tac gia bai van

Gaëp gôõ taùc giaû baøi vaên gaây chaán ñoäng":

Toâi chæ muoán noùi leân nhöõng suy nghó cuûa mình...


TT - Nguyeãn Phi Thanh, coâ hoïc troø lôùp 11 Tröôøng THPT Vieät Ñöùc (Haø 
Noäi) vôùi baøi thi hoïc sinh gioûi vaên "laïc ñeà", ñang trôû thaønh taâm 
ñieåm chuù yù cuûa dö luaän, ñoàng thôøi cuõng laø hoài chuoâng caûnh baùo veà 
caùch daïy vaø hoïc aùp ñaët moät chieàu trong nhaø tröôøng phoå thoâng hieän 
nay. Troø chuyeän vôùi phoùng vieân Tuoåi Treû, Nguyeãn Phi Thanh thoå loä:

- Ngay khi ñoïc ñeà vôùi yeâu caàu Vieát moät baøi nghò luaän vaên hoïc giôùi 
thieäu veû ñeïp cuûa taùc phaåm Vaên teá nghóa só Caàn Giuoäc, toâi ñaõ ñònh 
khoâng laøm baøi. Lyù do vì sao thì toâi ñaõ trình baøy trong baøi vieát ñoù 
(cöôøi). Nhöng roài toâi quyeát ñònh vieát ra nhöõng suy nghó cuûa mình veà 
chuyeän hoïc haønh. 

Nhöõng suy nghó ñoù khoâng phaûi laø yù nghó nhaát thôøi. Ñoù laø nhöõng ñieàu 
toâi ñaõ töøng suy nghó, traên trôû trong quaù trình hoïc taäp. Chính vì vaäy, 
coù theå noùi toâi ñaõ vieát nhöõng ñieàu ñoù vôùi taát caû taâm huyeát. Vieát 
xong thaáy nheï nhoõm caû ngöôøi vì cuoái cuøng toâi cuõng ñaõ coù moät dòp 
truùt baàu taâm söï", noùi leân nhöõng suy nghó thaät cuûa mình...


TS LEÂ NGOÏC TRAØ (Vieän tröôûng Vieän nghieân cöùu giaùo duïc, Tröôøng ÑH Sö 
phaïm TP.HCM):

Ñoù laø caùch giaûng daïy giaùo ñieàu

Toâi thaáy em Thanh laø ngöôøi raát coù baûn lónh, toâi raát quí ñieàu naøy. 
Coù theå do non nôùt neân em ñaõ laáy vieäc thích vaø khoâng thích laøm thöôùc 
ño chung cho giaù trò cuûa taùc phaåm vaên hoïc. Ñaây cuõng laø do loãi cuûa 
nhaø tröôøng. 

Vieäc thích hay khoâng thích laø quyeàn cuûa moãi ngöôøi, vôùi giaù trò taùc 
phaåm vaên hoïc cuõng theá, coù theå ôû ñoä tuoåi naøy em aáy khoâng thích 
nhöng ôû ñoä tuoåi khaùc coù theå laïi thích. 

Ñieàu toâi quan taâm laø em Thanh ñaõ duõng caûm noùi leân söï thaät giaûng 
daïy trong nhaø tröôøng hieän nay: giaùo vieân khoâng taïo ñieàu kieän cho HS 
baøy toû yù kieán cuûa mình, chæ noùi caùi hay maø khoâng noùi caùi dôû cuûa 
taùc phaåm. Caùch daïy vaên khen moät chieàu ñaõ khoâng phaùt huy ñöôïc söï 
saùng taïo vaø suy nghó ñoäc laäp cuûa HS.

Ñaây laø caên beänh phoå bieán trong nhaø tröôøng phoå thoâng hieän nay. Ngay 
caû ñeà thi "Em haõy giôùi thieäu veû ñeïp cuûa taùc phaåm Vaên teá nghóa só 
Caàn Giuoäc..." cuõng heát söùc khuoân saùo. 

Trong khi taùc phaåm coù raát nhieàu caùi ñaùng ñeå noùi nhö loøng duõng caûm 
yeâu nöôùc, loøng thöông xoùt cuûa ñoàng baøo ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ hi 
sinh vì ñaát nöôùc... thì ñeà baøi khoâng ñeà caäp maø laïi hoûi veà veû ñeïp" 
- heát söùc tröøu töôïng. 

Toâi cuõng ñaëc bieät löu yù ñeán baøi vieát cuûa em Thanh: ñaèng sau söï maïnh 
daïn baøy toû yù kieán cuûa mình coøn cho thaáy söï böùc xuùc veà caùch giaûng 
daïy giaùo ñieàu theo kieåu tö duy moät chieàu, kìm haõm söï saùng taïo. Ñaây 
laø moät söï baùo ñoäng khoâng chæ ñoái vôùi ngaønh giaùo duïc maø caû toaøn 
xaõ hoäi.

H.HG. ghi


* Khi laøm baøi nhö theá, baïn coù nghó ñeán moät "haäu quaû" naøo ñoù khoâng? 
Vaø nhöõng phaûn öùng cuûa dö luaän hieän nay coù laøm baïn baát ngôø?

- Luùc ñoù, toâi bieát seõ coù moät "haäu quaû" chaéc chaén laø toâi khoâng 
theå ñaït ñieåm cao vaø ñoaït giaûi hoïc sinh gioûi. Toâi cuõng coù nghó ñeán 
nhöõng chuyeän khoù xöû khaùc... Nhöng quaû thaät, toâi chæ muoán noùi leân 
nhöõng suy nghó thaät cuûa mình vôùi muïc ñích tích cöïc, coù tính xaây döïng 
chöù khoâng phaûi laø moät phaûn öùng tieâu cöïc. Nhöõng ñieàu toâi nghó, toâi 
vieát theå hieän mong muoán seõ coù nhöõng caûi caùch chöông trình, thay ñoåi 
trong caùch daïy vaø hoïc, mong muoán caùc thaày coâ, nhaø tröôøng coù theå 
linh hoaït hôn trong caùch ra ñeà, ñaùnh giaù...

Coøn baát ngôø, coù leõ laø khoâng vì toâi cuõng bieát mình ñaõ laøm moät 
vieäc... khoâng nhö bình thöôøng. Khi veà nhaø, toâi coù noùi laïi heát vôùi ba 
meï toâi. Toâi caûm thaáy raát bieát ôn khi ba meï ñaõ hieåu nhöõng ñieàu toâi 
suy nghó, khoâng traùch moùc toâi. 

* Vaäy ñöùng töø goùc ñoä ngöôøi HS, ngöôøi tieáp nhaän chöông trình giaùo duïc 
phoå thoâng hieän nay, baïn coù nhaän xeùt gì veà chöông trình vaø caùch hoïc 
cuûa mình, khoâng chæ ôû moân vaên?

- Toâi ñaõ hoïc ñeán lôùp 11, chæ coøn moät naêm nöõa toâi seõ keát thuùc 
chöông trình phoå thoâng. Toâi nhaän thaáy chöông trình hoïc cuûa boïn toâi 
hieän nay quaù naëng, nhaát laø chöông trình baäc THPT. Chæ ví duï nhö moân 
vaên, nhieàu baøi raát daøi hoaëc raát khoù cuõng chæ ñöôïc hoïc trong moät, 
hai tieát, thaày coâ cuõng khoù khaên môùi coù theå ñaûm baûo chöông trình. 

Khoâng theå ñuû thôøi gian cho chuùng toâi tham gia phaân tích, bình luaän, 
thaäm chí tranh luaän, noùi leân caùch nghó, caùch caûm nhaän cuûa rieâng mình. 
Cuõng vì chöông trình quaù naëng, thôøi gian treân lôùp chæ ñuû ñeå hoïc theo 
kieåu "cöôõi ngöïa xem hoa" trong khi chuùng toâi laïi phaûi chòu söùc eùp thi 
cöû neân môùi phaûi ñi hoïc theâm. 

Vaán ñeà thöù hai toâi muoán coù yù kieán laø caùch daïy vaø hoïc trong nhaø 
tröôøng. Coù theå do aùp löïc chöông trình, thi cöû... neân haàu heát caùc 
moân, chuùng toâi vaãn hoïc theo kieåu thaày coâ ñoïc, troø cheùp cho kòp thôøi 
gian. Toâi töï nhaän thaáy hieän nay chuùng toâi hoïc theo kieåu thuï ñoäng, 
tieáp nhaän kieán thöùc moät chieàu, haàu nhö laø hoïc thuoäc. 

Thaày coâ phaân tích theo caûm nhaän, suy nghó cuûa mình, sau naøy kieåm tra, 
thi cöû chuùng toâi cuõng theo maãu ñoù neáu muoán ñöôïc ñieåm cao, khoâng coù 
choã cho chuùng toâi töï nghó, trình baøy nhöõng yù töôûng, caûm nhaän rieâng 
cuûa chuùng toâi...

Theâm nöõa, toâi mong muoán caùch ra ñeà thi, kieåm tra linh hoaït hôn, laøm 
sao ñeå kieåm tra kieán thöùc cuøng vôùi söï saùng taïo, taïo ñieàu kieän cho 
chuùng toâi coù theå theå hieän naêng löïc caù nhaân chöù khoâng phaûi raäp 
khuoân theo "maãu"...

THANH HAØ thöïc hieän

Caûm ôn em Thanh!


Moät em hoïc sinh tranh thuû chôïp maét ngay treân ñöôøng ñeán tröôøng - AÛnh: 
Minh Giaûng


Baøi vaên cuûa em hoïc sinh lôùp 11 Nguyeãn Phi Thanh ñaõ noùi leân moät söï 
thaät: trong chöông trình hieän nay, caùc em hoïc sinh phaûi hoïc nhieàu ñieàu 
khoù hieåu vaø xa laï, xa rôøi thöïc teá cuoäc soáng. Vieäc naøy ñaõ toàn taïi 
nhieàu naêm qua. Ai cuõng bieát nhöng khoâng ai daùm noùi. 

Toâi coøn nhôù ngay töø nhöõng naêm lôùp 7 caùc con toâi phaûi hoïc thuoäc 
nhöõng baøi thô laøm theo theå Ñöôøng luaät cuûa caùc nhaø thô Trung Quoác nhö 
"Mao oác vò thu phong sôû phaù ca" (ñöôïc dòch ra laø "Baøi ca nhaø tranh bò 
gioù thu phaù" cuûa Ñoã Phuû), baøi "Tónh daï töù" ("Caûm nghó trong ñeâm thanh 
tónh" cuûa Lyù Baïch), "Voïng lö sôn Boäc Boá" ("Xa ngaém thaùc nuùi Lö" - Lyù 
Baïch); "Hoài höông ngaãu thö" ("Ngaãu nhieân vieát nhaân buoåi môùi veà queâ" 
- Haï Trí Chöông)... Nghe caùc con gaøo ra raû, toâi hoûi coù hieåu khoâng? 
Boïn treû laéc ñaàu: "Chuùng con khoâng hieåu gì caû!". Ñoïc maø khoâng hieåu 
thì laøm sao maø nhôù, maø thuoäc, maø thaáy caùi hay caùi ñeïp cuûa baøi thô? 

Toâi nghó qua bao theá heä, chaéc chaén raát nhieàu em hoïc sinh khaùc cuõng 
coù suy nghó nhö em Thanh. Nhöng chæ coù moät mình em daùm noùi leân söï thaät. 
Ñoïc baøi vaên cuûa em, toâi caûm thaáy thaät xaáu hoå: toâi ñaõ khoâng coù 
ñöôïc loøng duõng caûm nhö em ñeå noùi leân moät söï thaät ñaõ laøm toâi traên 
trôû bao laâu nay. 

Beân caïnh ñoù, nhieàu em hoïc sinh töø nhoû ñeán lôùn ñaõ ñi theo moät con 
ñöôøng khaùc vöøa ít gaäp gheành hôn maø deã ñaït yeâu caàu hôn, ñoù laø cheùp 
laïi nhöõng baøi vaên maãu. Vaø trong khi phaûi nhoài nheùt nhöõng baøi vaên mô 
hoà, xa laï vaø khoù hieåu nhö vaäy thì nhöõng khaùi nieäm ñôn giaûn nhaát, 
ñôøi thöôøng nhaát nhieàu em laïi khoâng bieát. Môùi ñaây nhaát, khi ñoïc ñeà 
thi vaên lôùp 11 naêm nay: Haõy giaûi thích caâu "Ñi moät ngaøy ñaøng hoïc moät 
saøng khoân", nhieàu em hoïc sinh ñaõ luùng tuùng hoûi nhau: "Ngaøy ñaøng laø 
ngaøy gì, caùi "saøng" noù nhö theá naøo?". 

Trôøi ôi! Lôùp 11 roài ñoù! 

Nhöng laøm sao coù theå traùch caùc em, bôûi vì ôû thaønh phoá chaúng maáy em 
nhìn thaáy caùi saøng vaø thay vì phaûi giaûi nghóa nhöõng töø Haùn Vieät trong 
caùc baøi thô Ñöôøng luaät, giaùo vieân ñaâu coù thì giôø ñeå noùi vôùi caùc em 
raèng: "Ñaøng coù nghóa laø ñöôøng ñi!". 

Hôn bao giôø heát, giaùo duïc phaûi ñoåi môùi hoaøn toaøn vaø trieät ñeå. 

Caûm ôn em Nguyeãn Phi Thanh! 

DUY THAÛO (Nha Trang)




nguoàn tuoåi Treû

Tran Ba Thien
Home: 26/11 nguyen Van Dau street, Phu nhuan district
HCMC-vietnam
Tel: 848.8434905, mobile: 0918183835
e-mail: tranbathien@xxxxxxxxx

Other related posts: