[no subject]

hi?n nay khá nhi?u gia dình dã mua v? s? d?ng m?t thi?t b? nhà b?p cao c?p dó 
là lò vi ba t?c là:
(Micro waves)
Tuy nhiên, khá nhi?u ngu?i v?n h?i tôi là lò vi ba t? dâu mà ra, li?u s? d?ng 
lò vi ba có hi?n d?i (h?i di?n)` không?
có ?nh hu?ng x?u d?n s?c kh?e không?
tôi dã xiêu t?m du?c bài vi?t khá c? th? và khá hay v? Micro waves d? gi?i dáp 
th?c m?t c?a m?i ngu?i và d?ng th?i cung t? binh mình vì mình v?n dang dùng lò 
vi ba cho h?u h?t m?i công do?n làm b?p.


Lò Vi-ba

Vietsciences-Võ Th? Di?u H?ng               09/02/05

1- L?ch s?
2- Cách v?n hành
3- Magnétron
4- T?i sao lò vi ba d?t nóng du?c?
5- Nguyên lý ho?t d?ng c?a Magnétron
6- Tác d?ng di?n tru?ng  lên các phân t?
7- Nh?ng di?u c?n bi?t khi s? d?ng  lò vi ba
8- Nh?ng nguy co khi dùng lò vi ba

1- L?ch s?

Ngày 8/10/1945  Percy Spencer trình tòa b?ng  phát minh lò vi-ba

Nam tu?c Spencer, k? su v?t lý hãng Raytheon -m?t trong nh?ng  hãng ch? t?o 
radar  l?n nh?t th? gi?i- nh?n th?y r?ng  nang lu?ng t?a ra trong các ?ng x?
d?ng cho radar t?o ra nhi?t.

Nang lu?ng di?n t? này làm ông n?y ra m?t ý: ông l?y m?t n?m b?p khô gói vô 
trong m?t t? gi?y r?i d?t gói b?p vô trong range c?a ?ng thì t?c kh?c nh?ng
h?t b?p n? thành b?p rang.

Sau dó ông  phát tri?n  thành m?t chuong trình  áp d?ng cho  nhà b?p và  trình 
tòa  lò vi-ba d?u tiên theo ki?u này. Lúc dó  nó có tên là Radarange (do
ch? Radar và Range). Máy này có công su?t 1600 watt. N?ng, c?ng k?nh và d?t 
ti?n, lúc d?u dùng cho b?nh vi?n va cang tin quân d?i.

Mãi d?n nam 1967 hãng Amana , m?t chi nhánh c?a Raytheon m?i dua các lò 
micro-waves ra th? tru?ng.

Có nh?ng ngu?n cho r?ng Percy Spencer  phát minh ra  lò vi ba  nh? tình c? th?y 
mi?ng chocolat mà ông d? g?n b? hu?ng sóng b? m?m di khi ông  làm vi?c v?
radar  cho vi?n k? thu?t MIT ? Massachusetts nam 1945.  Th?y có ích, phuong 
th?c  này du?c  k? ngh? hóa du?i hình th?c  m?t cái máy hâm nóng thuc an

Có ngu?n khác cho r?ng nu?c  Anh dã sáng ch? magnétron, máy t?o ra  nh?ng  làn 
sóng ng?n nhung vào nh?ng  nam 50 chính hãng  Raytheon  Hoa  K?  dã áp d?ng
 máy magnétron d? hâm nóng th?c  an  và du?c  làm cho hoàn h?o vào  cu?i th?p 
niên 60

2- Cách v?n hành

Cung nhu ánh sáng, các sóng radio và sóng X, sóng viba cung là sóng di?n t?. 
(electromagnétique). S? khác bi?t gi?a các b?c x? này ch? do v?n d? t?n s?:
các  sóng c?c ng?n v?i t?n s? 2450 MHz (mégahertz), n?m gi?a các sóng radio (t? 
vài tram KHz d?n 300 MHz) và các sóng radar, các sóng  này g?n v?i các
tia h?ng ngo?i b?t d?u t?  300 GHz (gigahertz) dúng sát tru?c ánh sáng kh? 
ki?n. B?n ch?t c?a chúng  gi?ng nhu ánh sáng và các sóng radar: d?i v?i sóng
 vi-ba , th?y tinh hay sành s? du?c xem nhu trong su?t nên sóng di xuyên qua, 
còn các  m?t ph?ng kim lo?i thì gi?ng nhu nh?ng t?m guong nên sóng b? ph?n
chi?u tr? l?i.

Trong m?t lò c? di?n, ngu?n  nang lu?ng b?c x? không nh?ng làm v?t ch?t b? d?t 
nóng mà còn làm nóng  luôn nguyên b? lò và  t?t c? nh?ng gì trong  lò nhu
không khí, d? d?ng th?c an, th?c  ph?m.

B? máy micro-ondes (vi ba) thì khác: các sóng vi-ba du?c ph?n chi?u b?i thành 
kim lo?i c?a lò và  di xuyên qua  các d? v?t d?ng th?c an (th?y tinh, sành
s?, nh?a, gi?y).  Các sóng vi-ba  tác d?ng và làm nóng các phân t? ch?t béo, 
du?ng và nu?c (ph?n l?n th?c an ch?a 65 d?n 95% nu?c)

3- Magnétron:

Magnétron là máy phát di?n có t?n s? r?t l?n. Nó bi?n dòng di?n thành b?c x? 
vi-ba có tính di?n t?  nên magnétron là m?t máy phát sóng.

Sóng viba t? máy phát du?c truy?n theo ?ng d?n sóng d?n qu?t phát tán d? dua 
sóng ra m?i phía. ? gi?a lò,các sóng phân tán d?u d?n b?ng cách ph?n chi?u
lên các thành lò.

Th?c an du?c d?t nóng b?i các phân t? nu?c. Du?i tác d?ng c?a di?n t? tru?ng, 
các nguyên t?  hydrogen và oxygen thay d?i c?c 2,45 t? l?n trong  1 giây

Công su?t 1200 d?n 1700 watts trong dó 600-700 Watts dùng cho b?c x? , và công 
su?t còn l?i thì dùng cho magnetron và qu?t

4- T?i sao sóng vi-ba  d?t nóng du?c?

S? d?t nóng chia ra làm hai giai do?n:

- Nu?c ch?a trong th?c an du?c hâm nóng b?ng các sóng c?c ng?n
- Nu?c nóng s? truy?n nhi?t cho các ph?n khác c?a th?c an

Ta bi?t r?ng sóng  k?t h?p v?i m?t di?n t? tru?ng s? thay d?i chi?u m?t cách 
d?nh k?

Nhu dã bi?t sóng di?n t? có t?n s? 1 hertz, s? t?o ra m?t di?n t? tru?ng (noi 
mà nó di) thay d?i chi?u 1 l?n trong 1 giây)   . Các sóng c?c ng?n 2450 MHz
d?i chi?u 2,45 t? l?n m?i giây.

Các phân t? nu?c phân c?c: hai nguyên t? Hydrogen t?o c?c duong trong  khi các 
di?n t? n?m phía bên kia
c?a oxygen nghia là oxygen mang di?n âm

Làm th? náo d? nu?c du?c d?t nóng?

Table with 4 columns and 2 rows
   

 
Phân t? nu?c

 Các phân t? nu?c  n?i

 v?i nhau b?ng  n?i hydrogen

 
table end

Phân t? nu?c du?c c?u t?o b?i m?t nguyên t? oxygen (O) và hai nguyên t? 
hydrogen (H). Chúng không mang di?n. Tuy nhiên nh?ng electron có khuynh hu?ng 
kéo
v? nguyên t? oxygen (vì oxygen có t?ng ngoài cùng ch?a 6 di?n t? nên có khuynh 
hu?ng thu thêm 2 di?n t? d? bão hoà, b?n hon do dó có âm tính) , k?t qu?
nguyên t? hydrogen b? m?t b?t tính âm di?n nên có khuynh hu?ng mang di?n tích 
duong. Nghia là trong phân t? nu?c có hai d?u duong c?a hydrogen và m?t d?u
âm c?a oxygen. S? m?t thang b?ng t?o m?t di?n tru?ng nh? trong m?i phân t? 
nu?c. Ði?u này gây cho phân t? nu?c tr? nên r?t nh?y c?m d?i v?i tia di?n t?,
d?c bi?t là tia sóng vi-ba.
Tia vi-ba trong lò có t?n s? lý tu?ng là 2,45 GHz d? cho nang lu?ng c?a chúng 
có th? h?p thu b?i phân t? nu?c.

Trong  m?t di?n t? tru?ng m?nh, phân t? nu?c hu?ng theo chi?u các du?ng s?c. Lò 
vi-ba có nh?ng t?m b?ng cung mang di?n tích s? hút hay d?y các phân t? nu?c,
d?c bi?t là nh?ng t?m b?ng (plate) này luân phiên nhau thay d?i thu?ng xuyên 
di?n tích (di?n duong d?i thành di?n âm và ngu?c l?i). Các t?m b?ng s? hút
hay d?y nh?ng phân t? nu?c dua d?n k?t qu? là các phân t? nu?c ho?t d?ng r?t 
nhanh nên va ch?m nhau.  N?u tru?ng  này thay d?i 2,45 t? l?n trong  1 giây
thì hãy tu?ng tu?ng s? xô d?y va ch?m nhau kh?ng khi?p nhu th? nào. S? c? xát 
gi?a các phân t? v?i nhau t?o ra nhi?t (gi?ng nhu khi b?n xoa hai tay v?i
nhau, s? th?y nóng). Không khí, chén dia b?ng th?y tinh hay sành s? d?u không 
b? ?nh hu?ng c?a sóng  micro nhung kim lo?i thì tác d?ng trên sóng này. Cách
n?u t? "bên trong" s? nhanh chóng, th?c an ít  b? m?t nu?c.
Nu?c trong th?c an du?c d?t nóng nhanh chóng và truy?n nang lu?ng cho các thành 
ph?n khác c?a th?c an do dó mà toàn b? th?c an du?c d?t nóng.

5- Nguyên lý ho?t d?ng c?a Magnétron:

Magnétron là máy phát sóng cao t?n (sóng viba) có công su?t l?n, sóng viba du?c 
t?o ra t? m?t b? dao d?ng di?n t?, và du?c khuy?ch d?i nh? Magnétron ho?t
d?ng nhu m?t dèn di?n t? 3 c?c.

Gi?ng nhu các dèn trong các d?ng c? di?n t? th?i tru?c  khi có transistor. Nó 
g?m m?t hình tr? r?ng  b?ng  kim lo?i, g?m  m?t c?c
duong anode (a) trong dó ngu?i ta d?t nh?ng cavités résonantes (l? h?ng c?ng 
hu?ng). D? làm tang  t? t?n s? 50 Hz lên 2450 MHz , ngu?i ta dùng  m?t b? máy
dao d?ng (oscillateur) mà b? ph?n thi?t y?u là m?ch c?ng hu?ng mà tr? s? c?a 
cu?n bô bin và t? di?n s? xác d?nh t?n s? t?o ra: t?n s? càng l?n thì tr?
s? các kinh ki?n ph?i càng nh? (F = 1/RC (R; di?n tr? , C: t? di?n). D? có t?n 
s? th?t cao, tr? s? c?a cu?n bô bin ph?i gi?m thi?u. D? du?c  nhu v?y, ta
có th? n?i song song nhi?u cu?n bobine.

M?ch c?ng hu?ng t?n s? cao là môt cavité résonante và t?o thành y?u t? can b?n 
c?a tr? r?ng

Tr? r?ng có x?p nh?ng cavité résonante và ? gi?a là âm c?c
 (cathode) trong dó d? m?t dây d? d?t nóng (filament)

Nhu trong  ?ng di?n t?, bên  trong  magnétron là chân không. Gi?a di?n c?c  âm 
và duong ngu?i ta dùng  hi?u th? kho?ng 2300 Volt d? t?o t? tru?ng.

T? tru?ng này làm di chuy?n các électron t? c?c âm sang c?c duong.  D? t?o ra  
và gi? cho các dao d?ng ? t?n s? th?t cao, các di?n t? phài di d?ng theo
d?ng hélicoïdale tru?c các cavité résonante. Du?ng di này có du?c là nh? m?t t? 
tru?ng t?o b?i thanh nam châm mà du?ng s?c  th?ng góc v?i di?n tru?ng 
E

Nang lu?ng t?o b?i magnétron du?c d?n d?n h? th?ng lò. D?  làm vi?c  này, ngu?i 
ta dùng  m?t h? th?ng d?n sóng: Các  sóng vi-ba du?c thu nh?n  b?i môt boucle
de couplage  ? chính gi?a cavité và du?c phát x? b?i m?t anten trong b? hu?ng 
sóng (guide d'ondes), và s? d?n sóng c?c  ng?n  vô bên trong lò

B? hu?ng sóng

images/microondes_actionchampelect
Bâm vao de co hinh to hon

6- Tác d?ng c?a di?n tru?ng lên các phân t?:

N?u ta n?i hai t?m b?ng kim lo?i v?i ngu?n hi?u th? (batterie) s? xu?t hi?n m?t 
di?n tru?ng gi?a hai t?m b?ng. Vì các  phân t? nu?c  phân c?c nên khi di?n
tru?ng có m?t chi?u thì các  phân t? có khuynh hu?ng s?p x?p theo m?t hu?ng nào 
dó (hình a ). D? thay d?i chi?u c?a di?n tru?ng, ch? c?n thay d?i d?u k?p
dây (borne) c?a batterie (hình b) v?y là phân t? s? d?i theo hu?ng  khác.

N?u ta dùng dòng di?n xoay chi?u, s? cho m?t di?n tru?ng xoay chi?u s? ?nh 
hu?ng d?n các phân t?.

7- Nh?ng di?u c?n bi?t khi s? d?ng lò vi-ba:

Nên dùng d? sành hay th?y tinh dày d? n?u  b?ng lò vi ba. Chai l?  th?y tinh 
m?ng có th? n?t b?. Dùng   dia tách gi?y du?c nhung  không d? lâu. Không nên
dùng gi?y tráng  sáp , sáp s? ch?y và tr?n vô th?c an ? nhi?t d? cao.  Bao nh?a 
có th? bi?n d?ng, ch?y  và dính vô th?c an.

Không bao gi? cho lò vi ba ch?y mà không có gì ? trong  lò, b?i v?y nên d? s?n 
trong  lò m?t ly nu?c d? h?p thu nh?ng sóng vi ba s? khi r?i quên b?t lò
ch?y không. D?  lò noi thoáng khí, d? ít nh?t 5 cm tr?ng xung quanh lò và không 
bao gi? g? các chân c?a nó vì chân dùng d?  t?o s? thoáng  khí. Nh? luôn
luôn dóng  kín lò

8- Nh?ng nguy co khi dùng lò vi ba

T?t c? các lò vi ba d?u du?c thi?t k? v?i b? ph?n an toàn.  Lò vi ba du?c trang 
 b? k? lu?ng d? b?o v? co th? con ngu?i không ti?p xúc  v?i các sóng  ng?n
và du?c m?t nút ng?t di?n an toàn nhi?u n?c t? d?ng có th? ngung s? phát ra 
sóng vi ba khi c?a m?.  C?a du?c  bao b?i v? kim lo?i  và du?c b?c  b?ng  t?m
joint. Chu?n d? chính xác  là s? thoát sóng vi ba noi c?a lò ph?i du?i 5 
milliwatt/cm²  ? cách lò 5 cm.

Ph?i h?t s?c c?n th?n v? d? kín (étanchéité) c?a lò vì b?i vì nang  lu?ng sóng 
bi?n ra s?c  nóng, n?u b? các sóng ch?m ph?i s? có th?  b? ph?ng, có khi
ph?ng sâu, s?t cao (hyperthermie), thuong  t?n  noi d?ch hoàn, thuong  t?n noi 
m?t... B?i v?y c?n chú ý d?n các joint noi c?a lò, hay chính cái c?a xem
có b?  hu h?ng  không.

V? ph?n an  toàn di?n, ph?i d? ý không d? các  chén dia b?ng  kim lo?i, có th? 
t?o ra m?t tia  di?n, tia l?a, bu?c d?u c?a h?a h?an, hay ít nh?t cung  làm
hu lò.

Nguy co phóng x?

T?i nay thì ngu?i ta nói  là không b? nguy hi?m v? phóng x?, b?i  vì nang  
lu?ng  di chuy?n trong  lò vi-ba quá nh? d? có th? t?o ra s? phóng  x?.

Nguy co do nhi?t d? th?c an

Nguy co này thu?ng x?y ra cho tr? bú bình s?a. Tr? có th?  b? ph?ng mi?ng  và 
th?c qu?n  n?u s?a b? d?t quá nóng. Ph?i luôn  luôn  tr?n d?u th?c an  hâm
nóng, d?  m?t th?i gian  ra  ngoài r?i th? nhi?t d? (nh? lên  mu bàn tay ch?ng  
h?n).

Hình nhu các sóng vi ba  không  gây s? thay d?i nguy hi?m cho th?c  an.

Nguy co nhi?m d?c

Khi hâm b?ng  lò vi ba, cho dù nhi?t d? bên ngoài nóng nhung nhi?t d? trong  
gi?a lõi c?a th?c an  không d? nóng  d?  gi?t vi khu?n nhu các  vi khu?n  
Salmonella,
Campylobacter, Listéria. B?i vì nhi?t d? không truy?n  kh?p noi trong th?c an. 
Có ch? r?t nóng, ch? r?t ngu?i, noi ngu?i các m?m d?c không b? h?y.

http://www.epsic.ch/pagesperso/schneiderd/Apelm/Mo1.htm

©
http://vietsciences.free.fr
Võ Th? Di?u H?ng
Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 
360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: