[SMCC] lich su xe bus

Xe buýt, là m?t lo?i xe khách dùng d? v?n chuy?n hành khách có ch?t lu?ng cao - 
m?t lo?i xe có bánh l?n, ch?y b?ng d?ng co và du?c ch? t?o d? ch? nhi?u ngu?i 
ngoài lái xe.

Thông thu?ng xe buýt ch?y trên quãng du?ng ng?n hon so v?i nh?ng lo?i xe v?n 
chuy?n hành khách khác và tuy?n xe buýt thu?ng liên h? gi?a các di?m dô th? v?i 
nhau.

T? "buýt" trong ti?ng Vi?t d?n t? autobus trong ti?ng Pháp

; các t? bus, autobus... trong các ngôn ng? châu Âu có g?c t? omnibus trong 
ti?ng Latinh, có nghia là "dành cho m?i ngu?i".

C?u t?o

List of 1 items

. Có khung, d?ng co, h? th?ng di chuy?n ( bánh xe), v?, bu?ng lái, h? th?ng 
di?u khi?n, h? th?ng di?n, trang b? n?i th?t.

list end

 

L?ch s?

 

H? th?ng v?n chuy?n công c?ng (b?ng omnibus) có t? ch?c d?u tiên có th? dã b?t 
d?u ? Nantes, Pháp

vào nam 1826,

khi m?t c?u viên ch?c xây d?ng các nhà t?m công c?ng ? ngo?i ô và l?p ra m?t 
tuy?n xe ng?n ch?y t? trung tâm thành ph? t?i các nhà t?m dó. Khi phát hi?n ra 
r?ng hành khách ch? lên xe c?a ông d? xu?ng ? nh?ng di?m gi?a du?ng ch? không 
ph?i d?n nhà t?m, ông li?n chuy?n sang chú tâm t?i phát tri?n tuy?n xe dó. 
Nh?ng chi?c voiture omnibus ("xe cho t?t c? m?i ngu?i") là nh?ng xe ng?a thuê 
d? ch?y theo tuy?n dã d?nh tru?c t? di?m này t?i di?m kia, ch? theo hành

khách và hàng hoá. Nh?ng chi?c omnibus c?a ông có d?c trung b?i nh?ng hàng gh? 
dài  b?ng g? d? d?c hai bên thành xe; l?i lên ? phía sau.

 

Không hi?u vì c?nh tranh tr?c ti?p, hay b?i vì ý tu?ng này du?c phát sóng lên 
dài, t?i nam

1832

sáng ki?n du?c sao chép l?i ? Paris, Bordeaux và Lyons. M?t t? báo t?i London 
dã dua tin vào ngày 4 tháng 7 nam 1829 r?ng "lo?i phuong ti?n m?i, du?c g?i là 
omnibus, dã b?t d?u ch?y sáng hôm nay t? Paddington t?i thành ph?". D?ch v? xe 
buýt này ? London do George Shillibeer di?u hành.

 

T?i Thành ph? New York, d?ch v? omnibus cung khai truong cùng nam, khi Abraham 
Brower, m?t nhà kinh doanh dã t? ch?c ra các công ty c?u ho? tình nguy?n, l?p 
ra m?t tuy?n du?ng d?c theo D?i l? Broadway di?m d?u ? Bowling Green. Các thành 
ph? khác ? M? cung nhanh chóng tham gia: Philadelphia nam 1831, Boston nam 1835 
và Baltimore

nam 1844. Da s? tru?ng h?p, chính quy?n thành ph? trao gi?y phép cho m?t công 
ty tu  nhân-thu?ng thì công ty dó dã có ho?t d?ng trong linh v?c chuyên ch? 
b?ng xe ng?a-m?t d?c quy?n di?u hành m?t tuy?n xe ng?a d?c theo m?t con du?ng 
dã d?nh tru?c. D?i l?i, công ty dó ch?p nh?n ph?i cung c?p m?t m?c d? d?ch v? 
t?i thi?u nào dó-dù các tiêu chu?n d?ch v? cung không cao l?m. Omnibus c?a New 
York nhanh chóng di thân quen v?i dân thành th?. Nam 1831, Washington Irving, 
ngu?i New York, dã bình lu?n v? D?o lu?t s?a d?i c?a Anh (cu?i cùng du?c thông 
qua nam 1832) v?i câu: "The great reform omnibus moves but slowly." (Chuy?n xe 
buýt thay d?i dã ch?y nhung r?t ch?m.) "

 

Omnibus có tác d?ng r?t l?n t?i xã h?i, d?c bi?t là nó dã thúc d?y s? thành th? 
hoá. V? m?t xã h?i, omnibus khi?n các công dân thành ph?, ph?i chen chúc, d?ng 
ch?m thân th? vào nhau theo cách chua t?ng có tru?c kia, dù ch? trong n?a gi?

(Lúc ?y m?t s? phân chia m?i trong xã h?i dã s?n sàng x?y ra, gi?a nh?ng ngu?i

?ng h? và ph?n d?i. S? dông dúc c?a omnibus dã làm n?y sinh ý tu?ng "bán hàng 
t?i xe", d? ph?c v? cho nh?ng khách hàng không mu?n d?t chân xu?ng du?ng,

hàng hoá s? du?c mang t?i t?n noi cho h? ch?n.

 

Omnibus cung m? r?ng t?m ho?t d?ng d?n t?n các thành ph? vùng B?c D?i Tây Duong 
c?a Anh, các thành ph? có ki?n trúc

 h?u Georgian,

h?u Federal.

Vi?c di b? t?

 Paddington t?i trung tâm buôn bán London trong cùng m?t "Thành ph?" khá m?t 
nh?c ngay d?i v?i c? m?t chàng trai tr? có s?c kho? t?t. Omnibus khi?n nh?ng 
ngu?i ? ngo?i ô có nhi?u co h?i vào trung tâm thành ph? hon.

 

Quá trình dô th? hoá ngày càng t?p n?p. Ch? trong vòng vài nam, omnibus c?a New 
York dã có d?i th? là xe di?n:

tuy?n xe di?n d?u tiên ch?y d?c Bowery, Manhattan,

và nó mang l?i cho hành khách m?c ti?n nghi cao hon r?t nhi?u khi ch?y trên 
nh?ng du?ng ray b?ng thép tron nh?n ch? không ph?i lóc cóc trên nh?ng con du?ng 
tr?i dá granite, du?c g?i là "dá B?". Nh?ng tuy?n xe di?n m?i du?c John Mason, 
m?t ch? nhà bang giàu có cung c?p tài chính, và du?c John Stephenson, m?t nhà 
th?u ngu?i Ireland

xây d?ng. Sau này, xe di?n dã chi?m l?y v? trí c?a omnibus trong quá trình dô 
th? hoá.

 

Khi v?n chuy?n b?ng phuong ti?n có d?ng co dã ch?ng minh du?c kh? nang c?a mình 
t? sau nam 1905, m?t omnibus có d?ng co th?nh tho?ng du?c g?i là autobus.

 

Các ki?u d?ch v? xe buýt

 

Xe buýt là m?t ph?n thi?t y?u c?a cu?c s?ng hàng ngày, và dóng m?t vai trò quan 
tr?ng trong co c?u xã h?i ? nhi?u nu?c.

 

Quá c?nh thành ph?

 

Da s? các h? th?ng v?n chuy?n công c?ng dô th? ? B?c M? d?a ch? y?u vào m?ng 
lu?i d?ch v? xe buýt. D?i xe buýt trong thành ph? l?n nh?t ? B?c M? là thu?c

Thành ph? New York.

Liên thành ph?

 

Các d?ch v? xe buýt liên thành ph? dã tr? thành m?t d?u n?i di chuy?n quan 
tr?ng t?i nh?ng th? tr?n và vùng nông thôn ?

Hoa K?

noi không có các

 sân bay

hay tuy?n tàu ho?. M?t hi?n tu?ng d?ch v? xe buýt liên thành ph? m?i là 
Chinatown bus.

 

Du l?ch

 

M?t s? noi có các xe buýt tuong t? nhu tàu di?n d? thu hút khách du l?ch hay d? 
tang th?m m? du?ng ph? (xem bên ph?i). M?t th? tuong t? là Duck Tours, s? d?ng 
tàu thu? DUKW du?c hoán c?i cho m?c dích du l?ch.

 

S? xóa b? phân bi?t ch?ng t?c trên xe buýt

 

T?i m?t s? vùng ? Hoa K?, m?t h? th?ng xe buýt b?t bu?c dã du?c áp d?ng d? th?c 
hi?n xoá b? phân bi?t ch?ng t?c trên nh?ng chi?c xe buýt nhà tru?ng. Theo m?t 
k? ho?ch v? xe buýt, tr? em không c?n ph?i h?c t?i ngôi tru?ng g?n nh?t theo 
kho?ng cách d?a lý mà h?c t?i

tru?ng có h?c sinh t? nhi?u ngu?n g?c ch?ng t?c khác nhau.

 

Xe buýt và s? phân bi?t

 

Các d?ch v? xe buýt cung là m?t tr?ng tâm trong

Phong trào nhân quy?n M?

nh?ng nam 1950 và 1960 t?i Hoa K?. Giai do?n sau cu?c  N?i chi?n M? k?t thúc 
nam 1865,

phân bi?t ch?ng t?c trong d?ch v? công c?ng, g?m c? giao thông công c?ng nhu 
tàu ho? và xe buýt, dã b? bu?c ph?i tuân theo lu?t Black Codes và Jim Crow.

Chúng du?c d?t ra d? ngan nh?ng ngu?i M? g?c Phi không th? làm nh?ng vi?c mà 
m?t ngu?i da tr?ng có th? làm. Ví d?, lu?t Jim Crow bu?c ngu?i lái xe ph?i phân 
chia khu v?c ng?i riêng bi?t. Các di?u lu?t dó khác bi?t theo t?ng c?ng d?ng và 
t?ng bang.

 

Nam 1955,

sau m?t ngày làm vi?c m?t m?i, Rosa Parks, m?t th? may da den, dã b? b?t gi? 
t?i Montgomery, Alabama

vì dã t? ch?i nhu?ng gh? cho m?t ngu?i dàn ông da tr?ng trên xe buýt công c?ng, 
lôi cu?n s? chú ý c?a m?i ngu?i t?i s? b?t công và phân bi?t d?i x? c?ng nhu s? 
xu?ng c?p trong cách ?ng x? d?a trên ngu?n g?c ch?ng t?c. V? vi?c này, nh?ng 
cu?c t?y chay xe buýt, nhi?u cu?c ph?n d?i khác, và nh?ng s? t? ch?i

th?a nh?n c?a toà án dã d?n t?i vi?c Toà án t?i cao Hoa K? dua ra lu?t c?m phân 
bi?t ch?ng t?c trên xe buýt và Ngh? vi?n Hoa K? ph?i thông qua m?t di?u lu?t có 
tính cách m?ng là Lu?t dân quy?n 1964,

theo dó t?t c? nh?ng di?u lu?t có tính phân bi?t ch?ng t?c d?u trái v?i hi?n 
pháp.

 

 

Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0979878854
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: