[SMCC] pham cach quan trong cua nguoi tri thuc

 

22-06-2009
Ph?m cách quan tr?ng c?a ngu?i trí th?c 

http://nguyenxuandien.blogspot.com/2009/06/pham-cach-quan-trong-cua-nguoi-tri-thuc.html

 
(SVVN) Giáo su Nguy?n Hu? Chi chia s? v?i SVVN v? tu cách c?a trí th?c, và s? 
m?nh c?a trí th?c trong s? nghi?p dua d?t nu?c ngày m?t cu?ng th?nh. 

G?I TÊN TRÍ TH?C 
Thua GS, trong hình dung c?a GS, th? nào là m?t trí th?c? 
GS Nguy?n Hu? Chi: Theo tôi nghi, trí th?c du?c hi?u theo hai phuong di?n: M?t 
là h?c v?n t?ng quát d? hi?u v? m?i phuong di?n c?a cu?c s?ng, ch? không
ch? bó h?p trong chuyên môn thu?n tuý. N?u nhu ch? là nhà chuyên môn sâu thu?n 
tuý, su?t d?i ch? nhìn vào cái “khe h?p” ?y thì không du?c coi là trí th?c.
Mà anh có h?c v?n chung d? nhìn cu?c d?i trên tu th? c?a m?t ngu?i d?c l?p. Th? 
hai, anh ph?i có m?t nhân cách làm ch? t?a cho h?c v?n ?y phát huy, d?
giúp ích cho d?i. Ðó chính là hai phuong di?n quan tr?ng d? nh?n di?n m?t trí 
th?c. 

Nhung chua ph?i ai cung bi?t du?c rành r?t nh?ng dóng góp và vai trò c?a anh 
trí th?c trong m?t xã h?i? 

GS Nguy?n Hu? Chi: V?n trong thiên b?m – ngu?i du?c g?i là trí th?c dã có ch?c 
nang là ph?n bi?n xã h?i. Cho nên ? co ch? c?a m?t xã h?i dân ch?, gi?i trí
th?c có th? làm du?c nhi?u vi?c. Nguyên lý c?a xã h?i là t?o cho ngu?i dân du?c 
quy?n phát ngôn, du?c t? do suy nghi, góp ph?n làm cho xã h?i nang d?ng...
Anh trí th?c ph?i là ngu?i d?u dàn d? làm nh?ng vi?c dó m?t cách t?t nh?t. 
Nhung trong nh?ng xã h?i d?c tài xua kia, thì ngu?i trí th?c d?ng ? m?t c? ly
nh?t d?nh v?i trung tâm quy?n l?c. Kho?ng cách ?y d? d? cho anh có du?c cái 
nhìn tuong d?i t?nh táo, nhìn vào th? gi?i quy?n l?c, dõi m?t theo th? gi?i
?y, và lên ti?ng khi nó “có v?n d?” ?nh hu?ng d?n xã h?i, d?n s? dân ch?. 
Và v?i s? hi?u bi?t sau khi nghiên c?u v? l?ch s? Vi?t Nam, GS th?y ti?ng nói 
c?a gi?i trí th?c trong nh?ng xã h?i xua th? nào? 
GS Nguy?n Hu? Chi: ? xã h?i phong ki?n ngày xua, gi?i trí th?c Nho h?c du?c ran 
d?y r?ng: Khi mình không làm du?c nh?ng th? theo ý mình v?i m?c dích làm
xã h?i t?t d?p hon, thì mình ph?i làm m?t vi?c d? th? hi?n khí phách và ph?m 
ti?t c?a ngu?i trí th?c là rút lui.
M?c dù v?n du?c tr?ng d?ng, nhung d? xu?t chém l?ng th?n không du?c nghe, thì 
Chu Van An cáo quan, treo mu, t? bi?t kinh thành v? núi Phu?ng Hoàng (Chí
Linh, H?i Duong) ? ?n.
Xin nh?c l?i, d?y là ngu?i trí th?c trong nh?ng co ch? xã h?i xua kia. Ðó là 
m?t xã h?i d?c tài, d?c tôn, l?y ông vua làm trung tâm. H? ông vua t?t thì
xã h?i th?nh, ông vua x?u thì xã h?i suy. Còn trí th?c ngày nay, khi xã h?i 
chúng ta dã phát tri?n theo mô hình m?i r?i, không ph?i là xã h?i cu n?a, thì
rõ ràng vai trò c?a gi?i trí th?c hi?n nay ph?i tích c?c hon so v?i nh?ng trí 
th?c trong xã h?i cu.

KHÔNG "MU NI CHE TAI" 
Hi?u th? nào v? s? “tích c?c hon”, thua GS? 
GS Nguy?n Hu? Chi: Tích c?c hon có nghia là anh không du?c làm nh?ng di?u nhung 
thoái. Anh dóng vai trò ph?n bi?n xã h?i, lên ti?ng khi có nh?ng v?n d?
kh?n bách ?nh hu?ng d?n sinh m?nh c?a c? dân t?c, c?a c? d?t nu?c, ho?c là c?a 
c? m?t b? ph?n nào d?y ? trong dân t?c này.
Ho?c có nguy co làm cho con du?ng di c?a d?t nu?c có th? roi vào m?t khó khan 
nào d?y. Ngu?i trí th?c ph?i bi?t hy sinh l?i ích c?a b?n thân mình, kiên
trì v?i nh?ng chính ki?n c?a mình d? dóng góp nh?ng di?u có ích cho d?t nu?c, 
cho dân t?c.
Ngu?i trí th?c chân chính ph?i vì l?i ích l?n c?a dân t?c, c?a d?t nu?c, hay 
c?a m?t b? ph?n dân chúng nào d?y. Trong m?t th?i d?i du?c g?i là dân ch?,
m?t b? ph?n dân chúng nào d?y mà dang có nguy co m?t s? s?ng an ?n thì ngu?i 
trí th?c cung không du?c th? o. 
Là m?t nhà nghiên c?u, theo GS, trí th?c ngày xua và trí th?c ngày nay, có gì 
khác nhau? 
GS Nguy?n Hu? Chi: Trí th?c ngày xua có th? lui v? vu?n d? tr? thành m?t ngu?i 
s?ng ?n d?t, hái c?i, làm tho. Nhung ngu?i trí th?c ngày nay, v?i trách
nhi?m xã h?i giao phó, không cho phép nhu th?. V?n d? y?u kém c?a n?n giáo d?c 
hi?n nay ch?ng h?n, dó là m?t v?n d?, theo tôi, dang ? tình th? ngàn cân
treo s?i tóc v?i dân t?c ta.
N?u ngu?i trí th?c không lên ti?ng thì dã vô tình trùm “mu ni che tai”, và dó 
là thái d? không ph?i c?a m?t trí th?c. Anh ph?i bi?t kiên trì theo du?i
chính ki?n hy sinh l?i ích cá nhân. Ðó là di?m khác bi?t gi?a trí th?c ngày xua 
và trí th?c ngày nay. 
Trí th?c là t?ng l?p tinh hoa c?a m?t dân t?c, v?y dóng góp c?a h? ph?i th? 
hi?n nhu thê nào? 
GS Nguy?n Hu? Chi: Ðuong nhiên, anh gi?i v? chuyên môn, c?m cúi trong chuyên 
môn thì dó là m?t dóng góp r?t t?t v? m?t tri th?c trong m?t ngành nào d?y.
Nhung nh?ng ngu?i dó không du?c hi?u theo ki?u nh?ng trí th?c có trách nhi?m 
d?n d?o xã h?i, hay là b? ph?n tinh hoa c?a xã h?i.
Nhóm tinh hoa ?y bao gi? cung t?o ra nh?ng d?nh hu?ng có t?m d? xã h?i phát 
tri?n. Xã h?i mà thi?u nh?ng d?nh hu?ng t?m xa nhu th? thì s? khó có hu?ng
d? phát tri?n. Xã h?i ch? du?c t?o nên b?i nh?ng nhóm quy?n l?c, ho?c nhóm l?i 
ích thì luôn luôn b? chi ph?i b?i nh?ng l?i ích và quy?n l?i khác nhau.
Ph?i là ngu?i d?ng ? c? ly phía ngoài d? nhìn vào quy?n l?c, nhìn vào các nhóm 
l?i ích và tìm ra hu?ng di cho xã h?i, thì lúc dó xã h?i m?i phát tri?n
dúng hu?ng du?c. Vai trò, s? dóng góp c?a ngu?i trí th?c th? hi?n ? ch? dó.

PH?M CÁCH QUAN TR?NG C?A NGU?I TRÍ TH?C 
Trong các ph?m cách c?a ngu?i trí th?c, theo GS, ph?m cách nào là quan tr?ng 
nh?t? 
GS Nguy?n Hu? Chi: Ngu?i trí th?c bao gi? cung có m?y ph?m cách sau:
Th? nh?t , ph?i có s? t? do trong tu tu?ng – dó là m?t ph?m cách hàng d?u. B?i 
vì n?u anh d? tu tu?ng b? khu?t ph?c b?i m?t th? giáo di?u nào d?y, thì
không bao gi? anh có s? sáng t?o du?c, và cách nghi c?a anh s? méo mó, thiên 
l?ch, th?m chí là th?p hèn.
Th? hai, là s? d?c l?p d?i v?i quy?n l?c. Quy?n l?c duong nhiên là chúng ta 
ph?i tôn tr?ng, vì quy?n l?c là d?i di?n cho ch? d?ng cao nh?t c?a m?t b? ph?n
dang di?u khi?n d?t nu?c. Nhung ph?i luôn luôn có m?t s? d?c l?p d? t?nh táo 
nh?n bi?t dâu là ch? dúng, ch? sai, d? nh?n th?y nh?ng khi?m khuy?t, ch? nào
không khi?m khuy?t c?a xã h?i.
M?t xã h?i không bao gi? có nh?ng con ngu?i tuy?t d?i t?t, tuy?t d?i hoàn h?o, 
mà h? dù ? cuong v? nào cung ch? là nh?ng con ngu?i thôi. Mà dã là ngu?i
thì bao gi? cung có nh?ng m?t du?c, m?t h?n ch?, nh?t là trong xã h?i hôm nay 
ngu?i ta luôn b? chi ph?i b?i nhi?u nhóm l?i ích, sau m?i con ngu?i là nh?ng
nhóm l?i ích khác nhau.
Do v?y, con ngu?i thu?ng không hoàn h?o, do dó càng dòi h?i ngu?i trí th?c ph?i 
có s? d?c l?p suy nghi d? tìm ra cái hay, cái dúng, cái sai, cái x?u...
Và vi?c tìm ra cái hay, cái dúng, cái sai, cái x?u... này d? ph?c v? l?i ích 
t?i thu?ng c?a d?t nu?c, ch? không ph?i là c?a nh?ng nhóm quy?n l?c khác.
Tóm l?i, ngu?i trí th?c ph?i d?ng ? ch? d?ng khách quan nh?t. 
Nhu tinh th?n trao d?i trên dây c?a GS, thì chua h?n ngu?i có h?c hàm h?c v? dã 
du?c g?i là Trí Th?c? 
GS Nguy?n Hu? Chi: (Cu?i l?n) Theo tôi, xã h?i ngày nay nh?t thi?t ph?i có 
nh?ng ch?c danh, h?c v? cho ngu?i trí th?c. Ch?ng bi?t có ph?i vì lý do dó mà
có nhi?u GS, TS, th?m chí có c? nh?ng ông di mua b?ng ? nu?c ngoài v? d? tr? 
thành Vi?n si, mà th?c ch?t dó cái b?ng Vi?n si dó ch? có m?y tram USD thôi
(Cu?i bu?n).
Nhung không ph?i c? g?n vào m?t cái mác là GS, TS, hay Vi?n si thì dã du?c g?i 
là trí th?c, mà trí th?c là ph?i xét ? phuong di?n anh có th?c hi?n du?c
ch?c nang và ph?m cách c?a m?t trí th?c hay không. Và trong nh?ng bu?c ngo?t, 
bu?c g?p khúc c?a d?t nu?c thì anh d?ng ? ch? nào, anh b? quên l?i ích c?a
cá nhân anh vì d?t nu?c hay ch? là vì “vinh thân phì gia” c?a b?n thân.
Tôi không bao gi? xét trí th?c ? m?y ch? phía ngoài. Tôi th?y nh?ng ngu?i không 
g?n h?c v? gì c? nhung tu cách trí th?c h?t s?c dàng hoàng, nhu nhà van
Nguyên Ng?c ch?ng h?n, anh ?y không có h?c v? h?c hàm nào c?, nhung anh ?y là 
trí th?c 100%, x?ng dáng là trí th?c uu tú; hay nhu nhà van Ph?m Toàn có
h?c v?n c?c k? cao, nhung anh ?y không g?n v?i b?t c? cái danh v? nào c?. 

Ngu?n: 
Sinh Viên Vi?t Nam. 

Nhãn: 
Nguy?n Hu? Chi, 
Nh?t ký, 
Thu ng?, 
trí th?c, 
V?n nu?c

Other related posts: