qua cai nhin cua nha khoc mi goc Viet


 

Bão Chanchu qua cái nhìn của m�t nhà khoa h�c Mỹ g�c Vi�t 

Cập nhật cách Ä?ây 2 giá»? 51 phút 

Ä?ặng Ngá»?c Khoa

 

Dự báo của H�ng Kông v�i l� trình từng ngày của bão Chanchu. 
(Ảnh do TS Trần Ti�n Khanh cung cấp) 

 

Sinh tại Huế, là cá»±u há»?c sinh Lycee Blaise Pascal - Ä?à Nẵng, ông 
Trần Tiá»?n Khanh sang Mỹ du há»?c và nÄ?m 1974 lấy bằng thạc sÄ© 
cÆ¡ khí, 4 nÄ?m sau tiếp tục lấy bằng tiến sÄ© khí tượng và 
môi trÆ°á»?ng tại Ä?ại há»?c California, phân nhánh Los Angeles (UCLA). 
Là ngư�i tiên phong áp dụng mô hình dự báo th�i tiết vào 
chiếc máy tính Ä?ầu tiên của không quân Hoa Kỳ nÄ?m 1982, hiá»?n 
TS Trần Tiá»?n Khanh làm công tác tham vấn cho Bá»? NÄ?ng lượng Hoa 
Kỳ. 

 

TS Trần Ti�n Khanh cũng là chuyên viên hình thành và áp dụng các 
mô hình cho ô nhi�m không khí, khí tượng và môi trư�ng. Từ 
nÄ?m 1980, ông lập Hãng tham vấn AMI Environmental., cá»? vấn cho 
Chính phủ Hoa Kỳ cÅ©ng nhÆ° các hãng Ä?iá»?n lá»±c và công ty dầu 
lá»­a. 

Những ngày qua, ông thư�ng xuyên theo dõi các cu�c tranh luận 
vá»? nguyên nhân dẫn Ä?ến thảm nạn bão Chanchu và Ä?ã cung cấp 
cho chúng tôi những dữ li�u so sánh cần thiết cùng những nhận 
Ä?á»?nh chuyên môn. 

* Thưa ông, bão Chanchu hình thành tại vùng bi�n Mindanao từ 8.5, 
vượt qua quần Ä?ảo Philippines ngày 14.5. Sau Ä?ó 1 ngày, cÆ¡ quan 
dá»± báo khí tượng thủy vÄ?n á»? VN thông báo bão Chanchu Ä?ang 
hÆ°á»?ng vào Ä?ất liá»?n. Liá»?u có sá»± khác nhau Ä?á»?i vá»?i các dá»± 
báo của nÆ°á»?c ngoài Ä?ược cập nhật tại vnbaolut.com do ông 
phụ trách?

 

TS Trần Ti�n Khanh

 

- Sau khi xem lại hai bản sÆ¡ Ä?á»? báo bão của Hải quân Mỹ và 
Trung tâm dá»± báo khí tượng thủy vÄ?n VN cùng ngày 14.5, tôi có 
vài nhận xét: theo dá»± báo của Mỹ, Chanchu Ä?ã Ä?á»?i hÆ°á»?ng lên 
phía Bắc, ngoài khơi Quy Nhơn, trong khi dự báo VN vẫn cho rằng 
bão vẫn tiến v� Thanh Hóa. Có th� những ngư�i làm dự báo VN 
Ä?ã không tham khảo các dá»± báo quá»?c tế nhÆ° của Hải quân Hoa 
Kỳ, của H�ng Kông, của Nhật. Các dự báo này, như của Hải 
quân Hoa Kỳ Ä?á»?u cÄ?n cứ trên các ảnh vá»? tinh - cho ra các dá»± 
kiến má»?i nhất từ 3 ngày trá»? lên - mà chúng tôi Ä?ã tạo link 
liên kết tại 

vnbaolut.com 

v�i mô hình t�i tân nhất là MM5/72, thư�ng xuyên cập nhật 4 
lần/ngày và ngư�i sử dụng nó hoàn toàn mi�n phí. 

* Thật tiếc, những dá»± báo nhÆ° vậy trong thá»±c tế Ä?ã không 
Ä?ến Ä?ược ngÆ° dân. Trong các cuá»?c nói chuyá»?n vá»?i chúng tôi 
sau khi thoát nạn tr� v�, ngư dân cho biết h� theo dõi tin bão 
từ các trung tâm dự báo khí tượng ven b� như Bạch Long Vĩ, 
các radio duyên hải miá»?n Trung qua ICOM và từ Ä?ài tiếng nói VN 
(VOV).

- Theo nhÆ° tôi biết, các ngÆ° dân Ä?ã nghe tin tức từ VOV, cÅ©ng 
nhÆ° há»? Ä?ã Ä?ược thân nhân thông báo lại các bản tin trên VOV 
và VTV qua sóng ICOM. Tôi không biết các dự báo của VOV, VTV do ai 
làm, lấy từ Ä?âu, có tham khảo các dá»± báo quá»?c tế? Viá»?c tham 
khảo này rất d� dàng khi vào internet. Như tôi biết, có m�t cơ 
quan nghiên cứu khí tượng thủy vÄ?n á»? Hà Ná»?i, cÅ©ng biết Ä?ến 
website

 vnbaolut.com

. Và chắc rằng, nếu thư�ng xuyên vào internet, h� phải biết 
các dá»± báo của Hải quân Hoa Kỳ. Tại Ä?ó Ä?ã loan báo rõ: bão 
Chanchu sẽ Ä?á»?i hÆ°á»?ng từ ngày 10.5 chứ không phải Ä?ợi Ä?ến 
15.5 nhÆ° dá»± báo của VN. Tuy nhiên, trong chuyá»?n Ä?i tìm nguyên nhân 
thảm nạn, tôi nghÄ© không thá»? hoàn toàn Ä?á»? hết trách nhiá»?m 
cho những ngÆ°á»?i làm dá»± báo. Vấn Ä?á»? giá»? Ä?ây là tìm ra giải 
pháp. Theo tôi, Ä?ó là làm sao Ä?á»? ngÆ° dân Ä?ược biết các dá»± 
báo th�i tiết m�i nhất cũng như các tin tức m�i nhất v� 
cÆ¡n bão Ä?ang hình thành Ä?á»? bà con có Ä?ủ thá»?i gian phòng tránh 
an toàn. Vi�c vnbaolut.com cập nhật ngày 4 lần v�i dự báo 
trÆ°á»?c 72 giá»? cÅ©ng nằm trong ná»? lá»±c Ä?ó. 

* Theo các nhà dá»± báo VN, bão Chanchu Ä?ã Ä?á»?t ngá»?t chuyá»?n 
hư�ng Bắc. Theo ông, có gì kỳ lạ trong vi�c chuy�n hư�ng 
này?

- Bão lên hư�ng Bắc, thật ra không có gì kỳ lạ hết, vì các 
cÆ¡n bão Ä?ầu mùa ít khi vào bá»? biá»?n VN. Tại 3 bản Ä?á»? các 
cÆ¡n bão á»? vùng Thái Bình DÆ°Æ¡ng 3 nÄ?m qua (2003-2005) mà tôi gá»­i 
kèm cho thấy Ä?iá»?u Ä?ó. Hằng nÄ?m có khoảng 30 trận bão á»? vùng 
tây bắc Thái Bình Dương nhưng ch� có 3 - 4 cơn bão vào b� 
biá»?n VN. Ä?a sá»? các bão ngoặt lên hÆ°á»?ng Bắc vì ảnh hÆ°á»?ng 
khá»?i áp cao bán vÄ©nh cá»­u ngoài khÆ¡i và lá»±c Coriolis do quả Ä?ất 
xoay. Ä?Æ°á»?ng Ä?i của bão chá»? thay Ä?á»?i khi nó bá»? tác Ä?á»?ng 
mạnh bá»?i các yếu tá»? khác, nhÆ° gió mùa Ä?ông Bắc chẳng hạn. 
Trư�ng hợp bão Chanchu cũng vậy, ngay khi m�i hình thành ngày 
8.5, các dá»± báo Ä?á»?u cho nó Ä?i hÆ°á»?ng Bắc hoặc Bắc - Tây Bắc 
nhÆ°ng vì ảnh hÆ°á»?ng Ä?ợt gió mùa Ä?ông Bắc (khá»?i không khí 
lạnh áp cao) nên nó tạm "bá»? ép" Ä?i vá»?
 hư�ng Tây - Tây Bắc trong vài hôm. Khi lực này tan, bão tr� 
lại lá»? trình ban Ä?ầu là hÆ°á»?ng Bắc. Cho nên, bão Chanchu Ä?á»?i 
hư�ng Bắc, không có gì kỳ lạ. Chuy�n kỳ lạ là nếu cơn 
bão này thật sá»± Ä?á»? bá»? VN vào tháng 5, vì mùa bão á»? miá»?n 
Trung thÆ°á»?ng chá»? diá»?n ra từ tháng 8 Ä?ến tháng 11 hằng nÄ?m. 
"Tháng bảy, nư�c nhảy lên b�", ông cha ta thư�ng nói. 

* TS có th� gi�i thi�u sơ nét v� trang vnbaolut.com?

- NÄ?m 1999-2000 vá»? thÄ?m quê, tôi Ä?ã chứng kiến nhiá»?u cảnh 
thương tâm do bão lụt gây ra � mi�n Trung. Tr� lại Mỹ, tôi 
lập website này Ä?á»? chia sẻ thông tin vá»?i Ä?á»?ng nghiá»?p và bà 
con trong nư�c. Các cơ quan khí tượng qu�c tế dùng các phương 
tiá»?n nhÆ° satellite, computers và mô hình Ä?á»? làm dá»± báo, không 
những mô hình vùng Thái Bình Dương mà toàn cầu. Hằng ngày, tôi 
lấy các dữ kiá»?n này Ä?á»? chạy mô hình MM5 Ä?á»? làm dá»± báo chi 
tiết cho hÆ¡n 60 Ä?á»?a Ä?iá»?m á»? VN. Các mô hình có thá»? dá»± báo 
trư�c 3 - 5 ngày trong khi VN vì thiếu phương ti�n nên ch� làm 
dự báo 24 gi� nên chúng gần v�i thông báo hơn là dự báo. 

Tôi Ä?ược biết, các làng Ä?ánh cá á»? VN ít có máy tính ná»?i 
mạng internet. Theo tôi, các ngư dân có th� nh� thân nhân � 
thành phá»? nhÆ° Ä?à Nẵng, Há»?i An, TP.HCM... má»?i khi có tin báo bão 
thì vào mạng vnbaolut.com theo dõi, gá»?i vá»? cho gia Ä?ình há»? thông 
báo ra ngoài biá»?n bằng ICOM. Công viá»?c này không khó khÄ?n và 
cũng không t�n kém bao nhiêu. Rút kinh nghi�m của Chanchu, từ nay, 
trang web của tôi sẽ có các dự báo l� trình bão của Hải quân 
Mỹ, Nhật, H�ng Kông và Philippines. 

Ä?ặng Ngá»?c Khoa (thá»±c hiá»?n)


                
---------------------------------
Feel free to call! Free PC-to-PC calls. Low rates on PC-to-Phone.  Get Yahoo! 
Messenger with Voice

Other related posts:

  • » qua cai nhin cua nha khoc mi goc Viet