[PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Persbericht NOVA: Groningse astronomen verklaren raadsel van koel gas in hete quasars

  • From: David Redeker <d.redeker@xxxxxx>
  • To: nova-perslijst1@xxxxxxxxxxx, nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx, nova-astronomen@xxxxxxxxxxx
  • Date: Thu, 29 Jun 2017 10:14:31 +0200

Dit persbericht staat ook op:
http://www.astronomie.nl/#!/index/_detail/gli/groningse-astronomen-verklaren-raadsel/

P E R S B E R I C H T

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
---------------------------------------------------------------------------------------------------
29 juni 2017

Groningse astronomen verklaren raadsel van koel gas in hete quasars

Een team van sterrenkundigen met daarin Peter Barthel en Pece Podigachoski
van de Rijksuniversiteit Groningen heeft een verklaring gevonden voor een
vijftig jaar oud raadsel waarom koel gas uit hete quasars stroomt. Nieuwe
waarnemingen duiden erop dat het koele gas hoogstwaarschijnlijk ontstaat
bij de snelle vorming van sterren in het moedersterrenstelsel van de quasar
en dat het door sterexplosies naar buiten wordt geblazen. Het artikel van
de sterrenkundigen is geaccepteerd voor publicatie in het vakblad
Astrophysical Journal Letters.

Een quasar is een fel stralende kern van een sterrenstelsel. In het vroege
heelal kwamen veel quasars voor. De kern van een quasar straalt fel door de
invloed van een zwaar zwart gat in het centrum dat materie aanzuigt die
daardoor heet gaat gloeien. De hittestraling is kenmerkend voor quasars.

In 1966 ontdekten sterrenkundigen tot hun verrassing dat quasars niet
alleen heet, maar ook koel gas herbergen. Dat gas bleek bovendien snel te
bewegen. De astronomen proberen al vijftig jaar te ontrafelen waar het
koele gas vandaan komt, hoeveel er is en waarom het snelheden van duizenden
kilometers per seconde kan bereiken.

Peter Barthel (Rijksuniversiteit Groningen): "Ook wilden we weten hoe
belangrijk dit soort gaswinden zijn in het moederstelsel van de quasar en
wat het netto effect ervan is in het vroege heelal. Deze sterrenstelsels
groeien namelijk uiteindelijk tot stelsels als onze Melkweg en dat proces
willen we begrijpen."

Een internationaal team van sterrenkundigen besloot om met de
Herschel-ruimtetelescoop naar een aantal quasars te kijken. Uit de
waarnemingen blijkt dat het koele gas met name voorkomt in die quasars
waarin ook veel sterren worden gevormd. Barthel: "Kennelijk heeft snelle
stervorming in quasar-moederstelsels iets van doen met die koele gaswinden."

Barthel werkte deze veronderstelling vervolgens nader uit samen met zijn
promovendus Pece Podigachoski en met collega's Belinda Wilkes van de
Harvard sterrenwacht en Martin Haas van de universiteit van Bochum. Ze
vermoeden dat de winden wordt aangewakkerd door sterren die exploderen als
er veel en snel sterren worden gevormd.

De sterwinden zouden weleens een natuurlijke rem kunnen zijn op de vorming
van veel meer sterren en van grotere sterrenstelsels. Barthel: "Want hoewel
theoretisch gesproken sterrenstelsels heel groot zouden kunnen worden,
komen we ze in de praktijk niet tegen."

E I N D E  P E R S B E R I C H T
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer informatie

Contact:
Peter Barthel
Kapteyn Instituut, Rijksuniversiteit Groningen
Tel: 050 363 4064
Mobiel: 0611 391 826
E-mail: pdb@xxxxxxxxxxxx
Web: http://www.rug.nl/staff/p.d.barthel en http://www.astro.rug.nl/~pdb

Artikel:
"Starburst-driven superwinds in quasar host galaxies." Peter Barthel, Pece
Podigachoski, Belinda Wilkes & Martin Haas. Geaccepteerd voor publicatie in
Astrophysical Journal Letters. Gratis preprint:
https://arxiv.org/abs/1706.00194
---------------------------------------------------------------------------------------------------

Met vriendelijke groet,

Marieke Baan en David Redeker
Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
NOVA Informatie Centrum
Science Park 904
1098 XH Amsterdam
vast: 020 - 525 7480
Marieke mobiel: 06 - 14 322 627
David mobiel: 06 - 44 588 969
h.m.baan@xxxxxx
d.redeker@xxxxxx
www.astronomie.nl
_______________________________________________
NOVA-perslijst2 mailing list
NOVA-perslijst2@xxxxxxxxxxx
https://list.uva.nl/mailman/listinfo/nova-perslijst2

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Persbericht NOVA: Groningse astronomen verklaren raadsel van koel gas in hete quasars - David Redeker