[PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Geheimzinnige extragalactische radioflitsen afkomstig van exotische bron

  • From: "Baan, Marieke" <H.M.Baan@xxxxxx>
  • To: "<nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx>" <nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx>, "<nova-astronomen@xxxxxxxxxxx>" <nova-astronomen@xxxxxxxxxxx>
  • Date: Wed, 10 Jan 2018 18:06:05 +0000

P E R S B E R I C H T

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
ASTRON – Nederlands instituut voor radioastronomie
--------------------------------------------------------------------------------------------------
10 januari 2018 

Geheimzinnige extragalactische radioflitsen afkomstig van exotische bron 

Een internationaal team met astronomen van onder andere de Universiteit van 
Amsterdam en ASTRON heeft ontdekt dat de bron van de repeterende radioflits 
FRB121102 zich in een opvallend extreme omgeving bevindt. Zij suggereren dat de 
flitsen afkomstig zijn uit de onmiddellijke nabijheid van een zwaar zwart gat 
of uit een zeer energierijke nevel. De bron is waarschijnlijk een 
neutronenster. Het team heeft zijn bevindingen vandaag gepresenteerd tijdens 
een persconferentie op de winterbijeenkomst van de American Astronomical 
Society (#AAS231) in Washington, D.C. (VS). Het resultaat is vandaag verschenen 
in Nature. 

Een jaar geleden rapporteerden de astronomen dat de repeterende snelle 
radioflits FRB121102 zich bevindt in een stervormingsgebied in een 
dwergsterrenstelsel op een afstand van zo’n 3 miljard lichtjaar van de aarde. 
Uit een nieuwe analyse van waarnemingen met de Arecibo-radiotelescoop in Puerto 
Rico en de Green Bank Telescope in West Virginia (VS) blijkt nu dat het licht 
van de radioflitsen sterk is gepolariseerd (dat wil zeggen dat het een 
voorkeursoriëntatie heeft), en dat het is ‘gedraaid’ als gevolg van een sterk 
magneetveld in een dicht plasma. Dit laatste wordt het Faraday-effect genoemd. 
Hoe sterker het magnetisch veld, des te groter de draaiing. 

Zo’n extreme draaiing van radiogolven (500 keer groter dan ooit bij een andere 
FRB-bron is gezien) is tot nu toe alleen waargenomen in de omgeving van een 
superzwaar zwart gat, zoals dat in het centrum van onze Melkweg. De astronomen 
houden rekening met een tweede scenario: de draaiing kan ook worden verklaard 
wanneer de bron zich bevindt in een energierijke nevel of supernovarest. 

FRB121102 is een zogeheten snelle radioflits (Fast Radio Burst), een recent 
ontdekte nieuwe klasse van transients, astrofysische verschijnselen van korte 
duur, afkomstig uit de extragalactische ruimte. Hun ware aard is nog steeds een 
raadsel. FRB121102 is de enige bekende repeterende FRB en dit heeft de vraag 
opgeworpen of zijn herkomst anders is dan die van niet-repeterende FRB’s. 
Eerste auteur Daniele Michilli (promovendus UvA/ASTRON): “FRB121102 was al 
uniek vanwege het feit dat hij meerdere keren van zich heeft laten horen, maar 
met zijn enorme Faraday-effect wordt hij steeds curieuzer. We hebben nog geen 
idee of er een verband is tussen deze twee eigenschappen.” 

De astronomen kwamen tot hun bevindingen door de flitsen op hogere 
radiofrequenties waar te nemen dan ooit tevoren. Coauteur Andrew Seymour, 
USRA-astronoom bij Arecibo: “We hebben hiervoor een nieuwe waarneemmethode 
ontwikkeld op de Arecibo-telescoop. Onze collega’s van de Green Bank Telescope 
hebben de resultaten bevestigd met waarnemingen op nog hogere radiofrequenties. 
Bovendien ontdekten we dat een van de flitsen korter duurde dan 30 
microseconden. Dat ondersteunt ons idee dat de flitsen afkomstig zijn van een 
neutronenster in een extreme omgeving van gemagnetiseerd plasma.”

De astronomen zullen blijven volgen hoe de eigenschappen van de flitsen door de 
tijd heen veranderen. Coauteur Jason Hessels (UvA/ASTRON): “We hopen met deze 
waarnemingen te kunnen vaststellen of de neutronenster zich nabij een zwart gat 
of in een krachtige nevel bevindt.” 

Met een aantal radiotelescopen met een groot beeldveld dat nu in bedrijf komt, 
zullen er naar verwachting in de komende jaren meer van dit soort bronnen 
worden gevonden en kunnen astronomen antwoorden vinden op de fundamentele 
vragen over de mysterieuze snelle radioflitsen.

E I N D E  P E R S B E R I C H T
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer informatie

Contact:
Dr. Jason Hessels, Universiteit van Amsterdam, Anton Pannekoek Institute for 
Astronomy / ASTRON – Netherlands Institute for Radio Astronomy
E-mail: J.W.T.Hessels@xxxxxx
Tel: +31 (0)610260062

Daniele Michilli, Universiteit van Amsterdam, Anton Pannekoek Institute for 
Astronomy / ASTRON – Netherlands Institute for Radio Astronomy
E-mail: danielemichilli@xxxxxxxxx

Artikel: An extreme magneto-ionic environment associated with fast radio burst 
source FRB121102. 
D. Michilli, A. Seymour, J. W. T. Hessels, L. G. Spitler, V. Gajjar, A. M. 
Archibald, G.  C. Bower, S. Chatterjee, J. M. Cordes, K. Gourdji, G. H. Heald, 
V. M. Kaspi, C. J. Law, C. Sobey, E. A. K. Adams, C. G. Bassa, S. Bogdanov, C. 
Brinkman, P. Demorest, F. Fernandez, G. Hellbourg, T. J. W. Lazio, R. S. Lynch, 
N. Maddox, B. Marcote, M. A. McLaughlin, Z. Paragi, S. M. Ransom, P. Scholz, A. 
P. V. Siemion, S. P. Tendulkar, P. Van Rooy, R. S. Wharton, D. Whitlow

DOI: http://nature.com/articles/doi:10.1038/nature25149

Afbeeldingen en bijschriften: 
https://drive.google.com/drive/u/0/folders/1sQPBotUmSl3dFzoVh201KXTHys10fT3W

Video: https://www.youtube.com/watch?v=GOt5f9qUVAs&feature=youtu.be

3D-print: 

Teamlid Anne Archibald (Universiteit van Amsterdam) heeft 3D-modellen van 
snelle radioflitsen gemaakt. Die laten de helderheid van een flits zien als een 
functie van tijd en radiofrequentie. De ontwerpen zijn hier te downloaden: 
https://www.thingiverse.com/thing:2723399 ;

Opgemaakte persberichten:
www.astronomie.nl
www.astron.nl
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Met vriendelijke groet,

Marieke Baan (NOVA)
Tel: 0614322627
E-mail: h.m.baan@xxxxxx

Iris Nijman (ASTRON)
Tel: 0630589505
E-mail: nijman@xxxxxxxxx


_______________________________________________
NOVA-perslijst2 mailing list
NOVA-perslijst2@xxxxxxxxxxx
https://list.uva.nl/mailman/listinfo/nova-perslijst2

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Geheimzinnige extragalactische radioflitsen afkomstig van exotische bron - Baan, Marieke