[SMCC] Re: dung de cai luong thanh mot mo...

hích hích,

chắc là họ đang soạn một kiểu biến tấu cho cải lương đấy...

Trong âm nhạc, biến tấu là một trong những cách phát triển giai điệu và cảm xúc 
từ một đoạn nhạc mẫu mà ta gọi là chủ đề. Thế nhưng biến tấu cũng có luật chơi 
và lý luận cũng như quy tắc của nó. Biến tấu không hề là một thứ hổn độn bừa 
bải. Ngay cả một hình thức biến tấu khác mà hiện nay giới nhạc jazz và rock 
đang dùng với tên gọi là feeling cũng có luật chơi hẳn hòi... Như thế không 
phải đơn giản mà tìm ra biến tấu.

Trở lại với cải lương, một loại hình âm nhạc truyền thống. Cải lương đã được 
khán giả mến mộ từ cả trăm năm nay và nó có rất nhiều quy tắc, chuẩn mực của 
nó. Trong các quy tắc ấy, người ta vẫn cho phép nhà soạn tuồng và người biểu 
diễn có một số hình thức biến đổi nhất định. Nghĩa là muốn biến tấu cũng có 
luật chơi. 

Hôm rồi nói chuyện với anh Hồ Văn Dần, một nghệ sĩ đàn ca cổ nhạc Nam bộ chuyên 
nghiệp đang tham gia smcc với chúng ta, tôi không dám gọi anh là tay đàn ca tài 
tử chuyên nghiệp bởi chữ tài tử và chữ chuyên nghiệp trong các trường hợp khác 
có ý đối nhau. Tài tử thường được hiểu là không chuyên như ta nói nhiếp ảnh gia 
tài tử, họa sĩ tài tử, làm tài tử là những nghề không chuyên. nhưng trong tiếng 
Việt thì chữ đàn ca tài tử lại mang nghĩa của một loại hình nghệ thuật chuyên 
nghiệp. Thế nên có người đàn ca tài tử không chuyên và có người đàn ca tài tử 
chuyên nghiệp. Chính cái vấn đề đụng hàng này nên không khi nào bạn nghe những 
từ như đàn ca tài tử nhà nghề hay chuyên nghiệp.

thôi trở lại với ý kiến bác Dần, bác cho biết ngay cả các nghệ sĩ cải lương 
chuyên nghiệp cũng đôi khi chưa hát đúng diễn đúng một số bài tổ. Bài tổ mà 
chưa thông thạo thì ai dám cách điệu hay cải biến, biến tấu. Biến tấu mà không 
đúng cách thì cũng có nghĩa là đang biến loại hình nghệ thuật này tụt hậu. Ui 
lên án mấy vụ này là đúng lắm rồi.
Tran Ba Thien
tranbathien@xxxxxxxxx

  ----- Original Message ----- 
  From: Doan Duc Dan 
  To: smcc@xxxxxxxxxxxxx 
  Sent: Wednesday, September 24, 2008 3:11 PM
  Subject: [SMCC] Re: dung de cai luong thanh mot mo...


  hay quá! em vô cùng nhất trí với ý kiến này. Em rất ghét cái kiểu học đòi 
không phải lối này. ai đã từng nghe Đàm vĩnh Hưng hát nhạc vàng chưa? eo ơi! 
nghe kinh lắm!
    ----- Original Message ----- 
    From: Nguyen Hoang Bao Vu 
    To: smcc@xxxxxxxxxxxxx 
    Sent: Tuesday, September 23, 2008 2:39 PM
    Subject: [SMCC] dung de cai luong thanh mot mo...


    Từ hàng ghế khán giả: ĐỪNG ĐỂ SÂN KHẤU CẢI LƯƠNG THÀNH MỘT MỚ “TẠP-PÍ-LÙ”!!

    21.09.2008 23:06

    Xem hình 
    Xin lỗi các bạn đọc, tôi xin mượn cách dùng chữ của Vương Hồng Sển tiên 
sinh mà gọi sân khấu cải lương – đang bị một số người tàn nhẫn đấm, đá, chà đạp
    – đó là những người lợi dụng danh nghĩa “cải lương” để đưa cải lương vào 
chổ chết! Từ khi hai vở cải lương bạc tỷ là “Kim Vân Kiều” và “Chiếc áo thiên
    nga” (CATN) được đưa ra công diễn cho một số quan chức, khách VIP xem (chứ 
giá vé trên trời, người lao động dù có yêu cải lương đến mấy cũng không mua
    nỗi mà xem). Thì hôm nay lại nghe tin "Lan & Điệp" cũng do đạo diễn này với 
20 ca sĩ tân nhạc sẽ tham gia hát….vọng cổ. 

    Tôi chưa được xem vở Kim Vân Kiều, nhưng nghe nói nó được dàn dựng tốn kém 
bạc tỷ mà xót xa cho tiền bạc bỏ ra không đúng chỗ! Lại được “may mắn” (hay bất
    hạnh) xem DVD “Chiếc áo Thiên Nga” (mặc dù xem không trọn vở) nhưng chỉ với 
vài màn, vài cảnh là tôi đã biết nó như thế nào! Hèn chi, thiên hạ chê quá
    xá, nó là một mớ “tạp-pí-lù” không hơn, không kém. Ở CATN, nghệ thuật cải 
lương bị chà đạp không thương tiếc, dưới bàn tay của một người đạo diễn – theo
    người khác là giỏi – nhưng theo tôi là quá dở, nếu không muốn nói là…bất 
tài!

    Không kể đến nội dung cốt chuyện, kịch bản không bám chắc giai đoạn lịch 
sử, truyền thuyết An Dương Vương và nỏ thần, nói xin lỗi con nít cũng biết. 
Người
    có công giúp ADV xây thành Cổ Loa và giữ vững an ninh của triều đại là Cao 
Lỗ, thế mà trong CATN lại là…Cao… gì đó, không giống lịch sử. Thời đại An Dương
    Vương mà có…phi thân, đánh kiếm giống như phim Tàu! Diễn viên bay bằng dây 
mà phải một tay vịn cho khỏi té! Đang ca vọng cổ, chuyển qua hát tân nhạc, một
    mớ hỗn độn, lộn xộn cứ đan xen nhau trong khung cảnh sân khấu tối thui một 
màu đỏ! Lại thêm ca sĩ tân nhạc P-T hát…vọng cổ, nghe cứ như là muốn …đấm vào
    mặt những nghệ sĩ chân chính, cô này – xin lỗi – ca tân nhạc cũng đâu có 
hay ho gì! Chỉ có cái gào thét bằng cái giọng khàn khàn, ca thì không có hơi 
hám,
    nội nghe cô ấy ca vọng cổ mà phải dừng lại “lấy hơi” cả chục lần trong một 
câu vọng cổ vẻn vẹn mấy chục chữ là phát mệt rồi! Vậy mà đạo diễn “tài năng”
    H-H lại cho cô ta hát vọng cổ mới là chết cải lương!! Chịu không nỗi! Rồi 
trong vở diễn cứ phải thay đổi những “xen” cải lương bằng những “xen” tân nhạc,
    những bài hát với nội dung không có dính dáng gì đến chuyện tình Mỵ Châu - 
Trọng Thuỷ cả! Xem xong đoạn II của DVD CATN, tôi thật sự chua xót, nghĩ mà
    thương cho cải lương Việt Nam, đang trong giai đoạn sống dở, chết dở mà còn 
bị “người ta” giẫm, đạp không thương tiếc, cải lương không chết mới là lạ!

    Gần đây, qua tin tức tôi mới biết thêm có 20 ca sĩ tân nhạc sẽ tham gia 
hát….vọng cổ - mà trong đó có những ca sĩ, nội cái tên thôi là thấy không có 
khiếu
    hát ca cổ - rồi: như S-B, P-Th, M-Th…với một số tên tuổi nữa mà tôi không 
nhớ hết (chắc ai là người trong cuộc sẽ nhớ kỷ). tất cả cùng tham gia vào “show”
    ca-vũ-nhạc-kịch “Chuyện tình Lan và Điệp”, cũng do đạo diễn tài năng - 
người đã ném tiền tỷ vào mớ “tạp pí lù Chiếc áo thiên nga” làm…tổng đạo diễn! Ca
    sĩ M.T làm “chủ nhiệm công trình”. Than ôi! thế là cải lương bước vào cửa 
tử một lần nữa , mong gì một ngày sân khấu sáng đèn? Xin đừng mượn cớ “ca sĩ
    thiết tha với cổ nhạc” mà đưa những người không có khiếu – xin lỗi – không 
biết một tý gì về cách điều hơi, nhả chữ của vọng cổ ra hát vọng cổ! Vọng cổ
    là “Bà chúa của cải lương”, đâu phải ai hát cũng được? Đâu phải ai có làn 
hơi “rong”, hơi dài trong lĩnh vực tân nhạc cũng đều hát được cổ nhạc đâu! Trong
    tân nhạc chỉ có giọng “Opéra” (nam cao), “Ténor”(nam trung, cao), “Bass” 
(nam trầm), “Baritone”(nữ trầm), chứ còn bên lĩnh vực ca cổ thì làn hơi, chất
    giọng nhiều vô thiên lủng, mỗi nghệ sĩ sở hữu một chất giọng, không ai hát 
giống ai đâu! Trên đời này, hát tân và cổ rất hay và không bị “lai” giọng chỉ
    có duy nhất một người, đó là “nghệ sĩ - ca sĩ - minh tinh màn bạc” Hùng 
Cường! Còn lại thì “tiền vô cổ nhân, hậu vô lai giả” đừng tưởng ai cũng hát được
    như Hùng Cường mà nhào vô làm hư cả bản vọng cổ, một nghệ thuật mà bao đời 
nay được trân trọng gìn giữ, đó là tội ác! Nhất là trong lúc sân khấu đang thoái
    trào như hiện nay! Nếu có trường hợp nghệ sĩ mà hát tân nhạc, hay ca sĩ mà 
ca vọng cổ thì xin thông cảm, đó là họ hát vì “chén cơm, manh áo” chứ họ hát
    đâu có ra cái hồn gì đâu!

    Tôi lại thiển nghĩ, giá mà tiền tỷ dồn vào cho dàn dựng vở cải lương 
“tạp-pí-lù” CATN, đem giúp cho một vài đoàn hát đang sắp “tan đàn, xẻ nghé” vì 
thiếu
    kinh phí thì rất hay phải không? Như đoàn cải lương CVL chẳng hạn, anh, 
chị, em từ ban lãnh đạo đoàn cho đến nghệ sĩ đều tha thiết với nghề, thế mà họ
    gần như không có kinh phí để dàn dựng vở mới mà phục vụ đồng bào, nhất là 
đồng bào vùng sâu, vùng xa. Anh, chị, em nghệ sĩ đang sống rất kham khổ, ăn đói,
    mặc rách dồn hết vốn liếng để có vở mới, vậy mà cũng không đủ kinh phí để 
dựng. Giá mà bây giờ “rót” cho CVL chừng vài trăm triệu thôi, đó mới là hành
    động thực sự quan tâm đến sân khấu cải lương! Và anh em nghệ sĩ sẽ mừng 
biết bao nhiêu, ai có đọc những bài báo viết về đời nghệ sĩ của đoàn CVL trong
    những chuyến lưu diễn khổ cực về vùng sâu, đăng trên TTO sẽ cảm thấy thương 
cho họ. “Kiếp tằm phải trả nợ dâu. Nợ sân khấu trả bạc đầu chưa xong!” Là nghệ
    sĩ, ai cũng muốn trả hết nợ áo cơm cho tổ nghiệp, ai cũng mong một ngày mai 
sân khấu sẽ trở lại thời hoàng kim. Nhưng than ôi! thời hoàng kim đó chắc sẽ
    mãi mãi là dĩ vãng, khi mà “người ta” cố tình giết chết nghệ thuật cải 
lương bằng những vở cải lương “tạp-pí-lù” và những “nghệ sĩ” nửa mùa, những VCD,
    DVD hài kịch “ba rọi”, sân khấu chết là cái chắc rồi! Vô phương cứu vãn.

    Hai Mỹ Tho (Hoàng Đức, đoàn Nghệ thuật tổng hợp Tiền Giang)

Other related posts: