[SMCC] nhan chung Tuol Sleng

Th? Ba, 31/03/2009, 06:20 (GMT+7)

Ch?ng tôi: nhân ch?ng Tuol Sleng - K? 5: Nh?ng ng??i ch?a lên ti?ng

ImageView

It Mayan tr? v? nhà th?ng 1-1979

TT - Th?ng 1-1979, xe c?a t? quay phim do anh H? V?n Tây ph? tr?ch qua phà Ni?c 
L??ng. Chi?c xe chen ch?c gi?a d?ng ng??i ?ang tr? v? quê. M?t d?ng ng??i
??i r?ch, m?t m?i lê t?ng b??c trong b?i mù. B?ng t? làm phim nh?n ra m?t ph? 
n? ch?a t?i 40 tu?i, nét m?t ph?c h?u c?ng ?ang lê chân trong d?ng ng??i.


Cô m?c b? ?? ?en, ??i trên ??u m?t g?i nh?, m?i chân x? m?t chi?c dép c? kh?c 
nhau. T? làm phim theo chân cô. ??ng Anh Qu?c là ng??i quay phim bi?t ti?ng
Kh?me ti?n l?i g?n h?i th?m và ???c bi?t cô ?ang trên ???ng v? Phnom Penh. T? 
làm phim m?i cô lên xe cùng v?.

>> 
K? 1: Nh?ng th??c phim b?ng ch?ng
>> 
K? 2: “L? s?t sinh” Tuol Sleng
>> 
K? 3: Nh?ng ??a tr? s?ng s?t
>> 
K? 4: Chia Hua - ng??i b? c?t c?

?âu c?n s?c l?c

Cô tên It Mayan, là cô gi?o ? Phnom Penh. Cô k? ch?ng cô là trung t? không quân 
c?a ch? ?? Lol Nol. C? hai v? ch?ng cô ??u b? Kh?me ?? b?t ?i tr?i s?n xu?t.
C?m ghét ng??i làm cho Lol Nol, ch?ng t?m c?ch hành h? ch?ng It Mayan cho ??n 
ch?t. It Mayan b? v? gi?a tr?i s?n xu?t, ph?i ?n m?c xu?nh xoàng, bôi m?t
m?i ?en s?m và nh? ch? em che ch?. 

Cô lang thang kh?p c?c tr?i ? Kandal, Kampong Cham, c? l?c tr?n vào r?ng ki?m 
s?ng. Nh? ch? em ? “công x?” gi?u tung t?ch, t?m c?ch chen cô vào gi?a t?p
ng??i lam l? nên c?c “?ng ca” không bi?t cô là cô gi?o. N?u ?? l? là tr? th?c, 
l?i là v? m?t viên trung t? th? cô s? b? ??nh ??p và c? th? b? gi?t. It
Mayan s?ng chui nh?i su?t b?n n?m r?ng. Nghe b? ??i t?nh nguy?n VN ??n gi?i 
ph?ng, It Mayan t?m ra ???ng l?n h?i th?m ch?c ch?n r?i t?m ???ng v? Phnom
Penh. Cô ?? ?i b? su?t m?y ngày trong n?ng r?t và ??i kh?t.

ImageView
B?c s? Jik Kimseng th?ng 1-1979

It Mayan ch? ???ng cho t? làm phim v? nhà c?. Cô x?c ??ng ??ng nh?n ngôi nhà 
tan hoang gi?a khu ph? x? x?c, r?i th?n tr?ng b??c qua c?c ??ng g?ch v?, g?
m?c ?? vào nhà. C?n nhà khang trang và sang tr?ng c?a cô ?? b? l?c l??ng Kh?me 
?? l?c l?i, ??p ph? tan hoang. Nh?ng t?m h?nh hai v? ch?ng cô b? ??p n?t
qu?ng d??i ??t. Gi??ng, t? ??u b? ??p ph? ?? moi m?c ?? ??c qu? gi?, s?ch v? b? 
xé n?t qu?ng ??y nhà. Cô lang thang ??n nhà cha m?, b?y gi? c?ng ?? b?
ph? n?t ?? làm chu?ng nuôi heo. 

Cô d?n d?p ?? ? t?m, nh?ng sau ?? ch?nh quy?n m?i m?i cô ra làm vi?c và c?p cho 
cô m?t c?n h?, gi?p cô b?t ray r?t nh?ng k? ni?m v? ng??i ch?ng ?? b? gi?t
h?i. Vài th?ng sau ?? ?ài truy?n h?nh TP.HCM ph?t s?ng h?nh ?nh It Mayan tr? v? 
Phnom Penh, không ?t kh?n gi? ?? x?c ??ng v?i h?nh ?nh It Mayan ng? ng?c
gi?a ngôi nhà tan hoang trong m?t khu ph? v?ng l?ng r?n ng??i.

Tr? l?i Phnom Penh th?ng 2-2009, ch?ng tôi ??n th?m It Mayan trong m?t ph? s?m 
u?t. Bây gi? It Mayan là m?t ph? n? 65 tu?i, hi?n ?? v? h?u. Cô s?ng v?i
m?t ng??i b?n già hàng x?m và nuôi hai ??a ch?u c?ng không c?n cha m?. Sau ngày 
ch? ?? Pol Pot s?p ??, ch?nh quy?n c?ch m?ng giao cô làm ch? t?ch H?i Ph?
n? thành ph? Phnom Penh. 

Cô ?? c? g?ng ?oàn k?t ch? em v?a qua nh?ng n?m th?ng h?i hùng, gi?p h? ?n ??nh 
cu?c s?ng m?i. Th?y c?n nhi?u ng??i ki?t s?c, ?m ?au kéo dài, It Mayan ??
nh?n làm ch? t?ch H?i Ch? th?p ?? ?? t?m c?ch gi?p ?? nh?ng ng??i g?p kh? kh?n. 
R?i cô ???c giao làm ph? gi?m ??c B?nh vi?n Phnom Penh ?? gi?p ?? nh?ng
ng??i b?nh nghèo kh?. 

It Mayan n?i v?i ch?ng tôi: “Hôm qua xem truy?n h?nh, th?y hai anh trong cu?c 
h?p b?o v? xét x? t?i ?c c?a b?n Pol Pot. Tôi bi?t c?c anh tr? l?i Campuchia
?? g?p ph?n t? c?o t?i ?c di?t ch?ng c?a b?n Pol Pot. Ch?ng tôi bi?t ?n b? ??i 
Vi?t Nam, bi?t ?n c?c anh. Nh?ng nay tôi tu?i ?? l?n, b?nh t?t hành h? nên
?âu c?n s?c l?c ?? làm g? ???c”. 

L?i thêm m?t n?n nhân n?a c?a Pol Pot không tham gia làm nhân ch?ng t? c?o t?i 
?c di?t ch?ng. L?ng c?m thù Pol Pot trong h? ch?c v?n c?n ?è n?ng, song th?i
gian trôi qua m?t c?ch h? h?ng, qu? dài. 30 n?m sau, v? m?t ch?ng, con m?t cha 
m?, anh em l?c nhau v?n ch?a ???c gi?p ??, b?i th??ng. Trong s? h? c? nhi?u
ng??i bu?n nên ??ng ngoài cu?c.

30 n?m qu? dài

ImageView
Biên ??o m?a Pen Zet cùng ng??i dân m?a m?ng gi?i ph?ng th?ng 1-1979

C? m?t tr? th?c l?n c?a Campuchia là n?n nhân c?a Pol Pot nay không c?n n?a. ?? 
là Jik Kimseng - m?t b?c s?. Ong t?t nghi?p ??i h?c y ? Ph?p, c? vài n?m
làm vi?c t?i B?nh vi?n Ch? R?y (TP.HCM). Ong t?ng làm tr? l? cho b? tr??ng 
Campuchia ph? tr?ch khoa lây c?a ngành y t? Campuchia. Pol Pot ?p vào Phnom
Penh, gia ??nh ông b? chia thành hai ba nh?m ??y ra kh?i nhà. 

R?i h? l?c nhau, ch? c? ông và ??a con trai Jik Xurana ch?y theo m?t h??ng. 
Phnom Penh gi?i ph?ng ???c vài hôm, ch?ng tôi g?p bên c?u Monivong m?t ông già
qu?c th??c t?c b?c tr?ng d?n theo m?t ng??i con trai xanh xao m?t l?. ?? là cha 
con ông Jik Kimseng ?ang t?m ???ng v? ngôi nhà c?. Ong k? hai cha con b?
??a ?i lao ??ng, ?? gi?u tung t?ch ông nh?n ch?n m?t ?àn b?, ?n ? trong ch?i 
nh? gi?a r?ng cây. Con trai ông không quen ??i kh?t và lao l?c y?u d?n, c?
l?c t??ng ch?t. Ong ?? ?em ki?n th?c ?ông y t?m c?ch c?u con và bà con trong 
“công x?”.

Ch?ng tôi ?? ?i cùng hai cha con ông v? ngôi nhà c? ? s? 265 ph? Tephone. Ngôi 
nhà ông v?n c?n nguyên v?n nh?ng ?? ??c ?? b? ph? s?ch. Dù c?n r?t m?t -
ông ?? s?t 30kg và con trai ông ch? c?n 30kg, nh?ng h? ?? ch?p nh?n làm th?y 
thu?c cho b?nh vi?n c?p b?ch c?u dân. Sau ??, ông Jik Kimseng tham gia l?nh
??o ngành y t? Campuchia sau gi?i ph?ng. Nay ông ?? m?t, c?n con trai ông h?c 
ngành y ? TP.HCM r?i tu nghi?p ? Ph?p.

Tôi c?ng ?? t?m Dupo, t?c L? ??c, m?t c?n b? t?p k?t tr? v? ?? b? Kh?me ?? tr? 
thù ??nh gi?t. Anh tr?n ???c sang Vi?t Nam. Sau gi?i ph?ng, anh làm ch?nh
v?n ph?ng ch?nh ph?. Anh ?? k? cho tôi nghe bao c?nh c?n b? b? ??i t?p k?t v? 
b? Pol Pot gi?t h?i, anh h?a s? v?ch m?t t?i ?c c?a ch?ng. Nh?ng bây gi?
tr? l?i Phnom Penh, c?c b?n cho bi?t anh c?ng ?? m?t.

ImageView
It Mayan (ng?i): “Tôi tu?i ?? l?n, b?nh t?t hành h? nên ?âu c?n s?c l?c”
R?i tôi ?i t?m Pen Zet, biên ??o m?a c?a hoàng cung tr??c 1975. Anh b? ??nh 
??p, b?t ?i làm kh? sai ? “công x?”, m?i mê làm vi?c c?n cù nên không b? ??p
??u. Sau gi?i ph?ng, tôi g?p anh trong bu?i m?a t?p th? chào m?ng chi?n th?ng ? 
??o Ooi Nha Tay, anh tr? thành m?t ng??i l?nh ??o trong B? V?n h?a Campuchia.
Anh c?ng ?? ?i xa khi không k?p ra làm nhân ch?ng.

L?i thêm m?t s? n?n nhân c?a Pol Pot không th? ra làm nhân ch?ng tr??c t?a. R?i 
bao ng??i n?a c?ng nh? Jik Kimseng, Dupo, Pen Zet không g?p ???c b?n t?
c?o t?i ?c di?t ch?ng. C?c phiên x? t?i ?c Kh?me ?? c?a t?a ?n ??c bi?t 
Campuchia v?n c?n kéo dài, nh?ng 30 n?m ?? qu? dài cho s? ch? ??i c?a m?t th? h?
ngày ??…

?INH PHONG

______________

Phiên t?a xét x? t?i ?c Kh?me ?? ?? di?n ra. An ninh th?t ch?t t? ngoài vào 
trong. T? Phnom Penh, ph?ng viên Tu?i Tr? t??ng thu?t. 

K? t?i: Không mu?n m?t v? Mumbai

Other related posts: