[SMCC] loi hay y dep 29/5

Tổ tiên tôi đâu ?
Nếu bạn nhìn thật sâu vào lòng bàn tay mình, bạn sẽ nhìn thấy cha mẹ và tất cả 
những thế hệ tổ tiên của bạn. Tất cả họ vẫn đang sống trong khoảnh khắc này. 
Mỗi một người đều hiện diện trong cơ thể bạn. Bạn là sự tiếp nối của mỗi người 
trong số đó.
Đặng Nguyễn Đông Vy dịch

.

If you look deeply into the palm of your hand, you will see your parents and 
all generations of your ancestors. All of them are alive in this moment. Each 
is present in your body. You are the continuation of each of these people.

Thích Nhất Hạnh

Sự nghiệp lớn
Những cơ hội nhỏ thường mở đầu cho những sự nghiệp lớn. 
Phạm Kiêm Yến dịch

.

Small opportunities are often the beginning of great enterprises.

Demosthenes 

Lập kế hoạch cho cuộc đời
Thật đáng mừng khi một sáng chủ nhật thay vì vui chơi giải trí, trên 30 bạn trẻ 
từ sinh viên tới công nhân viên chức làm tại các công ty trong và ngoài nước 
ngồi lại với nhau để chia sẻ kinh nghiệm làm kế hoạch cho cuộc đời mình tại CLB 
Lý luận trẻ (Nhà văn hóa Thanh niên TP.HCM).
Nhiều bạn lần đầu tiên tới sinh hoạt do tính hấp dẫn của đề tài và ước mong của 
họ là làm sao làm chủ được cuộc đời mình.

“Kế hoạch cuộc đời”. Nói nghe thật to lớn nhưng thật ra ai cũng có ước mơ cho 
tương lai hay một mục đích để vươn tới. Kế hoạch chính là công cụ để đạt tới 
ước mơ đó. Thường người ta bắt đầu ước mơ từ lúc nào? Ngay từ nhỏ ta ước mơ 
theo đuổi một công việc nào đó như muốn trở thành bác sĩ, kỹ sư, và ngày nay ta 
còn muốn trở thành nhà khoa học hay nhà phi hành vũ trụ… Có người muốn trở 
thành một chính trị gia, một nhà hoạt động xã hội phục vụ người nghèo… Người ta 
nghĩ đến những nghề nghiệp cụ thể hay có những ước mơ bay bổng. Dù còn “mơ mơ 
màng màng”, ước mơ là sức hút làm cho cá nhân vươn tới, là lực đẩy để ta tiến 
xa.

Không ít bạn trẻ có những ước mơ cao đẹp như cải tạo xã hội, phục vụ nhân loại, 
sống lý tưởng… Ước mơ hay lý tưởng ấy nếu được gia đình và xã hội góp phần hun 
đúc sẽ như chiếc la bàn để định hướng cá nhân trong cơn sóng gió của cuộc đời. 
Chiếc thuyền có thể trôi giạt trên sóng biển nhưng chiếc la bàn sẽ luôn giúp ta 
hướng về lý tưởng ban đầu. Để hướng tới ước mơ, cá nhân phải định cho mình một 
mục đích cụ thể. Ví dụ: muốn giúp người, ta phải trở thành một bác sĩ, một nhà 
tham vấn tâm lý, một chính trị gia…

Nhưng mục đích này phải được chia ra thành những mục tiêu nhỏ hơn nữa và được 
thực hiện theo từng giai đoạn trong thời gian. Kế hoạch chính là tấm bản đồ vẽ 
ra những đoạn đường đi cụ thể để đạt tới đích. Có người đi tới đích bằng xa lộ 
thẳng tắp. Ví dụ như được cha mẹ có đủ điều kiện cho ta ăn học đến nơi đến 
chốn. Nhưng đa số chúng ta phải chọn những con đường ngoằn ngoèo, ví dụ như 
phải vừa học vừa làm, phải nghỉ vài năm giữa hai thời kỳ học để tích lũy tiền 
đóng học phí. Những đoạn đường nhỏ này cũng phải được vẽ trên bản đồ để ta có 
thể dự trù, tính toán hầu không bị động trong kế hoạch. Và các nhà khoa học nói 
có kế hoạch là đã đi được 2/3 đoạn đường. Nếu không có sẵn bản đồ ta sẽ mất 
nhiều công sức và thời gian để mò mẫm.

Nhưng không có cuộc đời nào mà không gặp những khúc quanh bất ngờ. Có bạn trong 
cuộc họp hỏi có chăng một số phận cho mỗi người và khó mà làm theo kế hoạch đề 
ra. Sau nhiều tranh cãi, các bạn cho rằng gì thì gì chính yếu tố chủ quan là 
quyết định. Những con người gặp trên đường đời, những biến cố bất ngờ xảy ra là 
những cơ hội dù xấu hay tốt. Chính ta biến đổi nó thành một cơ hội, một vận may 
mới.

Trên đường đi tới, ta có thể gặp cơ hội tốt như xin được một học bổng du học, 
gặp những người thầy giỏi giúp chúng ta tiến bộ. Nhưng ta cũng không tránh được 
các biến cố rủi ro. Như anh Trần Bá Thiện trở nên mù lòa do một tai nạn đã trở 
thành “hiệp sĩ tin học” vì đã khắc phục trở ngại tưởng như không thắng nổi để 
học vi tính rồi tìm cách làm các phần mềm đặc biệt cho người mù. Các biến cố 
trong cuộc đời có thể làm cho ta đi theo một khúc quanh, thay đổi đoạn đường, 
nhưng nếu xuất phát từ ước mơ, ta sẽ về tới đích.

Làm kế hoạch cụ thể như thế nào? Trước tiên là chia con đường tới đích thành 
những giai đoạn ngắn khả thi. Ví dụ tôi muốn trở thành một nhà ngoại giao để 
giúp bạn bè năm châu hiểu về đất nước và con người VN. Ít lắm tôi phải có thạc 
sĩ trong một ngành bang giao quốc tế, biết tối thiểu hai ngoại ngữ, có kiến 
thức về các nước trên thế giới và giỏi giao tiếp. Nhưng tôi mới học lớp 11. 
Giai đoạn ngắn trước mắt là tôi phải tốt nghiệp lớp 12. Giai đoạn kế tiếp là 
đậu vào đại học và bốn năm học cử nhân. Rồi hai năm thạc sĩ. Và chưa chắc gì 
mọi sự sẽ diễn ra suôn sẻ. Gia đình tôi chỉ trung bình về kinh tế, tôi sẽ đi 
làm việc vào các kỳ hè để lo một phần chi phí. Tôi sẽ cố gắng tìm những công 
việc tạo cho tôi điều kiện thực hành tiếng Anh, giao tiếp với người nước ngoài… 
Tôi phải dự trù hai khả năng, một là đậu vào một ngành bang giao quốc tế, hai 
là rớt. Nếu rớt tôi sẽ đi làm và tập trung học ngoại ngữ hay học một ngành 
khác, và tại sao? Ở từng giai đoạn tôi sẽ phải điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp 
với điều kiện và khả năng thực tế.

Kế hoạch của tôi phải khả thi. Tôi sẽ không với quá cao để rồi nếu không đạt 
được sẽ thất vọng và chán nản bỏ cuộc. Tôi phải tự biết mình, năng khiếu và mặt 
mạnh mặt yếu của mình. Tôi nên bàn bạc với cha mẹ, thầy cô, bạn bè. Như trong 
các lĩnh vực hoạt động khác tôi phải trả lời cho mình các câu hỏi (4 W và l H) 
sau đây:

WHAT: Cái gì? Tôi định làm gì, trở thành ai, theo đuổi mục đích nào?

WHY: Vì sao? Vì sao tôi theo đuổi ngành này? Vì cha mẹ thúc ép, vì bạn bè rủ 
rê? Vì nó đang là thời thượng? Hay vì tôi yêu thích, vì nó thật sự có ý nghĩa 
cho cuộc đời tôi?

WHO: Ai? Ai có liên quan? Trước tiên là tôi? Liệu tôi có đủ năng lực và kiên 
nhẫn để đeo đuổi mục đích cho đến cùng? Tôi có dễ chán nản và hay bỏ cuộc 
không? Sức khỏe của tôi có tốt đủ để theo đuổi ngành học không?…

Những người có liên quan nghĩ sao? Ai là người hỗ trợ đắc lực trong những người 
thân (cha mẹ, thầy cô, bạn bè…)?

Đâu là trở lực? Nếu bố không đồng ý, làm sao thuyết phục? Nhờ mẹ hay anh chị 
lớn, hoặc cô chú nói giúp?

WHEN: Lúc nào? Vào thời điểm nào tôi sẽ khởi đầu và kết thúc giai đoạn nào của 
kế hoạch?

HOW: Bằng cách nào? Tôi sẽ cố gắng tích lũy học phí như thế nào? Tìm học bổng 
ra sao? Chọn trường nào để học ngoại ngữ tốt nhất? Trình bày ước muốn của mình 
với cha mẹ ra sao để thành công?

Tôi không chỉ làm một kế hoạch lớn, tổng quát mà chia nó ra thành nhiều kế 
hoạch nhỏ theo từng năm, từng sáu tháng, từng tháng và thậm chí từng tuần với 
công việc và giờ giấc cụ thể.

Muốn thực hiện tốt kế hoạch lớn phải hoàn thành kế hoạch nhỏ. Muốn làm chủ cuộc 
đời mình (như các bạn nói) phải làm chủ bản thân trong việc nhỏ. Sống kỷ luật, 
làm ra làm, chơi ra chơi, giải phóng chúng ta. Chúng ta không bị stress, bị 
lương tâm cắn rứt vì đã phí phạm thời gian…

Người viết rất biết ơn giai đoạn học và thực tập ở nước ngoài vì đã học được 
những thói quen tốt và khám phá rằng người ta dạy trẻ xác lập mục đích cuộc 
đời, tập làm chủ bản thân từ lúc còn nhỏ, không chờ tới tuổi sinh viên. Thiết 
nghĩ trẻ em VN cũng cần học điều này trong phần giáo dục về kỹ năng sống mới 
theo kịp giới trẻ ở các nước khác.

NGUYỄN THỊ OANH

Ronald Reagan: Lòng tin vào mỗi cá nhân
Thỉnh thoảng, chúng ta cứ bị cám dỗ để tin rằng xã hội đã trở nên quá phức tạp 
để có thể tự quản lý, và chính phủ trong tay một nhóm ưu tú thì tốt hơn chính 
phủ vì dân, bởi dân, và của dân. Nhưng nếu chẳng ai trong chúng ta có thể tự 
cai trị mình, thì ai là người trong chúng ta có năng lực để cai trị một ai 
khác? Tất cả chúng ta hợp lại, trong và ngoài chính phủ, phải gánh vác trách 
nhiệm. Giải pháp chúng ta tìm kiếm phải công bình, không một nhóm rnào phải trả 
giá cao hơn. 
Nếu chúng ta nhìn vào câu trả lời rằng tại sao, suốt nhiều năm, chúng ta đã gặt 
hái thật nhiều, thịnh vượng hơn bất kỳ dân tộc nào trên Trái Đất, câu trả lời 
là vì tại đây, trên mảnh đất này, chúng ta giải phóng năng lượng và tinh hoa cá 
nhân của con người, tới mức chưa từng có trước đây. Tự do và nhân phẩm của cá 
nhân đã có và được bảo đảm ở đây hơn bất kỳ nơi nào trên Trái Đất. Cái giá của 
tự do này đôi khi rất đắt, nhưng chúng ta đã chưa bao giờ ngại trả giá. 

Chúng ta có mọi đặc quyền để mơ giấc mơ của những anh hùng. Những kẻ nói chúng 
ta đang ở trong một thời đại không có anh hùng, đơn giản là không biết nhìn nơi 
nào. Các bạn có thể thấy những anh hùng vào và ra cổng nhà máy mỗi ngày. Những 
anh hùng khác, số lượng chỉ đầy lòng bàn tay, tạo ra lương thực đủ để nuôi sống 
tất cả chúng ta và cả thể giới bên ngoài kia. Các bạn có thể thấy anh hùng tại 
quầy thanh toán—và họ ở cả hai bên trong ngoài của quầy. Họ là những người kinh 
doanh bứt phá với niềm tin ở chính họ và niềm tin vào một ý tưởng, tạo ra công 
ăn việc làm, tài sản mới, và cơ hội mới. Họ là những cá nhân và gia đình đóng 
thuế để tài trợ cho chính phủ, và quyên góp ủng hộ nhà thờ, hoạt động từ thiện, 
văn hóa, nghệ thuật, và giáo dục. Tinh thần yêu nước của họ yên lặng nhưng sâu 
thẳm. Những giá trị luân l‎y’ của họ duy trì đời sống quốc gia của chúng ta. 

Chúng ta sẽ phản ánh tình tương thân tương ái này, một đặc tính căn bản của 
chúng ta. Làm sao chúng ta có thể yêu đất nước nếu ta không yêu những anh chị 
em đồng bào, và yêu thương họ mà không đưa một cánh tay ra đở khi họ ngã, chữa 
cho họ khi họ ốm, và cung cấp cơ hội để họ có thể tự sống đầy đủ, để họ được 
bình đẳng trong thực tế chứ không chỉ trong lý thuyết?

Trích bài diễn văn nhậm chức của tổng thống Ronald Reagan, 20 tháng 1 năm 1981

.


From time to time, we have been tempted to believe that society has become too 
complex to be managed by self-rule, that government by an elite group is 
superior to government for, by, and of the people. But if no one among us is 
capable of governing himself, then who among us has the capacity to govern 
someone else? All of us together, in and out of government, must bear the 
burden. The solutions we seek must be equitable, with no one group singled out 
to pay a higher price.

If we look to the answer as to why, for so many years, we achieved so much, 
prospered as no other people on Earth, it was because here, in this land, we 
unleashed the energy and individual genius of man to a greater extent than has 
ever been done before. Freedom and the dignity of the individual have been more 
available and assured here than in any other place on Earth. The price for this 
freedom at times has been high, but we have never been unwilling to pay that 
price.

We have every right to dream heroic dreams. Those who say that we are in a time 
when there are no heroes just don’t know where to look. You can see heroes 
every day going in and out of factory gates. Others, a handful in number, 
produce enough food to feed all of us and then the world beyond. You meet 
heroes across a counter–and they are on both sides of that counter. There are 
entrepreneurs with faith in themselves and faith in an idea who create new 
jobs, new wealth and opportunity. They are individuals and families whose taxes 
support the government and whose voluntary gifts support church, charity, 
culture, art, and education. Their patriotism is quiet but deep. Their values 
sustain our national life.

We shall reflect the compassion that is so much a part of your makeup. How can 
we love our country and not love our countrymen, and loving them, reach out a 
hand when they fall, heal them when they are sick, and provide opportunities to 
make them self-sufficient so they will be equal in fact and not just in theory?

Excerpts from Ronald Reagan’s inaugural address 1/20/1981


Tran Ba Thien
tranbathien@xxxxxxxxx

Other related posts: