di mo dem

Ñi "moø" ñeâm 


Chaø Bì, Coá Thuy, Coá Nôø, Chaø Cöôùi (töø traùi qua) - nhöõng baïn treû Si La 
töø 17 tuoåi trôû xuoáng 

TT - Môùi ôû ñeán ñeâm thöù tö, Chaø Bì - moät caäu nhoùc môùi 17 tuoåi, ñang 
hoïc lôùp 7 - ruø rì ruû toâi: "Anh thích ñi moø khoâng? Vui laém". 

Ban ñaàu toâi khoâng hieåu, nghe môø aùm quaù, sôï tröôûng baûn phaït vaï, 
nhöng Chaø Bì cho bieát ñoù laø moät taäp tuïc coù töø laâu ñôøi cuûa ngöôøi Si 
La, moät kieåu "giao löu", tìm baïn cuûa ngöôøi vuøng cao, nhö ngöôøi Thaùi coù 
taäp tuïc "choïc saøn", ngöôøi Moâng coù tuïc "ñaùnh moâng" maø toâi ñaõ nghe 
qua. Nhöng "vaøo traän" quaû laø chuyeän toâi khoâng heà nghó tôùi...

Chuyeän xöa, chuyeän nay

Döôøng nhö "ñoïc" ñöôïc trong maét toâi moät thoaùng haùo höùc, moät thoaùng 
ngaàn ngaïi, Chaø Bì lieán thoaéng keå veà "thaønh tích" ñi moø cuûa mình nhö 
ñeå ñoäng vieân toâi: "Con trai Si La ñeán tuoåi, cöù thaáy "noùng" trong 
ngöôøi laø phaûi ñi moø tìm baïn gaùi nguû thoâi. Khoâng sao ñaâu". Haén baûo 
ñi moø coù hai caùch: ñi theo nhoùm hoaëc ñaùnh leû.

Ñi theo nhoùm thì cöù vieäc ñaøng hoaøng ñeán nhaø coâ gaùi öa thích roài goïi 
cöûa, boá meï seõ ra môû cöûa môøi vaøo nhaø uoáng traø, huùt thuoác vaø 
chuyeän troø (ngöôøi Si La coù theå qua nhaø nhau chôi gaàn nhö moïi luùc duø 
ñeâm khuya khoaét vaãn khoâng bò phieàn haø). Sau ñoù, ñôïi boá meï coâ gaùi ñi 
nguû, caû nhoùm ngoài moät laùt cuõng ñi veà. Chæ coøn moät "chieán só" ôû laïi 
vôùi coâ gaùi. 

Neáu ñi ñôn leû, thöôøng phaûi heïn tröôùc vôùi coâ gaùi. Buoåi toái, khi moïi 
ngöôøi trong baûn ñeàu taäp trung taïi nhaø tröôûng baûn hay nhaø thaày mo xem 
tivi thì ñoù laø giôø cuûa caùnh thanh nieân chöa vôï (tuoåi töø 15 trôû leân) 
"khaûo saùt tình hình". Toái khuya, chaøng trai cöù vieäc chôø luùc boá meï 
nguû say, ñeán goõ nheï cöûa (hoaëc goõ nheï vaøo vaùch nôi coâ gaùi nguû) laøm 
aùm hieäu. Coâ gaùi seõ giaû vôø ra môû cöûa ñi veä sinh ñeå cho chaøng trai 
vaøo. 

Neáu khoâng heïn tröôùc maø ñaõ ñeå yù thích moät coâ naøo ñaáy, toái khuya cöù 
vieäc mon men ñeán, duøng dao leøn vaøo khe cöûa baåy choát leân ñeå vaøo nhaø, 
ñeán buoàng coâ gaùi. Neáu ñoàng yù, coâ gaùi seõ im laëng, coøn khoâng "chieán 
só" phaûi ruùt quaân ngay neáu khoâng muoán "aên gaäy nhaø chuû". Chuyeän moø 
cuûa ngöôøi Si La coù töø ngaøn ñôøi nay, khoâng heà coù chuyeän eùp uoång ñeán 
möùc phaûi... ra toøa!

Ñi moø thôøi nay coù chuù coøn mang theo caû goùi xoâi troän vôùi thuoác laøo, 
röôïu ñeå cho con choù nhaø coâ gaùi "xæn", ngaäm mieäng ñöøng suûa laøm kinh 
ñoäng phuï huynh khi chaøng ta ñoät nhaäp vaøo. Quaäy hôn, Chaø Bì keå vôùi 
toâi: "ÔÛ baûn Xeo Hai, thaèng baïn cuûa mình cuõng hay ñi moø, ai ngôø bò baø 
meï canh giöõ quaù, nghe ruïc ròch moät chuùt laø quôø tay leân röông laáy caùi 
baät löûa ñi kieåm tra laøm noù khoâng "laøm aên" ñöôïc gì caû. Töùc mình, noù 
leùn laáy ñoáng phaân ñeå caïnh baät löûa roài moø vaøo naèm vôùi coâ con gaùi. 
Nghe ñoäng, baø giaø laïi vôù caùi baät löûa, ai ngôø...". 

Nhöng ñaâu phaûi cöù ñi moø laø ñöôïc. Coù laàn Lyù Chaø Xoâi (con cuûa thaày 
mo) ñeán nhaø coâ baïn gaùi, ba meï ñi vaéng chæ coøn baø ngoaïi giaø ôû nhaø. 
Xoâi ta ñaõ heïn neân töï tin moø vaøo trong. Ai ngôø baø ngoaïi giaø khoù 
nguû, nghe tieáng ñoäng lieàn xaùch ñeøn, vaùc dao ñi soi. Thaáy Xoâi naèm 
trong buoàng cuûa chaùu gaùi, baø giaø caàm dao röôït theo, cuõng may Xoâi laø 
thanh nieân neân chaïy nhanh thoaùt ñöôïc.

Ngoài nghe "luõ treû" noùi chuyeän "ñi moø", oâng Chaø Doù - moät "tay moø 
tieàn boái" ñaõ hôn 60 tuoåi, coù gioïng haùt taùn gaùi noåi tieáng nhaát baûn 
- coù veû... coi khinh. OÂng noùi ngaøy xöa ñi moø hay hôn baây giôø nhieàu. 
Chaø Doù ngoài thaàn ngöôøi ra, mieäng keå nhöng maét ñaêm ñaêm nhìn voâ ñònh 
nhö ñang soáng laïi vôùi nhöõng kyû nieäm cuûa mình. Ngaøy xöa moãi khi ñi 
nöông, Chaø Doù hay haùt: Ngöôøi yeâu ôi, ñöôøng em ñi, loái em veà, daùng em 
ñi / Anh nhôù laém em ôi / Traùi tim anh khoâng luùc naøo nguoâi / Vì nhôù em, 
nhôù maùi toùc, ñoâi tay / Nhôù hôi thôû, tieáng thì thaàm cuûa em.

Coâ gaùi cuõng khoâng keùm: Anh yeâu ôi, ngöôøi em ñeïp, ñöôïc anh nhôù anh 
thöông / Neáu nghe lôøi em, anh haõy ñeán vôùi em /Giôø boá ñaõ nguû, meï ñaõ 
nguoâi / Cuøng ñaép chaên, tay goái ñaàu, nöôùc boït nuoát chung / Ñeå em 
möøng, nguoâi noãi nhôù trong tim.

Coâ gaùi ñaõ môû lôøi, theá laø toái chaøng trai cöù vieäc ñeán nhaø. Chôø boá 
meï nguû say, chaøng trai ôû beân ngoaøi phoøng coâ gaùi roài duøng caây kheàu 
nheï. Coâ gaùi seõ ra môû cöûa. Noùi ñeán ñaây, Chaø Doù boãng buoät mieäng 
haùt meâ maûi (baèng tieáng Si La) nhöõng caâu haùt maø maáy chuïc naêm qua 
khoâng coøn ñöôïc haùt. Gioïng haùt ñaõ khaøn ñuïc nhöng oâng haùt vaãn say söa 
laém, haùt ñeán queân coù toâi ngoài caïnh.

Haùt moät hoài laâu, nhö chôït tænh oâng nhìn toâi cöôøi roài giaûi thích baèng 
tieáng Kinh ngoïng nghòu: neáu coâ gaùi coøn duøng daèng chöa ra môû, chaøng 
trai laïi caát tieáng haùt. Ñaáy laø baøi "xin pheùp" coâ gaùi môû cöûa cho 
vaøo, xin pheùp gia ñình, caùi coät nhaø, caùi beáp; xin pheùp caùi cöûa ñöøng 
keâu lôùn khi ngöôøi con trai laï môû cöûa vaøo nhaø. 

Tieáng anh khoâng phaûi tieáng chuoät keâu, neáu yeâu anh xin em haõy laéng 
nghe ñeå cuøng taâm söï. Sau ñoù môùi giaõi baøy taâm söï: Bieát em laø gaùi 
chöa choàng, anh laø trai chöa vôï neân môùi ñeán hoûi han. Neáu hôïp yù, hôïp 
loøng thì anh seõ ñeán nhieàu laàn ñeå ñoâi ta taâm söï. Coøn neáu khoâng öng 
thì anh cuõng xin laøm baïn ñeâm nay. Neáu em khoâng chaáp nhaän thì thoâi, anh 
ñaønh phaûi ra veà... 

"Ngaøy xöa, tuy ñöôïc nguû laïi nhaø con gaùi ngöôøi ta nhöng nhaùt laém. Ñeâm 
ñaàu tieân chæ ñöôïc naèm caïnh beân noùi chuyeän thoâi maø ñaõ run laäp caäp 
roài. Neáu thích nhau thì ñeâm thöù ba môùi ñöôïc quan heä, coøn baây giôø." - 
noùi ñeán ñoù Chaø Doù boû löûng caâu noùi, maét laïi nhìn xa xaêm...

Toâi "ñi moø"... 


Con gaùi Si La leân nöông laáy cuûi 

Nhoùm "bieät kích" ñi moø laàn naøy coù boán ngöôøi: Giaøng Chaø Bì, Huø Chaø 
Dong, Huø Chaø Boù vaø toâi. Chaø Boù tuy ôû taän baûn Xeo Hai (caùch Xì Thau 
Chaûi khoaûng 3km) nhöng coù baø con ôû ñaây neân raát raønh ñòa theá, tình 
hình con gaùi trong baûn. 

Chuùng toâi xuaát phaùt khi ñaõ hôn 23 giôø. Beân ngoaøi, laãn giöõa maøn ñeâm 
ñen kòt, laãn giöõa nuùi röøng aâm u laø nhöõng aùnh ñeøn pin, nhöõng boù ñuoác 
laäp loøe, loang loaùng. Chaø Bì noùi vôùi toâi: "Cuõng laø daân ñi moø trong 
baûn chuùng mình caû ñaáy". Ñi ngang qua nhaø Coá Nhì (moät coâ gaùi trong 
baûn), Chaø Boù haønh ñoäng tröôùc. 

18 tuoåi, cao chæ chöøng 1,50m, ngöôøi khoâ quaét nhö traùi khoå qua nhöng Chaø 
Boù ñaõ coù hôn ba naêm kinh nghieäm ñi moø. Baèng nhöõng thao taùc raát thuaàn 
thuïc: beû moät thanh nöùa nôi haøng raøo roài caàm ñeøn pin "phi thaúng" vaøo 
trong saân, nhanh nheïn nhö meøo. Do khoâng heïn tröôùc neân Chaø Boù baät ñeøn 
pin roïi qua khe cöûa soå xaùc ñònh vò trí giöôøng nguû cuûa coâ gaùi. Roài 
haén tieán ñeán cöûa chính, duøng thanh nöùa leøn vaøo khe cöûa baåy choát 
leân. Choát chaët quaù neân haén phaûi loay hoay khaù laâu. 

Ruïc ròch moät hoài, tieáng ñoäng to quaù, baø meï beân trong hoûi voïng ra: 
"Ai ñaáy?". Maëc. Haén vaãn im laëng lui cui roïi ñeøn pin baåy choát cöûa 
leân. Bieát laø tuïi thanh nieân ñi moø, baø meï noùi voïng ra: "ÔÛ ñaây khoâng 
coù ngöôøi yeâu cuûa chuùng maøy ñaâu". Caû boïn nghe theá "cuùp ñuoâi" ñi. Hôi 
queâ vôùi toâi, Boù thanh minh: "Hoâm nay chaéc coù chuyeän böïc mình neân môùi 
khoâng cho mình vaøo chôi vôùi con gaùi ñaáy". 

Chaø Bì ñaõ coù heïn tröôùc neân ñeán nhaø baïn gaùi haén chæ vieäc ñeán beân 
vaùch phoøng coâ gaùi kheõ goõ nheï. Chöa ñaày moät phuùt sau, cöûa kheõ môû 
ra. Chuùng toâi chia tay vôùi moät "chieán só". Ñeán löôït toâi, chuùng daãn 
ñeán nhaø Lyù Coá Bi - 18 tuoåi, hoïc lôùp 9. Laàn naøy thì ñöôøng hoaøng vaøo 
thaúng nhaø goïi cöûa. Baø meï ñaõ nguû, Coá Bi môû cöûa môøi caû ñaùm vaøo 
uoáng traø, huùt thuoác laøo. Moät laùt, hai ñöùa baïn "moø" caùo lui, ñeå laïi 
moät mình toâi nôi "chieán tröôøng" khoâng queân nhaùy maét chuùc toâi thaønh 
coâng. 

Chaø Dong ñaõ coù baïn gaùi (toái naøo cuõng qua nguû chung) neân chuoàn thaúng 
veà nhaø baïn gaùi. Chaø Boù tieáp tuïc qua nhaø ñöùa khaùc. Do ñaõ ôû ñaây 
gaàn moät tuaàn, laïi hay lang thang nhieàu nhaø trong baûn chôi, toâi cuõng 
ñoâi laàn hoûi chuyeän, chuïp hình cho Coá Bi vì theá hai ñöùa cuõng ñuû thaân 
quen ñeå noùi chuyeän thoaûi maùi vôùi nhau ñeán taän khuya... 

Toâi nguû thieáp ñi luùc naøo khoâng bieát, khi thöùc giaác ñaõ 5g saùng, luïc 
tuïc leo xuoáng giöôøng ra veà. Toâi veà ñeán nhaø tröôûng baûn, cuõng cuøng 
luùc vôùi Chaø Dong ôû nhaø baïn gaùi veà. Thaáy toâi, Chaø Dong cöôøi lôùn, 
voã vai ngaïc nhieân: "Ñònh daãn anh ñi cho bieát thoâi, ai ngôø môùi ôû vôùi 
ngöôøi Si La chöa ñöôïc moät tuaàn, ñi moø laàn ñaàu tieân thaønh coâng laø 
gioûi laém ñaáy". 

Toâi chæ im laëng mæm cöôøi vaø nhaát quyeát khoâng noùi cho noù bieát raèng 
toái qua toâi cuõng ñaõ ñöôïc nguû treân giöôøng coâ gaùi nhöng... naèm moät 
mình. Coá Bi vaøo buoàng trong nguû vôùi meï!... 

NGUYEÃN TAÄP

Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu

Other related posts: