[PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Zwaartekrachtgolven gedetecteerd van twee relatief lichte versmeltende zwarte gaten

  • From: "Baan, Marieke" <H.M.Baan@xxxxxx>
  • To: "<nova-perslijst1@xxxxxxxxxxx>" <nova-perslijst1@xxxxxxxxxxx>, "<nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx>" <nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx>, "<nova-astronomen@xxxxxxxxxxx>" <nova-astronomen@xxxxxxxxxxx>
  • Date: Thu, 16 Nov 2017 08:47:17 +0000

P E R S B E R I C H T

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
---------------------------------------------------------------------------------------------------
16 november 2017

Zwaartekrachtgolven gedetecteerd van twee relatief lichte versmeltende zwarte 
gaten

LIGO en Virgo hebben een nieuwe detectie bekendgemaakt van twee samensmeltende 
zwarte gaten. Zwaartekrachtgolf GW170608 (van 8 juni 2017) is geproduceerd door 
twee relatief lichte zwarte gaten, van 7 en 12 keer de massa van de zon, op een 
afstand van zo’n duizend miljoen lichtjaar van de aarde.

De twee zwarte gaten zijn samengesmolten tot een nieuw zwart gat van 18 keer de 
massa van de zon, wat betekent dat 1 zonsmassa aan materiaal tijdens de 
versmelting is uitgezonden als zwaartekrachtgolven. Het artikel van de detectie 
is door de LIGO-Virgo-collaboratie ingediend bij Astrophysical Journal Letters. 
Patricia Schmidt, postdoc in de zwaartekrachtgolfgroep van Samaya Nissanke 
(Radboud Universiteit/Nikhef), had een belangrijke rol bij de totstandkoming.

De waarneming van de zwaartekrachtgolven vond plaats op 8 juni 2017 om 04:01:16 
Centraal Europese Zomertijd. De gebeurtenis is de tweede samensmelting van twee 
zwarte gaten gedurende de tweede waarneemrun van de geüpgradede LIGO-detectoren 
in de VS, maar de aankondiging werd uitgesteld vanwege de tijd die het 
begrijpen van twee andere ontdekkingen vergde: de LIGO-Virgo-detectie van de 
zwaartekrachtgolven van een ander paar samensmeltende zwarte gaten (GW170814) 
op 14 augustus, en de eerste detectie van de samensmelting van een dubbele 
neutronenster (GW170817) op 17 augustus, gevolgd door een waarneemcampagne met 
telescopen.

De detectie is gedaan met een beetje geluk. De LIGO-detectoren in Hanford en 
Livingston stonden na een onderhoudsbeurt op het punt weer op te starten. LIGO 
Livingston was alweer aan het waarnemen, LIGO Hanford was met 
routineaanpassingen bezig toen GW170608 door de detectoren kwam. Hoewel het 
automatische systeem om de inkomende data te analyseren nog uitstond, hebben de 
wetenschappers de zwaartekrachtgolven toch gevonden in de Hanford-data. De 
Europese Virgo-detector begon op 1 augustus pas met waarnemen en speelde geen 
rol in deze detectie. Schmidt: “Het was ontzettend spannend om bij de analyse 
van deze detectie betrokken te zijn, samen met Eve Chase (Northwestern 
University, VS), vooral omdat de omstandigheden zo bijzonder waren.”

GW170608 is geproduceerd door het lichtste van de vijf paar zwarte gaten die 
LIGO en Virgo tot nu toe hebben waargenomen. De massa’s zijn vergelijkbaar met 
die van de zwarte gaten die al indirect, door bijvoorbeeld hun röntgenstraling, 
zijn gezien. Met de nieuwe detectie kunnen astronomen de eigenschappen van 
zwarte gaten die zijn gevonden met behulp van zwaartekrachtgolven vergelijken 
met zwarte gaten die eerder zijn ontdekt. Schmidt licht toe: “De massa’s van de 
met zwaartekrachtgolven waargenomen zwarte gaten zijn vergelijkbaar met de 
massa’s die worden gemeten in röntgendubbelsterren. Toekomstige waarnemingen 
kunnen ons op het spoor brengen van de voorlopers van zulke lage massa-zwarte 
gaten en de omgeving waarin ze worden gevormd.”

De LIGO- en Virgo-detectoren staan nu uit voor een nieuwe upgrade, die de 
gevoeligheid verder zal verbeteren. De verwachting is dat in het najaar van 
2018 een nieuwe waarneemronde (O3) van start gaat. Tot die tijd zijn er af en 
toe ‘test-runs’, die ook een detectie zouden kunnen opleveren.

E I N D E  P E R S B E R I C H T
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer informatie

De Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) is het 
samenwerkingsverband van de sterrenkundige instituten aan de universiteiten van 
Amsterdam, Groningen, Leiden en Nijmegen.

Het Nationaal instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) een 
samenwerkingsverband tussen de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk 
Onderzoek (NWO) en vijf universiteiten: de Radboud Universiteit, de 
Rijksuniversiteit Groningen, de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit 
Utrecht en de Vrije Universiteit Amsterdam. De Radboud Universiteit is 
daarnaast zelfstandig lid van Virgo.

Contact:
Patricia Schmidt, Afdeling Sterrenkunde, Faculteit NWI, Radboud Universiteit
E-mail: P.Schmidt@xxxxxxxxxxx<mailto:P.Schmidt@xxxxxxxxxxx>
Tel: (0) 24 36 52683

Artikel: https://arxiv.org/abs/1711.05578

Meer informatie: https://www.ligo.caltech.edu/news/ligo20171115

Beeld-credit: LIGO/Frank Elavsky/Northwestern

Opgemaakt persbericht op www.astronomie.nl/<http://www.astronomie.nl/>
---------------------------------------------------------------------------------------------------


Met vriendelijke groet,

Marieke Baan

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
NOVA Informatie Centrum

Science Park 904
1098 XH Amsterdam
T: 020-5257480
M: 0614322627

www.astronomie.nl<http://www.astronomie.nl>
@mariekebaan
[cid:4F84EDD6-DCF8-42B9-8C56-BD37AB2669AD@home]

PNG image

_______________________________________________
NOVA-perslijst2 mailing list
NOVA-perslijst2@xxxxxxxxxxx
https://list.uva.nl/mailman/listinfo/nova-perslijst2

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Zwaartekrachtgolven gedetecteerd van twee relatief lichte versmeltende zwarte gaten - Baan, Marieke