[SMCC] Re: thoi tam quoc

Chao Bao Vu. Duoc doc nhung tai lieu ma Vu siu tam qua thuc la rat hay. Vu da 
siu tam nhung tai lieu nay o dau vay? Vu co the chia se duoc khong? Cam on 
nhieu .

  ----- Original Message ----- 
  From: Nguyen Hoang Bao Vu 
  To: smcc ; thang nguyen ; di nhan ; ninh 
  Sent: Friday, November 24, 2006 1:50 PM
  Subject: [SMCC] thoi tam quoc


  Th?i k? Tam Qu?c (
  Hoa ph?n th?:
  ??,
  Hoa gi?n th?:
  ??,
  Pinyin:
  Sanguó) là m?t th?i k? trong
  l?ch s? Trung Qu?c.
  M?t cách chính xác theo khoa h?c thì nó b?t d?u vào nam
  220
  khi
  nhà Ng?y
  du?c thành l?p và k?t thúc nam
  280
  khi
  Dông Ngô
  s?p d? và
  nhà Tây T?n
  th?ng nh?t Trung Hoa. Tuy nhiên, nhi?u nhà s? h?c Trung Qu?c cung nhu nhi?u 
ngu?i dân khác cho r?ng th?i k? này b?t d?u nam
  190
  khi liên minh ch?ng
  D?ng Trác
  du?c thành l?p cu?i th?i
  nhà Dông Hán.

   Nh?n xét chung

  Tru?c dó, ph?n "không chính th?c" c?a giai do?n này, t? nam
  190
  d?n nam
  220,
  dã du?c dánh d?u b?i s? h?n lo?n c?a các cu?c giao tranh gi?a các phe phái 
trong r?t nhi?u khu v?c c?a Trung Hoa (ví d? các cu?c giao tranh c?a
  Tào Tháo,
  anh em Viên Thu?t - Viên Thi?u,
  Tôn Kiên,
  Luu Bi?u,
  Luu B?,
  D?ng Trác,
  Lã B?,
  gi?c khan vàng v.v.) Ph?n gi?a c?a giai do?n này, t? nam
  220
  d?n nam
  263,
  du?c dánh d?u b?i s? giao tranh quân s? và ngo?i giao c?a ba qu?c gia thù 
ngh?ch còn l?i là
  Ng?y
  (?),
  Hán
  (?) và
  Ngô
  (?). D? phân bi?t các qu?c gia này v?i các qu?c gia cùng tên nhung trong các 
th?i k? tru?c dó, ngu?i ta dã thêm vào: Ng?y là
  Tào Ng?y
  (??), Hán là
  Th?c Hán
  (??), và Ngô là
  Dông Ngô
  (??). Ph?n cu?i cùng c?a th?i k? này du?c dánh d?u b?ng vi?c Ngu? tiêu di?t 
Th?c (nam
  263),
  nhà Tây T?n
  thay th? Ng?y (nam
  265),
  và T?n tiêu di?t Ngô (
  280).

  M?c dù tuong d?i ng?n, th?i k? l?ch s? này dã du?c ti?u thuy?t hóa trong van 
h?c và r?t n?i ti?ng ?
  Trung Qu?c,
  Nh?t B?n,
  Tri?u Tiên
  và
  Dông Nam Á.
  Nó du?c chuy?n th? thành các v? k?ch, ti?u thuy?t, truy?n dân gian, truy?n dã 
s? cung nhu trong phim ?nh, phim truy?n hình nhi?u t?p và trò choi di?n t?.
  N?i b?t nh?t trong s? dó là tác ph?m
  Tam Qu?c di?n nghia
  c?a
  La Quán Trung,
  m?t tác ph?m hu c?u d?a ph?n l?n theo l?ch s?. Ghi chép l?ch s? chính th?c 
c?a th?i k? này là
  Tam Qu?c Chí
  c?a
  Tr?n Th?,
  v?i s? hi?u dính c?a
  Bùi Tùng Chi
  sau này.

  Th?i k? Tam qu?c này cung là m?t trong nh?ng th?i k? d?m máu nh?t trong l?ch 
s? Trung Qu?c. Di?u tra dân s? cu?i th?i k?
  nhà Dông Hán
  cho con s? là kho?ng 56 tri?u ngu?i, trong khi dó di?u tra dân s? trong th?i 
k? d?u
  nhà Tây T?n
  (sau khi T?n th?ng nh?t Trung Qu?c) ch? còn kho?ng 16 tri?u ngu?i. Cho dù con 
s? th?ng kê có th? có sai s? l?n nhung hoàn toàn d? co s? d? nói r?ng m?t
  s? ph?n tram l?n dân s? dã ch?t vì các cu?c chi?n tranh liên miên trong th?i 
k? này.
   S? s?p d? c?a nhà Dông Hán

  Hàng lo?t các s? ki?n dã d?n d?n s? s?p d? c?a nhà Dông Hán và s? n?i lên c?a
  Tào Tháo
  là r?t ph?c t?p. Cái ch?t c?a
  Hán Linh D?
  tháng 5 nam
  189
  dã d?n d?n th?i k?
  nhi?p chính
  không ?n d?nh c?a
  Hà Ti?n
  v?n là D?i tu?ng quân và s? ph?c h?i c?a m?i b?t hòa gi?a các
  ho?n quan
  và các quan l?i khác. Sau khi Hà Ti?n b? Truong Nhu?ng, Doàn Khuê và nhóm
  th?p thu?ng th?
  gi?t thì b? tu?ng là
  Viên Thi?u
  dã th?m sát các ho?n quan trong tri?u. S? h?n lo?n trong tri?u dã m? du?ng 
cho th? s? Tây Luong là
  D?ng Trác
  t? mi?n tây b?c tr? v? kinh thành
  L?c Duong
  và ki?m soát toàn b? tri?u chính, m? d?u cho m?t cu?c n?i chi?n trên toàn 
lãnh th? Trung Hoa.

  D?ng Trác liên ti?p s? d?ng muu k? b?c bách d? vua
  Hán Thi?u D?
  (Luu Bi?n) ph?i nhu?ng ngôi cho em là Tr?n Luu Vuong Luu Hi?p, t?c là
  Hán Hi?n D?
  và ph? Thi?u D? làm Ho?ng Nông Vuong r?i sau dó gi?t di. Nam
  190
  liên minh do
  Viên Thi?u
  c?m d?u dã n?i d?y ? các t?nh mi?n dông ch?ng l?i D?ng Trác. Du?i áp l?c này 
D?ng Trác ph?i mang
  Hi?n d?
  v? phía tây t?i
  Tru?ng An
  vào tháng 5 nam
  191.
  M?t nam sau dó ông ta b? con nuôi là
  Lã B?
  (L? B?) gi?t ch?t. T? dây Trung Qu?c b?t d?u tr?i qua nh?ng cu?c giao tranh 
quân s? trong nh?ng nam ti?p theo.

   Tào Tháo

  Nam
  191
  dã có m?t s? th?o lu?n bí m?t trong liên minh v? vi?c dua ai lên n?i ngôi 
nhung các thành viên c?a liên minh d?n dà b? tiêu di?t ho?c ph?i b? ch?y. Chi?n
  tranh th?c s? di?n ra khi
  D?ng Trác
  r?i b?
  L?c Duong.
  Tháng 8 nam
  195
  vua
  Hi?n D?
  ph?i r?i Tru?ng An b?t d?u m?t chuy?n du hành d?y nguy hi?m v? phuong dông d? 
tìm nh?ng ngu?i ?ng h?. Nam
  196,
  khi ông g?p Tào Tháo ? H?a Dô, ph?n l?n các d?i th? tranh giành quy?n l?c c? 
nh? dã b? thu ph?c hay tiêu di?t b?i các th? l?c l?n hon. D? ch? nhà Hán dã
  b? chia s? gi?a m?t s? lãnh chúa l?n trong các khu v?c.
  Viên Thi?u
  chi?m ph?n trung tâm phía b?c bao g?m Thanh Châu, Tinh Châu, Ký Châu và U 
châu (khu v?c t?nh Hà B?c và ph? c?n hi?n nay), m? r?ng quy?n l?c lên phía b?c
  sông
  Hoàng Hà
  ch?ng l?i
  Công Tôn To?n,
  là ngu?i chi?m gi? khu v?c biên gi?i phía b?c. Tào Tháo, ? phía nam c?a h? 
Viên, b? lôi cu?n vào cu?c chi?n v?i
  Viên Thu?t
  là ngu?i chi?m gi? vùng luu v?c sông Hoài (Hoài Nam) và
  Luu Bi?u
  ? mi?n trung sông
  Duong T?
  (
  Kinh Châu).
  Xa hon v? phía nam là viên tu?ng tr?
  Tôn Sách
  (con Tôn Kiên) thi?t l?p quy?n l?c t?i khu v?c h? luu sông Duong T? (
  Giang Dông).
  V? phía tây,
  Luu Chuong
  chi?m
  Ích Châu
  trong khi dó
  Hán Trung
  và khu v?c tây b?c b? chi?m gi? b?i m?t s? các lãnh chúa nh? nhu Truong L?, 
Truong Tú, Hàn To?i, Mã D?ng.

  Tào Tháo, sau này là ngu?i sáng l?p nhà
  nhà Ng?y,
  dã n?i binh mùa dông nam
  189.
  Ông dã thu du?c kho?ng 300.000 quân
  Khan Vàng
  cung nhu m?t lo?t các nhóm quân s? có ngu?n g?c b? t?c vào quân d?i c?a mình. 
Nam
  196
  ông ta thi?t l?p kinh dô cho nhà Hán ?
  H?a Xuong
  (H?a Dô) và phát tri?n nông nghi?p trên co s? s? d?ng s?c lính d? tang thêm 
luong th?o cho quân d?i. Sau khi tiêu di?t Viên Thu?t nam
  197
  và các lãnh chúa mi?n dông nhu gi?t
  Lã B?
  (
  198)
  và làm suy y?u
  Luu B?
  (
  199-
  200)
  ?
  T? Châu
  trong m?t s? k? ti?p nhanh chóng, Tào Tháo nh?m s? chú ý c?a ông ta vào phía 
b?c t?i
  Viên Thi?u,
  ngu?i trong cùng nam dó dã tiêu di?t k? thù phía b?c c?a mình là
  Công Tôn To?n.

  Sau nhi?u tháng l?p k? ho?ch, hai bên dã giao tranh t?i
  Quan D?
  nam
  200.
  Vu?t qua d?i quân dông d?o hon c?a h? Viên (300.000 ngu?i so v?i hon 200.000 
quân c?a Tào Tháo), Tào Tháo dã dánh b?i ông ta và làm tan rã quân mi?n b?c.
  Nam
  202,
  Tào Tháo giành hoàn toàn th? ch? d?ng sau cái ch?t c?a Viên Thi?u và s? chia 
r? c?a ba con trai ông ta d? ti?n lên phía b?c sông
  Hoàng Hà.
  Ông ta chi?m
  Nghi?p thành
  nam
  204
  và xâm chi?m các t?nh Ký Châu, Tinh Châu, Thanh Châu và U Châu. Cu?i nam
  207,
  sau nh?ng chi?n d?ch nh? ch?ng l?i ngu?i
  Ô Hoàn
  (??), Tào Tháo dã giành du?c s? th?ng linh không th? tranh cãi d?i v?i mi?n 
d?ng b?ng
  Hoa B?c
  g?m các t?nh nhu Liêu Ninh,
  Son Tây,
  N?i Mông và B?c Kinh ngày nay.

  Sau khi liên minh v?i Viên Thi?u b? tan v?,
  Luu B?
  ph?i ch?y v? Kinh Châu nuong náu du?i tru?ng
  Luu Bi?u.

   Tr?n Xích Bích và k?t qu?
  Noi t?ng di?n ra tr?n Xích Bích
  Phóng l?n
  Noi t?ng di?n ra
  tr?n Xích Bích

  Nam
  208,
  Tào Tháo dua quân v? phía nam v?i ý d?nh nhanh chóng th?ng nh?t d? ch?. Con 
Luu Bi?u là Luu Tôn d?u hàng, dâng d?t Kinh Châu, Tuong Duong cho h? Tào và
  Tào Tháo dã có th? tri?n khai m?t l?c lu?ng th?y quân l?n t?i
  Giang Lang.
  Tuy nhiên,
  Tôn Quy?n
  -ngu?i k? nhi?m Tôn Sách t?i Giang Dông và Luu B? sau khi ch?y qua H? Kh?u, 
Giang H? v?n ti?p t?c ch?ng c?. Muu si c?a Tôn Quy?n là
  L? Túc
  d?m b?o cho liên minh v?i Luu B?, là ngu?i dã thua ch?y t? phía b?c. Liên 
quân c?a hai nhà kho?ng 50.000 ngu?i giao tranh v?i th?y quân c?a Tào Tháo 
kho?ng
  200.000 ngu?i t?i
  Xích Bích
  vào mùa dông. Sau vài giao tranh nh?, cu?c t?n công b?ng
  h?a công
  dã là dòn dánh quy?t d?nh làm quân Tào Tháo tan v?, và bu?c ông ta ph?i rút 
ch?y h?n lo?n v? phuong b?c. Chi?n th?ng c?a liên quân t?i Xích Bích là d?m
  b?o cho s? s?ng còn c?a Luu B? và Tôn Quy?n và là co s? d? hình thành nên hai 
vuong tri?u Th?c và Ngô.

  Sau khi ch?y v? phía b?c, Tào Tháo thu ph?c các khu v?c ? mi?n tây b?c nam
  211
  và c?ng c? quy?n l?c c?a mình. Ông tang nhanh ch?c v? cung nhu s?c m?nh, cu?i 
cùng d?t d?n tu?c phong Ng?y vuong nam
  217.
  Luu B? t?n công vào
  Ích Châu
  và nam
  214
  thay th? Luu Chuong cai tr? khu v?c này, giao cho
  Quan Vu
  cai qu?n Kinh Châu. Tôn Quy?n, trong nh?ng nam sau dó b? vu?ng b?n v?i vi?c 
ch?ng l?i Tào Tháo t?i mi?n dông nam ?
  H?p Phì,
  bây gi? b?t d?u chú ý t?i Kinh Châu và mi?n trung sông Duong T?. S? b?t hòa 
gi?a hai qu?c gia liên minh này ngày càng tang lên. Nam
  219,
  sau khi Luu B? chi?m du?c Hán Trung và Tuong Duong t? Tào Tháo, d?i tu?ng c?a 
Ngô là L? Mông dã vây kh?n Quan Vu ?
  Phàn Thành
  và tái chi?m Kinh Châu.

   Chia ba Trung Qu?c

  D?u nam
  220,
  Tào Tháo ch?t, tháng mu?i nam dó con ông là
  Tào Phi
  ph? b? vua Hi?n D?, k?t thúc nhà Hán. Ông ta d?t qu?c hi?u là
  Ng?y
  và lên ngôi t?i
  L?c Duong.
  Nam
  221,
  Luu B? xung là vua nhà Hán, nh?m m?c dích khôi ph?c nhà Hán. (Qu?c gia này 
trong s? sách g?i là "Th?c" hay "Th?c-Hán".) Trong nam dó, Ng?y ban cho Tôn 
Quy?n
  tu?c hi?u Ngô vuong. M?t nam sau, quân d?i Th?c-Hán tuyên b? chi?n tranh v?i 
Ngô và giao tranh v?i quân Ngô t?i
  tr?n Di Lang.
  T?i
  Hào Dình,
  Luu B? b? tu?ng c?a Tôn Quy?n là
  L?c T?n
  dánh b?i và ph?i lui quân v? Th?c, sau dó m?t nam
  222
  t?i thành
  B?ch D?.
  Sau cái ch?t c?a Luu B?, Th?c và Ngô h?i ph?c hòa bình d? ch?ng Ng?y, t?o nên 
s? ?n d?nh c?a tr?c ba qu?c gia. Nam
  229,
  Tôn Quy?n t? ch?i công nh?n nhà Ng?y c?a Tào Phi và lên ngôi hoàng d? t?i
  Vu Xuong.

  Ph?n l?n mi?n b?c hoàn toàn thu?c nhà Ng?y, trong khi dó Th?c chi?m mi?n tây 
nam và Ngô chi?m mi?n trung tâm phía nam và phía dông. Biên gi?i phía ngoài
  c?a ba qu?c gia này b? gi?i h?n b?i ?nh hu?ng c?a n?n van minh Trung Hoa. Ví 
d?, ki?m soát v? chính tr? c?a nhà Th?c trên biên gi?i phía nam c?a mình b?
  gi?i h?n b?i các b? l?c
  ngu?i Thái
  trong t?nh
  Vân Nam
  và
  Myanma
  ngày nay.

   Dân s?

  V? dân s?, nhà Ng?y là m?nh nh?t, qu?c gia này có hon 660.000 h? gia dình và 
4.400.000 ngu?i trong ph?m vi biên gi?i c?a mình. Nhà Th?c có dân s? 940.000
  ngu?i và Ngô có 2.300.000 ngu?i. Vì v?y, nhà Ng?y chi?m hon 58% dân s? và 
kho?ng 40% di?n tích. V?i nh?ng ngu?n l?c này, nhà Ng?y có th? có t?i 400.000
  quân trong khi nhà Th?c và Ngô có th? có 100.000 và 230.000 quân tuong ?ng: 
kho?ng 10% dân s?. Liên minh Th?c-Ngô ch?ng l?i nhà Ng?y là m?t liên minh quân
  s? ?n d?nh; biên gi?i c?a ba qu?c gia này g?n nhu không thay d?i trong hon 40 
nam.

   Thuong m?i và v?n t?i

  Trong thu?t ng? kinh t? s? phân chia th?i Tam Qu?c ph?n ánh m?t th?c t? du?c 
kéo dài d?n t?n sau này. Th?m chí trong th?i
  nhà B?c T?ng,
  b?y tram nam sau th?i k? Tam Qu?c, có th? nghi v? Trung Hoa nhu là m?t th?c 
th? c?a ba th? tru?ng khu v?c l?n. (Tình tr?ng c?a mi?n tây b?c thì hoi mâu
  thu?n, vì nó du?c liên k?t b?i khu v?c tây b?c và mi?n
  T? Xuyên).
  S? phân chia d?a lý nhu v?y du?c nh?n m?nh b?i m?t th?c t? là t?t c? các 
tuy?n giao thông chính gi?a ba khu v?c l?n d?u là nhân t?o:
  D?i V?n Hà
  ("Kênh dào vi d?i") liên k?t mi?n b?c và mi?n nam, vi?c v?n chuy?n qua
  Tam Hi?p
  trên
  sông Duong T?
  liên k?t nam Trung Hoa v?i T? Xuyên và
  con du?ng hành lang
  (gallery road) n?i T? Xuyên v?i mi?n tây b?c. S? chia c?t thành ba th?c th? 
riêng r? này là hoàn toàn t? nhiên và th?m chí du?c tiên doán tru?c b?i nh?ng
  nhà chính tr? nhu
  Gia Cát Lu?ng
  (Xem thêm
  K? ho?ch Long Trung
  ???).

   C?ng c?

  Nam
  222,
  con Luu B? là
  Luu Thi?n
  lên ngôi k? nghi?p cha. Th?t b?i c?a Luu B? t?i Di Lang k?t thúc th?i k? thù 
d?ch gi?a Ngô và Th?c và c? hai t?n d?ng co h?i này d? t?p trung vào nh?ng
  v?n d? trong nu?c cung nhu d? d?i phó v?i nhà Ng?y. D?i v?i Tôn Quy?n, chi?n 
th?ng này cung k?t thúc s? e ng?i c?a ông v? vi?c nhà Th?c m? r?ng v? phía
  Kinh Châu và ông có th? nhòm ngó t?i các b? t?c thi?u s? ? phía dông nam, là 
nh?ng b? t?c mà ngu?i Hán g?i chung là "Son Vi?t" (xem thêm
  ngu?i Vi?t (ti?ng Hoa)
  và
  Vi?t (ti?ng Hoa)
  (?, ?, ?)). Nam
  234
  ông ta dã dè b?p các b? l?c n?i d?y. Trong nam này, mu?i v?n quân Son Vi?t 
ph?i d?u hàng
  Gia Cát C?n
  sau ba nam b? bao vây ?
  Dan Duong
  (??). Trong s? này, b?n v?n ngu?i
  Man Di
  dã b? b?t di lính cho nhà Ngô. Trong khi dó nhà Th?c cung g?p s? ch?ng c? c?a 
b? t?c b?n x? ? phía nam. B? t?c
  Di
  (??) ? phía tây nam dã n?i d?y ch?ng nhà Hán, chi?m gi? Ích Châu. Gia Cát 
Lu?ng, d? tránh th? hai d?u d?i d?ch, dã d?n ba cánh quân ti?n dánh b? t?c Di.
  Quân d?i c?a ông dã dánh m?t s? tr?n v?i vua ngu?i Man là
  M?nh Ho?ch,
  cu?i cùng M?nh Ho?ch dã ph?i d?u hàng. Nh?ng ngu?i th? dân (theo cách g?i c?a 
ngu?i Hán) du?c phép cu trú t?i kinh dô nhà Th?c ?
  Thành Dô
  nhu nh?ng công dân chính th?c và ngu?i Di cung ph?i di lính cho nhà Th?c.

   Gia Cát Lu?ng t?n công mi?n b?c

  Vào cu?i cu?c chinh chi?n mi?n nam c?a
  Gia Cát Lu?ng,
  liên minh Th?c-Ngô dang hung th?nh và nhà Th?c Hán có th? dem quân lên phía 
b?c. Nam
  227
  Gia Cát Lu?ng dem quân d?n
  Hán Trung,
  m? d?u cho nh?ng tr?n dánh v?i nhà Ng?y ? phía tây b?c (Xem
  Gia Cát Lu?ng b?c ph?t).
  Nam sau, ông cho tu?ng
  Tri?u Vân
  (??), hay T? Long (??), t?n công t?
  Tà C?c
  d? nghi binh trong khi t? mình d?n quân d?n
  K? Son.
  Quân tiên phong c?a
  Mã T?c
  tuy nhiên dã b? dánh b?i t?i
  Nhai Dình
  và quân Th?c ph?i rút lui. Trong sáu nam ti?p theo Gia Cát Lu?ng dã vài l?n 
dem quân ti?n ra b?c nhung s? h?n ch? v? luong th?o dã không làm ông thành công.
  Nam
  234
  ông dem quân l?n cu?i t?n công ra b?c, dánh v?i quân Ng?y t?i
  V? Nam
  ? phía nam sông
  V? Th?y.
  Vì cái ch?t d?t ng?t c?a ông, quân Th?c l?i ph?i rút lui.

   Ngô và s? phát tri?n c?a mi?n nam

  Trong th?i gian nh?ng cu?c dánh l?n c?a Gia Cát Lu?ng ra mi?n b?c thì nhà Ngô 
luôn luôn ph?i d? phòng ch?ng l?i s? xâm l?n c?a nhà Ng?y. Khu v?c quanh
  H?p Phì
  thu?ng xuyên du?i áp l?c c?a Ng?y k? t? sau tr?n Xích Bích và là chi?n tru?ng 
cho nh?ng tr?n giao tranh c? nh? hon. Do lo s? chi?n tranh nhi?u ngu?i dân
  dã ph?i di cu t?i mi?n nam sông Duong T?. Sau cái ch?t c?a Gia Cát Lu?ng, 
nh?ng cu?c t?n công vào khu v?c Hoài Nam dã tang lên nhung không có k?t qu? gì,
  nhà Ng?y không th? phá v? phòng tuy?n c?a quân Ngô trên sông, k? c? pháo dài
  Nhu Tu
  (??, Xuru).

  Th?i gian cai tr? kéo dài c?a Tôn Quy?n là kho?ng th?i gian sung túc nh?t c?a 
qu?c gia này. Vi?c di dân t? phía b?c và "gi?i quy?t xong" các b? l?c thi?u
  s? Man Di dã làm tang nhân l?c cho nông nghi?p, d?c bi?t là ? h? luu sông 
Duong T?. V?n t?i du?ng sông phát tri?n, v?i s? ra d?i c?a các kênh
  Chi?t Dông
  và
  Giang Nam.
  Thuong m?i v?i Th?c phát tri?n, v?i m?t s? luu thông l?n c?a bông t? Th?c và 
s? phát tri?n c?a
  d? tráng men
  và công ngh? luy?n kim. V?n t?i bi?n dã du?c hoàn thi?n hon d? có th? d?n du?c
  Mãn Châu
  và d?o
  Dài Loan.
  V? phía nam, các thuong nhân Ngô dã d?n
  Luy Lâu
  và
  Phù Nam).
  V?i s? phát tri?n c?a kinh t? thì van hóa, ngh? thu?t cung phát tri?n theo. 
T?i d?ng b?ng sông Duong T?, nh?ng ?nh hu?ng d?u tiên c?a
  Ph?t giáo
  dã xu?t hi?n ? phía nam
  L?c Duong.
  (Xem
  Ph?t giáo ? Trung Qu?c)

   Nhà Ng?y s?p d?

  T? nh?ng nam cu?i th?p niên
  230,
  nh?ng r?n n?t dã xu?t hi?n và ngày càng tr? lên rõ nét hon gi?a h? Tào lúc dó 
dang cai tr? và h? Tu Mã. Sau cái ch?t c?a
  Tào Tu?n
  (Tào Du?), ch? nghia bè phái dã rõ nét hon gi?a quan nhi?p chính
  Tào S?ng
  và t?ng ch? huy quân d?i
  Tu Mã Ý.
  C?n th?n hon, Tào S?ng dã d? cho nh?ng ngu?i thân c?n n?m gi? các ch?c v? 
quan tr?ng và lo?i b? h? Tu Mã, mà ông cho là m?i de d?a. S?c m?nh c?a h? Tu Mã,
  m?t trong nh?ng dòng h? d?a ch? l?n ? Trung Qu?c th?i Hán, dã du?c tang thêm 
b?i nh?ng chi?n th?ng quân s? c?a Tu Mã Ý. Ngoài ra, Tu Mã Ý còn là m?t nhà
  chi?n lu?c và chính tr? n?i ti?ng. Nam
  238
  ông dánh b?i cu?c n?i d?y c?a
  Công Tôn Uyên
  và dua vùng
  Liêu Dông
  v? du?i s? ki?m soát c?a trung uong. Cu?i cùng, ông vu?t qua Tào S?ng trong 
trò choi quy?n l?c. N?m l?y co h?i, nhân lúc nh?ng ngu?i thu?c phe hoàng gia
  di vi?ng
  Cao Bình lang,
  Tu Mã Ý làm d?o chính ? L?c Duong, ép l?c lu?ng c?a Tào S?ng r?i kh?i chính 
quy?n. R?t nhi?u ngu?i ph?n d?i v? vi?c quy?n l?c nghiêng v? gia dình Tu Mã
  quá nhi?u; n?i ti?ng nh?t là
  Trúc Lâm Th?t Hi?n.
  M?t trong b?y ngu?i này,
  Kê Khang,
  dã b? gi?t nhu là m?t ph?n c?a s? thanh l?c sau khi Tào Phuong th?t th?.

  Sau khi Tu Mã Ý ch?t, các con là
  Tu Mã Su
  và
  Tu Mã Chiêu
  ti?p t?c c?m quy?n ? Ngu?. Vi?c dánh d?p nh?ng l?c lu?ng kháng c? trong nu?c 
Ngu? nhu Vô K? Ki?m, Gia Cát D?n và ch?ng l?i cu?c xâm l?n c?a d?i tu?ng Khuong
  Duy bên Th?c càng khi?n th? l?c c?a h? Tu Mã thêm m?nh. Vi?c tiêu di?t Th?c 
(263), tuy trên danh nghia là Ng?y di?t nhung th?c ch?t là do T?n vuong Tu
  Mã Chiêu.

  Nam 264, Tu Mã Chiêu ch?t, con là Tu Mã Viêm lên thay tu?c T?n vuong. Không 
lâu sau, Viêm ph? b? Ng?y Nguyên d? Tào Hoán lên làm vua, t?c là
  T?n Vu d?
  (265-290).

   Nhà Th?c Hán s?p d?

  Sau cái ch?t c?a Gia Cát Lu?ng, v? trí
  Th?a tu?ng
  c?a ông l?n lu?t do Tu?ng Uy?n, Phí Vi và D?ng Doãn d?m nh?n. Sau nam
  258,
  chính tru?ng nhà Th?c Hán ngày càng b? ki?m soát b?i các ho?n quan và tham 
nhung tràn lan, di?n hình là Hoàng H?o.

  Cho dù có nh?ng c? g?ng d?y ngh? l?c t?
  Khuong Duy,
  h?c trò c?a Gia Cát Lu?ng, nhà Th?c Hán không th? giành du?c chi?n th?ng 
quy?t d?nh tru?c nhà Ng?y. Tám cu?c t?n công khi du?c khi thua, nhung không l?n
  chi?m du?c d?t dai c?a Ng?y và khi?n l?c lu?ng c?a Th?c b? hao mòn.

  Nam
  263,
  quân Ng?y t?n công b?ng ba cánh quân và quân Th?c ph?i rút lui kh?i
  Hán Trung.
  Khuong Duy lui v?
  Ki?m Các
  t? th?. Tu?ng Ng?y
  D?ng Ng?i
  cùng v?i con trai, ngu?i dã dem quân c?a mình t?
  Âm Bình
  qua nh?ng khu v?c du?c cho là không th? vu?t qua - dã ti?n công dánh b?i
  Gia Cát Chiêm
  de d?a Thành Dô. Mùa dông nam dó, kinh dô Thành Dô th?t th?, vua
  Luu Thi?n
  d?u hàng. Khuong Duy lúc dó dang ? Ki?m Các du?c l?nh d?u hàng. Khuong Duy 
d?n hàng tu?ng Ng?y
  Chung H?i.
  M?c dù ông dã c? g?ng gây chia r? các tu?ng Ng?y d? th?c hi?n m?t cu?c
  d?o chính,
  khôi ph?c l?i nhà Th?c Hán nhung n?a ch?ng do b?nh tim tái phát nên ông ph?i 
dã t? sát ngay gi?a tr?n dánh cu?i, k?t thúc s? kháng c? cu?i cùng c?a nhà
  Th?c. Nhà Th?c Hán k?t thúc sau 43 nam t?n t?i.

   Nhà Ngô s?p d?

  Sau cái ch?t c?a Tôn Quy?n nam
  252,
  không có ngu?i k? t?c x?ng dáng, nhà Ngô b?t d?u di xu?ng. Trong nu?c, quy?n 
th?n dánh nhau l?c d?c khi?n n?i b? thêm suy y?u. Nh?ng cu?c áp ch? thành công
  do
  Tu Mã Su
  và
  Tu Mã Chiêu
  ti?n hành tru?c các cu?c n?i lo?n ? khu v?c Hoài Nam (lãnh th? Ngu?) dã làm 
gi?m ?nh hu?ng c?a nhà Ngô.

  Sau khi C?nh d? Tôn Huu ch?t, Tôn H?o lên thay l?i là ngu?i tàn b?o d?c ác 
khi?n nhân tâm thêm chia lìa.

  Nam
  269
  Duong H?u, tu?ng nhà T?n t?i mi?n nam, b?t d?u chu?n b? xâm chi?m nu?c Ngô 
b?ng vi?c xây d?ng h?m d?i và hu?n luy?n th?y quân t?i T? Xuyên du?i quy?n
  Vuong Nhung.
  B?n nam sau,
  L?c Kháng,
  v? tu?ng gi?i cu?i cùng c?a nhà Ngô ch?t, nu?c Ngô không còn tu?ng tài. K? 
ho?ch xâm chi?m c?a nhà T?n cu?i cùng dã di?n ra vào mùa dông nam
  279.
  Tu Mã Viêm ra l?nh t?n công b?ng 5 cánh quân d?ng th?i d?c theo sông Duong T? 
t? Ki?n Khang t?i Giang Lang trong khi h?m d?i t? T? Xuyên xuôi dòng t?i Kinh
  Châu du?i s? ch? huy c?a các tu?ng
  D? D?,
  Vuong Tu?n. Tru?c các cu?c t?n công mãnh li?t c?a quân T?n, l?c lu?ng nhà Ngô 
tan rã và
  Ki?n Khang
  m?t vào tháng 3 nam
  280.
  Tôn H?o d?u hàng, dóng l?i m?t th? k? chia c?t d?y bi?n d?ng.
   Nh?ng tr?n chi?n l?n
  List of 9 items
  . Tr?n B?n Hà
  (191) gi?a Viên Thi?u và Công Tôn To?n.
  . Tr?n Quan D?
  (200) gi?a Tào Tháo và Viên Thi?u.
  . Tr?n Xích Bích
  (208) gi?a liên quân Tôn-Luu và Tào Tháo.
  . Tr?n Di Lang
  (223) gi?a Luu B? và L?c T?n c?a nhà Ngô.
  . Th?t c?m M?nh Ho?ch
  (Gia Cát Lu?ng nam chinh)
  . L?c xu?t K? Son
  (Gia Cát Lu?ng b?c ph?t)
  . C?u ph?t Trung Nguyên
  (Khuong Duy b?c ph?t)
  . Tr?n Hào Dình
  gi?a Tu Mã Ý và Gia Cát Lu?ng.
  . Tr?n V? Nam
  (234) gi?a Tu Mã Ý và Gia Cát Lu?ng.
  list end





  Name: Nguyen Hoang Bao Vu
  Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet 
Nam

  Home Phone: 7262214
  Cell-phone: 0989350014
  Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
  MSN ID: nguyenhoangbaovu
  Skype ID: nguyenhoangbaovu
  Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: