[SMCC] tra loi cau hoi!

Tr? l?i câu h?i c?a:

H? Kim Y?n t?i d?a ch? e-mail:

hokimyen80@xxxxxxxxx

du?c g?i d?n:

nguyenhoangbaovu@xxxxxx

Monday, February 19, 2007 10:46 PM

V?i n?i dung câu h?i:

anh Vu tìm giúp em nh?ng thông tin v? cu?c d?i c?a thái h?u duong vân nga nhé

tr? l?i:

Duong Vân Nga ( ch? Hán: ???; ? -

1000) là v? c?a vua Dinh Tiên Hoàng, sau tr? thành Hoàng h?u c?a vua Lê D?i 
Hành.

Bà dóng vai trò d?c bi?t quan tr?ng trong s? chuy?n giao gi?a nhà Dinh và nhà 
Ti?n Lê. Vì làm hoàng h?u, s? sách cung nh?c t?i bà v?i tên Duong h?u hay
Duong thái h?u.

Hoàng h?u m?y tri?u?

T? tru?c t?i nay, Duong Vân Nga thu?ng du?c nh?c t?i nhu là hoàng h?u hai 
tri?u, Dinh và Lê, nhung g?n dây có ý ki?n cho r?ng bà là hoàng h?u ba tri?u.

Theo gi? thi?t trong cu?n Ph? h? h? Ngô Vi?t Nam, Gia ph? h? Dinh Danh ? Thái 
Bình và du?c m?t s? nhà nghiên c?u ch?p nh?n, thì bà Duong th? không ch? là

hoàng h?u hai tri?u mà còn là hoàng h?u ba tri?u. Tru?c khi l?y Dinh Tiên 
Hoàng, bà dã l?y H?u Ngô vuong Ngô Xuong Van

và sinh ra Ngô Nh?t Khánh. Di?n hình trong s? nh?ng ngu?i ?ng h? gi? thi?t này 
là ba tác gi?: Phan Duy Kha, Lã Duy Lan, Dinh Công Vi trong tác ph?m Nhìn

l?i l?ch s? do NXB Van hoá thông tin ?n hành nam 2003.

Tuy nhiên, gi? thi?t bà là hoàng h?u ba tri?u có nh?ng ch? không ?n, n?u di sâu 
tìm hi?u nh?ng tình ti?t t? các ngu?n s? sách và tài li?u nh?ng nam g?n

dây. Nh?ng can c? ch? y?u là:

S? sách

Hoàng h?u là m?t nhân v?t quan tr?ng trong cung dình, trong d?i s?ng d? vuong. 
Hoàng h?u là "m?u nghi thiên h?". Phàm sách s? khi chép t?i vua và hoàng

t? d?u nói d?n v? vua và m? hoàng t?, không th? b? qua. V?y mà t?t c? các sách 
s?, t? sách c? xua nh?t nhu Vi?t s? lu?c d?n nh?ng sách s? sau này nhu D?i

Vi?t s? ký toàn thu, Khâm d?nh Vi?t s? thông giám cuong m?c, Vi?t s? Tiêu 
án..., d?u không th?y chép Duong h?u t?ng là v? c?a H?u Ngô vuong Xuong Van và

m? c?a Nh?t Khánh, t?t ph?i có lý do, vì dây không ph?i là s? th?c. Hon n?a, 
n?u qu? th?c Duong h?u là v? H?u Ngô vuong nghia là bà là hoàng h?u c?a ba

tri?u, Ngô, Dinh và Lê, m?t tru?ng h?p hy h?u trong l?ch s?. S? hy h?u dó càng 
khi?n các s? gia không th? "l? di", "b? qua", mà không nh?c d?n. M?t ngu?i

ph? n? có 3 d?i ch?ng làm quan l?n có th? không du?c nh?c t?i ch? dã ? ngôi v? 
hoàng h?u thì dù ch? m?t l?n, cung du?c ghi vào s? sách.

Hon n?a, có m?t tình ti?t ghi trong s?: Ngô Xuong Ng?p và Ngô Xuong Van d?u làm 
vua, th?m chí Xuong Van dù là em còn du?c m?i ngu?i kính tr?ng hon vì công

tr?ng khôi ph?c ngôi vua cung nhu tính nhún nhu?ng, khiêm cung c?a ông. V?y 
trong khi gia quy?n Xuong Ng?p du?c k? rõ (v? là Ph?m th? con L?nh công Ph?m

Chiêm và con là Xuong Xí) thì t?i sao nh?ng ngu?i gia quy?n c?a Xuong Van, nhu 
gi? thuy?t c?a sách Ph? h? h? Ngô Vi?t Nam, là Duong th? và Nh?t Khánh,

l?i không du?c s? sách "n?i k?t" v?i ông vua em? Và Nh?t Khánh, là cháu n?i 
Ti?n Ngô vuong, cháu ngo?i Duong Bình vuong, th? mà sao s? l?i "quên" không

nh?c t?i thân th?? D?i Vi?t s? ký toàn thu cung ch? ghi chung chung: "Nh?t 
Khánh là con cháu Ti?n Ngô vuong..."

Khi Lê Hoàn l?p Duong Vân Nga làm hoàng h?u, chính s? ghi rõ: "Vua l?p D?i 
Th?ng Minh hoàng h?u tri?u Dinh làm hoàng h?u" và các s? gia r?t n?ng l?i v?i

Lê Hoàn trong vi?c này. V?y mà d?i v?i vi?c Dinh B? Linh l?y m? Ngô Nh?t Khánh, 
ta ch? th?y s? chép: "l?y m? Nh?t Khánh" mà không h? th?y ghi "l?y hoàng

h?u cu c?a Nam T?n vuong". Hon n?a, không ai chê cu?i vua Dinh l?y m? Nh?t 
Khánh c?. Các s? gia thông c?m cho m?c dích chính tr? c?a vi?c này (ràng bu?c

h? Ngô cho thân d? thu ph?c Ngô Nh?t Khánh). N?u m? Khánh là v? Nam T?n vuong 
Ngô Xuong Van, h?n các s? gia (nhu Lê Van Huu, Ngô Si Liên...) s? k?t t?i

vua Dinh làm "d?u têu" cho Lê Hoàn trong vi?c l?y v? vua tru?c, và nh?ng dòng 
vi?t "n?ng l?i" dành cho Lê Hoàn, tru?c h?t dã dành cho vua Dinh r?i.

Giai tho?i

Có l? nh?c d?n Duong h?u, không ít ngu?i bi?t giai tho?i khi bà m?i sinh thu?ng 
hay khóc d? d?. M?t hôm có ngu?i d?o si di qua, ông l?y bút vi?t vào lòng

bàn tay Vân Nga hai câu tho và cô bé nín b?t: "Nín di thôi, nín di thôi! M?t 
vai gánh vác c? dôi son hà". L?i tiên tri c?a ông d?o si ?ng nghi?m vào vi?c

bà l?y Dinh Tiên Hoàng và Lê D?i Hành.

D?i sau có th? u?c doán r?ng, cung nhu nh?ng câu s?m nhu: "D? Thích gi?t Dinh 
Dinh, Nhà Lê kh?i thánh minh", câu s?m này là do ngu?i ta d?t ra sau khi s?

vi?c dã di?n ra. Nhu v?y, khi s? vi?c dã di?n ra, sau khi Duong h?u dã m?t (nam 
1000), bà dã ch? l?y 2 vua, Dinh và Lê, nên ngu?i d?i m?i d?t ra câu s?m,

mu?n l?i ông d?o si, d? bà gánh vác "dôi son hà" mà không gánh vác "ba son hà".

M?t khác, còn m?t giai tho?i n?a ? Ninh Bình k? v? m?i tình th?i tr? gi?a Lê 
Hoàn và Duong th?. Dân gian c?m thông, bi?n minh cho quan h? c?a hai ngu?i

sau này trong cung dình nên dã h?p pháp hoá cho m?i tình c?a h? t? tu?i thanh 
xuân, d? d?n khi vào cung, vi?c h? làm ch? là "n?i l?i tình xua", làm gi?m

nh? tình ti?t mà các nhà nho g?i là Lê Hoàn dã "l?y m? goá, hi?p con côi".

Câu chuy?n trên dù là có th?t hay ch? là giai tho?i, nó cung ph?n ánh m?t giá 
tr?: Lê Hoàn và Duong h?u tr?c tu?i nhau. Có tr?c tu?i nhau thì th?i niên

thi?u h? m?i có th? d?n v?i nhau, và dó m?i là co s? d? dân gian thêu d?t câu 
chuy?n tình th?i tr? d?p d?, "x?ng dôi v?a l?a" c?a h? v?i thái d? d?ng tình.

N?u bà là m?t hoàng h?u trong cung (thành C? Loa c?a Ngô Xuong Van và sau l?i 
theo con là Nh?t Khánh v? Du?ng Lâm - Son Tây) thì làm sao g?p du?c Lê Hoàn

? Hà Nam ho?c Thanh Hoá (quê ông có hai thuy?t, m?t thuy?t cho r?ng ? Hà Nam, 
thuy?t khác nói r?ng ? Thanh Hoá)? Bà và Lê Hoàn tr?c tu?i nhau thì bà không

th? sinh ra Ngô Nh?t Khánh vì khi Khánh n?i d?y nam 965 ít nh?t cung ph?i 18 
tu?i, mà Lê Hoàn (x?p x? tu?i bà) khi dó m?i 24.

Tác gi? Lã Duy Lan, Phan Duy Kha, Dinh Công Vi trong Nhìn l?i l?ch s? cho r?ng 
có th? Duong h?u và Lê Hoàn bi?t nhau ngay t? khi hàn vi, nhung vì không

"môn dang h? d?i" nên Duong Tam Kha không ch?p nh?n. Gi? thi?t này r?t gu?ng 
ép. Theo các tác gi? này, bà sinh nam 928. Nhu v?y, ít nh?t d?n nam 965 khi

Xuong Van t? tr?n (lúc dó bà 37 tu?i), bà còn ? C? Loa v?i tu cách là hoàng 
h?u. Ch? khi Nam T?n vuong m?t bà m?i theo cha (Tam Kha) - theo các tác gi?

Nhìn l?i l?ch s? - là v? Ái châu, ch? không ph?i ?p Chuong Duong mà ông du?c 
phong; và bà cung không "tòng t?", theo con Nh?t Khánh v? Du?ng Lâm. Dây chính

là m?t tình ti?t hoi khó hi?u trong l?p lu?n c?a ba tác gi? trên. Gi? s? c? cho 
r?ng gi? thi?t trên dúng là bà v? Ái châu, thì theo chính s?, ngay sau

khi Nam T?n vuong m?t, Dinh Li?n t? C? Loa tr? v? Hoa Lu, thoát thân ph?n làm 
con tin và du?c sai di châu Ái m? quân. Lê Hoàn, lúc này 24 tu?i, ? trong

s? nh?ng ngu?i theo Dinh Li?n v? Hoa Lu. Nhu v?y, nam 965, t?i Ái châu, trong 
m?t kho?ng th?i gian r?t ng?n, m?t ngu?i quy?n quý, d?ng tu?i m?i d?n (Duong

h?u) và m?t ngu?i nghèo khó, lam lu, tr? trung v?a di (Lê Hoàn), làm sao mà g?p 
du?c nhau, và g?p nhau trong môi tru?ng nào v?i s? ngan cách giàu nghèo

c?a xã h?i ngày ?y d? tr? thành tình nhân?

Di?u dáng nói hon là tác gi? Dinh Công Vi, trong bài vi?t riêng c?a mình, l?i 
ghép hai tu li?u không h? logic l?i v?i nhau d? kh?ng d?nh m?t l?n n?a di?u

này. M?t m?t, tác gi? d?n ng?c ph? ? Thanh Hóa d? kh?ng d?nh m?i tình th?i son 
tr? c?a Duong h?u và Lê Hoàn khi bà chua l?y Ngô Xuong Van. Ti?p theo, tác

gi? l?i vi?t: "Theo m?t tài li?u khác thì sau dó bà l?y Ngô Xuong Van". Ch? can 
c? vào phép toán s? h?c có th? th?y không th? có chuy?n này. B?i l?, bà

l?y Xuong Van (tác gi? can c? vào s? chép: "Tam Kha l?y Xuong Van làm con 
mình") kho?ng nam 945, lúc bà 17 tu?i nhung tru?c dó bà dã yêu Lê Hoàn thì Lê

Hoàn lúc ?y cung ch? là m?t c?u bé m?i lên 4 tu?i thôi!

V?y, dù là bà yêu Lê Hoàn l?n d?u khi c? hai ngu?i chua vào Hoa Lu (theo giai 
tho?i mà s? không chép) tru?c hay sau khi Xuong Van ch?t di n?a thì cung ch?

nói lên m?t di?u: Bà không l?y Xuong Van. Bà ph?i cùng m?t l?a tu?i v?i Lê Hoàn 
và nhu th? thì không ph?i là m? Nh?t Khánh (vì Khánh cung sinh kho?ng 945

- 946 d? nam 965 tr? thành m?t s? quân). Gi? thi?t c?a ba tác gi? trên r?t mâu 
thu?n v? không gian và th?i gian.

Cách d?t tên cho Duong h?u c?a cu?n gia ph?

Gia ph? g?i bà là Duong Vân Nga, t?c là g?i theo giai tho?i dân gian (nhu trên 
dã nêu, là cách ghép tên hai thôn). Gia ph? là "ngu?i th?t, vi?c th?t", không

gi?ng nhu dã s?. Chính các tác gi? Nhìn l?i l?ch s? cung có nh?n xét r?ng 
"Duong Vân Nga" ch? là cái tên van ngh? do nhà vi?t chèo Trúc Du?ng d?t cho bà

khi vi?t v? Thái h?u Duong Vân Nga mà thôi.

Dóng góp c?a c?a các nhà so?n Ph? h? h? Ngô Vi?t Nam là không th? ph? nh?n, 
th?m chí r?t dáng trân tr?ng và thán ph?c. Nhung, cung nhu chính cu?n gia ph?

dã d?n, có nh?ng gi? thuy?t dã quá xa xua, nhu tru?ng h?p gi? thuy?t nói t? 
tiên 7 d?i c?a Ngô Quy?n cách ông nh?ng 700 nam (di?u không th? x?y ra - nhu

k?t lu?n c?a c?a sách này) ch?ng h?n, thì ta th?y r?ng, gia ph? - c? h? Ngô l?n 
h? Dinh Danh - cung ch? là m?t ngu?n tài li?u d? tham kh?o mà thôi, không

d? d? c?i chính m?i di?u trong chính s?.

Cách g?i tên bà Duong h?u theo ki?u ph?ng doán nhu trên (ch?n tên cho d?p) cho 
th?y d? xác th?c c?a 2 cu?n gia ph? d?i v?i tình ti?t này - xin nh?n m?nh

là ch? riêng v?i tình ti?t l?y 3 d?i ch?ng vua c?a bà Duong h?u này - không cao.

"Xuong Van làm con Bình vuong"

Tác gi? Lã Duy Lan trong cu?n Nhìn l?i l?ch s? can c? vào câu trong sách D?i 
Vi?t s? ký toàn thu: "[sau khi cu?p ngôi c?a Ngô Xuong Ng?p,] Tam Kha l?y con

th? hai c?a Ngô vuong là Xuong Van làm con mình" d? k?t lu?n r?ng "l?y làm con 
mình t?c là cho làm con r?". Dây là di?u ph?ng doán hoi di quá. Duong Tam

Kha v?n là c?u ru?t c?a Xuong Van, khi ông không có con trai thì vi?c nh?n cháu 
làm con cung là di?u d? hi?u, gi?ng nhu tru?ng h?p ? Trung Hoa khi dó trong

th?i Ngu d?i, vua Chu Thái T? Quách Uy dã nh?n cháu bên ngo?i là Sài Vinh làm 
con và sau Sài Vinh n?i nghi?p, t?c là vua Chu Th? Tông. Nhu v?y "nh?n làm

con" mà suy ra là "làm con r?" thì chua hoàn toàn thuy?t ph?c.

Th?i gian và tu li?u biên so?n

Cu?i cu?n Ph? h? h? Ngô Vi?t Nam có d?n danh sách m?t lo?t tài li?u tham kh?o 
c? xua. Dây là m?t trong nh?ng v?n d? liên quan d?n c? s? mà ngu?i d?c c?n

chú ý.

Chuy?n bà Duong h?u cách dây dã hon 1000 nam. Hãy th? làm m?t phép so sánh d? 
th?y s? khó khan c?a nh?ng ngu?i nghiên c?u s? h?c và so sánh v?i s? xung

d?t gi?a anh em Nguy?n Nh?c và Nguy?n Hu? cách dây ch? hon 200 nam (cu?i 1786, 
d?u 1787). S? ki?n gi?a anh em nhà Nguy?n Tây Son, dù x?y ra khi s? h?c Vi?t
Nam dã khá phát tri?n (sau khi D?i Vi?t

s? ký toàn thu dã ra d?i ngót 100 nam), th? nhung nh?ng gì sách s? d? l?i v? nó 
d?u còn nhi?u ch? không rõ ràng khi?n d?i sau g?p nhi?u khó khan khi tìm

hi?u nó.

V?i m?t s? ki?n x?y ra cách dây 200 nam mà còn khó xác d?nh tính chân th?c nhu 
v?y, hu?ng chi, tài li?u tham kh?o c? xua nh?t cho các nhà biên so?n cu?n

L?ch s? h? Ngô Vi?t Nam là m?t cu?n gia ph? c? cung "ch?" du?c so?n vào t?n nam 
1477, t?c là dã cách xa th?i d?i c?a bà Duong h?u nh?ng 500 nam! Di?u ki?n

nghiên c?u c?a cha ông ta xua kia khó khan hon ngày nay nhi?u, t? phuong ti?n 
luu gi? d?n phuong ti?n truy?n tin, làm sao tránh kh?i vi?c "tam sao th?t

b?n". Dó nh?ng khó khan mà không ch? các tác gi? g?p ph?i khi so?n th?o gia ph?,

mà ngay v?i các nhà s? h?c khi nghiên c?u l?ch s? cung g?p ph?i di?u tuong t?. 
Vi?c "ch? bi?n" thông tin, trong nh?ng tru?ng h?p còn quá m? m?t n?u can

c? vào s? sách, là khó tránh kh?i.

Hành vi c?a Ngô Nh?t Khánh và m?t gi? thi?t khác h?p lý hon

Có m?t tình ti?t s? cu ghi l?i mà các nhà nghiên c?u, nh?ng ngu?i ?ng h? quan 
di?m bà Duong h?u l?y 3 vua, tác gi? Nhìn l?i l?ch s? chua chú ý l?m. Dó là

chuy?n Ngô Nh?t Khánh.

M? Nh?t Khánh và hoàng h?u Duong th? ph?i là hai ngu?i ch? không th? là m?t 
ngu?i.

Các th?n ph?, ng?c ph? cho th?y tru?c khi d?n d? hàng Ngô Xuong Xí, Dinh B? 
Linh dã d?n y?t ki?n Chuong Duong công Duong Tam Kha d? xin "tác d?ng" và l?y

con ông là Duong Ng?c Vân (Nguy?n Danh Phi?t d?n trong Nhà dinh d?p lo?n và 
d?ng nu?c). Bà này chính là Duong h?u trong s? sách, và thông qua tác d?ng

c?a bà, Xuong Xí dã hàng vua Dinh mà không gây d? máu. Nhu v?y Dinh B? Linh l?y 
con gái Duong Tam Kha d? d? hàng Xuong Xí, chua t?ng nghe nói ông làm r?

Tam Kha d? d? Nh?t Khánh bao gi?. Vi?c l?y con gái Duong Tam Kha và l?y m? Ngô 
Nh?t Khánh là hai vi?c làm riêng r? c?a vua Dinh, nh?m thu ph?c hai anh

em h? Ngô cát c? trên hai vùng khác nhau. D? cho hai h? Ngô du?c s?ng là cách 
làm thông minh nh?t c?a vua Dinh. B?i l?, chính h? Ngô ch? không ph?i h?

nào khác, dang n?m quy?n tr? nu?c, dang là "chính th?ng", vì th? khi dánh d?p 
các s? quân, ông không th? d?i x? v?i h? Ngô theo ki?u "tri?t h?" nhu d?i

v?i h? D?, h? Nguy?n, h? Lã hay h? Ki?u du?c. Ông dã giành thiên h? b?ng c? "uy 
vu" l?n "d?c d?", b?ng c? "lý" l?n "tình".

Hãy th? d?t m?t gi? thi?t khác là:

M? Ngô Nh?t Khánh, dù dã có tu?i khi l?y V?n Th?ng vuong Dinh B? Linh, chính là 
ngu?i dã sinh ra Dinh H?ng Lang, con út c?a Tiên Hoàng, s?m nh?t nam 975

(vì Dinh Toàn sinh nam 974 và là anh H?ng Lang). Tiên Hoàng vì bà, và vì d? l?y 
lòng Nh?t Khánh n?a, dã l?p H?ng Lang làm thái t?. Có th? nói trong chuy?n

này (gi?c m? nài n? vua l?p em làm thái t?), Nh?t Khánh ch?a ch?p ý d? không 
th? nói h?t. Ông ta d?nh sau này s? làm ph? tá cho c?u em ru?t còn tho ?u

d? n?m quy?n bính (và ch?a ch?p ý d?nh làm Vuong Mãng, Tào Tháo).

Th? nhung vi?c dó không qua du?c Nam Vi?t vuong Dinh Li?n v?n là ngu?i dã 
tru?ng thành và có nhi?u công lao trong vi?c dánh d?p, ngo?i giao c?a nu?c D?i

C? Vi?t. Theo chính s?, Dinh Li?n gi?t H?ng Lang d?u nam 979. Tuy nhiên, vì yêu 
con và không th? ti?p t?c gây d? máu, Tiên Hoàng dã không tr?ng ph?t Dinh

Li?n b?ng cái ch?t.

Vi?c Tiên Hoàng không tr?ng ph?t Dinh Li?n b?ng án t? hình khi?n Nh?t Khánh vô 
cùng t?c gi?n và dây m?i chính là d?ng co ch? y?u thúc gi?c Khánh b? sang

Chiêm Thành. Ông ta l?y dao r?ch m?t v? là con gái Tiên Hoàng, em Dinh Li?n và 
b?o r?ng: "Cha mày l?a d?i ?c hi?p m? con ta...". L?i nói b? l?a d?i dó

h?n ch?a d?ng s? t?c gi?n vì Tiên Hoàng dã "nu?t l?i". Vua Dinh h?a dua em 
Khánh ( H?ng Lang) lên ngôi, nhung khi em Khánh b? h?i thì k? th? ph?m l?i không
b? tr?ng ph?t dích dáng theo ý mu?n c?a Khánh, b?i th? Khánh m?i tìm d?n Chiêm 
Thành d? c?u

vi?n báo thù. Ý d?nh c?a Khánh là mu?n quân Chiêm d? v? nu?c làm vua, khôi ph?c 
nhà Ngô. N?u H?ng Lang không ch?t mà du?c n?i ngôi nhu d? ki?n thì s?m

mu?n Khánh cung làm Vuong Mãng, Tu Mã Chiêu, tiêu di?t h? Dinh, ph? tru?t ?u 
chúa này mà giành l?y ngôi - gi?ng nhu t?m guong Tri?u Khuông D?n l?y ngôi

c?a c?u bé 6 tu?i Sài Tông Hu?n cách dó ít lâu bên phuong b?c.

Dã tâm và hành vi c?a Nh?t Khánh có th? cho th?y sáng t? m?t l?n n?a Duong h?u 
không ph?i là m? Nh?t Khánh. N?u bà là m? Khánh, em (cùng m? khác cha) Khánh

s? là Toàn, sau này Toàn du?c n?i ngôi, Khánh s? du?c làm ph? chính (y h?t vai 
c?a Lê Hoàn), vi?c gì Khánh ph?i mu?n quân Chiêm Thành d? giành quy?n n?a?

M?t khác, k? c? tru?ng h?p Khánh dã "trót" b? sang Chiêm khi Tiên Hoàng và Dinh 
Li?n chua b? h?i, thì sau khi em Khánh là Toàn lên ngôi, sao Khánh không

v? mà ph?i xui vua Chiêm d?ng binh d? ru?c cái ch?t vào mình?

Nh?ng hành d?ng Duong h?u và Khánh dã làm nhu s? chép (trao ngôi cho ngu?i 
ngoài, d?n gi?c v?) cho th?y c? Duong h?u và Khánh d?u có chung m?t ý tu?ng:

di?t nhà Dinh. V?y thì n?u hai ngu?i là m? con thì t?i sao ch?ng h?p l?i v?i 
nhau d? bàn cách hành d?ng, vi?c gì Khánh ph?i b? sang Chiêm Thành? H?n là

lúc dó em (H?ng Lang) dã ch?t và m? cung dã m?t ho?c dã quá già y?u và b? Tiên 
hoàng xa lánh, ch? d?a dã h?t, Khánh cùng du?ng m?i tìm cách sang Chiêm.

Duong H?u và Khánh không ph?i là m? con.

Các tác gi? cu?n Ph? h? h? Ngô Vi?t Nam d?n chi?u t? trang 323 cu?n sách Bu?c 
thang tr?m c?a Quách T?n (xu?t b?n 1996) d? nêu gi? thi?t: ph?i chang s? cu

nh?m Ngô Nh?t Khánh v?i vua Chiêm Thành lúc dó là Ngô Nh?t Hoan và bi?n minh 
r?ng không ph?i Nh?t Khánh là k? bán nu?c. Tuy nhiên, n?u ch? can c? vào m?t

cu?n sách xu?t b?n t?n nam 1996 d? ph?n bi?n v?i di?u dã th?y trong hàng ch?ng 
sách chính s? c? xua v? s? ki?n Nh?t Khánh d?n gi?c v? nhà thì qu? không

?n chút nào. Còn lý do vi?c có d?n th? Ngô Nh?t Khánh, ch?ng qua nhu d?n th? 
các s? quân khác nhu Ki?u Công Hãn hay th?m chí d?n th? tu?ng gi?c S?m Nghi

D?ng mà thôi.

K?t lu?n

T? nh?ng l?p lu?n trên, có th? rút ra 3 k?t lu?n:

List of 1 items

. Duong h?u là con Bình vuong Duong Tam Kha, ho?c có th? là con Duong Th? Hi?n 
hay Duong Thái Huy?n, sau làm con nuôi Duong Tam Kha. T? vi?c Duong Tam Kha

nh?n Ngô Xuong Van làm con có th? suy doán vua Duong Bình vuong không có con 
ho?c r?t hi?m mu?n.

list end

List of 1 items

. Duong h?u không l?y Ngô Xuong Van và bà không ph?i là m? Ngô Nh?t Khánh. Bà 
ch? là hoàng h?u hai tri?u Dinh, Lê nhu chúng ta t?ng bi?t. Bà tr?c tu?i Lê

Hoàn và th? kho?ng 55-60 tu?i. Bà sinh ra Dinh Toàn lúc trên du?i 30 tu?i.

list end

List of 1 items

. Ngô Nh?t Khánh không ph?i cháu ngo?i c?a Chuong Duong công Duong Tam Kha.

list end
Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0908935277
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: