[PWC-MEDIA] Persbericht TU Delft: Hollandse Meesters zien, aanraken en vastleggen

  • From: Dimmy van Ruiten <D.M.vanRuiten@xxxxxxxxxx>
  • To: "pwc-media@xxxxxxxxxxxxx" <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Wed, 2 Oct 2019 12:51:42 +0000

Hollandse Meesters zien, aanraken en vastleggen

Een afbeelding van een schilderij op een scherm of poster lijkt vaak wel op het 
schilderij, maar komt qua uiterlijk toch niet in de buurt van het echte werk. 
Schilders zoals Rembrandt en Vermeer schilderde heel bewust variaties in kleur, 
hoogte en transparantie om hun afbeeldingen nog levensechter te laten lijken. 
Wanneer je voor een schilderij staat, ontdek je dat het in werkelijkheid een 
driedimensionaal ‘landschap’ van verf is, met allerlei variaties in kleur, 
hoogte, glans en transparantie. Onderzoeker Willemijn Elkhuizen heeft een 
integrale aanpak ontwikkeld voor het reproduceren van de hele verschijningsvorm 
van een schilderij, gebruikmakend van 3D-scannen, digitale beeldbewerking en 
3D-printen. Ze promoveert op vrijdag 4 oktober op dit onderwerp aan de TU Delft.

Een exact lijkende kopie
Het onderzoek van Elkhuizen behelst de reproductie van de kleur, topografie en 
in het bijzonder de glansvariatie van het oppervlak. De doelstelling was om een 
uiterlijk te creëren dat qua perceptie overeenkomt met het origineel, 
gebruikmakend van hoge resolutie 3D scannen en 3D printen. ‘We hebben vijf 
casestudies uitgevoerd, met verschillende wereldberoemde schilderijen, 
waaronder werken van Vincent van Gogh, Rembrandt van Rijn en Johannes Vermeer’, 
zegt Elkhuizen.

Aanraken mag/moet
Diverse toepassingen van de reproducties zijn bekeken, waaronder de 
mogelijkheid om reconstructies te maken. Deze reproducties en reconstructies 
zijn inmiddels te zien geweest in diverse exposities, waaronder de 
tentoonstelling Rembrandt? De zaak Saul en David, in het 
Mauritshuis<https://www.mauritshuis.nl/nl-nl/ontdek/tentoonstellingen/rembrandt-de-zaak-saul-en-david/>
 (2015). Maar ook buiten het museum trokken de reproducties de aandacht. Zo 
mochten bezoekers van Lowlands in 2015 met hun vingers aan een Rembrandt 
zitten: https://newscientist.nl/nieuws/bevoel-een-rembrandt/. De reproducties ;
bieden onder andere kinderen en slechtzienden de kans om kunst op een nieuwe 
manier te ervaren en erover te leren: door de kunstwerken aan te mogen raken. 
Het maakt kunst dus ‘democratischer’, zonder afbreuk te doen aan het origineel.

3D scan van Meisje met de Parel
Als onderdeel van het project Het Meisje in de 
Schijnwerper<https://www.mauritshuis.nl/nl-nl/ontdek/tentoonstellingen/het-meisje-in-de-schijnwerper/>,
 geïnitieerd door het 
Mauritshuis<https://www.mauritshuis.nl/nl-nl/ontdek/tentoonstellingen/het-meisje-in-de-schijnwerper/onderzoekspartners/>,
 zijn twee 3D-scans gemaakt op verschillende resolutie, van Meisje met de 
Parel, van Johannes 
Vermeer<https://www.mauritshuis.nl/nl-nl/verdiep/de-collectie/kunstwerken/meisje-met-de-parel-670/>.
 Deze scans waren onderdeel van een casestudie waarin drie 3D-scantechnieken 
met elkaar zijn vergeleken, en hun geschiktheid voor het meten en visualiseren 
van de driedimensionale oppervlaktestructuur van een schilderij is onderzocht. 
‘We hebben nu een 3D-scan gemaakt van het volledige schilderij Meisje met de 
Parel met de hoogste resolutie ooit; dit zijn nulmetingen waar we op kunnen 
voortbouwen voor verder onderzoek.’

Dichter bij het origineel
Doordat het oppervlak met zeer fijne details is gemeten voor het maken van 
reproducties, kwam ook een andere potentiële toepassing in beeld, namelijk het 
documenteren en monitoren van schilderijen voor conserveringsdoeleinden. 
Daarnaast ontstaan ook mogelijkheden om bijvoorbeeld missende delen te 
reconstrueren of om te laten zien hoe het schilderij er oorspronkelijk uit 
heeft gezien. Het werk van Elkhuizen heeft in het algemeen geleid tot een beter 
begrip van de visueel haalbare kwaliteit met 3D-scan en -printtechnieken voor 
het reproduceren van materiaaluitstraling, waarmee ontwerpers in andere velden 
ook hun voordeel kunnen doen.

Dit onderzoek werd gefinancierd door Océ Technologies B.V. Het is uitgevoerd in 
samenwerking met het Mauritshuis, Rijksmuseum en Kröller-Müller Museum.

De volgende grote uitdaging
Als onderdeel van het restauratieonderzoek Operatie 
Nachtwacht<https://www.rijksmuseum.nl/nl/nachtwacht>, geïnitieerd door het 
Rijksmuseum<https://www.rijksmuseum.nl/>, zal de 3D scan techniek volgend jaar 
ook gebruikt worden om de 
Nachtwacht<https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/SK-C-5> van Rembrandt van 
Rijn vast te leggen. ‘We zijn van plan de hoogteverschillen van het gehele 
schilderij minutieus vast te leggen’ aldus Elkhuizen. Hiermee zullen 
onderzoekers kunnen voortbouwen op het onderzoek naar de toepassingen van deze 
techniek voor documentatie en monitoring van schilderijen, in de context van 
een restauratie.

Expositie
Aan de promotie van Willemijn Elkhuizen op 4 oktober is een expositie gekoppeld 
waar de reproducties, gemaakt in het kader van haar onderzoek, te zien zullen 
zijn. De expositie is te bezichtigen vanaf 11:30 – 18:00, in de foyer van de 
Aula, TU Delft.

Op dezelfde dag vind ook de afscheidsrede van prof. Jo 
Geraedts<https://www.tudelft.nl/evenementen/2019/io/oktober/afscheidsrede-jo-geraedts/>
 plaats (tevens haar promotor). ’s Middags is de expositie gecombineerd met het 
werk van de gehele onderzoeksgroep van prof. Geraedts.

Meer informatie
Promotie Willemijn 
Elkhuizen<https://www.tudelft.nl/evenementen/2019/io/oktober/promotie-willemijn-elkhuizen/>
Afscheidsrede prof. Jo 
Geraedts<https://www.tudelft.nl/evenementen/2019/io/oktober/afscheidsrede-jo-geraedts/>
Profielpagina<https://www.tudelft.nl/io/over-io/personen/elkhuizen-ws/
Willemijn Elkhuizen
Onderzoekspagina<https://www.tudelft.nl/io/onderzoek/research-labs/foundational-labs/3d-fine-art-reproduction/>
 – 3D reproductie van schilderijen

Interview met BNR 
Techniektour<https://www.bnr.nl/podcast/techniektour/10375582/de-techniek-achter-restauratie>
 over onderzoek (2019)
Lezing over onderzoek bij Universiteit van 
Nederland<https://universiteitvannederland.nl/college/hoe-maak-je-met-moderne-technieken-een-perfecte-kopie-van-een-rembrandt>

Contact
W.S. (Willemijn) Elkhuizen, 
W.S.Elkhuizen@xxxxxxxxxx<mailto:W.S.Elkhuizen@xxxxxxxxxx>, +31 6 19558661, 
Profielpagina<https://www.tudelft.nl/io/over-io/personen/elkhuizen-ws/>
Adviseur Communicatie: Dimmy van Ruiten, 
d.m.vanruiten@xxxxxxxxxx<mailto:d.m.vanruiten@xxxxxxxxxx>, +31 6 39844164

Attachment: WillemijnElkhuizenthesiscover.jpeg
Description: WillemijnElkhuizenthesiscover.jpeg

Attachment: WillemElkhuizenmetschilderij.jpg
Description: WillemElkhuizenmetschilderij.jpg

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Persbericht TU Delft: Hollandse Meesters zien, aanraken en vastleggen - Dimmy van Ruiten