[SMCC] gio to Hung Vuong ki 1

= Dù ai di ngu?c v? xuôi

 = Nh? ngày gi? t? m?ng mu?i tháng ba

Vâng! Là ngu?i vi?t ai ai l?i không t? hào là con r?ng cháu tiên và ai ai l?i 
không thu?c n?m lòng câu:

= Dù ai di ngu?c v? xuôi

 = Nh? ngày gi? t? m?ng mu?i tháng ba

Nhân d?p ngày hôm nay là ngày 10 tháng 3 âm l?ch ngày gi? t? Hùng Vuong. Ngày 
d?i l? c?a dân t?c tôi xin kính m?i anh em cùng tôi ôn c? tri tân b?ng lo?t bài 
gi?i thi?u v? m?t giai do?n l?ch s? xa xua c?a dân t?c: giai do?n Hùng Vuong, 
h?  H?ng Bàng.

H?ng Bàng là giai do?n l?ch s? th?i d?i thu?ng c? c?a l?ch s? Vi?t Nam. Nó d?a 
nhi?u trên các truy?n thuy?t chuy?n k?, và m?t s? ít b?ng ch?ng kh?o c? h?c và 
ghi chép l?ch s?.

 

 

Niên d?i

 

Th?i k? H?ng Bàng theo truy?n thuy?t và dã s? cho r?ng b?t d?u t? nam 2879 TCN, 
là niên d?i vua Kinh Duong Vuong, v?i qu?c hi?u Xích Qu?.

D?a bàn c?a qu?c gia du?i th?i vua Kinh Duong r?ng l?n, phía b?c t?i sông Duong 
T? (c? vùng h? D?ng Dình), phía nam t?i nu?c H? Tôn ( Chiêm Thành), phía dông 
là Dông H?i (m?t ph?n c?a Thái Bình Duong), phía tây là Ba Th?c (T? Xuyên, 
Trung Qu?c ngày nay). V? sau

ngu?i Vi?t ch? th?y có ? mi?n B?c Vi?t Nam ngày nay, có th? m?t ph?n do s? l?n 
áp c?a các t?c ngu?i Hoa t? phuong B?c. Do?n trích sau dây cho th?y tác gi? có 
ý r?ng ngu?i Vi?t có dòng dõi t? phuong B?c ch? không ph?i ngu?i b?n x? b? 
ngu?i Hoa khinh r? là ngu?i man di. Ho?c d? ?ng h? gi? thuy?t cho r?ng 2 t?nh 
Qu?ng Tây, Qu?ng Dông

c?a Trung Qu?c xua kia là lãnh th? Bách Vi?t mà ngu?i Vi?t dã là m?t ph?n trong 
dó

[1].

 

T?c truy?n: "Vua D? Minh là cháu ba d?i c?a vua Th?n Nông, di tu?n thú phuong 
Nam, d?n núi Ngu Linh (nay thu?c t?nh H? Nam, Trung Qu?c), g?p m?t nàng tiên, 
l?y nhau d? ra ngu?i con tên là L?c T?c.

Sau D? Minh truy?n ngôi l?i cho con tru?ng là D? Nghi làm vua phuong B?c (t? 
núi Ngu Linh v? phía B?c), phong cho L?c T?c làm vua phuong Nam (t? núi Ngu 
Linh v? phía Nam), xung là Kinh Duong Vuong, qu?c hi?u là Xích Qu?.

 

Kinh Duong Vuong làm vua Xích Qu? vào nam Nhâm Tu?t 2897 TCN, l?y con gái D?ng 
Dình H? quân (còn có tên là Th?n Long) là Long n? d? ra Sùng Lãm, n?i ngôi làm 
vua, xung là L?c Long Quân.

 

L?c Long Quân l?y con gái vua D? Lai (con c?a D? Nghi), tên là Âu Co, d? m?t 
l?n tram ngu?i con trai. M?t hôm, L?c Long Quân b?o Âu Co r?ng: "Ta là gi?ng 
r?ng, nàng là gi?ng tiên, th?y h?a kh?c nhau, chung h?p th?t khó". Bèn t? bi?t 
nhau, chia 50 con theo m? v? núi, 50 con theo cha v? ? mi?n bi?n (có b?n chép 
là v? Nam H?i), phong cho con tru?ng làm Hùng Vuong, n?i ngôi vua.

 

Theo thuy?t này, ngu?i ta cho r?ng t? L?c Long Quân v? sau, nu?c Xích Qu? du?c 
chia ra thành nh?ng nu?c nh?, g?i là Bách Vi?t, dù di?u này không có ghi chép 
l?ch s? xác nh?n.

 

D?u th?i k? d? d?ng, ngu?i Vi?t g?m kho?ng 15 nhóm L?c Vi?t khác nhau s?ng trên 
vùng núi mi?n B?c và mi?n châu th? sông H?ng và hon 12 nhóm Âu Vi?t s?ng ? vùng 
Dông B?c. D? ti?n vi?c trao d?i buôn bán, phòng ch?ng l?t l?i, ch?ng l?i k? 
thù... nh?ng b? l?c L?c Vi?t d?n du?c gom l?i thành m?t nu?c l?y tên Van Lang 
và ngu?i d?ng d?u t? xung là Hùng Vuong.

 

Có ít nh?t 18 d?i Hùng Vuong cai tr? trong th?i d?i H?ng Bàng, cho d?n nam 258 
TCN. Các thông tin v? các d?i vua Hùng d?a nhi?u trên các truy?n thuy?t,

tuy v?y chúng ta có th? t?m ch?p nh?n d? gi?i thích v? ngu?n g?c dân t?c Vi?t. 
Cung có nhi?u b?ng ch?ng

kh?o c? h?c nhu

tr?ng d?ng Dông Son du?c tìm th?y ? mi?n b?c Vi?t Nam có cùng niên d?i v?i th?i 
k? H?ng Bàng (300 TCN tr? l?i), th? hi?n m?t n?n

 van hóa d? d?ng r?t phát tri?n ( van hoá Dông Son).

 

Hình thái xã h?i

 

Nu?c Van Lang, du?c coi là qu?c hi?u d?u tiên cho Vi?t Nam, có kinh dô d?t ? 
Phong Châu nay thu?c t?nh Phú Th?. Lãnh th? g?m mi?n B?c và ba t?nh Thanh Hóa, 
Ngh? An, Hà Tinh bây gi?.

 

Theo Linh Nam chích quái, nu?c Van Lang "dông giáp Nam H?i, tây t?i Ba Th?c, 
b?c t?i D?ng Dình h?, nam t?i nu?c H? Tôn ( Chiêm Thành). Chia nu?c làm 15 b? 
(còn g?i là qu?n) là Vi?t Thu?ng, Giao Ch?, Chu Diên, Vu Ninh, Phúc L?c, Ninh 
H?i, Duong Tuy?n, L?c H?i, Hoài Hoan, C?u Chân, Nh?t Nam, Chân D?nh, Van Lang, 
Qu? Lâm, Tu?ng Qu?n.

"

 

Theo D?i Vi?t s? ký toàn thu, 15 b?/qu?n c?a Van Lang l?i là:

List of 15 items

. Van Lang (

B?ch H?c,

Vinh Phú)

. Giao Ch? (

Hà N?i -

Hung Yên,

Nam D?nh,

Ninh Bình)

. Vu D?nh (

Thái Nguyên -

Cao B?ng)

. Vu Ninh (

B?c Ninh)

. L?c H?i (

L?ng Son)

. Nình H?i (

Qu?ng Yên-

Qu?ng Ninh,

H?i Phòng)

. Tân Hung (

Hung Hoá -

Tuyên Quang)

. Phúc L?c (

Son Tây)

. Chu Diên (

Son Tây)

. Duong Tuy?n (

H?i Duong)

. C?u Chân (

Thanh Hóa)

. Hoài Hoan (b?c Ngh? An)

. C?u D?c (nam Ngh? An

và

Hà Tinh)

. Vi?t Thu?ng (

Qu?ng Bình,

Qu?ng Tr?)

. Bình Van (

H?i Duong)

list end

 

Ngoài tri?u dình có các hàng quan l?i, ? d?a phuong còn có quan võ g?i là L?c 
tu?ng, quan van là L?c h?u,  d?u có thái ?p riêng. Con trai vua g?i là quan 
lang, con gái vua g?i là m? nuong, tram quan g?i là b? chính, th?n b?c, n? l? 
g?i là x?o x?ng (còn g?i là

nô t?)

 

Sinh ho?t v? v?t ch?t còn thô so, có nh?ng t?c xam mình, nhu?m rang den, an 
tr?u, theo ch? d? m?u h?, tôn th? các s?c m?nh thiên nhiên nhu Th?n núi, Th?n 
sông, Th?n gió... Trên b? m?t tr?ng d?ng Dông Son còn th? hi?n các phong t?c l? 
h?i c?a ngu?i Vi?t c? th?i ?y, thu?ng du?c miêu t? trong trang ph?c c?a chim 
L?c.

 

Trích Linh Nam chích quái:  = "H?i qu?c so, dân không d? d? dùng, ph?i l?y v? 
cây làm áo, d?t c? gianh làm chi?u, l?y c?t g?o làm ru?u, l?y cây quang lang, 
cây tung lu làm com (có ch? vi?t là u?ng), l?y c?m thú, cá, ba ba làm m?m, l?y 
r? g?ng làm mu?i, c?y b?ng dao, tr?ng b?ng l?a. D?t s?n xu?t du?c nhi?u g?o 
n?p, l?y ?ng tre mà th?i com. B?c g? làm nhà d? tránh h? sói. C?t tóc ng?n d? 
d? di l?i trong r?ng rú. D? con ra l?y lá chu?i lót cho n?m, có ngu?i ch?t thì 
giã c?i làm l?nh, ngu?i lân c?n nghe ti?ng d?n c?u. Chua có tr?u cau, vi?c hôn 
thú gi?a nam n? l?y gói d?t làm d?u, sau dó m?i gi?t trâu dê làm d? l?, l?y com 
n?p d? nh?p phòng cùng an, sau dó m?i thành thân."

 

 

 

Các truy?n thuy?t

 

Th?i H?ng Bàng du?c g?n v?i nhi?u truy?n thuy?t. Dù có th? d? chính xác không 
cao do du?c truy?n mi?ng qua nhi?u th? h?, các truy?n thuy?t cho th?y nhi?u 
khía c?nh d?i s?ng van hóa và chính tr? ? Vi?t Nam th?i k? này.

 

Truy?n thuy?t bánh chung bánh gi?y g?i ý, v? chính tr?, các vua Hùng dã có th? 
công khai t? ch?c các cu?c thi d? tìm ngu?i k? v?; v? nông nghi?p, ngu?i Vi?t 
th?i này dã phát tri?n tr?ng lúa nu?c (có th? bao g?m c? lúa n?p) và chan nuôi 
(có th? bao g?m

l?n/ heo, ...); v? tri?t h?c, bánh chung và bánh gi?y có th? tu?ng trung cho 
quan ni?m vu tr? g?m có m?t d?t hình vuông màu xanh lá cây và b?u tr?i hình 
tròn màu tr?ng.

Tuy nhiên có h?c gi?, nhu Tr?n Qu?c Vu?ng nói r?ng bánh chung nguyên th?y có 
hình tròn và dài, gi?ng nhu bánh tét ; d?ng th?i bánh chung và bánh gi?y tu?ng 
trung cho duong v?t và âm h?

Trong tín ngu?ng ph?n th?c Vi?t Nam

[2].

Bánh tét, dùng thay cho bánh chung vào các d?p T?t trong c?ng d?ng ngu?i Vi?t ? 
mi?n nam Vi?t Nam, theo Tr?n Qu?c Vu?ng là d?ng nguyên th?y c?a bánh chung.

 

Truy?n thuy?t Son Tinh-Th?y Tinh th? hi?n ph?n nào thiên tai ch? y?u mà ngu?i 
Vi?t c? ph?i ch?ng ch?i có th? là thu? tai. Nó cung cho th?y các s?c m?nh thiên 
nhiên, hay nh?ng nhân v?t quan tr?ng giúp ngu?i dân ch?ng tr?i v?i thiên nhiên 
du?c th?n tu?ng hoá ( Son Tinh, Th?y Tinh). Các v? th?n này v?n có th? có quan 
h? hôn nhân v?i các công chúa c?a vua Hùng, v?n là nh?ng ngu?i bình thu?ng. 
Thông l? c?ng n?p s?n v?t quý hi?m nhu là m?t thu?c do cho giá tr? dã th?nh 
hành vào th?i các vua Hùng, theo l?i k? c?a truy?n thuy?t này.

 

Các truy?n thuy?t khác nhu

Phù D?ng Thiên Vuong miêu t? m?t cu?c xâm l?n c?a gi?c phuong b?c vào th?i Hùng 
Vuong th? 6,

Mai An Tiêm miêu t? s? khai phá vùng d?t phía nam (Thanh Hoá) v?i gi?ng hoa qu? 
m?i (dua h?u),

s? tích tr?u cau gi?i thích v? phong t?c an tr?u ...

 

 

 

Suy tàn

 

D?n d?i Hùng Vuong th? 18, Th?c Phán ? phía dông b?c Van Lang sang dánh, Hùng 
Vuong thua nh?y xu?ng sông t? t? nam 258 TCN, k?t thúc th?i k? H?ng Bàng. Ngày 
nay ? vùng cao nguyên Dà L?t, v?n còn m?t t?c ngu?i thi?u s? t? xung là con 
cháu loài chim L?c, có th? gi? d?nh là di dân c?a các b? l?c L?c vi?t c? sau 
nhi?u th?i k? chi?n tranh lo?n l?c.

 

 

 

?nh hu?ng

 

D?n th? các vua Hùng, D?n Hùng, dã du?c xây d?ng ? Phú Th? và hàng nam nhi?u 
ngu?i Vi?t v?n v? dây gi? t? vào ngày 10 tháng 3 âm l?ch. Ngày gi? t? dã di vào 
ca dao Vi?t Nam:

 = Dù ai di ngu?c v? xuôi

 = Nh? ngày gi? t? m?ng mu?i tháng ba

 

Phong t?c làm bánh chung vào d?p nam m?i ( T?t) v?n du?c ngu?i Vi?t th?c hi?n 
ngày nay. Nhi?u ngu?i già ? Vi?t Nam v?n an tr?u, và nhi?u ph? n? Vi?t Nam d?n 
gi?a th? k? 20 v?n nhu?m rang den.

 

 

 

Nghi v?n l?ch s?

 

Trong sách giáo khoa b?c ph? thông, d?i H?ng Bàng du?c d?y d?y d? t? Kinh Duong 
Vuong cho t?i 18 vua Hùng nhu m?t s? th?t hi?n nhiên. Tuy nhiên, trong gi?i s? 
h?c, m?t s? nghi v?n v?n du?c d?t ra v? d?i H?ng Bàng.

List of 5 items

. Có d?i H?ng Bàng hay không? Có ngu?i cho r?ng di tích l?ch s? chua ch?ng minh 
du?c s? hi?n h?u c?a m?t ch? d? cai tr? nhu s? v?n chép v? d?i H?ng Bàng. Ngu?i 
khác cho r?ng s? hi?n di?n c?a tr?ng d?ng có tu?i vào nh?ng nam 200-300 TCN, 
n?u chua ch?ng minh du?c d?i H?ng Bàng, cung d? d? không bác b? nh?ng

di?u s? cu chép v? d?i H?ng Bàng.

. Có ph?i d?i H?ng Bàng là s?n ph?m tu?ng tu?ng c?a m?t s? gia th? k? 14? Ngu?i 
d?t nghi v?n này d?a trên vi?c s? c? không vi?t v? d?i H?ng Bàng:

D?i Vi?t S? Ký (1272) c?a Lê Van Huu không chép gì v? d?i H?ng Bàng mà b?t d?u 
t? d?i Tri?u Vu Vuong.

An Nam Chí Lu?c c?a Lê T?c, vi?t t?i Trung Hoa kho?ng 1333, cung không vi?t gì 
v? d?i H?ng Bàng m?c dù có nói nu?c An Nam dã giao thi?p v?i Trung Hoa t? th?i 
Nghiêu Thu?n. Ph?i d?n kho?ng 1377, trong Vi?t S? Lu?c, m?t cu?n sách không rõ 
tác gi?, m?i có nh?c so qua d?n d?i H?ng Bàng. Truy?n thuy?t Kinh Duong Vuong 
du?c ghi l?i l?n d?u là do Ngô Si Liên trong D?i Vi?t S? Ký Toàn Thu nam 1479. 
Trong Vi?t S? Tiêu Án (1775), Ngô Th?i Si d?t nghi v?n v? Kinh Duong Vuong, 
Xích Qu?, và nhi?u truy?n thuy?t liên quan.

. Niên d?i c?a d?i H?ng Bàng có b?t d?u t? 2879 tru?c công nguyên? S? gia d?t 
nghi v?n này (nhu

Tr?n Tr?ng Kim)

tính t? con s? truy?n thuy?t v? vua Kinh Duong Vuong (2879 tru?c CN), qua L?c 
Long Quân và 18 vua Hùng (k?t thúc 257 tru?c CN), tính ra 2322 nam cho 20

ông vua, trung bình m?i ngu?i 121 nam. Nhi?u ngu?i ch?p nh?n niên d?i kho?ng 
600 tru?c CN là nam b?t d?u d?i H?ng Bàng vì Vi?t S? Lu?c ghi r?ng nu?c Van 
Lang b?t d?u t? d?i vua Chu Trang Vuong (696-682 tru?c CN).

. M?t v?n d? khác là h? Hùng: Các s? gia cho r?ng, ngu?i Vi?t c? t?i t?n th?i 
Hai Bà Trung v?n chua có h?. Theo sách L?ch s? Vi?t Nam, t?p 1 c?a Vi?n S? h?c 
Vi?t Nam, ch? Hùng trong Hùng Vuong th?c ra là l?y t? tên các vua nu?c S?, m?t 
nu?c chu h?u th?i

nhà Chu c?a Trung Qu?c. Các vua S? d?u có tên mang ch? Hùng nhu: Hùng Thông (S? 
Vu vuong), Hùng V?n (S? Thành vuong), Hùng Hòe (S? Hoài vuong)... T? tiên nu?c 
S? v?n có tên là Hùng D?ch. B?i Bách Vi?t ? g?n nu?c S? c?a Trung Hoa nh?t nên 
nh?ng ngu?i Vi?t dã l?y theo tên các vua nu?c này. M?t khác, ngu?i Vi?t ? Vi?t 
Nam còn t? g?i là ngu?i Kinh, mà ch? Kinh v?n xu?t phát t? vùng Kinh châu, sông 
Kinh mà nu?c S? cai qu?n. Nhu v?y Hùng Vuong nói riêng và H?ng Bàng nói chung, 
v?i nhi?u tình ti?t l?ch s? pha l?n truy?n thuy?t, có th? còn là s?n ph?m pha 
tr?n c?a ngu?i Vi?t g?c và ngu?i Vi?t lai Hán - ngu?i Kinh sau này.

. M?t s? th?n ph? còn ghi chép rõ th?y hi?u c?a các vua Hùng (nhu Hùng Hy 
vuong, Hùng Du? vuong...) nhung các nhà nghiên c?u không cho r?ng dó là dáng 
tin.

M?t khác, l?i có thuy?t tính

Kinh Duong Vuong là Hùng Vuong d?u tiên và L?c Long Quân là Hùng vuong th? hai, 
sau dó ch? có 16 Hùng Vuong là h?t th?i H?ng Bàng.

list end

 

 

 

Chú thích

List of 2 items

1. ? ? Trung Qu?c, vùng Qu?ng Dông, Qu?ng Tây hi?n v?n du?c g?i là t?nh Vi?t,

ti?ng Qu?ng Dông du?c g?i là Vi?t ng? (??)

2. ? Tr?n Qu?c Vu?ng nói v? bánh chung

list end

Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0979878854
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: