[SMCC] nhan chung Tuol Sleng 3

Ch? Nh?t, 29/03/2009, 08:02 (GMT+7)

Ch?ng tôi: nhân ch?ng Tuol Sleng - K? 3: Nh?ng ??a tr? s?ng s?t

TT - Khi ???c c?c b?n ? Trung tâm T? li?u Campuchia m?i sang Phnom Penh ?? h?p 
b?o, tôi ?? ?? ngh? ph?i t?m ra tung t?ch b?n ??a tr? ch?ng tôi ?? c?u t?
nhà tù Tuol Sleng n?m 1979. 30 n?m ?? qua, cu?c t?m ki?m xem ra kh? c? k?t qu?, 
ch?ng tôi th?t bu?n. 

Khi ch?ng tôi vào nhà tù Tuol Sleng th? ch? c?n b?n em nh? s?ng s?t, nh?ng 
ng??i tù kh?c c?n s?ng b? ?em theo cu?c th?o ch?y ngày 7-1-1979 ai c?n ai m?t
và c? ra làm nhân ch?ng trong c?c phiên t?a hay không? 

Hai anh em Norng Chan Phal (ph?i) và Norng Chan Li t?i tr?i m? côi C?u Long n?m 
1982
>> 
K? 1: Nh?ng th??c phim b?ng ch?ng
>> 
K? 2: “L? s?t sinh” Tuol Sleng

Ch? c? nh?ng em bé này ?? nh?n th?y nh?ng ngày cu?i cùng c?a nh?ng ?ao ph? ? 
Tuol Sleng. Ch?ng tôi ân h?n: ngày ??, sau khi ??a c?c em ??n b?nh vi?n c?p
c?u, ch?ng tôi không c? d?p tr? l?i th?m. Khi c?c em ???c ??a v? nuôi d??ng ? 
tr?i m? côi, ch?ng tôi c?ng không g?p. Th? r?i c?c bi?n ??ng ch?nh tr? ?
Campuchia kéo dài, ch?ng tôi không c? d?p tr? l?i Campuchia ?? truy t?m tung 
t?ch c?c em bé. 

Tr? l?i n?i ?? thoi th?p

Khi Trung tâm T? li?u Campuchia ??ng b?o kêu g?i nh?ng ng??i bi?t v? t?i ?c ? 
nhà tù Tuol Sleng ra làm nhân ch?ng, h?t ngày 2-2-2009 là h?n ch?t theo quy
??nh c?a t?a ?n, v?n không c? tung t?ch g? c?a b?n em nh? mà ch?ng tôi mu?n 
g?p. Ngày 4-2-2009, m?t thanh niên ??n Trung tâm T? li?u Campuchia xin ???c
gi?p ?? ?? ra làm nhân ch?ng. Trong l?c ch? ??i, ng??i thanh niên ???c xem ?nh 
tr?ng bày trong ph?ng và anh ?a kh?c khi ch? vào t?m ?nh b?n ??a tr? tr??c
c?a nhà tù Tuol Sleng, cho bi?t anh là ??a tr? l?n nh?t trong b?n ??a tr? ngày 
??. Tên anh là Norng Chan Phal.

Phal ?? ôm l?y ch?ng tôi khi g?p m?t. D?ng n??c m?t ngh?n ngào. Tôi và anh H? 
V?n Tây ?? ?i cùng Phal và hai con nh? c?a anh ??n nhà tù Tuol Sleng ngay
khi ??t chân ??n Trung tâm T? li?u Campuchia chi?u 15-2-2009. 30 n?m qua, Phal 
c? m?t hai l?n vào ?ây, l?n nào em c?ng kh?c v? không t?m ra tung t?ch b?
m?. Tôi ?? k? cho Phal nghe v? bu?i s?ng hôm ?y c?ch nay 30 n?m, ?oàn làm phim 
ch?ng tôi ?? t?m ra em trong ??ng qu?n ?o c?, ?ang th? thoi th?p. 

N?m ?? Phal 9 tu?i, bây gi? ?? 39 tu?i. Tôi ch? n?i Phal n?m trong c?n b?p bên 
c?nh v??n rau tr?i l?, bây gi? v??n rau không c?n n?a nh?ng em v?n x?c ??ng
nh?n vào n?i mà m?nh ?? t?ng thoi th?p gi?a s?ng ch?t. Tôi d?t Phal ?i c?c n?i 
mà l?c l??ng Pol Pot ?? t?ng tra t?n và gi?t h?i tù nhân. Phal và hai con
nh? cùng ch?ng tôi ?i xem h?t c?c ph?ng tr?ng bày hàng v?n t?m h?nh ch?ng ?? 
ch?p ng??i tù, song Phal n?i v?i c?c con: “Không c? ?nh c?a ông bà n?i!”.


Chi?u và t?i hôm ??, ba cha con Chan Phal quây qu?n bên ch?ng tôi cùng ?n c?m, 
k? l?i chuy?n x?a. Phal k? r?ng sau khi ???c ch?ng tôi ph?t hi?n ? nhà tù
Tuol Sleng, b?n em nh? ???c ??a vào b?nh vi?n. N?m 1982, ông Keo Chanda - ch? 
t?ch ch?nh quy?n Phnom Penh - ??n ??a c?c em v? tr?i m? côi do Binh ?oàn
C?u Long qu?n l?, tên là tr?i C?u Long. Phal ???c ?i h?c l?i xe và tr? thành 
công nhân l?i xe ?i. 

Phal k? b?n em bé ???c c?u s?ng th?ng 1-1979 c? hai anh em là Phal và Norng 
Chan Li (em ru?t Phal). Bây gi? Chan Li l?i xe ch? hàng ? xa Phnom Penh. Cha
Phal tên Norng Chan quê ? Kampot là m?t c?n b? Kh?me ?? ph? tr?ch ???ng s?t và 
m? là Mong Dan, c?ng là nhân viên Kh?me ??. Không r? v? l? do g? cha c?a
Phal b? b?t r?i ?em ?i m?t. M? và hai anh em Phal b? b?t ??a vô nhà tù Tuol 
Sleng. M? b? giam trên l?u, hai anh em Phal ? d??i ??t cùng ba em bé kh?c.
Chi?u nào m? c?ng ra lan can nh?n hai con ch?i d??i sân. 

Cho ??n r?ng s?ng 7-1-1979, ch? huy nhà tù Tuol Sleng b?t t?t c? tù nhân lên xe 
ch? ?i. Hai anh em Phal và hai ??a tr? n?p trong b?i cây t?m b? m?. Nh?ng
không c? m? Mong Dan trong s? ng??i ?i nên Phal tin là m? c?n ? l?i, không ch?u 
lên xe di t?n. Cho ??n tr?a nhà tù v?ng l?ng, b?n ??a tr? m? v? b?p ki?m
c?m ?n. Ch?ng ch? m?i mà không th?y m? và ng??i l?n. B?ng ??i, ch?ng l??m b?t 
c? th? g? trong b?p ?? ?n k? c? c?m thiu m?c, rau th?i. M?y hôm sau th? ch?ng
ki?t s?c ôm nhau n?m ch? ch?t, ??a bé nh?t không c? g? ?n ?? ch?t. Sau ?? b? 
??i t?nh nguy?n VN vào c?u.

Norng Chan Phal (b?a ph?i) t?i cu?c h?p b?o ngày 16-2-2009 ? Phnom Penh 

Làm nhân ch?ng

“Ngoài hai anh em Phal, hai ??a tr? kia gi? ? ?âu?”, tôi h?i. Phal nghe n?i c? 
m?t ng??i ??c, m?t ng??i Nh?t ?? xin hai em v? làm con nuôi. Hai anh em Phal
s?ng trong tr?i m? côi, l?c ??u n?i th?o ti?ng Vi?t, nh?ng sau này không c?n b? 
??i VN n?a nên ?? quên h?t. Bây gi? Phal c? v? là Lai Xaron làm ngh? buôn
b?n và hai con g?i Cam Ti 13 tu?i ?ang h?c l?p 6 và Ammara m?i 6 tu?i. Gia ??nh 
Phal s?ng v?i ông bà ngo?i, t?m ?? ?n và lo cho c?c con ?n h?c. 

Ch?ng tôi ?? g?p c? gia ??nh Phal. Lai Xaron là cô g?i ??p, hi?n h?u, bi?t r? 
hoàn c?nh c?a Phal nên r?t yêu qu? ch?ng. B? m? v? c?a Phal c?ng hi?u hoàn
c?nh m? côi c?a con r? nên r?t yêu th??ng. Ong bà nh??ng cho gia ??nh Phal c?n 
h? ? trên g?c, dù s?ng trong ng? h?m nh?ng c?n h? c?ng khang trang và r?ng
r?i.

Phal k? r?ng m?nh r?t nh? m?t c?n b? VN tên Mai Lâm ph? tr?ch tr?i m? côi C?u 
Long. Sau này khi r?i tr?i m? côi, Phal không c?n g?p c?n b? ?? n?a. N?m 1989,
khi b? ??i VN r?t quân v? n??c, Phal và c?c em trong tr?i m? côi ?? ra ???ng 
g?n ?ài ??c L?p ti?n ??a b? ??i VN. C?c em trào n??c m?t c? t?m trong hàng
quân c?c ch? b? ??i quen bi?t, nh?ng ng??i ?? c?u c?c em, nh?ng không t?m ???c 
ai. 

Phal n?i: “B? ??i VN v? n??c làm ch?ng em r?t lo b?i Pol Pot c? th? quay tr? 
l?i, r?i b?n x?u s? ?e d?a ch?ng em. V? l? ?? trong nhi?u n?m li?n ch?ng em
ph?i gi?u tung t?ch, không d?m n?i v? t?i ?c di?t ch?ng. ?? bao n?m qua, không 
ai ??a nh?ng ?ao ph? Pol Pot ra t?a xét x? ?? tr? l?i cho nh?ng ng??i b?
ch?ng gi?t h?i, tra t?n, tù ?ày; c?ng ch?ng ai b?t ch?ng b?i th??ng cho nh?ng 
ng??i ?? b? hành h?”. Ngh? v?y, anh em Phal lo h?c hành ki?m vi?c làm ??
sinh s?ng và lo cho gia ??nh. Th? r?i, khi nghe l?i kêu g?i ra làm nhân ch?ng, 
Phal t?m v? Trung tâm T? li?u Campuchia, xin ???c g?p lu?t s? nh? b?o v?
cho nh?ng l?i t? c?o c?a m?nh. Nh? ??, ch?ng tôi ?? g?p l?i m?t trong b?n tr? 
em ?? ???c c?u s?ng th?ng 1-1979.

Ch?ng tôi và Phal ?? ??n d? phiên th?m v?n Duch. Phal r?t ???c gi?i b?o ch? 
quan tâm và ph?ng v?n. Song khi nghe T?a ?n ??c bi?t n?i r?ng ??n t? c?o c?a
Phal c? th? không ???c ch?p nh?n v? ?? tr?, Phal r?t bu?n. “30 n?m r?i, cha m? 
tôi ch?t không t?m ???c x?c, c?c em s?ng m? côi v? b?n Pol Pot, v?y mà sao
h? c? t?m c?ch kéo dài phiên t?a hoài? Bao gi? m?i v?ch m?t b?n di?t ch?ng, bao 
gi? ch?ng m?i nh?n t?i?”, Phal h?i ch?ng tôi. Tôi bi?t ?? c?ng là l? do
mà Norng Chan Li - em Phal - nghe tôi c? m?t ? Phnom Penh mà không v?, nghe c? 
phiên t?a mà không ch?u n?p ??n t? c?o.

Phiên t?a c?n c? th? kéo dài. Kh?c v?i em trai, Norng Chan Phal v?n c?n ch? ?? 
???c ra làm nhân ch?ng. 

?INH PHONG

____________________

Ngày ??, ch?ng tôi g?p Chia Hua ? Siem Reap, không qu?n ?o, ng?i m?t ch? ng? 
ng?c nh?n ng??i qua l?i. Bên c?nh em là nh?ng ??a bé kh?c xanh xao nh?n soi
m?i kh?p n?i ?? t?m th?c ?n. ?i?u ??c bi?t là c? em b? dao c?t ??t da t? tr??c 
ra sau, trên ??u ru?i bu k?n. 

K? t?i: Chia Hua - ng??i b? c?t c?

Other related posts: