[PWC-MEDIA] Persbericht TU Delft: ‘Vaderlijk’ en ‘moederlijk’ DNA van schimmels op verschillende momenten actief

  • From: Claire Hallewas <C.R.Hallewas@xxxxxxxxxx>
  • To: "pwc-media@xxxxxxxxxxxxx" <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Thu, 12 Apr 2018 08:31:17 +0000

English 
version<https://www.tudelft.nl/en/2018/tu-delft/paternal-and-maternal-dna-in-fungi-active-at-different-times/>

‘Vaderlijk’ en ‘moederlijk’ DNA van schimmels op verschillende momenten actief

Veel paddenstoelen hebben twee verschillende kernen in hun cellen, een van de 
‘vader’ en een van de ‘moeder’. Onderzoekers van de universiteiten Delft, 
Utrecht en Wageningen hebben nu ontdekt dat de genen van de ouderlijke DNA’s op 
verschillende momenten in de ontwikkeling van de paddenstoel tot expressie 
komen. “Dit betekent dus dat als genen worden geïdentificeerd die betrokken 
zijn bij paddenstoelvorming, we voortaan eerst moeten uitzoeken of de 
vaderlijke of de moederlijke kern actief is,” aldus promovendus Thies Gehrmann 
van de TU Delft. De resultaten van het onderzoek zijn op 11 april gepubliceerd 
in het wetenschappelijke tijdschrift PNAS.

[cid:image001.jpg@01D3D249.6382ABF0]
Foto: Ivar Pel

Bier en brood
Schimmels, zoals paddenstoelen, spelen een belangrijke rol in ons ecosysteem. 
In de natuur zorgen ze voor de recycling van dode planten en dieren. Wij mensen 
voeden ons niet alleen met paddenstoelen, maar gebruiken ze ook in de bereiding 
van voedsel, zoals brood en bier, en als bioreactoren voor het maken van onder 
meer medicijnen. Ze spelen bovendien een directe rol in de gezondheid van de 
mens, omdat ze infecties kunnen veroorzaken. Om het potentieel van 
paddenstoelen (en breder: schimmels) te kunnen benutten, en hun ongewenste 
effecten te voorkomen, is een beter begrip van schimmels nodig. Paddenstoelen 
zijn echter zeer complexe organismen, ook qua genetische processen.

DNA niet vermengd
De onderzoekers uit Delft, Utrecht en Wageningen keken in deze studie naar de 
expressie van genen in paddenstoelen, zowel in een modelpaddenstoel als in de 
witte paddenstoel die wij eten. Ze bestudeerden het bijzondere fenomeen dat de 
Delftse promovendus Thies Gehrmann ontdekte. ”Veel schimmels hebben twee 
verschillende kernen in hun cellen, elk met ander genetisch materiaal. Een 
paddenstoel krijgt zijn DNA ook van beide ouders, maar dit wordt niet vermengd 
in een enkele kern, zoals bij de mens. We hebben nu gezien dat genen op de 
beide ouderlijke DNA’s op verschillende momenten in de ontwikkeling tot 
expressie komen – wat voorheen niet bekend was.”

Impact
De impact van deze bevinding is dat voortaan eerst uitgezocht moet worden of de 
vaderlijke of de moederlijke kern actief is als men paddenstoelen bestudeert, 
bijvoorbeeld in de zoektocht naar genen betrokken bij paddenstoelvorming. Dit 
nieuwe inzicht in de moleculaire mechanismen van het paddenstoelen-DNA, kan 
bijvoorbeeld gebruikt worden in de stamveredeling voor het verbeteren van de 
kweek van eetbare paddenstoelen, zoals de champignon.

Alternatieve splicing
De publicatie in PNAS komt voor een belangrijk deel voort uit het proefschrift 
van Thies Gehrmann, die op vrijdag 6 april promoveerde aan de TU Delft. ‘Voor 
mijn promotieonderzoek heb ik bioinformaticamethoden ontwikkeld en toegepast om 
variaties binnen en tussen paddenstoelvormende schimmels te begrijpen. Het 
fenomeen dat we nu in PNAS beschrijven, is daar een voorbeeld van. Daarnaast 
laat ik zien dat ook een ander proces, alternatieve splicing, een deel van de 
variaties veroorzaakt. Bij schimmels is het moeilijk om dit fenomeen te 
bestuderen en als gevolg daarvan was het overheersende geloof dat er geen 
splicing plaatsvond.’

Duizenden gevallen
Alternatieve splicing is een proces in de cel waardoor één enkel gen 
verschillende eiwitten kan produceren, elk met zijn eigen functie. Afwijkende 
alternatieve splicing en mutaties in de producten van alternatieve splicing, 
zijn in verband gebracht met kanker, autisme en ernstige 
ontwikkelingsstoornissen, zowel bij muizen als bij mensen. Ondanks die grote 
gevolgen voor zoogdieren, is alternatieve splicing in schimmels echter nog 
nauwelijks onderzocht. ‘Thies Gehrmann heeft nu voor de schimmel S. commune 
laten zien dat hierin duizenden gevallen van alternatieve splicing voorkomen.

Dit onderzoek is gefinancierd door Technologiestichting STW, tegenwoordig 
NWO-domein Toegepaste en Technische Wetenschappen.

Meer informatie
Nucleus-specific expression in the multinuclear mushroom-forming fungus 
Agaricus bisporus reveals different nuclear regulatory 
programs<http://www.pnas.org/content/early/2018/04/10/1721381115>, Thies 
Gehrmann, Jordi F. Pelkmans, Robin A. Ohm, Aurin M. Vos, Anton S. M. 
Sonnenberg, Johan J. P. Baars, Han A. B. Wösten, Marcel J. T. Reinders and 
Thomas Abeel. Proceedings of the National Academy of Sciences, April 2018, 
201721381; DOI:10.1073/pnas.1721381115.
Persbericht September 2016 TU Delft en Universiteit Utrecht onthullen verborgen 
lagen in 
schimmels<https://www.tudelft.nl/2016/tu-delft/tu-delft-en-universiteit-utrecht-onthullen-verborgen-lagen-in-schimmels/>.
Proefschrift Thies Gehrmann: ‘Bioinformatic Analysis of Genomic and 
Transcriptomic Variation in 
Fungi<https://repository.tudelft.nl/islandora/object/uuid%3Ab7844e47-91c4-49a4-9178-d64ba4b45713?collection=research>’.

Contact
Thomas Abeel (Assistant Professor Bioinformatics TU Delft), 
T.Abeel@xxxxxxxxxx<mailto:T.Abeel@xxxxxxxxxx>,+31 (0)15 27 85114
Thies Gehrmann (op 6 april gepromoveerd bij de Pattern Recognition & 
Bioinformatics groep van de TU Delft), 
thiesgehrmann@xxxxxxxxx<mailto:thiesgehrmann@xxxxxxxxx>
Claire Hallewas (persvoorlichter TU Delft), 
C.R.Hallewas@xxxxxxxxxx<mailto:C.R.Hallewas@xxxxxxxxxx>, +31 (0)6 40953085

U ontvangt dit bericht via de PWC-medialijst. U kunt zich afmelden via 
www.platformwetenschapscommunicatie.nl<file:///\\www.platformwetenschapscommunicatie.nl>.
Dit bericht is afkomstig van de TU Delft, Communication, Postbus 5, 2600 AA 
Delft, www.tudelft.nl<http://www.tudelft.nl/>.

JPEG image

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Persbericht TU Delft: ‘Vaderlijk’ en ‘moederlijk’ DNA van schimmels op verschillende momenten actief - Claire Hallewas