doi thuyen vien 5

Ñôøi thuyeàn vieân (kyø cuoái)

Con ñöôøng thoaùt ngheøo töø bieån


Hoaøng Sôn Haûi vaø con gaùi tröôùc ngoâi nhaø môùi xaây baèng tieàn laøm 
thuyeàn vieân mang veà. Ngaøy caøng coù nhieàu gia ñình nhö Haûi ôû nhöõng 
vuøng noâng thoân ngheøo AÛnh: L.N.


TT - Xuaát khaåu thuyeàn vieân seõ vaãn laø moät trong nhöõng "höôùng ñi thoaùt 
ngheøo" cuûa ngöôøi daân ngheøo vuøng bieån mieàn Trung. Bí thö Ñaûng uûy 
phöôøng Nghi Haûi (Cöûa Loø, Ngheä An) Nguyeãn Vaên Bích ñaõ quaû quyeát vôùi 
chuùng toâi nhö vaäy. 

OÂng Nguyeãn Thanh Hoøa, cuïc tröôûng Cuïc Quaûn lyù lao ñoäng ngoaøi nöôùc 
(Boä Lao ñoäng - thöông binh & xaõ hoäi), cuõng chung quan ñieåm naøy...

Ñi bieån ñaõ vaø vaãn seõ laø con ñöôøng ngaén nhaát, giaûn ñôn nhaát ñeå 
nhöõng ngöôøi daân ngheøo vöôn leân cuoäc soáng sung tuùc.

Chuyeän bình thöôøng ôû phöôøng "ñi bieån"

Trong ngoâi nhaø maùi baèng naêm gian roäng theânh thang, nhaâm nhi cuøng 
khaùch ly röôïu "ñeûn" (moät loaøi raén bieån), cöïu thuyeàn vieân Nguyeãn 
Khaéc Duõng (39 tuoåi, phöôøng Nghi Haûi, Cöûa Loø) nuoái tieác: "Toâi maø treû 
ñi naêm, ba tuoåi nöõa chaéc chaén seõ ñi tieáp ít nhaát moät chuyeán nöõa 
roài". 

Söï nuoái tieác nhö taêng theâm bôûi caùc con Duõng "toaøn thò meït", khoâng 
theå ñi bieån ñöôïc. Anh Duõng laø moät trong nhöõng ngöôøi ñaàu tieân ôû Nghi 
Haûi ñi bieån (naêm 1994) vaø cuõng laø ngöôøi giöõ kyû luïc ñi boán chuyeán 
lieân tieáp töø 1994-2001 doïc ngang moät thôøi töø nhöõng vuøng bieån laïnh 
giaù ôû Nga, ñeán vuøng bieån noùng aám traøn ñaày aùnh naéng ôû Nam Myõ. 

Ñi lieân tuïc, laøm toát vaø coù tín nhieäm neân anh chæ laøm cho moät chuû 
taøu; chuû - thôï ñaõ quen teân, bieát vieäc neân anh caûm thaáy "vieäc ñi 
bieån cuõng thöôøng" nhö ñi bieån ôû nhaø. Moãi chuyeán anh Duõng ñi ñaèng 
ñaüng 17-23 thaùng trôøi, vôï con anh ôû nhaø nhaän löông "roøng" moãi thaùng 
2,7 trieäu ñoàng. 

Ñoù laø chöa keå "coù chuyeán toâi coøn mang veà theâm ñöôïc 29 tôø" (2.900 
USD) do laøm theâm, ñöôïc thöôûng. Cuoäc soáng cuûa vôï choàng anh vaø boán 
ñöùa con ñaõ ngaøy caøng sung tuùc, khaù giaû hôn. Nhaø ñaõ ñaày ñuû tieän 
nghi, con caùi laïi ñöôïc hoïc haønh töû teá, khoâng nhö anh chæ "a, beâ, xeâ 
bieát ñoïc, bieát vieát".

Tieáp chuùng toâi taïi truï sôû môùi xaây ba taàng khang trang, bí thö Ñaûng 
uûy phöôøng Nghi Haûi Nguyeãn Vaên Bích vui veû cho bieát caûnh sung tuùc, khaù 
giaû nhö gia ñình anh Duõng giôø khaù phoå bieán, laø "chuyeän bình thöôøng ôû 
phöôøng aáy maø". 

Khoâng caàn tra soå saùch, bí thö Bích vaãn noùi "laøu laøu nhö chaùo chaûy": 
caû phöôøng hieän coù 1.300 ngöôøi ñi xuaát khaåu lao ñoäng, "quaù nöûa soá 
naøy laø ñi bieån". Nhöõng naêm ñaàu chæ 30-40 ngöôøi ñi/naêm, töø 1995-1999 
khoaûng 350-400 ngöôøi/naêm. 

Sau nhöõng naêm 2000, soá ngöôøi daân ñi bieån ñaõ taêng leân con soá 550-600 
ngöôøi/naêm. Theo oâng Bích, löôïng ngoaïi teä töø rieâng nhöõng ngöôøi ñi 
bieån chuyeån veà nhaø moãi naêm laø raát lôùn ñoái vôùi vuøng queâ bieån 
ngheøo khoù nhö Nghi Haûi. 

Tính bình quaân moãi thaùng thaân nhaân cuûa hoï ôû nhaø nhaän 2,7 trieäu 
ñoàng/thaùng. Moät naêm seõ laø treân 32 trieäu ñoàng vaø caû phöôøng coù treân 
600 thuyeàn vieân. Nhö vaäy cuõng ñeán 2 tæ ñoàng/naêm. Ñoù laø chöa tính tieàn 
thöôûng, tieàn laøm theâm giôø cuûa thuyeàn vieân ôû treân taøu. 

Soá tieàn naøy cuõng xaáp xæ tieàn löông "cöùng" vaø caùc thuyeàn vieân vaãn 
ñeàu ñaën 3-6 thaùng laïi göûi veà nhaø moät laàn. Coäng vôùi soá tieàn maø 
töøng aáy ngöôøi "ñi bôø" chuyeån veà, ngöôøi daân Nghi Haûi hoâm nay ñaõ daàn 
coù cuoäc soáng ñaøng hoaøng hôn. 

OÂng Bích haøo höùng khoe: "Neáu caùc anh ñi doïc ñöôøng töø Cöûa Hoäi ñeán 
ñaây (truï sôû phöôøng, khoaûng 2,5km) seõ ñeám khoâng heát nhaø hai, ba taàng 
ñaâu. Toaøn nhaø laøm töø tieàn ñi bieån caû, coù nhieàu nhaø xaây heát 400-500 
trieäu ñoàng ñaáy chöù ñuøa aø".

Theo oâng Bích, tæ leä hoä ngheøo naêm 1995 cuûa phöôøng laø 40%, chæ sau chöa 
ñaày chuïc naêm tæ leä naøy theo chuaån môùi vöøa ban haønh thì caû phöôøng chæ 
coøn 0,7% hoä ngheøo. Caû phöôøng ñaõ coù treân 30 chieác oâtoâ lôùn, nhoû. 

100% nhaø daân ñaõ "ngoùi hoùa", trong ñoù 65% laø nhaø maùi baèng, beâtoâng, 
30% nhaø töø hai taàng trôû leân. Thöïc teá naøy ñaõ laøm Nghi Haûi "nhaø nhaø 
ñi bieån, ngöôøi ngöôøi ñi bieån, ñi bôø". Khaùt khao laøm giaøu cöù lan 
truyeàn khaép xaõ, khaép phöôøng, cöù ngöôøi naøy ñi veà, ngöôøi khaùc laïi ñi.

Seõ coøn nhieàu ngöôøi thoaùt ngheøo

Phoù cuïc tröôûng Cuïc Quaûn lyù lao ñoäng ngoaøi nöôùc Nguyeãn Ngoïc Quyønh 
khaúng ñònh chaéc nòch ñieàu naøy. Theo oâng Quyønh, töø naêm 1992 khi VN tham 
gia cung öùng lao ñoäng thuyeàn vieân cho Haøn Quoác, Ñaøi Loan, Nhaät Baûn 
ñeán nay, nhu caàu thuyeàn vieân luùc naøo cuõng lôùn, thaät söï thì cung vaãn 
chöa ñaùp öùng ñuû caàu. 

Tuy raèng ñaõ coù treân 15.000 löôït thuyeàn vieân VN laøm vieäc treân caùc 
taøu caù, nhöng soá naøy coøn quaù ít so vôùi löôïng thuyeàn vieân Trung Quoác, 
Indonesia cung öùng cho caùc thò tröôøng naøy trong thôøi gian qua.

Khoaûng 3.000 thuyeàn vieân VN hieän ñang laøm vieäc treân caùc taøu caù nöôùc 
ngoaøi, moät nöûa soá naøy laøm vieäc treân caùc taøu Ñaøi Loan, coøn laïi laø 
Haøn Quoác vaø chæ khoaûng 50 ngöôøi treân caùc taøu caù Nhaät Baûn...

Hieän coù khoaûng treân 20 doanh nghieäp hoaït ñoäng xuaát khaåu lao ñoäng 
chuyeân vaø coù "thaâm nieân" kinh nghieäm trong lónh vöïc xuaát khaåu thuyeàn 
vieân. 

Ñieàu kieän ñeå lao ñoäng ñöôïc ñi bieån: coù söùc khoûe, trình ñoä toái thieåu 
toát nghieäp THCS, öu tieân bieát ngheà, ñaõ töøng ñi bieån ñaùnh caù (trong 
nöôùc), bieát ngoaïi ngöõ. 

Ngöôøi lao ñoäng ñoùng goùp caùc khoaûn phí: khaùm söùc khoûe, giaùo duïc ñònh 
höôùng (chæ vôùi ngöôøi ñi laàn ñaàu), moät löôït veù maùy bay. 

Rieâng khoaûn phí ñaët coïc (tuøy töøng thò tröôøng ngöôøi lao ñoäng ñi), neáu 
khoâng coù tieàn maët, ngöôøi lao ñoäng coù theå theá chaáp soå ñoû, taøi saûn. 
Khi ñaët chaân leân taøu, tieàn (taøi saûn) ñaët coïc seõ ñöôïc traû laïi ngay 
cho thaân nhaân ôû nhaø.


Giaùm ñoác trung taâm thuyeàn vieân thuoäc Coâng ty Hôïp taùc lao ñoäng nöôùc 
ngoaøi (LOD - Boä Giao thoâng vaän taûi) Leâ Nhaät Taân cho bieát LOD luoân coù 
nhöõng ñôn haøng vôùi soá löôïng lôùn, nhöng gaàn ñaây lao ñoäng thuyeàn vieân 
ñaõ daàn giaûm ñi. 

Theo oâng Taân, nguyeân nhaân laø vì "möùc löông khoâng ñöôïc haáp daãn laém", 
chæ bình quaân töø 180 USD/ngöôøi/thaùng (ñi laàn ñaàu) - 210 USD/ngöôøi/thaùng 
(ñi laàn hai). Ñaây chöa phaûi laø möùc thu nhaäp cao so vôùi nhöõng ngöôøi ñi 
bôø, nhöng so vôùi maët baèng chung cuûa ngöôøi daân ngheøo vuøng bieån thì 
khoaûn tieàn ñoù thaät söï laø "nieàm mô öôùc, khaùt khao" cuûa baø con ngö 
daân. 

Thôøi gian gaàn ñaây giaù caû theá giôùi bieán ñoäng, nhaát laø giaù xaêng daàu 
taêng neân caùc chuû taøu cuõng chöõng laïi moät thôøi gian. "Tuy nhieân ñaây 
khoâng phaûi laø yeáu toá quan troïng. Sau giai ñoaïn naøy, chaéc chaén nhu 
caàu coøn taêng cao hôn" - oâng Taân noùi.

Cuoäc soáng cuûa ngöôøi daân Haøn Quoác, Ñaøi Loan, Nhaät Baûn ngaøy caøng cao, 
lao ñoäng chaân tay nhö thuyeàn vieân taïi choã cuûa caùc nöôùc naøy seõ daàn 
ít ñi, ñoù laø cô hoäi cho lao ñoäng ngheøo VN. ÔÛ khu vöïc noâng thoân mieàn 
Trung, soá lao ñoäng ngheøo nhieàu neân vieäc ñi bieån seõ laø höôùng ñi ñuùng 
cho chính nhöõng ngöôøi daân ngheøo. 

Hieän lao ñoäng thuyeàn vieân laø lónh vöïc maø ngöôøi lao ñoäng phaûi ñoùng 
goùp thaáp nhaát so vôùi caùc lónh vöïc khaùc. Ñeå ñöôïc leân taøu ñi bieån, 
hoï chæ phaûi noäp phí moâi giôùi moät thaùng löông/naêm laøm vieäc, phí khaùm 
söùc khoûe, giaùo duïc ñònh höôùng, moät löôït veù maùy bay. 

Toång coäng khoaûng 9 trieäu ñoàng (chöa keå tieàn ñaët coïc, khoaûn naøy do 
moãi ñôn vò ñöa ñi qui ñònh vaø phuï thuoäc vieäc thuyeàn vieân ñi laàn ñaàu 
hay laàn hai). Hôn nöõa, ngöôøi daân vuøng bieån laïi saün coù söùc khoûe, quen 
vôùi vieäc ñaùnh baét caù neân ñi bieån laø phuø hôïp nhaát, ñem laïi hieäu 
quaû roõ raøng. Nhieàu ngöôøi daân ngheøo ñaõ vaø seõ thoaùt ngheøo töø ñaây. 

Cuõng chính vì lyù do naøy maø hieän LOD ñaõ ñaët treân 10 "veä tinh" laø caùc 
chi nhaùnh, caùc trung taâm xuùc tieán vieäc laøm taïi khu vöïc Cöûa Loø ñeå 
nhanh choùng laøm thuû tuïc, giaûm toán keùm cho ngöôøi daân, thu huùt nhieàu 
ngöôøi daân ñi ñeå ñaùp öùng caùc ñôn haøng...

Moät ñieàu khieán caùc chuyeân gia xuaát khaåu lao ñoäng, caùc doanh nghieäp an 
taâm laø lao ñoäng thuyeàn vieân ít coù cô hoäi boû troán, phaù vôõ hôïp ñoàng 
nhö lao ñoäng ôû caùc lónh vöïc khaùc. 

Vieäc ñaøo taïo ngheà cuõng nheï vì ña soá ngöôøi daân bieån ñaõ quen vôùi 
soâng, vôùi bieån, vôùi ngheà ñaùnh caù, ñaây chính laø nhöõng lyù do maø oâng 
Nguyeãn Ngoïc Quyønh cho raèng "caàn tieáp tuïc ñaåy maïnh xuaát khaåu thuyeàn 
vieân". 

OÂng cuõng cho bieát ñeå ngaøy caøng coù nhieàu ngöôøi daân ñi bieån, giuùp hoï 
thaät söï thoaùt ngheøo, cô quan naøy ñaõ vaø tieáp tuïc chæ ñaïo caùc doanh 
nghieäp baét tay nhau ñaáu tranh vôùi caùc chuû taøu ñeå naâng möùc löông 
thuyeàn vieân leân. 

Theâm vaøo ñoù, phaûi tieán tôùi giaûm daàn möùc chi phí ñoùng goùp cho ngöôøi 
lao ñoäng. Luùc ñoù thaät söï seõ coù nhieàu ngö daân, lao ñoäng ngheøo ñöôïc 
ñi bieån...

Hoâm chuùng toâi ñeán LOD gaëp giaùm ñoác Taân, tình côø gaëp thuyeàn vieân Voõ 
Hoàng Sôn vöøa trôû veà VN ngaøy hoâm tröôùc sau gaàn 36 thaùng lieân tuïc 
leânh ñeânh treân bieån. Laàn naøy laø laàn thöù ba Sôn ñi bieån. 

Chò Voõ Thò Hueá, vôï anh Sôn, ngoài len leùn nhìn choàng, thænh thoaûng laïi 
cöôøi tuûm tæm. Chò ruït reø taâm söï: "Nhaø chuùng toâi ngheøo, toâi vaø anh 
aáy ñaønh phaûi hi sinh, xa nhau cuõng maáy naêm lieàn ñeå anh aáy ñi laøm aên 
laáy tieàn nuoâi con, xaây nhaø...". 

Naém chaët tay vôï, Sôn baûo chuû taøu ñang sôn söûa laïi con taøu, chaéc hôn 
thaùng nöõa laø xong. "Toâi seõ laïi leân taøu laøm chuyeán nöõa, kieám theâm 
ít tieàn xaây caùi nhaø ñaøng hoaøng hôn cho vôï cho con, tieàn cho maáy ñöùa 
chuaån bò ñi hoïc..." - Sôn baûo. 

LEÂ NAM - ÑÖÙC BÌNH

Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu

Other related posts: