[PWC-MEDIA] Persbericht Tilburg University - Referendum heeft toegevoegde waarde in gemeenten

  • From: "C.H. Schouten" <C.H.Schouten@xxxxxx>
  • To: "pwc-media@xxxxxxxxxxxxx" <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Thu, 17 Oct 2019 08:40:24 +0000






[https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/templates.smart.pr/v2/custom/uvt/tilburguniversity/img/UVTI200-PERS-PORTAL-persbericht.jpg]







17 oktober 2019
Referendum heeft toegevoegde waarde in gemeentelijke democratie
Het nationaal referendum ligt onder vuur als instrument binnen de Nederlandse 
democratie. Maar wanneer gemeenten referenda uitschrijven, werken ze door de 
bank genomen wel. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Koen van der 
Krieken, die op vrijdag 18 oktober promoveert aan Tilburg University. Volgens 
Van der Krieken laat de lokale praktijk zien dat het referendum wel degelijk 
past binnen een vertegenwoordigende democratie als de Nederlandse.

Van der Krieken onderzocht alle referenda die tot en met juli 2018 in 
Nederlandse gemeenten zijn uitgeschreven, in totaal 215. Deze referenda hebben 
in veel gevallen een positieve bijdrage geleverd aan de politieke 
besluitvorming, concludeert hij. Hoewel de gemiddelde opkomst bij lokale 
referenda met 39,7% onder het gemiddelde ligt van veel verkiezingen, krijgen 
inwoners de kans om zich uit spreken over een concreet vraagstuk. En als 
voldoende kiezers een stem uitbrengen, dan blijken gemeenteraden in de meeste 
gevallen (67,4%) ook daadwerkelijk een besluit te nemen dat in lijn is met het 
meerderheidsstandpunt. Het heeft dus zin om te gaan stemmen bij een referendum.

Leren van gemeenten
Het gemeentelijk referendum is in Nederland niet strikt gereguleerd. Daardoor 
heeft zich in ruim honderd jaar een unieke praktijk kunnen ontwikkelen, waar we 
op landelijk niveau ons voordeel mee kunnen doen. Ook andere landen kunnen 
hiervan leren.

Zo hebben verschillende gemeenten geëxperimenteerd met meer dan de twee 
standaard antwoordopties, waardoor het referendum meer ruimte bood voor nuance 
en compromis. Daarbij was ook goed nagedacht over de procedure voor het 
uitbrengen en tellen van de stemmen. Want bij meer dan twee antwoordopties is 
de kans groot dat geen enkele optie meer dan 50% +1 van de stemmen – een 
absolute meerderheid – krijgt. Daarom hebben sommige gemeenten gewerkt met de 
alternatieve methoden approval voting en preferential voting.

Geen opkomstdrempel
Ook over de opkomstdrempel voor de geldigheid van de uitslag is door veel 
gemeenten nagedacht. Bij het recente nationale Oekraïne-referendum speelde deze 
opkomstdrempel een belangrijke rol in het maatschappelijk debat. De 
opkomstdrempel zou ertoe kunnen leiden dat voorstanders van het 
associatieverdrag bij het referendum thuisbleven, om zo te voorkomen dat de 
opkomstdrempel werd gehaald. Bij de meeste gemeentelijke referenda gold 
helemaal geen drempel, of werd met een uitkomstdrempel gewerkt. Bij dit type 
drempel moet een bepaald percentage kiezers op een van de antwoordopties 
stemmen voor een geldig resultaat.

Debat
Verder proberen gemeenten op allerlei manieren voorafgaand aan het referendum 
de maatschappelijke discussie te faciliteren. De kern van een referendum is 
niet alleen de stemming. Het debat waarin mensen hun mening vormen is minstens 
even belangrijk.

Volgens Van der Krieken laat zijn onderzoek zien dat het (raadgevend) 
referendum wel degelijk past in een vertegenwoordigende democratie als de 
Nederlandse, dat het instrument ruimte laat voor nuance en compromis en dat 
volksvertegenwoordigers de uitslag in de lokale praktijk in de meeste gevallen 
niet naast zich neer leggen.

Noot voor de pers
Koen van der Krieken promoveert op vrijdag 18 oktober 2019 in de aula van 
Tilburg University. Titel proefschrift: Winst of verlies? Het lokale referendum 
in Nederland, 1906-2018. Promotores: prof. dr. F. Hendriks, prof. mr. dr. 
L.H.J. Adams, copromotor: dr. L.J. de Graaf. Stuur voor een recensie-exemplaar 
een mailtje naar 
persvoorlichters@xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx<mailto:persvoorlichters@xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx>.
 Koen van der Krieken is te bereiken via 
k.h.j.vdrkrieken@xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx<mailto:k.h.j.vdrkrieken@xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx>,
 tel. 06-36192592.

[footer]











Geen berichten meer ontvangen van ons? Klik 
hier<http://link.pressmailings.com/wf/click?upn=jOkp-2FFRd1AoecTCbEUMMZUGv67vEZBHr2WTPX84mf2w25jPkmu7wbsrLPxSWBcS1xg-2Fsi4-2FrTO7CBnvaDranXVMQbEB-2FuotQh458VNDJsnU-3D_aVu1Dbh-2B0vPUwd7iw0rc8th4i8uKNeRTiYe5Y83icK1wpzNOXnMklhNOksoHifrr-2F-2FJP110oMaijKzjAEauVOe-2Fhk6S-2F8BsefO2ych0PQepnFBPx9RHgo-2Bmknnvo5jx01vvj9FhW9qx5uKh5x4sFIgnRRUVc86ctVaH5ROmcPo6qW7fYjRw61a-2FXIuDXl1Rrsr8WrNzFemHhJETHwoMw-2Be3pqhZWaWNfLd4Z7mlYkAudGLbjPqqI8BKcgwG-2BaVMeHWDCqRyIHmM0-2FWypQIz9ZqQOSSRmhMXonO2b3mAZO68Zq34MI8BXheIwgnAHKj2pi4hsqAo-2FrI0vBVtvED2lme2IG34qZNivj2-2FFyk2Xyvkj83-2Fo9i0uSGcw-2BM4XBNRc>.




Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Persbericht Tilburg University - Referendum heeft toegevoegde waarde in gemeenten - C.H. Schouten