[SMCC] vai net ve mam ngu qua trong ngay tet
- From: "Nguyen Hoang Bao Vu" <nguyenhoangbaovu@xxxxxx>
- To: "tri thuc" <trithucdoisong@xxxxxxxxx>, "bao vu" <nguyenhoangbaovu@xxxxxxxxx>, "thang nguyen" <nguyenthangsm@xxxxxxxxx>, "di nhan" <nhanhop@xxxxxxxxx>, <smcc@xxxxxxxxxxxxx>, "di thuy" <metrui64@xxxxxxxxxxxx>, "ht125" <ht125h@xxxxxxxxx>
- Date: Fri, 16 Feb 2007 14:08:25 +0700
Tín lý ph?n th?c (*) qua mâm ngu qu?
Lâu nay, nói d?n mâm ngu qu?, ngu?i ta hay liên tu?ng d?n ý nghia don gi?n t?
vi?c mu?n tên các lo?i qu? d? nói lên khát v?ng v? "c?u v?a d? xài sung.".
Th?c ra, nó v?n là hoi hám tàn du c?a tín lý ph?n th?c.
Ngày T?t trên bàn th? luôn bày trái cây d? cúng ông bà g?i là "mâm ngu qu?". ?
Trung b? g?i là mâm "qu? t?" - nghe ra tu?ng nhu luu ý d?n h?t/t?, hay nói
rõ là "qu? có h?t", hon là qu? nói chung, t?c có hoi hám c?a tàn du tín lý ph?n
th?c: c?u mong s? sinh s?n, gieo m?t h?t du?c tram h?t, nh?t b?n v?n l?i.
M?t bi?n thái "mu?n tên"
H?i k? ra g?i là ngu qu? nhung không ai rõ quy d?nh là nh?ng th? qu? gì mà
du?ng nhu tu? d?a phuong, tu? s? du?c mùa qu? t?ng nam mà ngu?i ta ch?n mua hay
hái d? dâng cúng t? tiên. Tiêu chu?n lý tu?ng là qu? t?t, có màu s?c d?p và
càng có giá tr? là các lo?i qu? quý hi?m. Di?u kiêng k? là các lo?i qu? có
tên g?i d?ng âm v?i t? có nghia x?u theo dó, cá bi?t có noi ngu?i ta k? cam
(cam ch?i), chu?i (chúi: chúi d?u, chúi mui; t?c v?t v?). Ngu?c l?i, cung theo
tên g?i, các lo?i trái ? Nam b?, ngu?i ta thích thom (thom tho, thom danh),
sung (sung túc); d? m?t câu th? hi?n s? mong u?c khiêm t?n g?m mãng c?u, d?a,
du d?, xoài (c?u v?a d? xài); quá m?c d?y d? m?t b?c mãng c?u, d?a, du d?,
xoài, sung (c?u v?a d? xài sung). Nói chung, mâm "ngu qu?" nhu v?y là m?t bi?n
thái có th? coi là m?i m? mà xu hu?ng ch? d?o là "tá âm".
Ngu - bi?u hi?n s? s?ng
Truy nguyên c?i ngu?n c?a mâm ngu qu? bu?c chúng ta ph?i xem xét d?n hai thành
t? c?a tên g?i: ngu (s? 5) và qu? (trái cây), r?i sau dó m?i nói d?n ngu
qu?.
Ngu, con s? 5 là con s? ch? trung tâm. Ngu?i ta tìm th?y nó ? ngan gi?a L?c
thu. T? d?ng ch? "ngu" nguyên th? có hình ch? th?p c?a b?n nguyên t?, c?ng v?i
di?m trung tâm. Sau này, hai v?ch song song du?c chêm vào d?y, t?c tr?i và d?t
mà gi?a chúng, âm và duong t?o nên nam nguyên t? tuong tác sinh kh?c c?a
v?n v?t, g?i là ngu hành. Theo quan ni?m c? d?i ph? bi?n trong khu v?c ch?u ?nh
hu?ng van hoá Trung Qu?c, thu?ng cho r?ng các quy lu?t ph? bi?n d?u g?p
vào con s? 5. Trong D?i t? di?n, "ngu" có d?n mu?i hai nghia và m?t ngàn m?t
tram b?n muoi tám t? kép ghép v?i nó. Ph? bi?n, chúng ta có ngu phuong (Dông,
Tây, Nam, B?c và Trung uong), ngu s?c, ngu v?, ngu âm, ngu t?ng, ngu kim, ngu
quan, ngu luân, ngu c?c,. Nhu v?y, s? 5 là bi?u hi?n chung c?a s? s?ng và
? dây "ngu qu?" t? nó bi?u trung m?t t?p thành du?c coi là d?y d? c?a lo?i l?
v?t dâng cúng là qu?.
D?i v?i cu dân nông nghi?p ngu c?c (d?o/n?p huong, luong/g?o, thúc/d?u, m?ch/
lúa mì, t?c/kê) là luong th?c ch? d?o và ngu qu? (trái cây nói chung) là th?
y?u. Do dó, theo Chiêm thu ngu?i ta thu?ng quan sát s? t?t x?u c?a "ngu qu?"
sau dây d? d? doán vi?c du?c mùa c?a ngu c?c: 1) M?n ch? vào d?u; 2) H?nh
ch? v? lúa mì; 3) Dào ch? vào ti?u m?ch; 4) L?t (h?t d?) ch? vào n?p huong; 5)
T?o (táo) ch? vào lúa. Theo s? xác tín dã tr? thành t?p t?c ph? bi?n trong
dân gian nên có th? "ngu qu?" nêu trên là "chu?n" c?a nam th? qu? dùng làm l?
v?t b?i l? vi?c dâng l? v?t nào d?u có th? là cách bi?u th? s? c?u mong c?a
ngu?i dâng l?. ? dây, d?i v?i ngu?i nông dân th?i c? thì di?u c?u mong l?n nh?t
là du?c mùa ngu c?c.
Qu? - bi?u tu?ng c?a sung túc
Trái cây là th? l? v?t xu?t hi?n khá s?m trong vi?c cúng ki?ng bên c?nh các
loài thú hi?n t? (heo, bò, dê: tam sinh; ho?c bình dân hon: gà, v?t, tôm, cua,
cá). Theo khoa nghi nhà Ph?t, trong danh m?c l? v?t l?c cúng hay th?p cúng có
huong (nhang), dang (dèn), hoa, trà, qu?, th?c. Tuy nhiên, ? dây, nghi l?
nhà Ph?t cung không quy d?nh rõ là qu? gì.
Qu?/trái cây nói chung là bi?u tu?ng c?a s? sung túc, d?i dào. Vì qu? thu?ng
ch?a nhi?u h?t du?c d?ng nh?t v?i qu? tr?ng vu tr?, bi?u tu?ng cho m?i ngu?n
g?c, m?i s? kh?i nguyên; bi?u trung qu? (v?i h?t bên trong c?a nó) bi?u th? cho
s? ph?n th?c, sinh sôi và khao khát s? b?t t?-hi?u theo nghia là s? n?i
truy?n dòng gi?ng miên vi?n. Theo chi?u hu?ng này, qu? bao g?m c? ý nghia bi?u
trung vu?t lên trên nh?p di?u sinh t?n c?a v?n v?t: s? xen k? luân h?i c?a
s? s?ng và cái ch?t; gi?a cu?c s?ng du?i d?t (c?a h?t gi?ng) và cu?c s?ng duong
th?.
Trong van hoá, c? th? là trong van h?c và ngh? thu?t t?o hình, qu? v?a là bi?u
trung chung v?a là bi?u trung có ý nghia riêng- ho?c theo s? d?ng âm c?a
nó ho?c nó du?c xác d?nh b?i các tình ti?t van h?c truy?n k?, th?n tiên.
L?u du?c bi?u trung cho sinh con (l?u khai bách t?), dua h?u nhi?u h?t cung có
ý nghia tuong t? nhu l?u. Mo, dào, b?u, ph?t th?. d?u có ý nghia bi?u trung
riêng, song d?u h?i ý chúc t?ng cát tu?ng, nhu ý.
Tóm l?i, mâm ngu qu? trên bàn th? ngày T?t c?a chúng ta là m?t "s?n ph?m van
hoá" dã xác l?p trong quá trình l?ch s? lâu dài, du?c khuôn dúc theo quan ni?m
v? "b? ngu hoàn h?o" và b?t ngu?n t? cái nhìn liên tu?ng mang tính ch?t tr?i
nghi?m t? th?c t? sinh tr? d? di?t c?a th?c v?t.
Hu?nh Ng?c Tr?ng
(*) Ph?n: sinh sôi n?y n? nhi?u, Th?c: c? cây. Nghia bóng là s? sinh con d?
cháu sung mãn
Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu
Other related posts:
- » [SMCC] vai net ve mam ngu qua trong ngay tet