[PWC-MEDIA] Persbericht NIOO: Steeds meer dino's in de toekomst? - Grotere kans op giftige algenbloei verwacht

  • From: "Rienks, Froukje" <F.Rienks@xxxxxxxxxxxx>
  • To: "'pwc-media@xxxxxxxxxxxxx'" <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Fri, 7 Jun 2019 08:14:35 +0000

Persbericht, 7 juni 2019
Steeds meer dino’s in de toekomst?
grotere kans op giftige algenbloei verwacht

In de toekomst treffen we door klimaatverandering mogelijk vaker giftige algen 
in onze kustwateren aan. Onderzoekers Karen Brandenburg en Dedmer van de Waal 
van het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) raden dan ook aan om dit 
nauwlettend in de gaten te houden met landelijke monitoring. Ze bestudeerden de 
giftige algenbloeien van zogenaamde dinoflagellaten, die in Zeeland al elk jaar 
de kop opsteken.

Giftige algen lijken te profiteren van klimaatverandering. Naast de bekende 
blauwalgen in onze meren komen er ook rode algensoorten voor langs de 
Nederlandse kust. De veroorzakers zijn dinoflagellaten: een groep algen waarvan 
de zeer giftige stoffen een risico vormen voor de schelpdierteelt en visserij. 
De kersvers gepromoveerde NIOO-onderzoekster Brandenburg bestudeerde deze 
algenbloeien – en de effecten van klimaatverandering – samen met Van de Waal.

[cid:image004.jpg@01D51D15.193FADA0]Rode gevaar?
“Een groot deel van mijn onderzoek is gericht op Alexandrium ostenfeldii, een 
dinoflagellaat die voorkomt in Zeeland en daar sinds 2012 elk jaar schadelijke 
rode algenbloeien veroorzaakt in een kreek,” legt Brandenburg uit. Deze alg 
produceert neurotoxische stoffen die zich kunnen ophopen in schelpdieren. Deze 
worden op hun beurt ook giftig, waardoor ze een risico vormen voor de 
volksgezondheid.

Hoe vormen die algenbloeien zich precies en zal klimaatverandering dit 
versterken? Samen met waterschap Scheldestromen hebben de onderzoekers sinds de 
ontdekking in de Ouwerkerkse kreek in Zeeland veel data verzameld. 
Onderzoeksleider Dedmer van de Waal duidt de kansen: “Al in de nabije toekomst 
verwacht ik dat we meer last gaan krijgen van ongewenste, giftige algenbloeien. 
Ons advies is om dit in kaart te gaan brengen en goed in de gaten te houden.”

Juist in gematigde streken
“We hebben gevonden dat de effecten van klimaatverandering kunnen leiden tot 
meer schadelijke algenbloeien wereldwijd,” legt Brandenburg uit. Een hoger 
gehalte aan CO2 in de atmosfeer en de opwarming van de aarde zijn twee 
belangrijke punten van klimaatverandering. Brandenburg keek hoe dit de groei 
van schadelijke algensoorten op onze planeet beïnvloedt: “Onze resultaten laten 
zien dat meer CO2 leidt tot een snellere groei van schadelijke algen, in het 
bijzonder giftige dinoflagellaten. Ook hogere temperaturen zorgen voor een 
snellere groei, maar alleen in gematigde klimaatzones zoals die van Nederland.”

Ook de voedingsstoffen in het water en het weer hebben invloed. “Met name de 
grote hoeveelheden voedingsstoffen zoals fosfaat en nitraat in de kreek zorgen 
ervoor dat er elk jaar een flinke bloei kan ontstaan in de zomer, bij 
temperaturen boven de 15 ᵒC. Je ziet dan meer dan tienduizend algencellen in 
een milliliter, oftewel nog geen theelepeltje water,” vertelt Brandenburg. Hoge 
windsnelheden en veel regenval – met daardoor verlaging van het zoutgehalte in 
het water – bleken verantwoordelijk voor een behoorlijke afname in het aantal 
Alexandrium-cellen. Regen en wind stuurden zo sterk de lengte en de duur van de 
algenbloei in Zeeland.

[cid:image006.jpg@01D51D15.193FADA0]Waarom deze alg?
Nu zijn er talloze algensoorten, maar waarom is juist deze ‘dino’ zo succesvol? 
Er blijkt een enorme variatie in celeigenschappen te bestaan binnen de soort en 
zelfs binnen een Alexandrium-populatie op dezelfde plek, met verschillende 
‘stammen’. “We hebben aangetoond dat stammen uit dezelfde populatie een andere 
groeisnelheid hebben en verschillende hoeveelheden gifstoffen produceren,” legt 
Brandenburg uit. Daarnaast verschillen de algen in de snelheid waarmee ze 
voedingsstoffen opnemen. Brandenburg en Van de Waal: “De verwachting is dat dit 
enorm kan bijdragen aan succes en verspreiding van deze algen. Helemaal nu er 
veel veranderingen zijn in de omgeving, door vermesting en klimaatverandering.”

Het promotieonderzoek van Brandenburg laat zien dat er giftige algen in 
risicovolle concentraties voorkomen in Nederlandse wateren. Verder onderzoek 
zal moeten uitwijzen of er ook in andere kreken en kustwateren giftige 
algensoorten (gaan) voorkomen. Brandenburg concludeert: “We raden dan ook aan 
het monitoringsprogramma daarop af te stellen.”

Het onderzoek is gefinancierd door het Gieskes-Strijbis Fonds.
__________________________________________________________________________________________
Het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) is met ruim 300 medewerkers 
en studenten een van de grootste onderzoeksinstituten van de Koninklijke 
Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Het is gespecialiseerd in de 
ecologie van het water en het land: hoe werkt de natuur? Sinds 2011 is het 
gevestigd in een duurzaam gebouwd onderzoekspand in Wageningen. De historie van 
het onderzoek gaat meer dan 60 jaar terug en loopt door ons hele land, en ver 
daarbuiten. www.nioo.knaw.nl<http://www.nioo.knaw.nl>

Voor meer informatie:

·      Onderzoeker/promovenda Karen 
Brandenburg<https://nioo.knaw.nl/nl/employees/karen-brandenburg>, NIOO-afdeling 
Aquatische Ecologie, tel. 06-25462692, 
k.brandenburg@xxxxxxxxxxxx<mailto:k.brandenburg@xxxxxxxxxxxx>

·      Onderzoeker/begeleider Dedmer van de 
Waal<https://nioo.knaw.nl/nl/employees/dedmer-van-de-waal>, NIOO-afdeling 
Aquatische Ecologie, 0317-473553 / 06-14126667, 
d.vandewaal@xxxxxxxxxxxx<mailto:d.vandewaal@xxxxxxxxxxxx>

·      Hoofd wetenschapscommunicatie Froukje Rienks, Nederlands Instituut voor 
Ecologie (NIOO-KNAW), tel. 06-10487481 / 0317-473590, 
f.rienks@xxxxxxxxxxxx<mailto:f.rienks@xxxxxxxxxxxx>

Illustraties: zie de online versie van dit 
bericht<https://nioo.knaw.nl/nl/pers/steeds-meer-dinos-de-toekomst> voor te 
downloaden illustraties. Bron: Karen Brandenburg/NIOO-KNAW

Proefschrift: ‘Harmful algal traits and bloom dynamics under climate change’, 
juni 2019. NIOO-KNAW / verdediging bij Universiteit Utrecht.

Twitter: @niooknaw<https://twitter.com/niooknaw>
Website NIOO: www.nioo.knaw.nl<http://www.nioo.knaw.nl>

Als u dit persbericht ten onrechte ontvangt of geen persberichten meer wenst te 
ontvangen, meld dat dan s.v.p. via 
communicatie@xxxxxxxxxxxx<mailto:communicatie@xxxxxxxxxxxx>.

Froukje Rienks
Wetenschapsvoorlichter  / Hoofd PR & Wetenschapscommunicatie
Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW)
Bureau Bedrijfsvoering
Droevendaalsesteeg 10, 6708 PB Wageningen
Postbus 50, 6700 AB Wageningen
T 0317-473590
M 06-10487481
f.rienks@xxxxxxxxxxxx<mailto:f.rienks@xxxxxxxxxxxx>
www.nioo.knaw.nl<http://www.nioo.knaw.nl/>
@niooknaw (Twitter)<twitter.com/niooknaw>
Het NIOO is het onderzoeksinstituut voor ecologie van de Koninklijke 
Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW)

JPEG image

JPEG image

JPEG image

JPEG image

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Persbericht NIOO: Steeds meer dino's in de toekomst? - Grotere kans op giftige algenbloei verwacht - Rienks, Froukje