[PWC-MEDIA] Persbericht Hubrecht Institute: onderzoekers ontwikkelen virus livestream

  • From: "Mailbox Communication (Hubrecht)" <communication@xxxxxxxxxxx>
  • To: "pwc-media@xxxxxxxxxxxxx" <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Fri, 13 Nov 2020 15:43:08 +0000

Het persbericht is ook hier te vinden:
https://www.hubrecht.eu/nl/onderzoekers-ontwikkelen-virus-livestream ;
(Nederlands)
https://www.hubrecht.eu/development-virus-live-stream/ ;(Engels)


Onderzoekers ontwikkelen virus-livestream om virusinfectie te bestuderen

Onderzoekers van het Hubrecht Instituut en de Universiteit Utrecht hebben een 
geavanceerde techniek ontwikkeld waarmee zij een virusinfectie voor het eerst 
live kunnen volgen. De onderzoekers uit de groepen van Marvin Tanenbaum en 
Frank van Kuppeveld verwachten dat de techniek ingezet kan worden om een breed 
scala aan virussen te onderzoeken, waaronder SARS-CoV-2 – het virus dat 
verantwoordelijk is voor de huidige pandemie. Daarmee vormt de techniek genaamd 
VIRIM (‘virus infection real-time imaging’) een erg belangrijk middel om meer 
inzicht te krijgen in de infectie van het menselijk lichaam door virussen. Op 
den duur kunnen zulke inzichten leiden tot gerichtere behandelingen voor 
virusinfecties. De resultaten zijn op 13 november gepubliceerd in het 
toonaangevende wetenschappelijke tijdschrift Cell.

Virussen hebben een gigantische impact op de samenleving, zowel op financieel 
vlak als op het gebied van de volksgezondheid. De ingrijpende gevolgen van de 
huidige wereldwijde uitbraak van SARS-CoV-2 voor onder meer onze fysieke- en 
mentale gezondheid en de economie maken dit wederom duidelijk zichtbaar.

Indringer vermeerdert in rap tempo
RNA-virussen vormen een grote groep virussen. Het genetische materiaal van dit 
type virus bestaat uit RNA: een molecuul dat lijkt op DNA, het genetisch 
materiaal van mensen. Een RNA-virus infecteert een cel, ook wel gastheercel 
genoemd, waarna het virus de gastheercel overneemt en dwingt om nieuwe 
virusdeeltjes te maken. Op deze manier kan de indringer zich in rap tempo 
vermeerderen in het lichaam. De nieuwe virusdeeltjes worden veelal via de 
luchtwegen uitgescheiden en kunnen zo andere mensen infecteren. Voorbeelden van 
RNA-virussen zijn coronavirussen, het hepatitis-C-virus, het zikavirus en 
enterovirussen – een grote groep virussen, waaronder rhinovirussen 
(veroorzakers van verkoudheid), coxsackievirussen (belangrijke veroorzaker van 
virale hersen(vlies)ontsteking) en het poliovirus (veroorzaker van paralytische 
polio).

Livestream van virusinfectie
Tot op heden bestonden er technieken waarmee uitsluitend een statische ‘foto’ 
van de virusinfectie gemaakt kon worden. Dat wil zeggen, onderzoekers konden 
geïnfecteerde cellen enkel op een bepaald punt in de tijd zien, maar het was 
niet mogelijk om een virusinfectie van begin tot eind te volgen. Daar komt met 
de komst van de nieuwe microscopietechnologie VIRIM verandering in: 
onderzoekers uit de groep van Marvin Tanenbaum ontwikkelden deze geavanceerde 
techniek in samenwerking met Frank van Kuppeveld (Universiteit Utrecht), 
waarmee in het lab live het gehele verloop van een virusinfectie met grote 
precisie gevolgd kan worden. “Met deze nieuwe methode kunnen we heel veel 
belangrijke vragen over virussen beantwoorden”, aldus Sanne Boersma, een van de 
onderzoekers.

[cid:image001.png@01D6B9DC.108343B0]

Lichtgevend virus
De methode gebruikt SunTag – een techniek die eerder al ontwikkeld werd in het 
lab van Tanenbaum – in een enterovirus, een groep virussen waarmee Van 
Kuppeveld veel ervaring heeft. De SunTag wordt ingebracht in het RNA van het 
virus en markeert het de eiwitten van het virus met een fluorescerend label. 
Deze lichtgevende viruseiwitten kunnen met grote nauwkeurigheid zichtbaar 
worden gemaakt onder de microscoop. Hierdoor kunnen onderzoekers voor het eerst 
bekijken wanneer, waar en hoe snel een virus eiwitten produceert en zich 
vermenigvuldigt in de gastheercel. Waar andere technieken de viruseiwitten pas 
kunnen waarnemen wanneer het virale RNA gekopieerd is, is VIRIM veel 
gevoeliger. Zo zijn zelfs de viruseiwitten die van een enkel RNA-molecuul 
gemaakt worden te zien onder de microscoop. Hierdoor kunnen onderzoekers al 
vanaf het eerste moment meekijken met het verloop van de virusinfectie.

Wedstrijd tussen virus en gastheercel
De bouwstenen van ons lichaam – onze cellen – hebben elk hun eigen 
afweersysteem om een virusinfectie op te sporen en uit te schakelen. Zodra een 
virus een cel in ons lichaam binnendringt, ontstaat als het ware een wedstrijd 
tussen het virus en de gastheercel: het virus probeert zich zo snel mogelijk te 
vermenigvuldigen, terwijl de gastheercel dit uit alle macht probeert tegen te 
gaan. Met VIRIM, konden de onderzoekers de uitkomst van deze wedstrijd zien. In 
een deel van de cellen zagen ze dat de gastheercel de wedstrijd won. Boersma: 
“De gastheercel was geïnfecteerd en het virus probeerde zich te vermeerderen, 
maar dat lukte niet.” Dit wekte de nieuwsgierigheid van Boersma en haar 
collega’s en leidde tot een nieuw experiment.

Achilleshiel van het virus
De onderzoekers hielpen de gastheercellen een handje door hun afweersysteem een 
boost te geven. Toen bleek dat de allereerste vermenigvuldiging van het 
virusdeeltje in de gebooste cellen vaak te falen. “De eerste stap in het 
vermenigvuldigingsproces is dus de achilleshiel van dit virus: dit moment 
bepaalt of het virus zich verder kan verspreiden,” vertelt Boersma. “Als de 
gastheercel er helemaal in het begin niet in slaagt om het virus af te weren, 
dan wint het virus.” Voor de ontwikkeling van VIRIM gebruikten Boersma en haar 
collega’s een picorna-virus. Leden van de picornafamilie kunnen zorgen voor een 
onschuldige verkoudheid, maar ook het virus dat Polio veroorzaakt behoort tot 
deze virusfamilie.

Breed scala aan virussen
VIRIM maakt het mogelijk om de kwetsbare fase van een breed scala aan virussen 
te identificeren. De onderzoekers verwachten dat de techniek inzetbaar is voor 
onderzoek naar vele levensbedreigende virussen, waaronder SARS-CoV-2. Boersma 
legt uit: “Als we beter inzicht hebben in hoe een virus zich vermenigvuldigt en 
verspreidt, kunnen we zien wat de achilleshiel van dat virus is. Hierdoor 
kunnen we op den duur betere behandelingen ontwikkelen, bijvoorbeeld een 
behandeling die ingrijpt op het moment dat het virus het meest kwetsbaar is. Zo 
creëren we efficiëntere therapieën en kunnen we de impact van virussen op de 
samenleving hopelijk verkleinen.”


Auteur Marvin Tanenbaum presenteert het onderzoek op maandag 16 november om 
16:30 tijdens de online ‘Science for Life’ conferentie. Voor meer informatie en 
registratie: https://science-life-conference-2020.iseated.com/session/53952. ;
Pers is welkom.

Publicatie

Translation and replication dynamics of single RNA 
viruses<https://doi.org/10.1016/j.cell.2020.10.019>. Sanne Boersma, Huib H. 
Rabouw, Lucas J. M. Bruurs, Tonja Pavlovič, Arno L. W. van Vliet, Joep Beumer, 
Hans Clevers, Frank J. M. van Kuppeveld, en Marvin E. Tanenbaum. Cell 2020. 
doi.org/10.1016/j.cell/2020.10.019

Marvin Tanenbaum<https://www.hubrecht.eu/nl/research-groups/tanenbaum-groep/
is groepsleider bij het Hubrecht Instituut en Oncode Investigator.

Frank van Kuppeveld<https://www.uu.nl/medewerkers/FJMvanKuppeveld> is 
groepsleider en hoofd van de divisie Virologie van het departement 
Infectieziekten & Immunologie, Faculteit Diergeneeskunde, Universiteit Utrecht.

Noot voor de pers
Bedankt voor uw interesse in ons onderzoek. Voor meer informatie of een 
interview kunt u contact opnemen met de Communicatieafdeling van het Hubrecht 
Institute via communication@xxxxxxxxxxx<mailto:communication@xxxxxxxxxxx> of 06 
83 59 65 48. Bijbehorende video’s zijn te bekijken via 
https://youtu.be/PIJ_vPF0FEw<https://youtu.be/PIJ_vPF0FEw%20> en 
https://youtu.be/zZiG0BfNUck.

Over het Hubrecht Institute
Het Hubrecht Institute<https://www.hubrecht.eu/nl/> is een onderzoeksinstituut 
dat zich richt op ontwikkelings- en stamcelbiologie. De 23 onderzoeksgroepen 
van het instituut doen fundamenteel en multidisciplinair onderzoek, zowel in 
gezonde systemen als in ziektemodellen. Het Hubrecht Institute is onderdeel van 
de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen 
(KNAW<https://www.knaw.nl/nl?set_language=nl>) en bevindt zich op Utrecht 
Science Park. Sinds 2008 is het instituut geaffilieerd met het UMC 
Utrecht<https://www.umcutrecht.nl/nl/>. Dit bevordert de vertaling van het 
onderzoek naar de kliniek. Het Hubrecht Institute heeft een partnerschap met 
het European Molecular Biology Laboratory (EMBL). Voor meer informatie, ga naar 
www.hubrecht.eu/nl<http://www.hubrecht.eu/nl>.

Over de Universiteit Utrecht
De Universiteit Utrecht<https://www.uu.nl/>, opgericht in 1636, is met meer dan 
dertigduizend studenten en ruim zesduizend medewerkers één van de grootste 
onderzoeksuniversiteiten van Europa. We investeren in de leiders van morgen 
door innovatief onderwijs van de hoogste kwaliteit. We dragen met baanbrekend 
onderzoek bij aan de oplossing voor wereldwijde vraagstukken. Onze cultuur 
waarin samenwerken centraal staat, is vruchtbare grond voor innovatie, nieuwe 
inzichten en sociale impact.

PNG image

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Persbericht Hubrecht Institute: onderzoekers ontwikkelen virus livestream - Mailbox Communication (Hubrecht)