[PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Astronomen verpulveren record verste sterrenstelsel

  • From: David Redeker <d.redeker@xxxxxx>
  • To: nova-perslijst1@xxxxxxxxxxx, nova-perslijst2@xxxxxxxxxxx, nova-astronomen@xxxxxxxxxxx
  • Date: Wed, 5 Aug 2015 19:00:42 +0200

P E R S B E R I C H T

Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
---------------------------------------------------------------------------------------------------
5 augustus 2015


*Astronomen verpulveren record verste sterrenstelsel *
*Een internationaal team van astronomen met onder anderen Leidse
wetenschappers heeft het verste sterrenstelsel tot nu toe opgespoord. Het
sterrenstelsel, EGS8p7, bevindt zich op 13,23 miljard lichtjaar van de
aarde en ontstond toen het heelal nog maar 550 miljoen jaar oud was. Het
nieuwe record verpulvert het oude record (650 miljoen jaar) dat ook al mede
op naam van de Leidenaren stond.*

"Dat we nu zo'n grote sprong maken, komt doordat we een innovatieve
techniek hebben ontwikkeld." zegt tweede auteur Ivo Labbé van de
Universiteit Leiden. "We vonden de stelsels door de kleuren in afbeeldingen
van de Hubble-ruimtelescoop te vergelijken met infraroodwaarnemingen van de
Spitzer-ruimtetelescoop. De nieuwe techniek is voor ons wat de klapschaats
was voor schaatsers. De drie kandidaten die we zo het afgelopen jaar hebben
geselecteerd, komen bij nader onderzoek op plek 1, 2 en 4 van de
wereldranglijst."

De officiële naam voor het sterrenstelsel is EGSY8p7. Het bevindt zich op
13,23 miljard lichtjaar van de aarde. Het sterrenstelsel is niet met het
blote oog te zien, maar staat in de buurt van de Grote Beer in een veel
bestudeerd strookje hemel met de naam Extended Groth Strip
<https://en.wikipedia.org/wiki/Extended_Groth_Strip>. Mede-auteur Rychard
Bouwens van de Universiteit Leiden: "De recordbreker staat bijna precies in
dezelfde richting als de vorige recordhouder, waar wij in mei bij betrokken
waren
<http://www.astronomie.nl/#!/index/_detail/gli/astronomen-meten-verste-sterrenstelsel-ooit/>.
Dat is wel heel toevallig, omdat we verwacht hadden dat ze meer gelijkmatig
over de hemel waren verdeeld."

De astronomen gebruikten de krachtige MOSFIRE infraroodspectrograaf van de Keck
I telescoop <https://nl.wikipedia.org/wiki/Keck-observatorium> op Hawaï.
Met behulp van dat instrument speurden de sterrenkundigen twee nachten naar
de karakteristieke straling van waterstofgas. Bellen van heet waterstofgas
ontstaan door intense UV-straling van pasgeboren sterren.

Astronomen hadden niet verwacht dat ze op zulke afstanden nog
sterrenstelsels met behulp van waterstofstraling konden vinden. In het
vroege heelal is de ruimte tussen de sterrenstelsels namelijk gevuld met
donkere wolken van waterstof die deze straling zouden moeten absorberen.
Computersimulaties lieten al zien dat het heelal rond de 400 miljoen jaar
na het ontstaan een belangrijke verandering ondergaat. De wolken van
neutraal waterstof veranderen in een heet doorzichtig plasma, onder invloed
van het sterlicht van jonge sterren in de vroegste sterrenstelsels. Ivo
Labbé: "Bevestigingen van sterrenstelsels zoals EGSY8p7 vertellen ons
stukje bij beetje het verhaal van het ontstaan van de eerste
sterrenstelsels en hun rol bij de veranderingen in het vroege heelal."

Het succes van dit onderzoeksresultaat geeft hoop dat astronomen in de
nabije toekomst nog veel meer verre stelsels gaan vinden.

E I N D E P E R S B E R I C H T
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Meer informatie

Artikel:
Lyman-alpha emission from a luminous z=8.68 galaxy: implications for
galaxies as tracers of cosmic reionization. By Adi Zitrin, Ivo Labbé, Sirio
Belli, Rychard Bouwens, Richard S. Ellis, Guido Roberts-Borsani, Daniel P.
Stark, Pascal A. Oesch, Renske Smit. Accepted for publication in the
Astrophysical Journal Letters. Gratis preprint:
http://arxiv.org/abs/1507.02679v1

Contact: Ivo Labbé, Leidse Sterrewacht, Universiteit Leiden
E-mail: ivo@xxxxxxxxxxxxxxxxxx
Telefoon: 071 527 8420
Mobiel: 0652 838 661

Beeld:
Een internationaal team van astronomen met onder anderen Leidse
wetenschappers heeft het verste sterrenstelsel tot nu toe opgespoord. Het
sterrenstelsel, EGS8p7, bevindt zich op 13,23 miljard lichtjaar van de
aarde en ontstond toen het heelal nog maar 550 miljoen jaar oud was. De
recordhouder EGSY8p7 is ontdekt in afbeeldingen van de Hubble- en
Spitzer-ruimtetelescopen. De bijzonder rode kleur in de infraroodafbeelding
van Spitzer was aanleiding om het stelsel nader te onderzoeken. Astronomen
hebben vervolgens met de Keck 1-telescoop op Hawaï de exacte afstand van
het stelsel bepaald. Credit: I. Labbé (Leiden University),
NASA/ESA/JPL-Caltech.

Opgemaakt persbericht op:
http://www.astronomie.nl/#!/actueel/nieuws/_detail/gli/astronomen-verpulveren-record-verste-sterrenstelse/


---------------------------------------------------------------------------------------------------

Met vriendelijke groet,

David Redeker en Marieke Baan
Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA)
NOVA Informatie Centrum
Science Park 904
1098 XH Amsterdam
vast: 020 - 525 7480
David mobiel: 06 - 44 588 969
d.redeker@xxxxxx
www.astronomie.nl

Attachment: EGS8p7.png
Description: PNG image

_______________________________________________
NOVA-perslijst2 mailing list
NOVA-perslijst2@xxxxxxxxxxx
https://list.uva.nl/mailman/listinfo/nova-perslijst2

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] [NOVA-perslijst2] Astronomen verpulveren record verste sterrenstelsel - David Redeker