[PWC-MEDIA] Persbericht Hubrecht Insitute "Coronavirus SARS-CoV-2 infecteert cellen van de darm"

  • From: "Mailbox Communication (Hubrecht)" <communication@xxxxxxxxxxx>
  • To: "pwc-media@xxxxxxxxxxxxx" <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Fri, 1 May 2020 14:19:48 +0000

Dit persbericht staat ook op 
https://www.hubrecht.eu/nl/coronavirus-sars-cov-2-infecteert-cellen-van-de-darm/
 (Nederlands) en 
https://www.hubrecht.eu/coronavirus-sars-cov-2-infects-cells-of-the-intestine/ ;
(Engels).

Coronavirus SARS-CoV-2 infecteert cellen van de darm

Onderzoekers van het Hubrecht Institute in Utrecht, Erasmus MC Universitair 
Medisch Centrum Rotterdam en Universiteit Maastricht hebben ontdekt dat het 
coronavirus SARS-CoV-2, dat COVID-19 veroorzaakt, darmcellen kan infecteren en 
zich daar kan vermenigvuldigen. Met behulp van de modernste celkweekmodellen 
van de menselijke darm, hebben de onderzoekers het virus met succes in vitro 
vermeerderd en de reactie van de cellen op het virus onderzocht. Dit heeft een 
nieuw celkweekmodel voor het bestuderen van COVID-19 opgeleverd. De resultaten 
verklaren mogelijk waarom een derde van de COVID-19 patiënten maagdarmklachten 
heeft, zoals diarree, en het feit dat het virus vaak kan worden teruggevonden 
in ontlastingsmonsters. De resultaten van deze studie zijn gepubliceerd in het 
wetenschappelijke tijdschrift 
Science<https://science.sciencemag.org/lookup/doi/10.1126/science.abc1669> op 1 
mei 2020.

Patiënten met COVID-19 vertonen verschillende symptomen in relatie tot de 
ademhalingsorganen - zoals hoesten, niezen, kortademigheid en koorts - en de 
ziekte wordt overgedragen via kleine druppeltjes die voornamelijk worden 
verspreid door hoesten en niezen. Een derde van de patiënten heeft echter ook 
maagdarmklachten, zoals misselijkheid en diarree. Bovendien kan het virus lang 
na het verdwijnen van de ademhalingssymptomen nog in de menselijke ontlasting 
worden opgespoord. Dit suggereert dat het virus zich ook kan verspreiden via 
zogenaamde "fecaal-orale besmetting".

Hoewel de ademhalingsorganen en organen van het maagdarmkanaal erg verschillend 
lijken, zijn er enkele belangrijke overeenkomsten. Een bijzonder interessante 
overeenkomst is de aanwezigheid van de ACE2-receptor, de receptor waardoor het 
SARS-CoV-2 virus, dat COVID-19 veroorzaakt, de cellen kan binnendringen. De 
binnenkant van de darm zit vol met ACE2-receptoren. Tot nu toe was echter niet 
bekend of darmcellen daadwerkelijk geïnfecteerd konden raken en virusdeeltjes 
konden produceren.

Darmorganoïden
Onderzoekers van het Hubrecht Institute, Erasmus MC en Universiteit Maastricht 
onderzochten of het SARS-CoV-2 virus de cellen van de darmwand rechtstreeks kan 
infecteren en zo ja, of het virus zich daar ook kan vermenigvuldigen. Ze 
gebruikten menselijke darmorganoïden: minuscule versies van de menselijke darm 
die in het laboratorium kunnen worden gekweekt. Hans Clevers (Hubrecht 
Institute): "Deze organoïden bevatten de cellen van de menselijke darmwand, 
waardoor ze een aantrekkelijk model zijn om infectie door SARS-CoV-2 te 
onderzoeken."

Infectie van darmcellen
Toen de onderzoekers het virus aan de organoïden toevoegden, raakten ze al snel 
geïnfecteerd. Het virus dringt een deel van de cellen in de darmorganoïden 
binnen en het aantal geïnfecteerde cellen neemt naar verloop van tijd toe. Met 
behulp van elektronenmicroscopie, een geavanceerde manier om verschillende 
componenten van de cel tot in detail te visualiseren, vonden de onderzoekers 
virusdeeltjes binnen en buiten de cellen van de organoïden. Peter Peters 
(Universiteit Maastricht): "Door de lockdown hebben we allemaal op afstand 
vanuit huis virtuele dia's van de geïnfecteerde organoïden bestudeerd."

De onderzoekers onderzochten de respons van de darmcellen op het virus met 
RNA-sequencing, een methode om te onderzoeken welke genen in de cellen actief 
zijn. Hieruit bleek dat zogenaamde interferon-gestimuleerde genen actief 
werden. Het is bekend dat deze genen een virale infectie bestrijden. Toekomstig 
werk zal zich richten op het verder bestuderen van deze genen en hoe ze kunnen 
worden gebruikt om nieuwe behandelingen te ontwikkelen.

De onderzoekers kweekten de organoïden ook onder verschillende omstandigheden 
die ervoor zorgen voor cellen met hogere en lagere niveaus van de 
ACE2-receptor, die SARS-CoV-2 gebruikt om de cellen binnen te dringen. Tot hun 
verbazing ontdekten ze dat het virus cellen met zowel hogere als lagere niveaus 
van de ACE2-receptor infecteerde. Uiteindelijk kunnen deze onderzoeken leiden 
tot nieuwe manieren om tegen te gaan dat het virus onze cellen binnendringt.

Implicaties
Bart Haagmans (Erasmus MC): “De resultaten van dit onderzoek zijn een duidelijk 
bewijs dat SARS-CoV-2 zich kan vermenigvuldigen in cellen van het 
maagdarmkanaal. We weten echter nog niet of SARS-CoV-2 in de darmen van 
COVID-19 patiënten een significante rol speelt bij de overdracht tussen 
personen. Onze bevindingen geven wel aan dat we deze mogelijkheid moeten 
onderzoeken.” De huidige studie sluit aan bij andere recente studies die lieten 
zien dat een groot deel van de COVID-19 patiënten maagdarmklachten heeft en dat 
het virus in de ontlasting van patiënten zonder ademhalingssymptomen gevonden 
kan worden. Er moet mogelijk extra gelet worden op patiënten met 
maagdarmklachten. Uitgebreider testen met niet alleen neus- en 
keeluitstrijkjes, maar ook rectale uitstrijkjes of ontlastingsmonsters kan dus 
nodig zijn.

Ondertussen zetten de onderzoekers hun samenwerking voort om meer te weten te 
komen over COVID-19. Ze onderzoeken de verschillen tussen long- en 
darminfecties door long- en darmorganoïden die zijn geïnfecteerd met SARS-CoV-2 
te vergelijken.

###

Publicatie
SARS-CoV-2 productively Infects Human Gut 
Enterocytes<https://science.sciencemag.org/lookup/doi/10.1126/science.abc1669>. 
Mart M. Lamers*, Joep Beumer*, Jelte van der Vaart*, Kèvin Knoops, Jens 
Puschhof, Tim I. Breugem, Raimond B.G. Ravelli, J. Paul van Schayck, Anna Z. 
Mykytyn, Hans Q. Duimel, Elly van Donselaar, Samra Riesebosch, Helma J.H. 
Kuijpers, Debby Schipper, Willine J. van de Wetering, Miranda de Graaf, Marion 
Koopmans, Edwin Cuppen, Peter J. Peters, Bart L. Haagmans† en Hans Clevers†. 
Science 2020.
* Gelijke bijdrage, † gelijke bijdrage.

Deze studie was een samenwerking tussen het Hubrecht Institute in Utrecht, 
Erasmus MC Universitair Medisch Centrum Rotterdam, Universiteit Maastricht, UMC 
Utrecht en Single Cell Discoveries. De microscoopdata zijn vrij beschikbaar via 
de Image Data Resource (idr0083, https://idr.openmicroscopy.org – met hulp van ;
de University of Dundee en het European Bioinformatics Institute) en de 
genomische data zijn vrij beschikbaar via de Gene Expression Omnibus 
(GSE149312, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/geo), om ervoor te zorgen dat data 
gerelateerd aan COVID-19 efficient gedeeld kunnen worden met onderzoekers over 
de hele wereld.

Hans Clevers<https://www.hubrecht.eu/nl/research-groups/clevers-groep/> is 
groepsleider bij het Hubrecht Institute en het Prinses Máxima Centrum voor 
kinderoncologie, hoogleraar Moleculaire Genetica bij het UMC Utrecht en de 
Universiteit Utrecht, en Oncode Investigator.

Bart Haagmans<https://www.erasmusmc.nl/en/research/researchers/haagmans-bart
is groepsleider bij de Viroscience afdeling aan het Erasmus MC Universitair 
Medisch Centrum Rotterdam.

Peter Peters<http://www.maastrichtuniversity.nl/m4i> is directeur en 
groepsleider aan het Maastricht Multimodal Molecular Imaging Institute (M4i) en 
hoogleraar Nanobiologie aan de Universiteit Maastricht en Maastricht 
Universitair Medisch Centrum.

Noot voor de pers
Bedankt voor uw interesse in ons onderzoek. Voor meer informatie of een 
interview kunt u contact opnemen met Communicatieadviseur Melanie Fremery via 
m.fremery@xxxxxxxxxxx<mailto:m.fremery@xxxxxxxxxxx> of 06 83 59 65 48. Het 
beeldmateriaal bij dit persbericht, inclusief de bijschriften en rechten, is te 
downloaden via de volgende link: https://bit.ly/2WfSeFt

Over het Hubrecht Institute
Het Hubrecht Institute<https://www.hubrecht.eu/nl/> is een onderzoeksinstituut 
dat zich richt op ontwikkelings- en stamcelbiologie. De 23 onderzoeksgroepen 
van het instituut doen fundamenteel en multidisciplinair onderzoek, zowel in 
gezonde systemen als in ziektemodellen. Het Hubrecht Institute is onderdeel van 
de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen 
(KNAW<https://www.knaw.nl/nl?set_language=nl>) en bevindt zich op Utrecht 
Science Park. Sinds 2008 is het instituut geaffilieerd met het UMC 
Utrecht<https://www.umcutrecht.nl/nl/>. Dit bevordert de vertaling van het 
onderzoek naar de kliniek. Het Hubrecht Institute heeft een partnerschap met 
het European Molecular Biology Laboratory (EMBL). Voor meer informatie, ga naar 
www.hubrecht.eu/nl<http://www.hubrecht.eu/nl>.

Over Erasmus MC
Erasmus MC<https://www.erasmusmc.nl/> is het grootste Universitair Medisch 
Centrum van Nederland. Het zet zich in voor een gezonde bevolking. Ruim 14.000 
medewerkers spannen zich dagelijks in voor excellente zorg door internationaal 
baanbrekend onderzoek en onderwijs. Zij vergroten de kennis over ziekte en 
gezondheid en verbinden de nieuwste wetenschappelijke inzichten met praktisch 
én preventief handelen, zodat patiënten hier optimaal van profiteren en gezonde 
mensen gezond kunnen blijven. Zichtbaar beter zijn en voorop blijven lopen op 
het gebied van complexe, innovatieve en acute zorg door samenwerking met 
anderen, zijn belangrijke ambities van het Erasmus MC.

Over de Universiteit Maastricht
De Universiteit Maastricht<https://www.maastrichtuniversity.nl/nl> (UM) is de 
meest internationale universiteit van Nederland en is met haar ruim 18.000 
studenten en 4.400 medewerkers nog steeds groeiende. De universiteit 
onderscheidt zich door haar innovatieve onderwijsmodel, internationale karakter 
en multidisciplinaire benadering van onderzoek en onderwijs. Dankzij de hoge 
kwaliteit van het onderzoek en onderwijs, maar ook een sterke maatschappelijke 
oriëntatie, heeft de universiteit in haar korte bestaan een solide reputatie 
opgebouwd. Ze wordt tot de beste jonge universiteiten ter wereld gerekend.

Attachment: 20200501_PressRelease_Lamers_etal_Science_NL.pdf
Description: 20200501_PressRelease_Lamers_etal_Science_NL.pdf

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Persbericht Hubrecht Insitute "Coronavirus SARS-CoV-2 infecteert cellen van de darm" - Mailbox Communication (Hubrecht)