[SMCC] h5n1 la gi?

m?y ngày nay trên các co quan thông tin d?i chúng l?i lên ti?ng v? v?n n?n d?ch 
cúm gia c?m h5n1 tái phát ? các t?nh mi?n tây Vi?t Nam h?a h?n cho m?t cu?c 
chi?n d?u m?i gi?a các nhà khoa h?c v?i các loài virus nay dã có s? bi?n d?i d? 
thích nghi v?i hoàn c?nh m?i.

Hi?n nay v?n chua có 1 lo?i thu?c nào di?u tr? h?u hi?u can b?nh này nê tôi xin 
suu t?m 1 s? thông tin b? ích v? lo?i virus này ngõ h?u giúp các b?n g?n xa 
hi?u v? lo?i virus cúm gia c?m mà tìm ra phuong cách b?o v? chính mình tru?c 
khi quá tr?.

Nhân ti?n, nh? anh Hi?u nên ch?n bài vi?t này d? cho s? báo tháng 12 thêm ph?n 
phong phú.

M?y ông mù ông nào ông n?y cung nh?u nhu ma men nên ch?n bài vi?t này là di?u 
nên làm ch? n?u không ng? nh? ông mù nào dó di an v?t, gà, chim chóc r?i quên 
m?t áo mua cho bao t? v? nhà lan dùng ra n?m v? dòi nghe kèn lá thì kh? anh em 
ph?i b? bao thu 5 ch?c.



Cúm gà hay cúm gia c?m là m?t lo?i b?nh Cúm do virus

gây ra cho các loài gia c?m (hay chim), và có th? xâm nhi?m m?t s? loài d?ng 
v?t có vú.

Virus này du?c phát hi?n l?n d?u tiên là t?i Ý vào d?u th?p niên 1900

và gi? dây phát hi?n ? h?u h?t các noi trên th? gi?i. Virus cúm gà có tên khoa 
h?c là avian influenza (AI) thu?c nhóm virus cúm A c?a h? Orthomyxociridae. Dây 
là nh?ng retrovirus, mang v?t li?u di truy?n là nh?ng do?n phân t?

RNA, s?i d?i mã (s?i âm tính). Bi?n ch?ng H5N1 c?a virus cúm gà b?t d?u hoành 
hành t? nam 1997 và có nguy co bùng phát thành d?i d?ch cúm d?i v?i con ngu?i 
trong tuong lai. Hi?n gi?, không m?t qu?c gia nào kh?ng d?nh có d?y d? phuong 
ti?n và k? thu?t d? ngan ng?a, ch?ng l?i d?i d?ch cúm này n?u di?u dó x?y ra.



Du?ng lây nhi?m

 

Các ch?ng c?a virus cúm gà có th? xâm nhi?m vào nhi?u lo?i d?ng v?t khác nhau 
nhu chim, l?n, ng?a, h?i c?u, cá voi, h? và con ngu?i.

B?nh cúm gà lây truy?n qua không khí và phân bón, nhung cung có th? gây nhi?m 
trên th?c an, nu?c, d?ng c? và qu?n áo. Tuy nhiên, hi?n gi? chua có b?ng ch?ng 
th?c nghi?m nào cho th?y virus cúm gà có th? s?ng sót trong th?c an dã du?c n?u 
chín.

 

Th?i k? ? b?nh t? 3 d?n 5 ngày. Tri?u ch?ng m?c b?nh ? các d?ng v?t là khác 
nhau, nhung m?t s? bi?n th? virus có th? d?n d?n t? vong ch? trong vòng vài 
ngày.



Tri?u ch?ng ? ngu?i

 

D?i v?i con ngu?i, cúm gà gây ra các tri?u ch?ng tuong t? nhu c?a các lo?i cúm 
khác Dó là s?t, ho, dau h?ng, dau nh?c co b?p, viêm màng k?t

và ;? nh?ng tru?ng h?p nghiêm tr?ng, có th? gây suy gi?m hô h?p và viêm ph?i, 
có th? d?n d?n t? vong. M?c d? nghiêm tr?ng c?a b?nh ph? thu?c ph?n l?n vào th? 
tr?ng s?c kho?, kh? nang mi?n d?ch, ti?n s? ti?p xúc virus c?a ngu?i b? nhi?m.

 

Lây nhi?m t? ngu?i sang ngu?i?

 

Trong tháng 5 nam 2006 dã có m?t s? lo ng?i v? vi?c virus H5N1 có th? dã bi?n 
d?i, t?o kh? nang lây t? ngu?i sang ngu?i sau khi b?y ngu?i trong m?t gia

dình l?n ? Indonesia dã b? nhi?m virus, 6 ngu?i trong s? dó dã t? vong.

 

Tuy nhiên các chuyên gia c?a T? ch?c S?c kh?e Th? gi?i (WHO) -- t? ch?c y t? 
c?a Liên Hi?p Qu?c có ti?ng nói uy tín nh?t v? d?ch b?nh trong c?ng d?ng -- cho 
r?ng tuy chua th? lo?i b? kh? nang virus dã lây t? ngu?i sang ngu?i, hi?n h? 
v?n dang tìm thêm ngu?n lây khác có th?. WHO cho r?ng vi?c tìm ki?m ?y cho d?n 
nay v?n chua dua ra du?c b?ng ch?ng virus dã lây lan trong c?ng d?ng và cung 
chua có b?ng ch?ng v? vi?c s? lây nhi?m t? ngu?i sang ngu?i dã tr? nên m?nh m? 
hon.

 

Các bi?n ch?ng virus cúm lây nhi?m sang ngu?i

 

T?t c? các virus AI d?u thu?c nhóm cúm A trong h? virus Orthomyxoviridae và t?t 
c? các phân nhóm c?a virus cúm A d?u có th? lây nhi?m các loài chim. Chi virus 
cúm nhóm A du?c chia thành các phân nhóm d?a vào lo?i protein hemagglutinin (H) 
và neuraminidase (N) n?m trên l?p v? protein bao b?c lõi virus. Có t?t c? 16 
lo?i protein H, d?i v?i m?i lo?i thì l?i có d?n 9 phân nhóm protein N, nhu v?y 
t? h?p l?i thì có kh? nang t?o ra 144 phân nhóm virus cúm gà khác nhau. Ngoài 
ra, t?t c? m?i phân nhóm virus trên l?i có th? chia làm 2 phân nhóm xâm nhi?m: 
d?c tính xâm nhi?m th?p (LPAI) và cao (HPAI), di?u này ph? thu?c vào d?c tính 
c?a virus d?i v?i các qu?n th? gia c?m.

 

Ngu?i ta dang lo ng?i r?ng các loài virus cúm gia c?m có th? ti?n hành chuy?n 
d?i tính kháng nguyên d? có kh? nang vu?t qua các rào c?n khác loài (vd. t? 
chim có th? lây sang ngu?i). N?u th?c s? bi?n ch?ng này du?c t?o ra thì nó s? 
v?a mang tính da hình c?c cao (khó ki?m soát) và có d?c tính m?nh (khó ch?a 
tr?). M?t bi?n ch?ng nhu v?y có th? gây nên m?t d?i d?ch tuong t? nhu D?ch cúm 
Tây Ban Nha dã làm t? vong 50 tri?u ngu?i vào nam 1918.

 

Tuy nhiên, các d?c di?m di truy?n gi?a các bi?n ch?ng gây b?nh trên ngu?i và 
trên gia c?m có s? khác bi?t dáng k?, không d? vu?t qua. Ngay c? trong các phân 
nhóm c?a virus cúm gà cung mang nh?ng d?c di?m khác nhau. Các virus cúm gà H5 
và H7 có th? có c? d?ng "gây nhi?m cao" và "gây nhi?m th?p", ph? thu?c

vào d?c di?m di truy?n và m?c d? nghiêm tr?ng c?a b?nh mà chúng gây ra; tuy 
nhiên, virus cúm H9 thì ch? có d?ng "gây nhi?m th?p".

 

H1N1

 

Phân nhóm

H1N1 là ch?ng virus cúm A du?c phân l?p d?u tiên. D?u tháng 10 nam 2005, các 
nhà khoa h?c tuyên b? r?ng h? dã khôi ph?c thành công ch?ng virus gây ra d?ch 
cúm Tây Ban Nha. Nh?ng trình t? gene cho th?y d?i d?ch nam 1918 này là do virus 
phân nhóm H1N1 gây ra, thu?ng du?c coi là ch?ng gây cúm l?n nhung có kh? nang 
truy?n nhi?m tr?c ti?p t? chim sang ngu?i. Nh?ng virus m?i tái t?o này r?t khác 
bi?t so v?i các virus gây b?nh trên ngu?i thông thu?ng, lo?i mà xâm nh?p vào 
các t? bào ph?i.

H5N1

 

H5N1 là phân nhóm virus cúm gia c?m có kh? nang xâm nhi?m cao. T? 1997, s? bùng 
phát c?a virus H5N1 dã làm nhi?m b?nh và ch?t hàng ch?c tri?u gia c?m.

 

T? tháng 12 nam 2003 d?n d?u tháng 10 nam 2006

dã có ít nh?t 148 ngu?i t? vong do cúm gia c?m trong s? 253 ca nhi?m H5N1 t?i 
10 nu?c ch? y?u ? châu Á (theo T? ch?c Y t? Th? gi?i).

 

Trong nam 2006, Indonesia dã vu?t qua Vi?t Nam tr? thành nu?c có nhi?u ca t? 
vong nh?t do H5N1, v?i 52 ngu?i ch?t trong 69 ca nhi?m. Vi?t Nam có 42 ngu?i t? 
vong trong s? 93 ca nhi?m.

 

H5N1 du?c coi là tâm di?m c?a s? chú ý và c?nh báo r?ng m?t bi?n ch?ng t? phân 
nhóm H5N1 có th? t? bi?n d?i (ho?c tái t? h?p) d? t?o thành m?t ch?ng virus có 
kh? nang gây d?i d?ch cúm toàn c?u v?i t? l? t? vong trên ngu?i c?c l?n.

 

Các ch?ng khác

 

T? nam 1997, các phân nhóm H5N1, H7N2, H7N3, H7N7, và H9N2 dã du?c phát hi?n 
xâm nhi?m vào ngu?i. 

Definition list of 1 items

H2N2 = Gây nên d?ch cúm châu Á vào nam 1957 Và 1958 dã làm ch?t kho?ng 1 tri?u 
ngu?i trên th? gi?i.

list end

Definition list of 1 items

H3N2 = Phát tri?n t? ch?ng H2N2 do bi?n d?i di truy?n và gây nên d?ch cúm H?ng 
Kông

vào nam 1968, 1969 dã gây t? vong 750,000 ngu?i, Dây là d?i d?ch gây t? vong 
l?n nh?t th? k? 20.

list end

Definition list of 1 items

H7N2 = V?i s? bùng phát phân nhóm H7N2 trong gia c?m vào nam 2002, 44 ngu?i dã 
du?c phát hi?n là b? nhi?m virus t?i bang Virginia, Hoa K?.

list end

Definition list of 1 items

H7N3 = ? B?c M?, ngu?i ta dã phát hi?n ch?ng virus cúm gà H7N3 t?i m?t s? trang 
tr?i gia c?m t?i British Columbia vào tháng 2 nam 2004. Cho d?n tháng 4, 2004, 
dã có 18 trang tr?i ph?i cách ly d? ngan ng?a s? lan truy?n c?a loài virus này. 
Có 2 tru?ng h?p ngu?i dân vùng này b? nhi?m virus cúm.

list end

Definition list of 1 items

H7N7 = Trong nam 2003 ? Hà Lan, 89 ngu?i dã du?c ch?n doán là nhi?m virus cúm 
H7N7 sau m?t d?t d?ch cúm gia c?m t? m?t s? trang tr?i lân c?n. M?t tru?ng h?p 
dã t? vong.

list end

Definition list of 1 items

H9N2 = Lo?i virus này dã du?c nghiên c?u cho th?y ch? là d?ng "gây nhi?m th?p". 
Có 3 tru?ng h?p phát hi?n ? Trung Qu?c Và H?ng Kông cho th?y b? nhi?m virus và 
t?t c? d?u dã qua kh?i. Trong tháng 10, 2005, m?t d?ch cúm bùng phát t?i th? 
tr?n Tolima, Hoa K?. Tuy nhiên, không m?t tru?ng h?p nào b? virus gây nhi?m cho 
ngu?i.

list end

 

Phòng ch?ng và di?u tr?

 

Cúm gà ? ngu?i có th? du?c phát hi?n qua nh?ng xét nghi?m cúm thu?ng. Tuy 
nhiên, nh?ng xét nghi?m này không ph?i luôn dáng tin c?y. Vào tháng 3 nam 2005, 
T? ch?c Y t? Th? gi?i thông báo r?ng có vài ngu?i Vi?t Nam có xét nghi?m âm 
tính d?i v?i cúm gà lúc ban d?u nay dã có phát hi?n có nhi?m virus. Nh?ng ngu?i 
dó sau này d?u dã bình ph?c.

 

Hi?n nay, các xét nghi?m ch?n doán nhi?m H5N1 dáng tin c?y d?u ph?i yêu c?u s? 
d?ng virus s?ng d? tuong tác v?i nh?ng kháng th? có trong máu c?a b?nh nhân. Vì 
lý do an toàn sinh h?c, các xét nghi?m d?u ph?i du?c ti?n hành trong các phòng 
thí nghi?m d? an toàn c?p 3

 

Thu?c ch?ng virus dôi khi h?u hi?u trong c? ngan ng?a và tr? b?nh, nhung chua 
có m?t lo?i virus nào th?c s? du?c ch?a lành trong l?ch s? y h?c. V?c xin, tuy 
nhiên, m?t t?i thi?u 4 tháng d? s?n su?t và ph?i du?c chu?n b? riêng cho m?i 
loài bi?n th?.

 

D?c tính gia tang

 

Vào tháng 7 nam 2004 các nghiên c?u gia, d?n d?u b?i Deng c?a Trung tâm nghiên 
c?u thú y Harbin, t?i Harbin, Trung Qu?c và giáo su Robert Webster

c?a B?nh vi?n nghiên c?u nhi d?ng St Jude, t?i Memphis, Tennessee,

dã báo cáo k?t qu? th?c nghi?m trên chu?t khi ti?p xúc v?i 21 ch?ng H5N1 chi?t 
xu?t t? các con v?t Trung qu?c gi?a nam 1999 Và 2002. H? dã phát hi?n "m?t m?u 
t?m th?i rõ ràng có tính d?c t? phát tri?n gia tang".

 

Phòng ng?a d?i d?ch

 

T? ch?c Y t? Th? gi?i (WHO) dã dua ra c?nh báo r?ng d?i d?ch cúm dang d?n g?n, 
và nhi?u kh? nang là do m?t bi?n ch?ng c?a virus cúm gia c?m H5N1. D? chu?n b? 
d?i phó, các qu?c gia ph?i b?t d?u v?ch k? ho?ch chi ti?t khi tình hu?ng d?i 
d?ch di?n ra. Các bi?n pháp kh?n c?p có th? ti?n hành là phân vùng, gi?i h?n s? 
lan truy?n, tiêu hu? và tiêm vaccin d?i v?i gia c?m. Ngoài ra, các k? ho?ch dài 
h?n c?n ph?i th?c thi là thay d?i d?n l?i s?ng, phuong pháp chan nuôi gia c?m 
c?a các vùng dân cu có nguy co cao.

 

WHO dã chia d?ch cúm thành 6 giai doan, t? m?c d? ch? là nguy co nh? cho d?n 
khi d?i d?ch bùng phát và lan tràn. H?u h?t các t? ch?c y t? c?a các qu?c gia 
d?u t? dánh giá và cho r?ng hi?n nay (nam 2005) d?ch gia c?m dang n?m ? giai 
do?n 3 c?a d?ch, di?u dó th?a nh?n s? gây nhi?m trên ngu?i c?a m?t ch?ng virus

m?i này dã x?y ra nhung có r?t ít b?ng ch?ng v? s? lan truy?n virus t? ngu?i 
sang ngu?i. Tuy th?, các chuyên gia y t? c?a WHO lo ng?i r?ng d?ch cúm gia c?m 
có th? tr? thành m?t d?i d?ch l?n trong th?i gian s?p t?i. Nhi?u c?nh báo c?a 
WHO liên t?c du?c phát ra kêu g?i c?ng d?ng các qu?c gia trên th? gi?i cùng góp 
s?c ch?ng l?i hi?m h?a d?ch cúm gia c?m.

 





Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam

Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
MSN ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: