[PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Witte dwergen hebben magneetpoortjes

  • From: "Baan, Marieke" <H.M.Baan@xxxxxx>
  • To: "<nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx>" <nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx>, "<nova-astronomen@xxxxxxxxxxx>" <nova-astronomen@xxxxxxxxxxx>
  • Date: Wed, 13 Dec 2017 18:19:42 +0000

P E R S B E R I C H T

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
---------------------------------------------------------------------------------------------------
13 december 2017

Witte dwergen hebben magneetpoortjes

Astronomen hebben ontdekt dat het magneetveld van een witte dwerg een barrière 
vormt voor het opslurpen van massa van zijn begeleidende ster. Uit waarnemingen 
die vier jaar lang zijn gedaan met NASA’s Kepler-satelliet van de dubbelster MV 
Lyrae blijkt het magneetveld van de witte dwerg als een magnetische poort te 
fungeren. De astronomen, onder wie Caroline D’Angelo van de Universiteit Leiden 
en Paul Groot van de Radboud Universiteit, publiceren hun bevindingen deze week 
in Nature.

Witte dwergen zijn de nucleaire tijdbommen van het heelal. Deze overblijfselen 
van sterren kunnen ontploffen in gigantische supernovaexplosies, waarbij onder 
andere het grootste deel van het ijzer in het heelal wordt gemaakt. Om te 
kunnen ontploffen, moeten witte dwergen een massa zien te krijgen van ongeveer 
140% van die van de zon. Dit `volvreten’ gebeurt met name in dubbelsterren, 
waarbij de witte dwerg via een schijf van gas massa opslurpt van een 
begeleidende ster.

Als het gas via de schijf naar binnen stroomt, wordt het gestopt door de 
barrière die het magneetveld van de witte dwerg opwerpt. Alleen als de druk van 
het verder instromende gas hoog genoeg wordt, gaat de poort open en valt er 
meer gas naar binnen. In de waarnemingen van de Kepler-satelliet is dit open- 
en dichtgaan van de magnetische poort te zien als een uitbarsting van licht, 
ongeveer elke twee uur.

“Het is als een verkeerd afgesteld poortje bij een treinstation,” licht 
coauteur Paul Groot toe. “Stel je voor dat mensen de gasdeeltjes zijn. Als het 
vrij rustig is gaat het poortje alleen open als er genoeg mensen staan te 
wachten. Het poortje gaat dan even open, om meteen weer te sluiten als ze 
erdoor zijn. Wordt de druk van de toestromende mensen te hoog, dan gaat het 
poortje kapot en kan iedereen zo doorlopen. Als de toeloop weer 
afneemt en 
onder een kritische waarde komt gaat het poortje weer beperkt open en dicht.”

Het model om de Kepler-waarnemingen te verklaren, is gemaakt door coauteur 
Caroline D’Angelo van de Universiteit Leiden. “Het is fantastisch om te zien 
dat ons model werkt in dit systeem met een witte dwerg. Eerder werd al vermoed 
dat het zou kloppen voor de zwaardere broertjes van de witte dwergen, de 
neutronensterren. En het lijkt zelfs ook te werken bij heel jonge sterren die 
nog aan het groeien zijn. Dit laat zien dat de natuurkunde achter deze 
gasschijven, en de interactie met magneetvelden, universeel is,” aldus D’Angelo.

E I N D E  P E R S B E R I C H T
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer informatie

Contact:
Prof. dr. Paul Groot, Afdeling Sterrenkunde, Radboud Universiteit
Tel: 024-3652801
E-mail: p.groot@xxxxxxxxxxx<mailto:p.groot@xxxxxxxxxxx>

Dr. Caroline D’Angelo, Sterrewacht Leiden, Universiteit Leiden
E-mail: dangelo@xxxxxxxxxxxxxxxxxx<mailto:dangelo@xxxxxxxxxxxxxxxxxx>

Artikel: Magnetically gated accretion in an accreting “non-magnetic” white 
dwarf.
Simone Scaringi, Thomas J. Maccarone, Caroline D’Angelo, Christian Knigge, Paul 
J. Groot
https://www.nature.com/articles/nature24653

Beeld:
Artistieke impressie van het MV Lyrae-systeem in de fase dat de accretieschijf 
door de magnetische barrière gaat en uitbarstingen worden waargenomen. Credit: 
Helena Uthas

Opgemaakt persbericht op www.astronomie.nl/
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Met vriendelijke groet,

Marieke Baan

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
NOVA Informatie Centrum

Science Park 904
1098 XH Amsterdam
T: 020-5257480
M: 0614322627

www.astronomie.nl
@mariekebaan

[cid:163F1CCE-73D9-4BC2-BCD7-4DB3E15DEEBB@home]

JPEG image

_______________________________________________
NOVA-perslijst2 mailing list
NOVA-perslijst2@xxxxxxxxxxx
https://list.uva.nl/mailman/listinfo/nova-perslijst2

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Witte dwergen hebben magneetpoortjes - Baan, Marieke