[PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] NOVA: Amsterdamse astronomen poneren theorie voor koolstofarme aarde

  • From: David Redeker <d.redeker@xxxxxx>
  • To: nova-astronomen@xxxxxxxxxxx, nova-perslijst1@xxxxxxxxxxx, nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx
  • Date: Tue, 2 Oct 2018 09:09:21 +0200

Dit persbericht staat ook op:
http://www.astronomie.nl/#!/actueel/nieuws/_detail/gli/amsterdamse-theorie-voor-koolstofarme-aarde/

P E R S B E R I C H T

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
---------------------------------------------------------------------------------------------------
2 oktober 2018

Amsterdamse astronomen poneren theorie voor koolstofarme aarde

Sterrenkundigen van de Universiteit van Amsterdam hebben een nieuw scenario
bedacht voor het feit dat onze aarde tienduizend keer minder koolstof bevat
dan verwacht. Mogelijk verbrandde er veel koolstof toen de omgeving van de
aarde-in-wording geroosterd werd bij temperaturen van meer dan 800 graden
Celsius. Tegelijkertijd werd de aanvoer van koolstof waarschijnlijk
geblokkeerd door Jupiter. De onderzoekers publiceren hun theorie in het
vakblad Astronomy & Astrophysics.

Al jarenlang zoeken wetenschappers naar een verklaring voor het feit dat de
aarde veel minder koolstof bevat dan verwacht. De aarde bevat per
tienduizend atomen silicium slechts één atoom koolstof. Bij de zon, de
kometen en de ruimte tussen de sterren en planeten ligt die verhouding
compleet anders. Daar is er juist evenveel of zelfs tien keer meer koolstof
dan silicium.

De gangbare verklaring voor het koolstofgebrek van de aarde is dat koolstof
geleidelijk verdween uit de stofschijf waaruit de aarde ontstond.
Stofdeeltjes met koolstof zouden zo licht zijn dat ze af en toe boven de
stofschijf vliegen en door hitte en straling hun koolstof verliezen. Uit
deze koolstofarme bouwstenen zou later de aarde ontstaan zijn.

De Amsterdamse sterrenkundigen Lucia Klarmann, Chris Ormel en Carsten
Dominik tonen met berekeningen en modellen aan dat de gangbare verklaring
geen stand kan houden. Ten eerste zit het meeste koolstof niet op lichte
stofdeeltjes maar in zware kiezels die niet zomaar bovenin de stofschijf
kunnen terechtkomen. Ten tweede duurt het te lang voordat een klein
stofdeeltje omhoog is getransporteerd. In de tussentijd is er allang nieuw
koolstof aangevoerd van de randen van de schijf.

De sterrenkundigen komen met een alternatief dat aan twee voorwaarden moet
voldoen. Als eerste kunnen de binnengebieden van de stofschijf geroosterd
zijn bij temperaturen van boven de achthonderd graden Celsius. Daardoor
verbrandt het koolstof en is het verdwenen. Zo'n tijdelijke roostering, een
FU-Orionis Outburst, is al vaker bij andere sterren gezien. Als tweede
zoude aanvoer van koolstofrijke kiezels geblokkeerd moeten zijn door
Jupiter.

Volgens hoofdonderzoekster Lucia Klarmann, die op 4 oktober hoopt te
promoveren, laten de nieuwe modellen en berekeningen zien dat een
koolstof-arme aarde mogelijk uitzonderlijk is. "Dit betekent ook dat andere
aardachtige planeten misschien juist veel koolstof bevatten. Dat is al wel
eerder geopperd, maar wij laten dat nu ook echt zien."

In de toekomst willen de onderzoekers hun scenario nader onderzoeken. Ze
willen bijvoorbeeld kijken of één roostering volstaat voor het
koolstoftekort op aarde. Ook willen ze berekenen hoeveel eerder Jupiter
gevormd moet zijn voordat de aarde ontstond.

E I N D E  P E R S B E R I C H T
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer informatie

Contact:
Lucia Klarmann
Anton Pannekoek Instituut voor Sterrenkunde, Universiteit van Amsterdam
L.A.Klarmann@xxxxxx
Mobiel: 0621 451 207
https://www.uva.nl/profiel/k/l/l.a.klarmann/l.a.klarmann.html

Chris Ormel
Anton Pannekoek Instituut voor Sterrenkunde, Universiteit van Amsterdam
C.W.Ormel@xxxxxx
Vast: 020 525 8347
https://staff.fnwi.uva.nl/c.w.ormel/

Artikel:
Radial and vertical dust transport inhibit refractory carbon depletion in
protoplanetary disks. Door L. Klarmann, C.W. Ormel en C. Dominik.
Geaccepteerd voor publicatie in Astronomy & Astrophysics.
https://arxiv.org/abs/1809.01648 ;(gratis preprint)

Beeld:
Artistieke weergave van een stofschijf rond een ster. De aarde is
waarschijnlijk uit zo'n soort stofschijf ontstaan. Credit: ESO/L. Calçada.
Diverse resoluties: https://www.eso.org/public/images/eso1436f/

Opgemaakt persbericht op www.astronomie.nl
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Met vriendelijke groet,

Marieke Baan en David Redeker
Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
NOVA Informatie Centrum
Science Park 904
1098 XH Amsterdam
vast: 020 - 525 7480
Marieke mobiel: 06 - 14 322 627
David mobiel: 06 - 44 588 969
h.m.baan@xxxxxx
d.redeker@xxxxxx
www.astronomie.nl

Attachment: stofschijf_credit_ESO_kl.jpg
Description: JPEG image

_______________________________________________
NOVA-perslijst2 mailing list
NOVA-perslijst2@xxxxxxxxxxx
https://list.uva.nl/mailman/listinfo/nova-perslijst2

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] NOVA: Amsterdamse astronomen poneren theorie voor koolstofarme aarde - David Redeker