doi thuyen vien 1

Ñôøi thuyeàn vieân (kyø 1):

Ngö daân ngheøo xuaát ngoaïi... leân taøu


Boong phoù Hoaøng Sôn Haûi (phaûi) chuïp cuøng ñoàng nghieäp ngöôøi Trung Quoác 
- AÛnh: Ñöùc Bình chuïp laïi


TT - Hieän coù treân 3.000 ngö daân VN ñang leânh ñeânh khaép naêm chaâu boán 
bieån ñaùnh caù thueâ cho caùc chuû taøu Haøn Quoác, Nhaät Baûn, Ñaøi Loan. Hoï 
laøm vieäc caät löïc trong coâ ñôn, buoàn teû suoát caû naêm trôøi giöõa bieån 
khôi ñeå ôû nhaø, nhöõng ngöôøi thaân cuûa hoï nhaän 1,8-2,7 trieäu 
ñoàng/thaùng... 

Ñeå kieám ñöôïc soá tieàn löông khieâm toán naøy, hoï phaûi vöôït qua nhöõng 
ruûi ro, tai naïn luoân xaûy ra vaø vaãn rình raäp hoï moãi ngaøy.

Ngaøy 13-9-2005, taøu Ñaïi ÖÙc 222 (Ñaøi Loan) ñang ñaùnh caù treân vuøng bieån 
UÙc thì bò löïc löôïng haûi quaân UÙc aùp giaûi veà giam taïi caûng Victoria do 
xaâm nhaäp vuøng bieån nöôùc naøy ñaùnh caù traùi pheùp. Treân taøu coù boán 
thuyeàn vieân VN tuoåi ñôøi töø 24-28. Taøu bò giam ñeán 17-9-2005 thì ñöôïc 
thaû sau khi ñaõ trình baùo caùc thuû tuïc caàn thieát. Hoï coøn may maén. 

Tröôùc ñoù hôn hai thaùng, taøu Trung Nghóa 218, coù boán thuyeàn vieân VN 
treân taøu, bò haûi taëc baét giöõ taïi caûng Kismayu, Somalia trong luùc ñang 
caäp caûng ôû ñaây xin giaáy pheùp ñaùnh caù. Ñeán giôø boán thuyeàn vieân naøy 
vaãn naèm trong tay boïn haûi taëc vaø khoâng bieát ñeán khi naøo môùi ñöôïc 
traû töï do.

Böõa côm chan ñaày nöôùc maét...

Moät ngaøy ñaàu muøa baõo naêm 1996, nhöõng ñaùm maây xaùm xòt, naëng neà vaây 
kín vuøng trôøi bieån bình yeân Cöûa Loø (Ngheä An) nhö baùo hieäu nhöõng traän 
cuoàng phong saép truùt xuoáng vuøng bieån yeân aû naøy. Haøng traêm taøu caù 
naèm traùnh baõo nghieâng ngaû, chao ñaûo trong caûng caù. Nhöõng ngö daân 
vuøng bieån Cöûa Loø buoàn baõ ngoài nhaø nhìn maây vaàn vuõ, loøng hoï cuõng 
chao ñaûo theo töøng nhòp nghieâng ngaû cuûa caùc con taøu.

Chaøng ngö daân 23 tuoåi Hoaøng Sôn Haûi (phöôøng Thu Thuûy, Cöûa Loø) nhìn cha 
vaø hai ngöôøi anh ñang ngoài boù goái, buïng ñoùi meo, ngoài oâm goái rít 
thuoác laøo thaãn thôø nhìn côn möa ngaøy caøng naëng haït. Trong beáp, baø meï 
giaø vaø ñöùa em chuaån bò böõa côm tröa, böõa côm duy nhaát trong ngaøy vì caû 
nhaø chaúng ai coù theå ra bieån ñöôïc.

Ngoaøi trôøi möa nhö truùt nöôùc, trong caên nhaø nhoû chöøng 15m2 naêm boá con 
cuõng khoâng theå ngoài yeân, cöù nhaáp nhoåm, xeâ choã noï dòch choã kia vì 
möa doät, gioù luøa. Roài böõa côm duy nhaát cuûa gia ñình cuõng ñöôïc doïn ra. 
"Toâi vaãn coøn nhôù roõ moàn moät böõa tröa hoâm ñoù, noù in saâu vaøo taâm 
trí toâi cho ñeán baây giôø. Chæ coù noài côm, ñóa caù khoâ vaø baùt nöôùc 
maém. Maø côm naøo coù ra côm: treân soáng, döôùi kheâ, töù beà chaùo naùt... 
Côm coù roài, ñoùi raõ ruoät maø nuoát khoâng troâi..." - Haûi baàn thaàn ngoài 
nhôù laïi caùi ngaøy cô cöïc hôn chín naêm tröôùc. 

Böõa côm ñoù, ngöôøi meï giaø cuûa Haûi khoâng theå naáu chín noåi noài côm duø 
baø voán raát taûo taàn, kheùo leùo beáp nuùc. Maùi beáp voán ñaõ doät naùt 
khoâng theå chaén noåi möa baõo, noài côm gaàn chín thì nöôùc treân maùi tranh 
laïi ñoå aøo xuoáng taét nguùm, khoùi muø mòt...

Caû ñeâm ñoù Haûi khoâng theå nguû ñöôïc, "töï nhieân caùi caûm giaùc tuûi 
nhuïc cöù daâng leân ngheøn ngheïn nôi cuoáng hoïng". Trong loøng anh cuõng 
vaàn vuõ moät côn baõo döõ doäi khoâng keùm côn baõo ngoaøi trôøi. Vì sao mình 
khoâng theå coù côm aên moãi ngaøy, vì sao mình khoâng coù choã naèm khoâ raùo, 
vì sao vaø vì sao... Nhöõng caâu hoûi cöù doàn daäp trong loøng chaøng ngö daân 
23 tuoåi. Trôøi saùng, anh chaøo cha meï khaên goùi leân ñöôøng ra Haø Noäi...

Caùch nhaø Haûi hôn 50km, ôû Cöông Giaùn (Nghi Xuaân, Haø Tónh), moät tình 
caûnh khaùc cuõng khoâng hôn gì anh, duø noù dieãn ra sau ñoù ba naêm. Nguyeãn 
Xuaân An (sinh 1975), con lôùn trong gia ñình ngö daân ngheøo chæ coù hai anh 
em trai.

"Ngheøo. Laáy vôï xong hai vôï choàng khoâng coù noåi choã maø nguû". Ngoâi 
nhaø tranh ba gian beù tí troáng tueách troáng toaùc chæ coù hai caùi giöôøng, 
boä baøn gheá, chaúng nheõ ñoâi vôï choàng treû laïi giaønh choã naèm vôùi boá 
meï vaø ñöùa em nhoû. Cuõng may, ngöôøi haøng xoùm toát buïng cho An möôïn gaàn 
200m2 ñaát ñang boû khoâng ñeå vôï choàng anh ôû taïm, "bay cöù ôû, neáu khoaùi 
caùi nhaø naøy thì coá maø kieám ñuû 150 trieäu, tao nhöôïng luoân cho". 

Nhieàu ngaøy thuyeát phuïc meï cha, roài thuû thæ haèng ñeâm vôùi ngöôøi vôï 
treû ñang mang thai naêm thaùng, An ñaõ quyeát ñònh: ñi xuaát khaåu lao ñoäng, 
ñaùnh caù thueâ kieám tieàn traû tieàn ñaát, nuoâi con. 

Leân ñöôøng... "ñi bieån"

Daân nhöõng vuøng bieån naøy vaãn goïi nhöõng ngöôøi nhö Haûi, An laø "ñi 
bieån" (ñeå phaân bieät vôùi nhöõng ngöôøi "ñi bôø": ñi xuaát khaåu lao ñoäng, 
laøm vieäc treân bôø). Vôùi ngö daân Nghi Xuaân, Cöûa Loø coù moät thôøi gian 
daøi "nhaø nhaø ñi bieån", hoï xem vieäc ñi bieån nhö moät cöùu caùnh thoaùt 
ngheøo. "Ñi bieån" chi phí ban ñaàu thaáp maø coâng vieäc thì naëng nhoïc, khoù 
khaên vaø löông chaúng ñöôïc cao. "Nhöng ñi laøm cöïc maø kieám ñöôïc theâm 
ñoàng tieàn coøn hôn boù goái ngoài ôû nhaø" - Haûi taâm tình. 

Leân Haø Noäi, cuøng bao ngöôøi thaát nghieäp baùm truï ôû "chôï ngöôøi Giaûng 
Voõ" kieám vieäc, vaát vaû laø theá nhöng Haûi cuõng chæ "laøm ñöôïc ñoàng 
naøo, xaøo ngay ñoàng ñaáy". Gaàn ba thaùng ôû Haø Noäi, tuùi Haûi vaãn roãng 
khoâng. Roài moät laàn nghe loûm ñöôïc caâu chuyeän caùc coâng ty tuyeån lao 
ñoäng ñöa ra nöôùc ngoaøi laøm vieäc, trong ñoù coù ñi ñaùnh caù thueâ, Haûi 
möøng nhö baét ñöôïc vaøng. 

"Ñeán taän nôi hoûi, ngöôøi ta baûo phaûi noäp tieàn ñaët coïc, leä phí, veù 
maùy bay... ngoùt 10 trieäu ñoàng, nghe xong maø sôûn da gaø". Ñeâm naèm væa 
heø Haø Noäi ñeám sao trôøi, chaøng trai xöù Ngheä mieân man vôùi nhöõng toan 
tính môùi. Trôû veà nhaø, Haûi trình baøy "toan tính" vôùi cha. Maët ngöôøi cha 
gaàn 60 tuoåi, ñen saïm vì naéng gioù bieån khôi traéng beäch thaát thaàn, "bay 
töôûng laø 100.000 ñoàng haû, laøm gì ñeå coù 10 trieäu cho maøy haû con?". 
Haûi vaãn quyeát taâm "ñi bieån", hai cha con baøn tính vieäc ñi goõ cöûa töøng 
nhaø ngöôøi thaân, keå caû nhöõng ngöôøi baø con xa vaø haøng xoùm. Roài cuõng 
ñuû 10 trieäu cho anh leân Haø Noäi laøm thuû tuïc. 

"Caàm tieàn ñöa ngöôøi ta, toâi tieác ñöùt ruoät, nhöng cöù nghó ñeán caûnh 
tuùng baán nhaø mình, nghó ñeán böõa côm giöõa tröa baõo buøng naêm ñoù, toâi 
laïi caøng quyeát taâm hôn". Sau gaàn hai thaùng hoïc giaùo duïc ñònh höôùng 
taïi trung taâm xuaát khaåu thuyeàn vieân (Coâng ty Hôïp taùc lao ñoäng nöôùc 
ngoaøi - LOD, thuoäc Boä GTVT), moät ngaøy cuoái thu naêm 1996, Haûi cuøng gaàn 
chuïc lao ñoäng khaùc leân maùy bay ñeán Haøn Quoác, vôùi bao taâm traïng haùo 
höùc, lo aâu, buoàn vui laãn loän...

Vôùi Nguyeãn Xuaân An, vieäc chaät vaät toå chöùc ñaùm cöôùi ñaõ laø moät vieäc 
khoâng deã daøng nhöng vaát vaû hôn laø vieäc phaûi vay cho ñöôïc 15 trieäu 
ñoàng ñeå coù theå "leân ñöôøng". Caû nhaø, moãi ngöôøi moãi ngaû "chaïy vaïy 
töù tung" vay noùng, vay nguoäi laøm sao coát ñuû tieàn cho An. Nhöng chuyeán 
ñi bieån ñaàu tieân cuûa An khoâng nhö An nghó. Noù keùo daøi ñaèng ñaüng baûy 
thaùng lieàn. 

Baûy thaùng, An vaø moïi ngöôøi khoâng moät laàn ñöôïc vaøo ñaát lieàn, khoâng 
heà nhaän ñöôïc tin töùc queâ nhaø, khoâng bieát vôï con mình ra sao. Moãi 
ngaøy treân taøu cöù daøi nhö moät thaùng. Nhöng roài An vaø bieát bao nhieâu 
ngöôøi khaùc cuõng chaúng coù thôøi gian maø nghó ngôïi nhieàu. 

"Coâng vieäc baän roän, vaát vaû khieán hoï khoâng coù luùc ngôi nghæ. Vaø neáu 
coù, cöù buoâng tay löôùi laø laên ra nguû roài. Baûy thaùng sau ngaøy leân 
taøu, anh môùi caäp caûng moät laàn duy nhaát trong hai naêm ñi bieån. Nieàm 
vui khoân taû khi thaáy bôø, thaáy con ngöôøi, caûnh vaät caây coái vaãn khoâng 
xua noåi noãi nhôù nhaø. An lao ra quaày ñieän thoaïi goïi veà nhaø vaø nieàm 
vui cuûa anh nhö nhaân gaáp boäi beân nhöõng ngöôøi cuøng caûnh ñi bieån: vôï 
ñeû roài, con trai, noù ñaõ ñöôïc gaàn baûy thaùng tuoåi...

Ba saøo ruoäng ôû xoùm An Phuùc Loäc, xaõ Xuaân Lieân, huyeän Nghi Xuaân (Haø 
Tónh) cuûa Phan Trong Ñoaøn, thuyeàn vieân hieän ñang bò giam loûng treân taøu 
Trung Nghóa 218 ôû Somalia, chaúng giuùp ñöôïc gia ñình naêm mieäng aên cuûa 
anh choáng ñöôïc caùi ñoùi ngaøy giaùp haït.

Baø Traàn Thò Loan - meï Ñoaøn - naêm nay ñaõ hôn 60 tuoåi haèng ngaøy vaãn 
phaûi coøng löng treân thöûa ñaát troàng troït thay con: "Ruoäng haén coù nhöng 
chæ troàng luùa moät vuï, coøn laïi phaûi troàng khoai hoaëc saén. Ba ñöùa con 
haén maáy hoâm nay ñaõ göûi sang beân nhaø ngoaïi. Coøn vôï haén haèng ngaøy 
vaãn ñaïp xe 30km leân Vinh (Ngheä An) baùn saén luoäc vaø rau kieám theâm 
ñoàng tieàn nuoâi con". 

Ñaàu naêm 2005, nghe anh em trong xoùm ruû ñi laøm thueâ treân caùc taøu ñaùnh 
caù nöôùc ngoaøi, Ñoaøn cuõng toan tính nhöng tieàn ñaâu laøm thuû tuïc! Caàm 
soå ñoû cuûa gia ñình vay ngaân haøng vaãn khoâng ñuû, baø Loan ñöùng ra vay 
noùng khi chöa baùn con boø keùo duy nhaát cuûa gia ñình. "Haén ñi roài göûi 
tieàn veà nhaø ñöôïc ñuùng moät laàn, nay thì nghe tin bò ngöôøi ta baét ôû 
ñaâu ñaâu... Con boø ñaõ baùn roài, tieàn vay noùng ñaõ gaàn traû xong, nhöng 
haén chöøng naøo môùi veà ñaây?". Ngöôøi meï buoàn baõ hoûi, bieát ai seõ traû 
lôøi baø...

LEÂ NAM - ÑÖÙC BÌNH

Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu

Other related posts: