[SMCC] lich su tom tac cac ki Asiad

D?i h?i Th? thao châu Á hay Á v?n h?i (
ti?ng Anh: Asiad hay Asian Games), 
là m?t s? ki?n th? thao du?c t? ch?c b?n nam m?t l?n v?i s? tham gia c?a các 
doàn v?n d?ng viên các nu?c châu Á.
Gi?i th? thao này do ?y ban Olympic châu Á (OCA) t? ch?c và du?i s? giám sát 
c?a ?y ban Olympic Qu?c t? (IOC) và du?c coi là s? ki?n th? thao l?n th? hai 
th? gi?i,
ch? d?ng sau Olympic Games.

Ti?n thân c?a ASIAD là Gi?i vô d?ch các qu?c gia Vi?n Dông du?c t? ch?c l?n d?u 
t?i th? dô Manila, Philippines nam 1913, khi ?y ch? có Trung Qu?c, Nh?t 
B?nPhilippines tham gia. Sau dó, s? lu?ng các nu?c châu Á tham gia gi?i d?u 
tang lên. 
Nam 1938, gi?i b? gián do?n do Nh?t B?n xâm lu?c Trung Qu?c và ?nh hu?ng b?i 
chi?n tranh th? gi?i th? hai ? Thái Bình Duong.

Chi?n tranh k?t thúc, m?t s? nu?c ? châu Á giành du?c d?c l?p và h? mong mu?n 
có m?t sân choi phi b?o l?c d? hi?u bi?t l?n nhau. Tháng 8, 1948, trong th?i 
gian Th? V?n h?i l?n th? 14 di?n ra t?i London, Vuong qu?c Liên hi?p Anh và B?c 
Ireland, ông Guru Dutt Sondhi, d?i di?n IOC c?a ?n D? d? xu?t v?i các tru?ng 
doàn th? thao các nu?c châu Á tham d? Th? V?n h?i ý tu?ng v? vi?c t? ch?c d?i 
h?i th? thao châu Á. Th? là h? cùng th?a thu?n thành l?p Liên doàn di?n kinh 
châu Á. Tháng 2, 1949,
Liên doàn d?i h?i th? thao châu Á (AGF) thành l?p và th?ng nh?t d?i h?i s? du?c 
t? ch?c m?i b?n nam m?t l?n t?i các qu?c gia khác nhau.
 Kì ASIAD d?u tiên du?c t? ch?c t?i New Delhi, ?n D?
t? 4 d?n 12 tháng 3, 1951.
Tru?c dó, s? ki?n này d? d?nh s? di?n ra vào 1950
nhung ph?i hoãn l?i do vi?c chu?n b? ch?m tr?. K? ASIAD này có 489 v?n d?ng 
viên d?n t? 11 qu?c gia:
Afghanistan, ?n D?, Burma, Indonesia, Iran, Nepal, Nh?t B?n, Philippines, 
Singapore, Sri Lanka và Thái Lan
tham gia tranh tài t?i các môn:
di?n kinh, bóng dá, bóng r?, boi l?i, c? t? và dua xe d?p.

Tuy nhiên, d?n ASIAD 1954 t?i Manila, Philippines, quy mô d?i h?i dã du?c nâng 
lên m?t bu?c, v?i s? xu?t hi?n thêm 8 qu?c gia và vùng lãnh th?. Cho dù môn dua 
xe d?p b? lo?i b?, s? môn cung du?c nâng lên con s? 8 v?i s? b? sung quy?n anh, 
b?n súng và v?t.

Nam 1958, ASIAD t? ch?c t?i Tokyo, Nh?t B?n
v?i 1.422 v?n d?ng viên, d? tranh 13 môn th? thao. S?c hút c?a ASIAD b?t d?u 
lan t?a kh?p châu l?c. L?n d?u tiên, l? ru?c du?c du?c t? ch?c.

Nam 1962,Indonesia dang cai ASIAD nhung h? ph?n d?i s? tham gia c?a Dài Loan và 
Israel, d?n d?n s? b?t d?ng trong n?i b? d?i h?i. IOC de d?a s? không ?ng h? kì 
ASIAD này n?u nu?c ch? nhà mu?n d?y hai nu?c trên ra kh?i d?i h?i. Cùng lúc, 
nhi?u t? ch?c th? thao khác nhu Liên doàn di?n kinh nghi?p du Qu?c t?, 
Liên doàn c? t? Qu?c t?
cung gây s?c ép cho Indonesia v? di?u này. B?t ch?p, ASIAD v?n di?n ra t?i 
Indonesia mà không có m?t Dài Loan và Israel.

Nam 1966, Thái Lan dã làm hình ?nh c?a ASIAD du?c khôi ph?c tr? l?i khi t? ch?c 
? Bang C?c.
K? d?i h?i này du?c dánh giá là m?t k? d?i h?i thành công r?c r?.

Nam 1970, m?i de d?a v? an ninh t? phía B?c Tri?u Tiên khi?n Hàn Qu?c ph?i h?y 
k? ho?ch làm ch? nhà ASIAD. Thái Lan l?i t? ch?c d?i h?i m?c dù h? dã t?ng làm 
ch? nhà d?i h?i tru?c dó. Di?u dáng chú ý là kì d?i h?i này l?i s? d?ng kinh 
phí c?a Hàn Qu?c. Dây là th?i di?m mà khu v?c Dông Nam Á dã có nh?ng dóng góp 
to l?n cho s? phát tri?n c?a phong trào th? thao châu l?c.

Nam 1974, Iran dang cai. V?n d? Dài Loan và Israel ti?p t?c gây tranh cãi. V? 
Dài Loan, Liên doàn d?i h?i th? thao Châu Á quy?t d?nh khai tr? nhung l?i cho 
phép B?c Tri?u Tiên tham d?. V? Israel, các qu?c gia ? R?p ra s?c ph?n d?i 
nhung Iran v?n cho phép Israel tham gia. Lúc này con s? các nu?c và vùng lãnh 
th? tham d? dã lên t?i 25.

Nam 1977, nh?ng cu?c xung d?t v?i Bangladesh và ?n D? khi?n Pakistan cung ph?i 
h?y k? ho?ch t? ch?c ASIAD vào nam sau. D?i h?i l?n n?a l?i t? ch?c t?i Thái 
Lan ( 1978).

Nam 1982, New Dehli l?n th? 2 d?ng ra dang cai ASIAD. L?n này có 33 qu?c gia và 
vùng lãnh th? tham d? v?i 4.500 v?n d?ng viên. Dây cung là k? ASIAD có s? tham 
gia tr? l?i c?a các v?n d?ng viên Vi?t Nam.

Nam 1986, Hàn Qu?c dang cai và coi ASIAD l?n này chính là bu?c t?p du?t cho 
Olympic 1988 mà h? là ch? nhà.

Nam 1990, ASIAD d?n v?i B?c Kinh, Trung Qu?c, ngôi vô d?ch toàn doàn thu?c v? 
nu?c ch? nhà.

Nam 1994, ASIAD du?c t? ch?c ? Hiroshima, Nh?t B?n. L?n d?u tiên, ASIAD không 
di?n ra ? m?t thành ph? th? dô. Hiroshima v?n là thành ph? b? hu? di?t b?i bom 
nguyên t? trong chi?n tranh th? gi?i th? hai nên ch? d? c?a ASIAD l?n dó là hoà 
bình và h?u ngh?.

Nam 1998, l?n th? 4 Thái Lan dang cai ASIAD.

Nam 2002, ASIAD du?c t? ch?c t?i Busan, Hàn Qu?c v?i nhi?u k? l?c th? gi?i du?c 
thi?t l?p. D?i h?i ghi nh?n s? tr? l?i c?a Afghanistan và s? tham gia l?n d?u 
tiên c?a Dông Timor.

Nam 2006, ASIAD du?c t? ch?c t?i Doha, Qatar. Dây là Á v?n h?i l?n th? 15.


Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam

Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
MSN ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: