[PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] NOVA: Astronomen brengen spinrag van kosmisch web in kaart

  • From: "David Redeker" <dmarc-noreply@xxxxxxxxxxxxx> (Redacted sender "d.redeker" for DMARC)
  • To: nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx, nova-astronomen@xxxxxxxxxxx
  • Date: Thu, 18 Mar 2021 07:59:00 +0100

Dit persbericht staat ook op astronomie.nl:

Nederlands:
https://www.astronomie.nl/nieuws/astronomen-brengen-spinrag-van-kosmisch-web-in-kaart-2710

Engels:
https://www.astronomie.nl/nieuws/en/astronomers-map-silk-of-cosmic-web-2710



P E R S B E R I C H T



Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)

---------------------------------------------------------------------------------------------------

18 maart 2021



*Astronomen brengen spinrag van kosmisch web in kaart*



*Een internationaal team van astronomen, onder wie een aantal Nederlanders,
heeft voor het eerst een stukje kosmisch web in kaart gebracht, zonder
gebruik te maken van felle quasars. Ze publiceren hun bevindingen
binnenkort in het vakblad Astronomy & Astrophysics.*



Sterrenkundigen gaan er al langer vanuit dat de miljarden sterrenstelsels
in ons heelal verbonden zijn via een enorm kosmisch web van gasstromen. Het
web zelf is lastig te zien, omdat het bijna geen licht geeft. Tot nu toe
waren wel knooppunten in het kosmische web in kaart gebracht aan de hand
van quasars. Dat zijn superzware zwarte gaten in de centra van
sterrenstelsels waarvan de omgeving enorme hoeveelheden licht uitzendt. Het
licht wordt vervolgens verstrooid door het kosmische web en daardoor wordt
het web rond de quasars zichtbaar. Helaas zijn quasars zeldzaam. Bovendien
bevinden ze zich alleen op knooppunten van het kosmische web. Daardoor
leveren ze een beperkt beeld op.



Nu is het onderzoekers voor het eerst gelukt om een klein stuk van het
kosmisch web te zien zónder quasars te gebruiken. Een team geleid door
Roland Bacon (CNRS, Centre de Recherche Astrophysique de Lyon, Frankrijk)
richtte de Very Large Telescope
<https://www.astronomie.nl/instrument/vlt-24> 140 uur lang (verspreid over
zes nachten tussen augustus 2018 en januari 2019) op een deel van het
iconische Hubble Ultra Deep Field.



Met behulp van de Multi Unit Spectroscopic Explorer
<https://www.astronomie.nl/instrument/vlt-muse-4> (MUSE) konden de
onderzoekers het licht van groepjes sterren en sterrenstelsels opvangen dat
verstrooid werd door gasfilamenten van het kosmische web. Het gaat om licht
van zo'n twee miljard jaar na de oerknal.



Uit de waarnemingen bleek dat mogelijk meer dan de helft van het
verstrooide licht niet van grote felle stralingsbronnen komt, maar van een
zee van tot nu toe onontdekte sterrenstelsels met een zeer lage lichtkracht
die veel te zwak zijn om afzonderlijk te kunnen worden waargenomen.



Het onderzoek versterkt de hypothese dat het jonge heelal bestond uit
enorme aantallen, kleine groepjes pasgevormde sterren. Mede-auteur Joop
Schaye (Sterrewacht Leiden, Universiteit Leiden): "We denken dat het licht
dat we zien voornamelijk afkomstig is van jonge sterrenstelsels die elk
miljoenen keren minder sterren bevatten dan ons eigen Melkwegstelsel.
Dergelijke piepkleine stelsels zijn waarschijnlijk verantwoordelijk geweest
voor het einde van de kosmische donkere tijden, toen minder dan een miljard
jaar na de oerknal het heelal werd verlicht en verhit door de eerste
generaties sterren."



Mede-auteur Michael Maseda (Sterrewacht Leiden, Universiteit Leiden) voegt
toe: "De MUSE waarnemingen geven ons dus niet alleen een beeld van het
kosmisch web, maar leveren ook nieuw bewijs voor het bestaan van de extreem
kleine sterrenstelsels die een zo cruciale rol vervullen in modellen van
het vroege heelal."



In de toekomst willen de astronomen graag grotere stukken van het kosmische
web in kaart brengen. Daarom werken de sterrenkundigen aan een verbetering
van het MUSE-instrument zodat het een twee tot vier keer grotere blikveld
oplevert.



*Wetenschappelijk artikel*

The MUSE Extremely Deep Field: the Cosmic Web in Emission at High Redshift.
By: Roland Bacon et al. Accepted for publication in Astronomy &
Astrophysics.

Origineel: https://doi.org/10.1051/0004-6361/202039887

Gratis preprint: https://arxiv.org/abs/2102.05516v1





E I N D E  P E R S B E R I C H T

---------------------------------------------------------------------------------------------------

Meer informatie



Contact:



Joop Schaye

Sterrewacht Leiden, Universiteit Leiden

schaye@xxxxxxxxxxxxxxxxxx

https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/joop-schaye



Michael Maseda

Sterrewacht Leiden, Universiteit Leiden

maseda@xxxxxxxxxxxxxxxxxx

https://www.universiteitleiden.nl/medewerkers/michael-maseda



Roland Bacon

CNRS, Université de Lyon, Centre de Recherche Astrophysique de Lyon
(Frankrijk)

roland.bacon@xxxxxxxxxxxxx



Beeld (lage resolutie bijgevoegd, hoge resolutie via url's - beeld is te
gebruiken bij de berichtgeving over dit onderwerp, graag credit vermelden):



Een beeld van zo'n twee miljard jaar na de oerknal in het sterrenbeeld
Fornax (Oven). Elk lichtpuntje is een compleet sterrenstelsel. Het blauwe
spinrag van het kosmische web is met MUSE ontdekt. Het gas strekt zich uit
over een afstand van 15 miljoen lichtjaar. Dat is ongeveer gelijk aan 150
keer onze Melkweg achter elkaar gelegd. (c) ESO/NASA/Roland Bacon et al.

https://www.astronomie.nl/upload/images/2021/03/Spinrag-credit-ESO-NASA-Roland-Bacon-et-al.jpg



Opgemaakt persbericht op www.astronomie.nl

---------------------------------------------------------------------------------------------------


-- 
Marieke Baan en David Redeker | Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie
(NOVA) | NOVA Informatiecentrum | Science Park 904 | Postbus 94249 | 1090
GE Amsterdam | vast: 020 525 7480 | Marieke mobiel: 0614 322 627 | David
mobiel: 0644 588 969 | h.m.baan@xxxxxx | d.redeker@xxxxxx |
www.astronomie.nl

Attachment: klein-Spinrag-credit-ESO-NASA-Roland-Bacon-et-al.jpg
Description: JPEG image

_______________________________________________
NOVA-perslijst2 mailing list
NOVA-perslijst2@xxxxxxxxxxx
https://list.uva.nl/mailman/listinfo/nova-perslijst2

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] NOVA: Astronomen brengen spinrag van kosmisch web in kaart - David Redeker