[SMCC] melamine
- From: "Tran Ba Thien" <tranbathien@xxxxxxxxx>
- To: <"Undisclosed-Recipient:;"@freelists.org>
- Date: Sun, 28 Jun 2009 19:33:01 +0700
đây là 1 bài của ông thầy cũ của mình nói về melamine, Hơi chuyên sâu một tí nhé
Thân chào cả nhà,
cuối tuần hơi rảnh pqd xin được phép trả lời Thầy Minh về vụ việc Melamine, pqd
cũng xin được phép nói đại khái và nhiều chuyện bên lề, không đi sâu vào chuyên
môn. Đây là tổng hợp những gì pqd đã đọc, nghe từ báo chí, TV và trên net. Nếu
có gì sơ sót xin bà con mình bỏ qua cho.
***
Trước hết xin thành thật cảm ơn các anh ba Trung quốc nhà mình. Ngành hóa phân
giải thế giới đã đạt được một bước tiến nhảy vọt trong việc nghiên cứu và thực
hiện việc truy tầm Melamine trong thực phẩm. Nếu không có các anh ba của ta
chơi trò này, có ai mà bỏ thì giờ ra đi tìm tòi cái chất quỉ quái này trong đồ
ăn thức uống mần chi. Qua vụ việc này, các nước đã giải quyết được công ăn việc
làm cho một số các anh chị hành nghề hóa đang thất nghiệp và đangđói dài dài!
vậy Melamine là gì? tại sai anh lớn của ta lại hết trộn nó vào thực phẩm gia
súc rồi lại vào sữa và các nông phẩm khác?
Đại cương về Melamine
Melamine là một chất hữu cơ, có tên theo danh pháp IUPAC là
1,3,5-triazine-2,4,6-triamine và có hình „hoạt họa“ như sau:
]
Nhìn qua công thức (C3H6N6) ta thấy Melamine chứa một hàm lượng Ni tơ thật lớn
: 66,6 %.
Đây là điểm then chốt để các anh ba lạm dụng, trổ tài thêm mằm dặm muối vào sữa
cho trẻ em, theo đúng phương châm „no who see where“! (hổng ai thấy đâu).
Dưới điều kiện bình thường, sau khi được sản xuất Melamine ở dạng bột trắng,
không mùi, không vị, nóng chảy và bị phân hủy ở nhiệt độ 350°C. Độ hòa tan
trong nước là 3,2g/ l (20°C).
Hiền nay Melamine được sản xuất trong công nghiệp từ Urea và sản phẩm luôn chứa
những tạp chất khác như Melam, melem, Ammeline, Ammelide và Cyanuric acid. Tuy
nhiên trong thành phẩm Melamine ở các nước tiên tiến, các tạp chất này chiếm
dưới 0,1%. Trên thị trường thế giới (>800.000tấn / năm), Melamine sản xuất từ
Trung quốc càng ngày càng chiềm một vai trò càng quan trọng ( Bọn tư bản Âu Mỹ
thật là lếu láo, làm cái khàc ngon ăn hơn, ít bị luật lệ hạn chế về vấn đề bảo
vệ môi trường, gánh nặng tiền lương công nhân bản xứ quá đắt…, thôi để anh ba
làm thế).
Công dụng của Melamine
Đến nay công dụng chính của Melamine là dùng tổng hợp với các hóa chất khác để
tạo thành nhựa dẽo hay cùng và keo công nghiệp, sử dụng rộng rãi trong các
ngành kỷ nghệ. Một vài thí dụ: MF ( Melamine Formaldehyde Resins ), MPF (
Melamine Phenole Formaldyde Resins ),
UMF ( Urea Melamine Formaldehyde Resins ).
Như ta thấy, trong UMF một phần Melamine dược thay thế bằng Urea, lợi điểm là
giá thành rẻ và đương nhiên chất lượng bị kém đi. Nhưng khi đem so sánh với UF
( Urea Formaldehyde Resins ) hoàn toàn không có Melamine thì UMF cũng còn khá.
Trong bài báo Thầy Minh gởi, có nêu ra là các nhà sản xuất vì lợi nhuận đã sử
dụng quá nhiều UF trong hổn hợp nhựa, nên chất lượng sản phẩm rất kém và kém an
toàn.
Melamine là một chất hữu cơ có thành phần Ni tơ khá cao nên còn được sử dụng
trong việc chế tạo phân bón và do độ bền với nhiệt độ cao và khó cháy nên được
làm phần độn cho ghế ngồi trên máy bay hay rạp hát…Với tình chất thu hút tiếng
động, Melamine dưới dạng nhựa sốp ngày nay được dùng bọc tường cho các phòng
thu âm, rạp chiếu phim, discothek…
Melamine và vật dụng nhà bếp
Từ hơn 60 năm nay Melamine đạ được dùng trong việc làm các loại ly, chén,
đĩa…Mặt hàng này rất được ưa chuộng vì bền ( chịu đựng đến 191°C trong lò
nướng, không hư hại do máy rửa chén…), nhẹ, khó bể…khi đem so sánh với đồ
Keramik hay những loại chất nhựa khác, rất tiện dụng cho các buổi cấm trại , du
ngoạn…và nhất là cho trẻ em. Một yếu điểm của Melamine là không thể dùng hâm
nóng thức ăn thức uống bằng microwave ( sẽ bị nu61t khi qua nhiều lần hân trong
ló vi ba). Ngoài ra ta còn thấy phần lớn các mặt tủ trong nhà bép đều được
tráng lớp Melamine nhờ tính chất khó bị trầy trụa, không thấm nước, độ cứng cao
, bền với nhiệt độ…
Theo tiêu chuẩn Âu Mỹ, đồ dùng cho nhà bếp chỉ được sản xuất từ Melamine tinh
chất và Cellulose (đương nhiên cũng tinh chất). vai trò của Cellulose là để kết
dính Melamine lại vói nhau: Những hóa chất như Formaldehyde hay Phenole để kết
hợp với Melamine thành chất nhựa, tuyệt đối không được dùng. Ngưới ta cũng
kh6ng được phép sử dụng những chất có cấu tạo hóa học tương tự như UF hay
UMF…để tránh tình trạng những hóa chất này có thề thâm nhập vào đồ ăn thức uống.
Những sản phẩm sản xuất từ Trung quốc, thí dụ vá múc canh, thừờngbên trong lõi
là các tông cũ ép cứng và bên ngoài được phủ một lới Urea Melamine Formaldehyde
Resins! Điều này thật ra có gì là lạ, người viết đã từng được đọc một bài báo
nói rằng, bánh bao bán ở Bắc Kinh
còn có giấy báo nhựt trình cũ ngâm nước vắt ráo trông trong nhưn nữa mà!
Những „hàng hiệu“ trong các sản phẩm đồ dùng nhà bếp sản xuất từ Melamine ở Âu
châu có thể kể RICE, WACA, GIMEX…
Hãng GIMEX viết về quá trình sản xuất đồ dùng Melamine nhà bếp như sau:
Hổn hợp Melamine và Cellulose được làm nóng trước ở nhiệt độ thích hợp ( nhiệt
độ nào, bí mật nhà nghề!) và trong suốt quá trình sản xuất phải bảo đảm nhiệt
độ này.
Khi ép khuôn, quá trình phải thật chậm ( chậm làm sao, cũng bí mật nhà nghề!)
Áp suất của không ép phải đều đặn trên mỗi chi tiết của vật được tạo thành.
Hàng kém chất lương khi:
Không làm đủ nóng hổn hợp hóa chất ban đầu và ép khuôn cho thật nhanh để tiết
kiệm thì giờ.
Phân lượng của Cellulose trong hổn hợp bị giảm.
Melamine bị trộn lẫn với Urea.
Một điều ta nên nhớ, các vật dụng được sản xuất cho trẻ em dùng, ở các nước Âu
Mỹ, phải chịu một sự kiểm soát thật chặc chẻ và khắc khe. Nếu chỉ để sản xuất
ly chén cho cánh đàn ông đưng gụ nhậu thì ai thèm ngó con mắt vào làm chi cho
mệt!
Độc tính của Melamine
Melamine không phải là một chất cực độc. Những th3 nghiệm trên các loài chuột
cho kết quả LD 50 là 3161-3296 mg/kg. Thử nghiệm cũng cho biết Melamine không
làm thay đổi gen di truyền. Những quan sát khác cho thấy chỉ số làm tăng nguy
cơ ung thư túi chứa nước tiểu ở chuột cống đực đã được ghi nhận.
Trong cơ thể Melamine kết hợp với Uric acid ( trong hệ bài tiết động vật hữu
nhũ) tạo thành những tinh thể Melamine Cyanurate và dần dần thành những „hạt
sỏi“ trong đường dẫn tiểu hay bàng quang, thận cũng bị suy và dần dẫn đến cái
chết khi ta cho vào hệ tiêu hóa của mình đều đăn, trong một thời gian dài nhất
định, một lượng lớn Melamine. Đặc biệt tác dụng này sẽ thấy rõ khi ngưới ta ăn
uống đơn điệu, chỉ dùng thực phẩn chứa Melamine: Đây là trường hợp của các trẻ
sơ sinh Trung quốc, các babys đã chết vì chỉ uống sữa chứa Melamine trong
khoảng thời gian từ 3 đến 6 tháng. Bởi thế ai đó buồn tình, núc một muỗng café
Melamine ăn chô, cũng không có chết ông cụ nào, nhiều lắm là nhứa ngáy cổ họng,
bụng (bao tử/ ruột) đau chút xíu tghôi, cứ bình tỉnh chơi tiếp vào một tô phở
tái, vài cái chả chìa hay một dĩa ốc vòi voi hấp dừa là mọi chuyện lại đâu vào
đó ngay!
Luật lệ về an toàn thực phẩm ở các quốc gia tiên tiến từ lâiu có ghi rõ,
Melamine không được cho vào thực phẩm hay các phụ gia sản xuất đồ ăn thức uống.
Sau những xì căn đan từ Trung quốc ( Mỹ nhập Wheat Gluten - một thành phần làm
thức ăn súc vật - từ Trung quốc, chứa một lượng Melamine khá cao, làm một số
chó mèo ở Mỹ bỏ chủ ra đi na9m 2006/2007, vụ sữa, bột sữa và các sản phẩm từ
sữa, đưa đến cái chết của 6 Babys và 294.000 trẻ em bị bệng thận, tính đến cuối
năm 2008), đã làm các nước lo ngại và quyết định đưa ra hàm lượng tối đa của
Melamine trong thực phẩm là 2,5 mg/kg. Chính Trung quốc qua việc này, sau khi
lên án tử hình 3 nhân vật chủ chốt và cho vào nhà đáo một số tòng phạm, vào
tháng 1/2009 đã đưa ra „tiêu chuẩn“ như sau: Sữa cho trẻ em uống tối đa: 1
mg/kg Melamine/ kg, các sản phẩm khác 2,5 mg/mg.
Cuối tháng 3 209 tiểu bang Bayern, Đức đã đưa ra kết quả việc phân tích 212
các thực phẩm và phụ gia làm thực phẩm - sản xuất trong thời gian từ tháng 9
đến tháng 12/2008 – như sữa, bột sữa, bột trứng, cacao, thực phẩm đóng gói,
tôm, bột đậu nành từ các nước trên thế giới, như sau:
6 sản phẩm bị dính Melamine, trong đó có hai loại bánh sữa, ba sản phẩm bột nổi
Ammoniumhydrogencarbonate - với kỷ lục thế giới: 275 mg Melamine/ kg bột nổ -
và một lọa bánh đậu nành. Một điều lạ lùng là tất cả những sản phẩm này đều có
nguồn gốc từ Trung quốc! Hổng biết mấy tay Nhật Nhĩ Man này có chơi anh lớn nhà
mình hay không vậy ta!?
Phân tích hóa học
Đến nay những hãng xưởng khi muốn định hàm lượng Proteine trong sản phẩm thường
chỉ dùng phương pháp „Kjeldahn“ đơn sơ. Phương pháp này chỉ cho ta biết nồng độ
Ni tơ trong sản phẩm, mà không biết được Ni tơ đó từ đâu mà ra, Proteine,
Melamine hay Urea…Giống như ở VN ta, muốn biết nước mắm có chất lương cao hay
không thì đo độ đạm bằng phương pháo Kjeldahn, nếu anh sản xuất nước mắm nào
đó, cho vào chai vài viên Urea, thì sản phẩm của mình sẽ thành „ hàng chất
lượng cao“ ngay! Đó, các anh ba nhà mình lợi dụng chổ yếu này mà chơi Melamine
vào wheat gluten hay sữa ( vốn đã bị pha loãng nhiều với nước) thì gõ gàng hàng
mình có chất đạm còn trên tiêu chuẩn nữa!
Bởi vì thế các cơ quan trách nhiệm phải đưa ra những phương pháp phân tích tiêu
chuẩn, thí dụ cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩ Hoa Kỳ (FDA) dùng phương
pháp sắc ký lỏng cao áp(High Pressure Liqid Chromatography, HPLC) và các nước
khác kết hợp HPLC với phổ chất lượng ( Mass Spectromtry, MS)… Thời gian thực
hiện việc phân tích kéo dài vài triềng đồng hồ hay cả ngày tùy theo chất đem
phân tích là gì, thể lỏng hay rắn…
Vụ việc này đã đưa đến nhu cầu có những phương pháp phân tích thật nhanh và
chính xác. Hai nhân vật nổi đình nổi đám trong ngành hóa phân giải là me sừ
Renato Zeboni của hãng ETH, Thụy Sĩ và mít tờ R, Graham Cơks của Purdue
University, USA. Thật là tình cờ, hai nhân vật này, hoàn tòankhông biết chương
trình nghiêncứu của nhau, đã cùnh tìm ra hai phương pháp tương tự và cùng công
bố công trình của mình trên một số của tạp chí chuyên ngành „ Chemical
Communications“. Cái hay của họ là tìm ra phương pháp địng lượng thật nhanh và
thật chính xác, nếu là sữa, học chỉ cần „nửa“ giọt và chỉ cần một thời gian 30
giây ngắn ngủi đã có kết quả! Phương pháp này có thể tìm thấy Melamine từ nồng
độ 500 ppb ( parts per billion), 5 lần dưới nồng độ cho phép hiện nay! Với các
sản phẩm khác ở dạngbột hay thể rắn, thì lâu hơn một chút xíu. Xin được phép
không phải chép lại phương pháp đăng trong bài báo, vì hơi đi sâu vào chuyew6n
môn và thú thật, có nhiều từ ngườiviết cũng không biết phải dịch ra tiếng ta
như thế nào.
Hiện nay đang có một nhóm nghiên cứu thực hiện „máy phân tích xách tay“ gọn
nhẹ, đựa vào thành quả của Zeboni và Cơks, để người ta có thể tìm và định lượng
Melamine từ nguồng gố. Không biết khi ngfhiên cứu thành công, sẽ có đơn đặt
hàng nào đến từ xứ sở anh lớn của mình hay không!?
Vài dòng đơnsơ về Mealamine, hy vọng đem đến cho ACE một vài thông tin hữu ích.
pqd
Tran Ba Thien
tranbathien@xxxxxxxxx

Other related posts:
- » [SMCC] melamine - Tran Ba Thien