[SMCC] tim hieu ve benh mo trong mau

Xã h?i ngày càng phát tri?n, chúng ta càng nghe nh?c d?n nhi?u can b?nh du?c 
g?i là "b?nh th?i d?i", de do? nghiêm tr?ng d?n s?c kho? con ngu?i. Trong s? 
này có b?nh m? trong máu, hay có ngu?i còn g?i là cao m? trong máu, m?t can 
b?nh nguy hi?m có th? d?n d?n nhi?u h?u qu? khôn lu?ng nhu tai bi?n m?ch máu 
não, ho?i t? ru?t hay nh?i máu co tim. 


Máu nhi?m m?, nguyên nhân vì sao? Cách phòng và tr? can b?nh này nhu th? nào? 
M?i qúy v? cùng tìm hi?u trong chuong trình hôm nay, qua ph?n trình bày c?a bác 
si chuyên khoa n?i thuong, T? Ph?y, Ch? t?ch H?i y t? Vi?t Nam t?i mi?n Dông 
Hoa K?. 



B?n có th? t?i bài nghe t?i dây

  



Bác si T? Ph?y : B?nh m? trong máu có nhi?u lo?i, nhung cái chánh là nói v? 
Cholesterol mà thu?ng thuòng ph?i th? máu m?i bi?t du?c. Cholesterol chia làm 
hai lo?i: lo?i x?u là LDL (Low density lipoprotein), lo?i t?t là HDL (high 
density lipoprotein) và m?t lo?i n?a g?i là Triglyceride. Tóm t?t l?i thì có 3 
lo?i chánh.


Trà Mi : Xin Bác Si cho bi?t nh?ng nguyên nhân nào d?n d?n ch?ng b?nh m? trong 
máu?


Bác si T? Ph?y : Có hai nguyên nhân: m?t do t? ngoài vào, t?c là v?n d? an u?ng 
có th? dua d?n Cholesterol cao b?i th?c an có nhi?u m?, m? d?ng v?t hay nh?ng 
ch?t m? bão hoà mà an nhi?u thì s? dua d?n Cholesterol cao. Th? hai là b?m 
sinh, t?c co th? có ngu?i sanh ra thì co th? c? s?n xu?t Cholesterol cho nên 
kiêng c? cách m?y thì Cholesterol v?n cao.


Trà Mi : Bác Si nói là có hai nguyên nhân. Nguyên nhân khách quan là do an u?ng 
các lo?i m? bão hoà và m? d?ng v?t. M? d?ng v?t thì ch?c là nhi?u ngu?i dã bi?t 
r?i, nhung m? bão hoà thì có l? không ít ngu?i phân vân là nh?ng lo?i m? bão 
hoà này là gì và nó có m?t trong các lo?i th?c ph?m nào, thua Bác Si?



      B?nh m? trong máu cao có hai y?u t? là do an u?ng ho?c do b?m sinh. Cái 
chánh là ph?i làm cách nào cho nó xu?ng, vì m? càng cao, cholesterol càng cao 
thì càng d? b? dau tim. Th?ng kê cung cho th?y là n?u ngu?i dó an u?ng k? càng, 
có th? thao, gi?m cân, không m?p, và n?u c?n n?a là u?ng thêm thu?c, m?t khi s? 
cholesterol xu?ng thì t? l? nguy co b? dau tim s? gi?m b?t nhi?u l?m. 

      Bác si T? Ph?y
     
Bác si T? Ph?y : M? bão hoà là lo?i m? thí d? nhu d?u d?a. M? là ch?t bão hoà 
r?i, d?u d?a cung là m?t lo?i m? bão hoà, lâu ngày cung h?i nhu là ch?t kia 
v?y. Còn nh?ng ch?t không bão hoà nhu là d?u olive, d?u safflower, d?u d?u 
ph?ng thì là nh?ng ch?t không bão hoà, tuong d?i có l?i hon.


Trà Mi : Trong nh?ng lo?i th?c an ch? bi?n s?n thì thu?ng th?y lo?i m? bão hoà 
trong dó ph?i không ??


Bác si T? Ph?y : Có, nh?t là nh?ng lo?i th?c an nhanh (fastfood) thì thu?ng 
lo?i d?u h? chiên lâu sinh ra lo?i m? khác cung h?i nhu m? bão hoà. Nh?ng lo?i 
khác n?a là ch?t d?u ngu?i ta làm d? cho bánh thom lâu ngày không m?t mùi thì 
nó cung tr? thành ch?t nhu m? bão hoà v?y.


Trà Mi : Tr? l?i v?i can b?nh m? trong máu, xin du?c h?i ti?p: Có ph?i nh?ng 
ngu?i cao niên trên 40-50 tu?i thì du?c xem là nh?ng ngu?i d? dàng m?c b?nh này 
ph?i không? Hay là nh?ng ngu?i tr? tu?i cung có kh? nang b? b?nh m? trong máu?


Bác si T? Ph?y : Nh?ng ngu?i tr? tu?i cung có th? m?c b?nh cho nên hi?n gi? 
nh?ng ngu?i tr? cung nên th? máu m?t l?n, nh?t là trong nh?ng gia dình có ngu?i 
b? dau tim, hay cha m? ông bà có tru?ng h?p cao m? thì con cái cung nên th? máu 
cho ch?c an, t?i vì v?n d? m? cao s? tích tr? không ph?i m?t tháng hai tháng mà 
tích tr? ngay t? lúc còn tr? và l?n l?n nó s? dóng vào thành m?ch máu làm cho 
m?ch máu c?ng di thì sau này d? b? dau tim và d? b? tai bi?n m?ch máu não.


B?nh m? trong máu cao có hai y?u t? là do an u?ng ho?c do b?m sinh. Cái chánh 
là ph?i làm cách nào cho nó xu?ng, vì m? càng cao, cholesterol càng cao thì 
càng d? b? dau tim. Th?ng kê cung cho th?y là n?u ngu?i dó an u?ng k? càng, có 
th? thao, gi?m cân, không m?p, và n?u c?n n?a là u?ng thêm thu?c, m?t khi s? 
cholesterol xu?ng thì t? l? nguy co b? dau tim s? gi?m b?t nhi?u l?m.


Trà Mi : Thua Bác Si, b?nh m? trong máu có nh?ng d?u hi?u hay tri?u ch?ng nào 
bên ngoài giúp cho ngu?i b?nh có th? nh?n bi?t du?c hay không ??


Bác si T? Ph?y : Thua không. Lúc m? cao thu?ng không có tri?u ch?ng gì h?t. Cho 
nên b?nh m? cao g?i là b?nh gi?t ngu?i th?m l?ng. T?i vì m? dóng vào thành m?ch 
máu v?i th?i gian lâu, 5-10 nam, sau dó m?ch máu b? h?p nhi?u r?i, dùng m?t cái 
nó b? bít l?i. V?n d? máu luu thông d? nuôi du?ng nh?ng co quan do mách máu dó 
di qua, thí d? m?ch máu tim b? ngh?n thì ngu?i dó s? b? heart attack hay là dau 
tim, hay là nh?i máu co tim.


Và nh?ng co quan khác cung có th? b? ?nh hu?ng là t?i vì, thì d? nh?ng m?ch máu 
b? ngh?n d?n t?i th?n thì th?n s? không du?c kho? nhu ngu?i bình thu?ng và th?n 
dó s? làm vi?c y?u hon n?a. N?u m?ch máu d?n t?i não mà b? ngh?n thì s? b? tai 
bi?n m?ch máu não. Ch? có lúc dó thì m?i có tri?u ch?ng mà thôi. Còn trong th?i 
gian m? l?n l?n dóng vào thành m?ch máu thì không có tri?u ch?ng gì h?t.


Trà Mi : Nhu v?y thì ch? có m?t cách duy nh?t là nên di khám s?c kho? thu?ng 
xuyên d? có th? ki?m soát du?c hay là phát hi?n du?c b?nh tình, ph?i không ??


Bác si T? Ph?y : Thua vâng ?.


Trà Mi : Bây gi? xin du?c h?i tham Bác Si v? cách ch?a tr? d?i v?i can b?nh 
này. Th?i gian di?u tr? kéo dài có lâu không ??


Bác si T? Ph?y : V?n d? th?i gian di?u tr? là nên nh? thay d?i cách an u?ng, 
thay d?i thói quen an u?ng, và th? thao. V?n d? này có th? coi là lâu dài, su?t 
d?i. Còn n?u cholesterol v?n không xu?ng thì dùng thu?c và ph?i theo dõi b?ng 
cách th? máu d? xem dùng thu?c có b?t hay không.
 

      Th? nh?t là v?n d? an u?ng. Nh?ng món an nào có nhi?u ch?t m? bão hoà thì 
nên tránh di. Th? hai là an ch?m l?i, t?c m?i l?n an thì nên nhai th?t k?, th?i 
gian có b? ra lâu thì co th? có th? c?m nh?n là d? r?i, là no r?i, nên s? lu?ng 
h?p th? không nhi?u. N?u an quá nhanh thì s? lu?ng vô co th? nhi?u hon là co 
th? c?n, ngu?i dó sau này d? b? m? trong máu, vì m?p ra thì m? s? cao lên. 

      Bác si T? Ph?y
     
hu?c men hi?n gi? r?t là nhi?u và r?t là t?t. T?t c? m?i kh?o nghi?m d?u cho 
th?y là dùng thu?c làm gi?m Cholesterol da s? có th? gi?m b?t nguy co b? tai 
bi?n hay b? dau tim, túc là b?nh tim m?ch. G?n nhu 30-40% gi?m b?t du?c nguy co 
dó.


Cho nên hi?n gi? ngoài v?n d? thay d?i s? an u?ng, th?c an, th? thao, còn ph?i 
thu?c men n?a thì k?t qu? s? t?t lành. Còn chuy?n th?i gian bao lâu thì cho t?i 
hi?n gi? m?i kh?o nghi?m d?u cho th?y là càng lâu càng t?t.


Trà Mi : Nhu v?y có nghia là ph?i di?u tr? b?ng thu?c men lâu dài ch? chua có 
phuong pháp di?u tr? d?t di?m trong m?t th?i gian ng?n ph?i không ??


Bác si T? Ph?y : V?n d? lâu dài là t?i vì, thí d? ngu?i dó kiêng c? r?i mà th? 
l?i và theo dõi v?n còn cao thì nên dùng thu?c, mà dùng thu?c thì thu?ng là lâu 
dài.


Trà Mi : Nh?ng b?nh nhân b? m? trong máu c?n luu ý nh?ng di?u gì và d?c bi?t là 
ch? d? dinh du?ng c?n kiêng khem ra sao?


Bác si T? Ph?y : Vâng ?. Th? nh?t là v?n d? an u?ng. Nh?ng món an nào có nhi?u 
ch?t m? bão hoà thì nên tránh di. Th? hai là an ch?m l?i, t?c m?i l?n an thì 
nên nhai th?t k?, th?i gian có b? ra lâu thì co th? có th? c?m nh?n là d? r?i, 
là no r?i, nên s? lu?ng h?p th? không nhi?u. N?u an quá nhanh thì s? lu?ng vô 
co th? nhi?u hon là co th? c?n, ngu?i dó sau này d? b? m? trong máu, vì m?p ra 
thì m? s? cao lên.


Trà Mi : Cung có bênh nhân b? m? trong máu thu?ng có khuynh hu?ng dùng nh?ng 
lo?i trà hay lo?i thu?c tiêu m? gi?m cân d? làm gi?m lu?ng m? trong co th?, thì 
ý ki?n c?a Bác Si nhu th? nào? Vi?c này có nên hay không?


Bác si T? Ph?y : V?n d? dó công hi?u không nhi?u. Hi?n gi? ch? cho bi?t là t?i 
an tuoi hay là t?i viên có th? làm gi?m Cholesterol m?t ph?n nào mà thôi, mà 
thu?ng thu?ng là không có d?. Hi?n gi? có nh?ng lo?i thu?c r?t hay, t?t cho 
m?ch máu nhu là statin (atorvastatin, simvastatin) hay nh?ng lo?i khác hon mà 
k?t qu? th?y rõ sau khi du?c theo dõi và kh?o c?u trong nhi?u nam tru?ng ? các 
bênh nhân.


Trà Mi : Tru?c khi k?t thúc chuong trình, xin Bác Si m?t vài l?i khuyên. Có 
cách nào phòng tránh du?c can b?nh m? trong máu không?


Bác si T? Ph?y : Cái chánh là an u?ng di?u d?. Nh?ng thói quen an u?ng có h?i 
c?n ph?i du?c thay d?i. H?i tru?c mình mu?n an u?ng th? nào tu? ý, thì bây gi? 
ph?i bi?t là không du?c an béo.


T?t c? nh?ng món an có m? nhi?u thì nên tránh. An u?ng nên v?a d?. Ngoài ra 
ph?i nên t?p th? d?c th? thao. Nhu v?y ph?n l?n s? gi? du?c cholesterol không 
lên cao. Vã l?i, còn ph?i theo dõi b?ng cách th? máu. N?u Cholesterol v?n cao 
thì ph?i dùng thu?c.



Theo BS T? Ph?y - Dài RFA

  Nguy?n Hoàng B?o Vu
H? tr? tin h?c 1088
Danh s?: 2015
Hân h?nh du?c ph?c v? quý khách

Other related posts:

  • » [SMCC] tim hieu ve benh mo trong mau - Nguyen Hoang Bao Vu