di tim tac gia TTKH ky cuoi
- From: "Tran Ba Thien" <tranbathien@xxxxxxxxx>
- To: <smcc@xxxxxxxxxxxxx>
- Date: Sun, 30 Oct 2005 07:00:01 +0700
Äi tÃm tÃc giá bà án T.T.Kh - Ká cuái: Sá
phà háp giáa
Trán Thá VÃn Chung và T.T.Kh
20:18:16, 29/10/2005
ChÃng ta tháy, trÆác hát viác giá Äánh
Trán Thá VÃn
Chung chÃnh là T.T.Kh Äà giái quyát ÄÆác
nhiáu vÆáng mác
trong nghi Ãn. Cháng hán chi tiát "vÆán
Thanh" lÃm nhiáu
ngÆái tranh cÃi kách liát tá bao nÄm nay
sá trá nÃn rát
ÄÆn gián khi ÄÆa vÃo ÄÃy. Náu chÃng ta
cháp nhán VÃn
Chung là T.T.Kh thà vÆán Thanh sá ÄÆác
hiáu ÄÆn gián
hÆn: Äà là mát cÃch nÃi hoa má Äá chá
thá xà Thanh HÃa,
nÆi mà hai ngÆái cà nhiáu ká niám trong
thái gian quen
biát nhau.
ChÃng ta hÃy xÃt vá nhÃn thÃn bà VÃn Chung
Äá so sÃnh
vái T.T.Kh. Trong phán phÃn tÃch thÆ T.T.Kh,
chÃng ta ÄÃ
ÄÆa ra nhán Äánh, tÃc giá nÃy phái lÃ
mát ngÆái sinh
trÆáng trong mát gia ÄÃnh khà giá, thuác
táng láp tÃn
hác. Äiáu nÃy rát ÄÃng vái trÆáng háp
cáa bà VÃn Chung.
Và Thanh ChÃu cÅng là mát ngÆái tÃn hác:
trÆác hác cao
Äáng tiáu hác Vinh, sau ra HÃ Nái hác
trÆáng Äáo.
Mát Äiáu quan tráng náa là tuái cáa
"áng viÃn". Theo xÃc
nhán cáa chÃnh bà VÃn Chung, thà bà sinh nÄm
1919, tÃnh
Äán nÄm 1937 là bà Äà 18 tuái trÃn. Äà lÃ
tÃnh theo tuái
TÃy. CÃn theo tuái ta thà Äà 19. NhÆ váy bÃ
hoÃn toÃn cÃ
thá láy cháng hoác cháng Äi dám hái vÃo
trÆác nÄm 1937.
Váy thà Äán thÃng 9/1937, náu là T.T.Kh thÃ
bà cà thá
viát trong Hai sác hoa ti gÃn: "Náu biát
ráng tÃi ÄÃ láy
cháng/Trái Æi! NgÆái áy cà buán khÃng".
CÅng cán nhác lái là khi bà VÃn Chung láy
cháng, Ãng
Thanh ChÃu á Hà Nái chá khÃng á quà nhÃ.
VÃ thá cho nÃn
VÃn Chung mái nghÄ ráng Ãng khÃng biát viác
bà Äi láy
cháng. Chi tiát nÃy phà háp vái cÃu thÆ
"Náu biát
ráng...".
Äán ÄÃy ta tám dáng viác so sÃnh Äái
chiáu lái mát chÃt
Äá Äác lái nháng trang viát cáa Ãng
Thanh ChÃu. LiÃn
quan Äán nghi Ãn nÃy, Thanh ChÃu ÄÃ viát cá
tháy hai tÃc
phám. Mát là truyán ngán Hoa ti gÃn mà tá
Äà cà thÆ cáa
T.T.Kh "háa" lái. Hai là bÃi tÃy bÃt Nháng
cÃnh hoa tim
vÃo nÄm 1939 Äá kát lái cÃu chuyán. Ta
tháy gà trong
nháng trang viát cáa Thanh ChÃu?
Khi xa VÃn Chung ra HÃ Nái, Thanh ChÃu ÄÃ hát
sác sáu
thÆÆng vá mái tÃnh áy. Trong bÃi tÃy bÃt
Nháng cÃnh hoa
tim ÄÄng trÃn Tiáu thuyát thá báy, Ãng
viát: "VÃ tÃi
tháy tÃi cám tháu hát ÄÆác nháng cÃi
gà là tà tÃi trong
tÃnh Ãi. TÃi cà tát cá tÃm sá cáa mát
ngÆái ÄÃ táng chua
xÃt và yÃu". Äà chÃnh là sá chua xÃt vá
mái tÃnh giáa
Ãng và VÃn Chung mà ngÃy nay Ãng Äà xÃc nhán.
VÃo thái gian nÃy, tiáu thuyát Äoán tuyát
cáa Nhát Linh
cÅng váa mái ra Äái. Äà là cuán tiáu
thuyát luán Äá, cÃ
à nghÄa Äá phà nháng táp tác hÃn nhÃn gia
ÄÃnh phong
kián ngá trá ngÃn nÄm trong xà hái Viát
Nam. Thá nhÆng
Nhát Linh cÅng khÃng sáp xáp nái cho nhÃn
vát Loan cáa
mÃnh trán Äi vái DÅng mà phái Äá cho hai
ngÆái chia tay
nhau, Loan lÃn xe hoa vá nhà cháng, DÅng cát
bÆác ra Äi
chán hái há. áy là và lÃc nÃy hoÃn cánh
xà hái chÆa cho
phÃp nhà vÄn thác hián cuác cái cÃch quÃ
mánh má nhÆ
váy, dà là trong tiáu thuyát. Bái quan niám
cá xÆa cÃn
hát sác náng ná. NhÆ thá Äá tháy
ráng, vÃo thái ká 1935
- 1937, nháng cà gÃi dà tÃn hác Äán máy
cÅng rát khà cÃ
thá thoÃt ra ÄÆác ngoÃi vÃng cÆÆng táa
cáa chá Äá gia
ÄÃnh phong kián. TÃnh cánh cáa Thanh ChÃu vÃ
VÃn Chung
cà lá cÅng tÆÆng tá nhÆ tÃnh cánh cáa
DÅng và Loan.
Trong truyán ngán Hoa ti gÃn cáa Thanh ChÃu,
nhÃn vát
chÃnh là háa sÆ Là Äà rá Mai Hánh trán
Äi Nhát Äá cÃng
nhau xÃy cuác Äái mái. Äà là lÃng khÃt
khao cáa nháng
ngÆái Äang yÃu trÆác cánh ngang trÃi tÃnh
duyÃn. Tuy
nhiÃn, nhÃn vát Mai Hánh khÃng Äá can Äám
thác hián vÃ
"em khÃng phái là loái ÄÃn bà cà thá
vÆát hát ÄÆác nháng
khà khÄn nhÆ anh tÆáng", và "em báng sá, em
sá gia ÄÃnh
tan tÃc, khá thÃn tháy má em". Nháng chi
tiát, hÃnh ánh
tiáp theo trong truyán ngán mang Äáy án Ã.
Cháng hán nhÆ
chi tiát nhÃn vát Mai Hánh chát Äi, chi
tiát dÃy hoa ti
gÃn trong thÆ bÃo tang rÆi ra, chi tiát háa sÆ
LÃ Äát bÃ
hoa lÃn nám má nÃng... Nháng chi tiát áy
mang Äáy sá
trÃch mÃc, hán gián, Äán Äau. Náa phán
muán chÃn chát
tÃnh yÃu xuáng ÄÃy má sÃu, náa phán nhá
thÆÆng quay quát
cuáng dái mÃi khÃng thÃi. Ta tin ráng nháng
nái niám cáa
nhÃn vát chÃnh là nái niám cáa tÃc giá.
Nháng hoÃi niám,
u uát cáa nhÃn vát vá nháng "cÃnh hoa tim
vá" là cáa
Thanh ChÃu.
NÄm 1939, sau khi cÃu chuyán T.T.Kh ÄÃ Äi qua,
Thanh
ChÃu cho ÄÄng bÃi tÃy bÃt Nháng cÃnh hoa tim
trÃn Tiáu
thuyát thá báy. BÃi tÃy bÃt nÃy, mát mát
Ãng phá nhán
mái sá dÃnh lÃu Äán T.T.Kh, mát mát Ãng
giÃi bÃy tÃm sá
cáa mÃnh.
ChÃnh ra Thanh ChÃu ÄÃ bá Ãm ánh bái nháng
cÃnh hoa ti
gÃn khi Ãng viát trong Nháng cÃnh hoa tim:
"Mát mÃa thu
cÅ, tÃi ÄÃ ngát nháng bÃng hoa áy trong tay
và và nÃt
chÃng nà Äi trÆác mát giÃn hoa. Äà lÃ
thái ká tÃi ám
dáy, buái chiáu thÆáng Äi thÆ thán trong
sÃn". Ta nhá
ráng, tÃc phám Hoa ti gÃn là truyán ngán
nhÆng tÃc phám
Nháng cÃnh hoa tim là tÃy bÃt. Mà tÃy bÃt lÃ
nÃi chuyán
thát chá khÃng nÃi chuyán hÆ cáu. Thanh
ChÃu Äà và nÃt
nháng cÃnh hoa ti gÃn và lá gÃ? Phái chÄng
và nà Äà táng
là "cháng nhÃn" mát thái cáa tÃnh yÃu
giáa Ãng và VÃn
Chung? Thanh ChÃu viát tiáp trong bÃi: "Báng
nhiÃn, nhÃn
nháng cÃnh hoa Äá trong tay, tÃi nghÄ Äán
mát quá tim
rám mÃu".
Trong nháng phán trÆác, chÃng ta ÄÃ nhác
Äán chuyán
nháng cÃnh hoa ti gÃn. Giá ÄÃy ta lái tháy
rà hÆn chÃt
náa. NhÆ váy chÃnh ra Thanh ChÃu là ngÆái
Äáu tiÃn nhÃn
tháy bÃng hoa ti gÃn cà hÃnh quá tim vá chá
khÃng phái
nhÃn vát truyán ngán háa sÆ LÃ. Giáa Thanh
ChÃu và VÃn
Chung cà thá Äà cà nhiáu ká niám vá loÃi
hoa "Äá nhÆ mÃu
mÃu thám phai" nÃy. Cho nÃn Thanh ChÃu trong
mát ÄÃm
buán bà nhá nhung hoÃi niám vá mái tÃnh
xÆa, xÃt xa nghÄ
lái nháng cÃnh hoa tÃn Ãa thuá nÃo, ÄÃ
khÃng kÃm nái
lÃng mÃnh mà cám bÃt viát nÃn truyán ngán
Äá giái táa
cám xÃc, cÅng là Äá gái vá "vÆán Thanh"
cho ngÆái xÆa.
VÃo thái ká 1937, nháng cà gÃi cà tÃm hán
vÄn chÆÆng
lÃng mán Äáu tÃm Äác táp chà Tiáu
thuyát thá báy. VÃ thá
truyán ngán nÃy ÄÃ Äán tay VÃn Chung ngay
láp tác. Äác
xong truyán ngán, VÃn Chung chác chán cÅng
Äau lÃng
khÃng kÃm. Trong tÃnh cánh nhÆ thá, thà mát
ngÆái nhÆ
VÃn Chung hián nhiÃn phái lÃm thÆ Äá gái
lái cho Thanh
ChÃu. Và nháng bÃi thÆ áy, rát cà thá lÃ
nháng bÃi Hai
sác hoa ti gÃn, BÃi thÆ thá nhát, BÃi thÆ
cuái cÃng lám
chá? Tái sao khÃng?
Äán ÄÃy chÃng tÃi muán trá lái vái
riÃng bà VÃn Chung.
TrÆác ÄÃy cà ngÆái ÄÆa ra mát sá "áng
viÃn" ná, nhÆng
khÃng tháy nhác Äán là lách vÄn hác cáa
nháng ngÆái ÄÃ.
ChÃng ta nhá ráng, náu là T.T.Kh thà dát
khoÃt phái lÃ
mát ngÆái cám bÃt. Ãt ra là phái nhÆ bÃ
VÃn Chung, cÃ
thÆ in thÃnh táp, cà sinh hoát vÄn hác nÆi
nÃy nÆi kia,
cà thÆ ÄÄng bÃo...
ChÃng tÃi ÄÃ cá gáng sÆu tám ÄÆác mát
Ãt thÆ cáa bà VÃn
Chung Äá bán Äác cà thá ÄÃnh già chÃng.
TrÆác hát xin
Äác vÃi cÃu thÆ cáa bà VÃn Chung viát vá
mÃa thu:
Nhá nháng mÃa thu trÆác
Ãm cánh thanh bÃnh
TrÄng ngà trái láa thiÃn thanh
KhuÃn hoa e áp trÃn cÃnh thám tÆÆi
Thá rái
BÃo tÃp mÆa sa
TrÄng tÃn hoa tá
MÃng mÃnh sáu ngáp bián Äái
Trái thu láng già Äá ngÆái sáu thÆÆng
(BÃi thÆ cuái thu, 1960)
HÆi may se cá báu trái
HÃng cÃy là Äà vÃng phÆi Ãt nhiáu
Nhà ai mát mÃi tách liÃu
ChÃm trong lÃng váng tiÃu Äiáu chiÃm bao
(VÃo thu - 1993)
Bán Äác tháy thá nÃo vá nháng cÃu thÆ
nÃy? Cà chÃt gà lÃ
cáa T.T.Kh khÃng?
Mát Äiáu Äác biát, bà VÃn Chung luÃn luÃn
lÃm thÆ vá mÃa
thu. MÆái bÃi thÆ thà cà Äán nÄm bÃi bÃ
nhác Äán mÃa thu
rái. DÆáng nhÆ bà bá Ãm ánh bái mÃa thu.
ÄÃy cÅng là mát
Äiám chung vái T.T.Kh.
ThÆ cáa bà VÃn Chung sau nÄm 1954 cho Äán nay
khÃng phái
là thÆ hay. Háu hát Äáu bÃnh thÆáng.
ChÃnh và váy mÃ
nhiáu ngÆái cho ráng bà VÃn Chung khÃng thá
là T.T.Kh vÃ
thÆ bà khÃng xáng tám vái thÆ T.T.Kh. Láp
luán nhÆ thá
là khÃng ÄÃng. Thát ra khÃng cà nhà thÆ nÃo
cà thá lÃm
thÆ hay suát Äái. Nhiáu nhà thÆ nái tiáng
nhÆng vá sau
ván lÃm nháng cÃu thÆ rát tám thÆáng.
Mát bÃi thÆ hay phái gán lián vái mát
hoÃn cánh Äác
biát. KhÃng cà hoÃn cánh Äác biát thà khÃ
cà thá cà thÆ
hay. Cháng hán HÃn Mác Tá sá khÃng thá
nÃo sÃng tÃc ÄÆác
bÃi thÆ ÄÃy thÃn Vá Dá náu ngÆái Äáp
HoÃng Hoa khÃng gái
vÃo cho chÃng mát tám hÃnh cháp phong cánh
bán ÄÃ Vá Dá
lÃc chÃng Äang tuyát váng chÃn chÆáng trÃn
giÆáng bánh.
Náu Háu Loan khÃng cà nái Äau vá ngÆái
vá ván sá thÃ
khÃng thá nÃo cà ÄÆác bÃi thÆ MÃu tÃm hoa
sim Äá Äái.
Náu VÃn Chung là T.T.Kh thà cÅng thá. Chá
trong hoÃn
cánh tÃnh duyÃn ngang trÃi lá lÃng vái
ngÆái yÃu mát
cÃch Äán Äau tát cÃng thà mái sÃng tÃc
ÄÆác nháng cÃu
thÆ nhÆ viát báng mÃu thát áy. ÄÃ lÃ
nháng tÃc phám Äánh
cao cáa mát ngÆái lÃm thÆ. Äà là tinh hoa
tinh huyát.
CÃn nhÆ VÃn Chung sau nÃy, sáng mát cuác
Äái bÃnh thÆáng
bÃn cánh ngÆái cháng giÃu sang cáa mÃnh,
lÃm sao sÃng
tÃc ÄÆác thÆ hay, dà trÆác Äà cà lÃ
T.T.Kh Äi chÄng náa.
Äà là chuyán bÃnh thÆáng và háp lÃ.
Äán ÄÃy chÃng tÃi muán thÆa ÄÃi lái vái
nhà thÆ VÃn
Chung và nhà vÄn Thanh ChÃu cÃng quà bán
Äác. Loát bÃi
nÃy cÅng nhÆ cuán sÃch Giái mà nghi Ãn vÄn
hác T.T.Kh
sáp xuát bán cáa chÃng tÃi chá là nháng
giá Äánh. Tuy
nhiÃn, dà giá Äánh nhÆng nà ván gái lái
nháng vát thÆÆng
cÅ trong lÃng hai ngÆái. Äà là mát Äiáu
ÄÃng tiác. Tuy
váy chÃng tÃi khÃng thá khÃng viát lái cÃu
chuyán nÃy.
Và nà là khÃt khao cáa ngÆái yÃu thÆ, muán
biát T.T.Kh
là ai, và ai mà Äá lái cho Äái nháng ván
thÆ xao xuyán
cÃi lÃng áy. ChÃnh khi xÆa, HoÃi Thanh cÅng
ÄÃ táng nhác
trong Thi nhÃn Viát Nam: "Bán nÄm ÄÃ qua tá
ngÃy tá bÃo
và tÃnh hà má cho ta mát cÃi lÃng. Ai biát
"con ngÆái
vÆán Thanh" bÃy giá ra thá nÃo? Liáu rái
ÄÃy ngÆái cÃ
thá láng láng Ãm nái buán riÃng cho Äán
khi vá chÃn
suái?". Cho Äán nay, ÄÃ qua báy mÆÆi nÄm,
cà lá ngÆái ÄÃ
quyát Äánh "Ãm nái buán riÃng vá nÆi
chÃn suái" rái. VÃ
thá giá Äánh nÃy náu ÄÃng chác ngÆái
cÅng khÃng lÃn
tiáng tá nhán mÃnh là T.T.Kh. Váy xin hÃy
xem ÄÃy nhÆ lÃ
mát viác lÃm và lÃng mán yÃu con ngÆái
ÄÃ Äá lái cho Äái
nháng ván thÆ say Äám áy Äá cà cÃu
chuyán nÃy.
Trán ÄÃnh Thu
Tran Ba Thien
Home: 26/11 Nguyen Van Dau street, ward 5 Phu Nhuan District
HCMC, Vietnam
tel: 84.8 8434905 mobile: 0918183835
e-mail: tranbathien@xxxxxxxxx
Other related posts:
- » di tim tac gia TTKH ky cuoi