestromen bepalen of er erosie, dan wel 
sedimentatie optreedt. Komt er meer sediment in het water dan de rivier kan 
dragen, dan zakken de zwaardere deeltjes naar de bodem of hechten zich op de 
oevers; komt er minder sediment de rivier in, dan treedt er erosie op. De bodem 
en oevers slijten dan uit en nemen de bodemdeeltjes mee stroomafwaarts.

Met name in de Nederlandse rivieren, die gezamenlijk één delta vormen, staat de 
veiligheid voorop. De rivieren zijn via kribben en oeverbescherming gefixeerd 
in het landschap. In dat gebied moet het rivierwater, ook bij hoge extremen, 
worden opgevangen, is er scheepvaart, zijn er opties om zand voor de bouw te 
exploiteren en is er ruimte voor biodiversiteit. In deltagebieden dichter bij 
de kust, speelt bovendien het binnendringen van zout zeewater via de 
rivierarmen. Het zilte water kan via de rivieren diep het land indringen, 
vooral over de bodem, omdat zout water zwaarder is dan zoet water. Vooral bij 
een hoge vloed en een lage rivierafvoer, zoals in hete zomers, kan dan de 
drinkwatervoorziening in gevaar komen vanwege verzilting. Denk daarbij ook aan 
water voor irrigatie en industrieel gebruik.

Integrale aanpak rivieren

 “Om veiligheid, bevaarbaarheid, drinkwatervoorziening, zandwinning, 
biodiversiteit in een ingedijkt deltagebied, zoals in Nederland, intact te 
houden of zelfs te versterken, zijn slimme oplossingen en intensieve monitoring 
nodig,” zegt prof. Hoitink. Een even eenvoudig als effectief project is een 
serie van langsdammen in de Waal – lange, lage dammen tussen de oever en het 
midden van de rivier, over een lengte van 10 kilometer. Deze parallel aan de 
rivier lopende dammen kunnen mogelijk een alternatief vormen voor de kribben, 
die dwars op de rivier liggen. Met een longitudinale dam stijgt het waterniveau 
bij lage standen en daalt het niveau bij hoog water. Bovendien ontstaat er 
tussen de dam en de oever een natuurlijke omgeving voor waterflora en fauna. 
“Hoe dat proces zich ontwikkelt is bijzonder moeilijk te voorspellen. Dat hangt 
sterk af van de uitwisseling van water en sediment van de hoofdstroom richting 
het zijkanaal. Daar doen we nu metingen aan,” zegt prof. Hoitink.

Verrassing in Borneo

Soms hebben rivieren onverwachte geheimen. Een voorbeeld is de rivier Mahakam 
op Borneo. Daar zagen we dat er sedimentafzettingen plaatshadden in de 
buitenbocht – volstrekt tegen de ’regels‘ in. En erosie vond plaats in de 
binnenbocht. Al net zo’n overtreding. “Onze nadere studie van die scherpe bocht 
in de rivier leerde dat er ontzettend diep uitgeschuurde holtes in de bodem 
aanwezig waren, tot wel vijftig meter diep. Spectaculair,” aldus prof. Hoitink.

NOOT VOOR DE REDACTIE

Meer informatie via prof.dr. Ton Hoitink, leerstoelgroep Hydrology and 
Quantitative Water management Group, Wageningen University & Research, tel. 
0317 482 775, ton.hoitink@xxxxxx<mailto:ton.hoitink@xxxxxx>, of via Jac 
Niessen, wetenschapsvoorlichter Wageningen University & Research, tel. 0317 
485003, jac.niessen@xxxxxx<mailto:jac.niessen@xxxxxx>. zie ook video: 
https://youtu.be/V1PoLFZrYDg<http://link.email.dynect.net/link.php?DynEngagement=true&H=w8Bl7ZSLqC%2BFFEF9P0XN9HJB14ltnTgt2r4zKtmGsiA5bfE55aykH%2BUoORFVoBus1gOVeCVxPWE3roQIhb08IrwQXuRgP1FmA9GNVA7W7hwTAiVxTHpIXg%3D%3D&G=0&R=https%3A%2F%2Fyoutu.be%2FV1PoLFZrYDg&I=20180125080816.0000014a4748%40mail6-51-ussnn1&X=MHwxMDQ2NzU4OjVhNjk5MDY5ODZjNGE1NGZmYzFmNjY1ODs%3D&S=ckuft_fthD4RgnSQ68yu31fOcR-mIlih5zoJXJCM7mY>

In 2018 bestaat Wageningen University & Research 100 jaar. Vanuit de missie ‘To 
explore the potential of nature to improve the quality of life’ combineren wij 
fundamentele en toegepaste kennis om bij te dragen aan het oplossen van 
belangrijke vragen in het domein van gezonde voeding en leefomgeving. Onze 
6.500 medewerkers en 10.000 studenten laten zich met open en nieuwsgierige blik 
inspireren door natuur, maatschappij en technologie. Inspiratie die ons al een 
eeuw in staat stelt om te verwonderen, kennis te ontwikkelen en deze wereldwijd 
toe te passen; oftewel 100 years Wageningen Wisdom & Wonder. 
www.wur.nl<http://www.wur.nl>

Attachment: 002_20180125_image%20Borneo%20river_100x1300_IMG_1911_cut.jpg
Description: 002_20180125_image%20Borneo%20river_100x1300_IMG_1911_cut.jpg

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Persbericht: Toename van extremen vraagt om intensieve monitoring van rivieren - Niessen, Jac