[PWC-MEDIA] Hoe één DNA-mutatie in borstkanker het immuunsysteem kaapt (persbericht Nature publicatie Nederlands Kanker Instituut, embargo tot 17 uur)

  • From: <h.papma@xxxxxx>
  • To: <pwc-media@xxxxxxxxxxxxx>
  • Date: Wed, 31 Jul 2019 13:55:47 +0000

[cid:image004.jpg@01D547B8.67983300]PERSBERICHT - Antoni van Leeuwenhoek

Amsterdam, 31 juli 2019


Hoe één DNA-mutatie in borstkanker het immuunsysteem kaapt

Eén defect gen in borsttumorcellen kan uitzaaiingen elders in het lichaam 
bevorderen door via een kettingreactie het immuunsysteem van de patiënt een 
ongewenste richting op te sturen.

Een artikel over deze ontdekking van de onderzoekgroep van immunoloog en 
tumorbioloog Karin de 
Visser<https://www.nki.nl/divisions/tumor-biology-immunology/de-visser-k-group/>
 van het Nederlands Kanker Instituut en Oncode 
Institute<https://www.oncode.nl/research/groups/karin-de-visser-group
verschijnt 31 juli in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.
'We waren behoorlijk verrast dat een enkel gen niet alleen processen binnen de 
kankercel reguleert, maar ook zo'n dominant effect heeft op het immuunsysteem 
in het hele lichaam', zegt onderzoeker Max 
Wellenstein<https://www.nki.nl/people/wellenstein-max/>, eerste auteur van de 
publicatie.

Karin de  Visser zegt: 'Onze studie laat zien dat de genetische make-up van 
tumoren een grote impact heeft op het hele immuunsysteem én op het 
uitzaaigedrag van borstkanker. Deze inzichten leggen de basis voor de 
toekomstige ontwikkeling van nieuwe vormen van immuuntherapie die toegespitst 
zijn op de DNA-code van tumoren van individuele borstkankerpatiënten.'

Het gen in kwestie is P53, dat in tumorcellen van bijna 40% van de patiënten 
met borstkanker niet intact is. Het gen is een hoofdrolspeler bij  kanker. Als 
het wél intact is, beschermt het namelijk tegen ongeremde celgroei. Het blijkt 
nu ook invloed te hebben op het immuunsysteem.

Max D. Wellenstein et al., Loss of p53 triggers Wnt-dependent systemic 
inflammation to drive metastasis of breast 
cancer<https://www.nature.com/articles/s41586-019-1450-6>', Nature, 31 July 
2019. DOI: 10.1038/s41586-019-1450-6.
 '
[Wellenstein et al_stop7]

Meer informatie:

Ontstekingsreactie geassocieerd met uitzaaiingen
Een ontstekingsreactie in het lichaam van patiënten met kanker, waardoor een 
patiënt zich ziek voelt en koorts heeft, wordt geassocieerd met uitzaaiingen. 
En uitgezaaide kanker is vrijwel nooit te genezen. Maar wat heeft die algemene 
ontstekingsreactie te maken met de primaire tumor in de borst?

Neutrofielen keren zich tegen T-cellen
Sinds een aantal jaar is bekend dat in het bloed van patiënten met uitzaaiingen 
relatief veel neutrofielen zitten: immuuncellen die vreemde indringers zoals 
bacteriën 'opeten'. Een toename van neutrofielen is dan ook onderdeel van een 
normale systemische ontstekingsreactie. Maar bij kanker keren die neutrofielen 
zich tegen hun bondgenoten in het immuunsysteem: de tumorcel-vernietigende 
T-cellen.

Uitzaaiingen
In 
2015<https://www.nrc.nl/nieuws/2015/04/04/afweer-helpt-uitzaaien-van-borstkanker-1481494-a334034>
 liet de onderzoeksgroep van Karin de Visser al zien dat sommige borsttumoren, 
via een kettingreactie van signaalmoleculen, neutrofielen mobiliseren buiten de 
tumor in het lichaam van de patiënt. Die neutrofielen bleken vervolgens het 
uitzaaigedrag van borsttumoren te bevorderen door tumor-dodende T-cellen tegen 
te werken. Het remmen van neutrofielen, zoals ook gebeurt bij 
ontstekingsziekten als reuma, zou dus wellicht een manier kunnen zijn om 
uitzaaiingen te voorkomen.
Hoe start de kettingreactie?
Maar er bleven in 2015 twee grote vragen over. De eerste was: hoe komt het 
eigenlijk dat tumorcellen die neutrofielen elders in het lichaam gaan 
mobiliseren? Waar en hoe start die kettingreactie in de tumorcel die eindigt 
met uitzaaiingen? De tweede vraag, in het verlengde daarvan, was: hoe komt het 
dat sommige borsttumoren wél neutrofielen mobiliseren die uitzaaigedrag 
stimuleren, en andere borsttumoren niet?
Onderzoeksleider Karin de Visser: 'Als we dat begrijpen kunnen we die inzichten 
gebruiken om die patiënten te identificeren die baat zouden kunnen hebben bij 
remming van neutrofielen. Ook zouden we nieuwe strategieën kunnen ontwikkelen 
om de tumor-stimulerende interacties tussen kankercellen en immuunsysteem om te 
buigen naar tumor-remmende interacties.'
Het P53 gen
In deze nieuwe studie laten de onderzoekers zien dat de bron van de hele 
kettingreactie één ontbrekend of defect gen in de tumorcel is. Dat gen is P53: 
een uiterst belangrijk gen en een oude bekende van kankeronderzoekers, omdat 
het - als het wél goed functioneert - juist beschermt tegen ongeremde celgroei. 
Maar de impact van het gen blijkt veel verder te reiken dan de tumor zelf.

Alle vormen van borstkanker
In een unieke set van 16 verschillende muismodellen met alle mogelijke vormen 
van borstkanker, heeft Wellenstein in samenwerking met de onderzoeksgroep van 
Jos Jonkers ontdekt dat alle muizen die last hadden van een ontstekingsreactie 
in het bloed één ding gemeen hadden: de afwezigheid van dit P53 gen. Hierbij 
gingen de harten van onderzoekers meteen sneller kloppen: bijna 40% van de 
borstkankerpatiënten heeft een defect p53 gen in de kankercellen dus ze hadden 
een belangrijk gen te pakken.
Alleen tumorcellen die dit gen missen, laten via signaalmoleculen aan hun 
omgeving weten dat er schade is, en zetten vervolgens een ontstekingsreactie in 
het bloed aan die uiteindelijk leidt tot uitzaaiingen elders in het lichaam. 
Het remmen van deze signaalstoffen gaat in muismodellen met p53- deficiënte 
tumoren inderdaad het kapen van de neutrofielen tegen en remt ook het 
uitzaaiingsproces.
Deze inzichten leggen de basis voor de toekomstige ontwikkeling van nieuwe 
vormen van immuuntherapie die toegespitst zijn op de DNA-code van tumoren van 
individuele borstkankerpatiënten zelf.
Lees ook:

·         Het Nature-paper van dezelfde onderzoeksgroep uit 
2015<https://www.nature.com/articles/nature14282>

·         Het nieuwsbericht daarover van het Antoni van 
Leeuwenhoek<https://www.nki.nl/topmenu/about-the-nki/news/how-immune-cells-facilitate-the-spread-of-breast-cancer/>

·         'Afweer helpt uitzaaien borstkanker' (NRC 
Handelsblad)<https://www.nrc.nl/nieuws/2015/04/04/afweer-helpt-uitzaaien-van-borstkanker-1481494-a334034>

·         Achtergrond: artikel in de Lancet Oncology (2014) over kanker en 
ontstekingsreacties<https://www.thelancet.com/journals/lanonc/article/PIIS1470-2045(14)70263-3/fulltext>

·         KWF: in de serie 'Onderzoeker van de Week': Karin de 
Visser<https://www.kwf.nl/onderzoek/welk-onderzoek-krijgt-geld/Pages/onderzoeker-van-de-week-Karin-de-Visser.aspx>
Dit onderzoek werd mede gefinancierd door de European Research 
Council<https://erc.europa.eu/> (ERC Consolidator Grant Karin de Visser), KWF 
Kankerbestrijding<https://www.kwf.nl/pages/default.aspx>, de Beug Foundation 
for Metastasis Research<https://www.beugstiftung-metastase.de/> en 
EMBO<https://www.embo.org/about-embo>
---------------------------------------------

Voor de redactie:
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Hilje Papma, adviseur 
wetenschapscommunicatie van het Antoni van Leeuwenhoek/Nederlands Kanker 
Instituut (h.papma@xxxxxx<mailto:h.papma@xxxxxx>), 0643468357

Over het Nederlands Kanker Instituut
Het Nederlands Kanker Instituut (NKI) is het onderzoeksinstituut van het Antoni 
van Leeuwenhoek, het enige door de OECI<https://www.oeci.eu/> aangewezen 
Comprehensive Cancer Center in Nederland. Het Antoni van Leeuwenhoek koos ruim 
honderd jaar geleden al voor de combinatie van specialistische kankerzorg en 
onderzoek onder een dak. In 2017 kreeg het van de European Academy of Cancer 
Sciences<https://europeancanceracademy.eu/> het stempel Comprehensive Cancer 
Centre of 
Excellence<https://europeancanceracademy.eu/news/first-two-european-centres-designated-as-cccs-of-excellence>.
 In het NKI werken bijna 700 onderzoekers samen met clinici aan grensverleggend 
onderzoek naar kanker. Dit onderzoek wordt voor een belangrijk deel mogelijk 
gemaakt door KWF Kankerbestrijding en het ministerie van VWS. Voor meer 
informatie: www.avl.nl<http://www.avl.nl> en www.nki.nl<http://www.nki.nl>

Hilje Papma
Science Communication Advisor
Netherlands Cancer Insititute
t: +31205126284/+31643468357
e: h.papma@xxxxxx

[cid:image007.jpg@01D547B8.67983300]

The Netherlands Cancer Institute | Plesmanlaan 121 | 1066 CX AMSTERDAM | 
www.nki.nl<http://www.nki.nl/>





This e-mail is intended for the addressee(s) eyes only. If you are not the 
intended recipient, you are hereby kindly requested to inform the sender of 
this. In view of the electronic nature of this communication, The Netherlands 
Cancer Institute (NKI) is neither liable for the proper and complete 
transmission of the information contained therein nor for any delay in its 
receipt. For information about the Netherlands Cancer Institute, go to 
www.nki.nl<http://www.nki.nl/>.



PNG image

JPEG image

JPEG image

JPEG image

Attachment: Hoe één DNA-mutatie in borstkanker het immuunsysteem kaapt.docx
Description: Hoe één DNA-mutatie in borstkanker het immuunsysteem kaapt.docx

Other related posts:

  • » [PWC-MEDIA] Hoe één DNA-mutatie in borstkanker het immuunsysteem kaapt (persbericht Nature publicatie Nederlands Kanker Instituut, embargo tot 17 uur) - h.papma