[SMCC] ky 4: Paul tran van Thinh

Paul Trần VÄ?n Thình - chuyá»?n Ä?á»?i tôi (Kỳ 4): Cuá»?c chiến 
dá»?t may 
 
TT - Tháng 6-1977, tôi Ä?ược bá»? nhiá»?m là Ä?ặc sứ cá»§a Ủy ban 
châu Ã?u (EC) dẫn Ä?ầu nhóm chuyên gia 80 ngưá»?i chá»?u trách nhiá»?m 
tham gia Ä?àm phán Hiá»?p Ä?á»?nh dá»?t
may Ä?a sợi lần hai cá»§a Hiá»?p Ä?á»?nh chung vá»? thuế quan và 
thương mại (GATT). 
 
Tháng mưá»?i cùng nÄ?m, tôi còn lãnh má»?t nhiá»?m vụ khó khÄ?n khác 
là Ä?àm phán 32 thá»?a thuận song phương vá»? dá»?t may nhằm hạn 
chế sự tấn công của hàng d�t may
vào các nưá»?c trong Cá»?ng Ä?á»?ng kinh tế châu Ã?u (EEC) lúc bấy 
giá»?.
 
Sự giận dữ của Hong Kong
 
Có má»?t ká»· niá»?m thú vá»?. Trong lần Ä?àm phán vá»?i Hong Kong, dẫn 
Ä?ầu Ä?oàn Ä?ại biá»?u gá»?m nhiá»?u ngưá»?i châu Ã? là má»?t ông Tây 
tóc hung, râu quai nón cao l�n. Còn
tôi, m�t ngư�i châu � nh� thó, da vàng mũi tẹt lại dẫn 
Ä?ầu Ä?oàn Ä?àm phán gá»?m má»?t nhóm trợ lý tóc hung mÅ©i lõ. 
Chính m�t nhà báo Mỹ � Hong Kong phát hi�n
Ä?iá»?u này và báo chí Ä?ược dá»?p tha há»? bình luận.
 
Tôi suy nghÄ© rất nhiá»?u vá»? cách thức làm sao Ä?ạt Ä?ược mục 
Ä?ích cá»§a mình mà không gây thất vá»?ng cho các Ä?á»?i tác Ä?àm 
phán. Lúc Ä?ó, tài khéo xoay xá»? - má»?t trong
những vá»?n quí cá»§a ngưá»?i Viá»?t - Ä?ược dá»?p phát huy. Tôi phân 
tích rằng không th� nào yêu cầu các nư�c giảm ngay lập tức 
lượng hàng xuất khẩu, thế nhưng nếu
yêu cầu h� xuất khẩu m�t cách hợp lý - m�t dạng hạn 
ngạch - thì chắc chắn h� sẽ không phản ứng nhi�u. Cách 
thức này t� ra khá hi�u quả.
 
Ä?àm phán vá»?i Hong Kong, Ä?ài Loan và Hàn Quá»?c cam go nhất. Lúc 
Ä?ó, Ä?ây là ba nhà xuất khẩu má»?i ná»?i nhưng Ä?ầy Ä?e dá»?a 
Ä?á»?i vá»?i thá»? trưá»?ng EEC. Trong khi dá»?t
may chiếm m�t phần ba sản lượng xuất khẩu của các nư�c 
kém phát tri�n lúc bấy gi�, sản lượng hàng d�t của ba 
nưá»?c nói trên chiếm hÆ¡n hai phần nÄ?m, còn
hàng quần áo chiếm t�i ba phần tư. 
 
Tôi kiên quyết giảm s� lượng hàng của ba nư�c này vì h� 
xuất khẩu rất nhi�u hàng nhái và hàng giả rẻ ti�n. Ngư�i 
Hong Kong t� ra rất giận dữ. Có lúc h�
từ chá»?i Ä?àm phán. Tôi nói vá»?i há»?: â??Hãy tìm cách tÄ?ng chất 
lượng hàng hÆ¡n là tÄ?ng sá»? lượng. Bán nÄ?m cái áo sÆ¡mi vá»?i 
giá 3 Ä?ôla/chiếc chắc chắn là lãi hÆ¡n
bán mưá»?i cái áo vá»?i giá 1 Ä?ôla/chiếcâ??. Sau Ä?ó, Hong Kong Ä?i 
theo hưá»?ng này và há»? ngá»? lá»?i cảm Æ¡n tôi vì Ä?ã tư vấn 
Ä?úng Ä?ắn.
 
Tôi Ä?ã thá»±c hiá»?n cuá»?c marathon Ä?àm phán hÆ¡n 30 hiá»?p Ä?á»?nh 
trong m�t th�i gian kỷ lục là sáu tuần l�. Ngay sau khi hoàn 
tất Ä?àm phán hiá»?p Ä?á»?nh thứ 32, tôi
lập tức phải nhập viá»?n Ä?á»? phẫu thuật sá»?i mật.
 
Ảnh Trần VÄ?n Thình trên báo Le Point ngày 3-12-1990 vá»?i lá»?i chú 
thích: â??Paul Trần VÄ?n Thình: Ä?ây là má»?t cuá»?c cải cách chứ 
không phải sá»± tá»± sátâ??
Hiá»?p Ä?á»?nh dá»?t may cuá»?i cùng
 
Tháng 10-1979, tôi Ä?ược bá»? nhiá»?m Ä?i Thụy SÄ© vá»?i trá»?ng trách 
là trưá»?ng phái Ä?oàn thưá»?ng trá»±c Ä?ầu tiên cá»§a EC bên cạnh 
các t� chức qu�c tế tại Geneva (Thụy
SÄ©), Ä?ại sứ cá»§a EC tại GATT. Trưá»?c khi rá»?i Brussels (Bá»?), tôi 
tá»?i Bắc Kinh Ä?àm phán hiá»?p Ä?á»?nh dá»?t may cuá»?i cùng vá»?i Trung 
Quá»?c - má»?t sá»± kiá»?n nhiá»?u Ä?iá»?u
Ä?áng nhá»?.
 
Ä?ây là hiá»?p Ä?á»?nh Ä?ầu tiên vá»? dá»?t may mà Trung Quá»?c ký kết 
v�i nư�c ngoài, vì vậy phía Trung Qu�c rất cẩn tr�ng. Vi�c 
Ä?àm phán bá»? kéo dài Ä?ã lâu. Tôi tá»?i
Bắc Kinh ngày thứ sáu 13-7-1979. M�t cán b� của B� Thương 
mại nói rằng anh ta Ä?ược chá»? thá»? sẽ Ä?áp ứng má»?i yêu cầu 
vá»? Ä?n nghá»? cá»§a tôi. 
 
Tôi ngá»? ý muá»?n Ä?i Tây Tạng tham quan. Má»?t tiếng sau anh cán bá»? 
trả lá»?i rằng Tây Tạng xa, Ä?i và vá»? phải mất bá»?n ngày nhưng 
sau này dù ký hay không ký Ä?ược
hiá»?p Ä?á»?nh dá»?t may thì Chính phá»§ Trung Quá»?c vẫn má»?i tôi thÄ?m 
Tây Tạng. Vài nÄ?m sau, há»? thá»±c hiá»?n lá»?i hứa cá»§a mình.
 
Trong vòng bá»?n ngày, Ä?àm phán luôn trong tình trạng cÄ?ng thẳng 
bá»?i vá»? trưá»?ng Ä?oàn, má»?t ngưá»?i Ä?ã lá»?n tuá»?i, luôn luôn 
giữ má»?t quan Ä?iá»?m. Không hiá»?u sao tôi
lại nhá»? nhất Ä?ặc Ä?iá»?m là ông ấy Ä?eo toàn rÄ?ng giả. 
Ngư�i ta gi�i thi�u v�i tôi là ông ấy từng tham gia cu�c 
Vạn lý trư�ng chinh. 
 
Má»?t hôm Ä?àm phán Ä?ến tận 2 giá»? sáng, vá»? trưá»?ng Ä?oàn yêu 
cầu nghá»? giải lao Ä?á»? uá»?ng trà và muá»?n gặp riêng tôi. Lúc 
chá»? còn hai ngưá»?i, ông ấy há»?i: â??Trung Quá»?c
và VN vừa có va chạm. Ä?iá»?u này có ảnh hưá»?ng tá»?i Ä?àm phán 
không?â??. Tôi trả lá»?i: â??Không có vấn Ä?á»? gì vì trong cuá»?c 
Ä?àm phán này, tôi Ä?ại diá»?n cho quyá»?n lợi
cá»§a châu Ã?uâ??.
 
Hình ảnh Trần VÄ?n Thình trong má»?t bản tin ná»?i bá»? cá»§a Ủy ban 
châu Ã?u vá»?i chú thích â??Trần: không có Ä?á»?i thá»§â??
 
Tá»?i ngày thứ nÄ?m, thứ trưá»?ng Bá»? Thương mại Trung Quá»?c - 
m�t phụ nữ khá l�ch thi�p mà tôi không còn nh� tên - m�i 
tôi Ä?i dạo và uá»?ng cà phê. Phiên dá»?ch cho
tôi là m�t ngư�i Pháp g�c Trung Qu�c sinh ra � Thượng Hải, 
lúc ấy là Ä?ại diá»?n thương mại cá»§a EC á»? Ä?ó. Chúng tôi Ä?i 
dạo quanh má»?t cái há»? rất Ä?ẹp, Ä?i ná»­a
tiếng Ä?á»?ng há»? nói Ä?á»§ thứ chuyá»?n, chẳng liên quan gì tá»?i 
d�t may hay thương mại. 
 
Bá»?ng nhiên, bà thứ trưá»?ng nói: â??Tôi Ä?ã Ä?á»?ng ý hết má»?i 
Ä?iá»?u kiá»?n ông Ä?ưa ra. Nhưng tôi muá»?n ký kết ngay hôm nayâ??. 
Tôi nói: â??VÄ?n kiá»?n phải dá»?ch ra tiếng Pháp,
tiếng Anh và tiếng Trung Quá»?c, rá»?i phải so sánh Ä?á»?i chiếu, 
tôi sợ không ká»?pâ??. Nhưng bà ấy khÄ?ng khÄ?ng không chá»?u. Thế 
là Ä?oàn Ä?àm phán hai bên làm viá»?c
thâu Ä?êm Ä?á»? ký kết hiá»?p Ä?á»?nh vào lúc 5 giá»? sáng. Thá»?a 
thuận này có giá trá»? nÄ?m nÄ?m và cho phép Trung Quá»?c tÄ?ng Ä?áng 
k� s� lượng hàng d�t may vào EEC. Sau
này, tôi nhận Ä?ược phản há»?i từ Trung Quá»?c là há»? rất hoan 
nghênh thá»?a thuận Ä?ã Ä?ạt Ä?ược.
 
Duyên nợ cá»§a tôi vá»?i Trung Quá»?c vẫn chưa hết. Sau Ä?ó, khi 
Trung Quá»?c Ä?àm phán gia nhập GATT, há»? lại chạm trán tôi. Không 
biết là may hay rủi. Cách thức
Ä?àm phán cá»§a há»? lặp lại y như lần Ä?àm phán hiá»?p Ä?á»?nh 
d�t may, cứ nhùng nhằng kéo dài. M�t lần tôi nói thẳng: 
â??Các ngài xin gia nhập GATT chứ không phải
GATT xin gia nhập Trung Quá»?câ??. Há»? ná»?i giận, lập tức viết 
m�t bức thư gửi chủ t�ch EC phàn nàn v� tôi. 
 
Bá»? Trung Quá»?c kiá»?n cÅ©ng là Ä?iá»?u không Ä?Æ¡n giản, tôi có thá»? 
b� mất chức. Nhưng chủ t�ch EC lúc bấy gi� là Jacques Delors 
nói vá»?i tôi: â??Ã?ng toàn quyá»?n quyết
Ä?á»?nh trong Ä?àm phán. Những Ä?iá»?u ông nói là Ä?úng. Tôi không 
can thiá»?p gì cảâ??. Mặc dù có nhiá»?u â??ká»· niá»?mâ?? Ä?áng nhá»? 
như vậy nhưng Chính phủ Trung Qu�c luôn
coi trá»?ng tôi. Trưá»?c khi VN và Pháp ký hiá»?p Ä?á»?nh lãnh sá»± 
miá»?n thá»? thá»±c Ä?á»?i vá»?i há»? chiếu ngoại giao, tôi vá»? VN vẫn 
phải mất th�i gian cho khâu xin th� thực
trong khi từ lâu Chính phá»§ Trung Quá»?c Ä?ã cho tôi hưá»?ng qui chế 
mi�n th� thực lâu dài.
 
Tôi còn giữ Ä?ược má»?t bài báo cá»§a Financial Times sá»? ra ngày 
3-12-1977 Ä?ưa tin vá»? sá»± kiá»?n EEC Ä?àm phán dá»?t may vá»?i các nhà 
xuất khẩu châu Ã?. â??Má»?t cá»? máy
nhá»? vá»?i chiến thuật kiá»?u Napoleonâ??, há»? trích dẫn má»?t vài 
ngưá»?i mô tả vá»? tôi như vậy. Há»? gá»?i tôi là â??Nhân vật 
trong tuầnâ?? (Man of the week). Há»? cÅ©ng tưá»?ng
thuật lại cu�c h�p báo do tôi t� chức. Tại cu�c h�p báo 
Ä?ó, tôi Ä?ã tuyên bá»? rằng tôi chấp nhận công viá»?c Ä?i Ä?àm 
phán vá»?i Ä?iá»?u kiá»?n tôi sẽ từ chức má»?t cách
rùm beng nếu tôi biết EEC Ä?ang Ä?á»?i xá»­ không công bằng vá»?i 
các nhà cung cấp d�t may. 
 
PAUL TRẦN VÄ?N THÃ?NH (Cẩm Hà - VÅ© Lập ghi)
 
Dù trá»? thành má»?t công dân châu Ã?u hàng Ä?ầu như báo chí gá»?i 
Trần VÄ?n Thình lúc Ä?ó, trái tim ông vẫn ấp á»§ niá»?m hoài nhá»? 
quê hương. Viá»?t Nam những nÄ?m 1980
còn nghèo khó và lạc hậu. Nhưng ông Ä?ã tìm vá»?.
 
Kỳ t�i:   Trái tim tôi � VN
 

 
---------------------------------
Don't get soaked.  Take a quick peak at the forecast 
 with theYahoo! Search weather shortcut.

Other related posts: