dat nuoc Thai Lan

Có l? sáng nay khi m? Internet lên d? d?c báo, nghe dài, xem ti vi thì các b?n 
dã khá b?t ng? v?i vi?c quân d?i hoàng gia Thái lan dã n?i lên làm cu?c d?o 
chính gi?i tán qu?c h?i quân ch? l?p hi?n c?a Thái Lan dã t?n t?i 74 nam.
Nhân d?p này, tôi xin xiêu t?m và g?i lên cho b?n nh?ng gì m?t cách t?ng quan 
v? d?t nu?c, con ngu?i, van hóa, chính tr? c?a d?t nu?c chùa tháp này.

Thông tin này là thông tin tru?c khi di?n ra d?o chính.
Mong các b?n thông c?m.
table Caption: ??????????????
Racha-anachakra Thai
Table with 2 columns and 17 rows

Nested Table with 2 columns and 2 rows, nesting level 1
Qu?c k? c?a Thái Lan
Qu?c huy c?a Thái Lan
(
Qu?c k?)
(
Qu?c huy)
table end
Kh?u hi?u
qu?c gia: Qu?c gia, tôn giáo, qu?c vuong
Qu?c ca:
Phleng Chat
B?n d? v?i nu?c Thái Lan du?c tô d?m
Th? dô
Bangkok
13°45'N 100°30'E
Thành ph? l?n nh?t
Bangkok
Ngôn ng? chính th?c
Ti?ng Thái
Chính ph?
.
Qu?c vuong
.
Th? tu?ng
. T?ng tu l?nh quân d?i
Quân ch? l?p hi?n
Bhumibol Adulyadej
Thaksin Shinawatra
Sondhi Boonyaratkalin
Vuong qu?c
.
Vuong qu?c Sukhothai
.
Vuong qu?c Ayutthaya
.
Taksin
.
Nhà Chakri
T?
D? ch? Khmer
1238
1350
1767
Ngày
7 tháng 4,
1782
Di?n tích
. T?ng s?
 . Nu?c (%)

514.000 km²
(
h?ng 49)

0,4%
Dân s?
. U?c lu?ng nam
2005
. Th?ng kê dân s?
2002
.
M?t d?

65.444.371 (
h?ng 19)

62.354.402
127 ngu?i/km² (
h?ng 59)
HDI
 
GDP
(
2002)

 . T?ng s? (
PPP)

 . Trên d?u ngu?i (PPP)

559,5 t? M? kim (
h?ng 20)

8.542 dô la (
h?ng 72)
Don v? ti?n t?
?
Baht
(
THB)
Múi gi?
.
Quy u?c gi? mùa hè
DNÁ
(
UTC
+7)
DNÁ (UTC+7)
Tên mi?n Internet
.th
Mã s? di?n tho?i
+66
table end

Vuong qu?c Thái Lan (
ti?ng Thái:
?????????????? Racha-anachakra Thai) là m?t nu?c n?m trong khu v?c
Dông Nam Á,
giáp
Lào
và
Campuchia
v? phía dông, giáp
V?nh Thái Lan
và
Mã Lai
v? phía nam, và
bi?n Andaman
và
Myanma
v? phía tây. Thái Lan cung t?ng du?c g?i là Xiêm, dây là tên g?i chính th?c c?a 
nu?c này d?n ngày
11 tháng 5
nam
1949.
T? Thai (???) trong
ti?ng Thái
có nghia là "t? do". Thái cung là tên c?a
ngu?i Thái
-là s?c dân trong dó có khá nhi?u ngu?i hi?n là dân t?c thi?u s? có s? dân dáng 
k? ?
Trung Qu?c
v?n l?y tên là Xiêm. T? "Thái Lan" trong
ti?ng Vi?t
có xu?t x? t?
ti?ng Anh
Thailand (trong dó land nghia là d?t nu?c, x? s?), d?ch t? ????????? (Prathet 
Thai) nghia là nu?c Thái. Thái Lan thi?t l?p quan h? ngo?i giao v?i Vi?t Nam
ngày
6 tháng 8
nam
1976.

Tên nu?c/Qu?c dân

Trong
ti?ng Thái,
tên c?a nu?c Thái Lan là ?????????????? (Racha Anachakra Thai). Hai ch? ??? 
(Racha) và ???????? (Anachakra) thì d?n t?
ti?ng Ph?n.
??? (Racha) có nghia là "qu?c vuong". ???????? (Anachakra) có nghia là "lãnh 
th?". ??? (Thai) là m?t ch? Thái có nghia là "t? do". Ý c?a các ch? là "Vuong
qu?c c?a Ngu?i T? do". Ti?ng Thái còn g?i nu?c Thái là ???????? (Meu-ung Thai) 
hay ????????? (Prathet Thai). Hai ch? ????? (Meu-ung) và ?????? (Prathet)
có cùng nghia nu?c ngu?i. Nhi?u nhà ngôn ng? h?c nói ch? ????? (Meu-ung) là 
d?ng âm nghia v?i ch? "Mu?ng" trong tên c?a
ngu?i Mu?ng
t?i Vi?t Nam.

Trong
ti?ng Vi?t,
nu?c Thái g?i là "Thái Lan". Ch? này thì t? ti?ng Hán (
Hán-Vi?t)
và ti?ng Anh. Dúng ra thì ch? "Thái Lan" thì t? ch? Thailand c?a ti?ng Anh. 
Nhung ngày xua trong ti?ng Vi?t không phiên âm du?c ch? Thailand. Nhu v?y thì
ph?i ch? ra m?t âm d? ti?ng Vi?t d?c du?c. Ngày xua các nhà Hán h?c ? Vi?t Nam 
dùng hai ch? Hán các nhà Hán h?c ? Dông Á thu?ng dùng cho d?ch âm d? d?ch
âm Thailand. Hai ch? này là Thái Lan (??). Thái (?) là m?t ch? Hán dùng d? d?ch 
âm Thai hay Tai; ch? này cung thu?ng du?c dùng d? g?i
ngu?i Thái.
Lan (?) dùng d? d?ch âm ch? ti?ng Anh Land, nhu Ba Lan (?? - Poland), Ái Nhi 
Lan (??? - Ireland), v.v. ? Trung Qu?c, Thái Lan du?c g?i là Thái Qu?c (??)
hay Thái Vuong Qu?c (???).

Tru?c 11 tháng 5 nam 1949, ti?ng Vi?t g?i nu?c Thái Lan là Xiêm La (??) và g?i 
ngu?i Thái là ngu?i Xiêm.

L?ch s?

Theo s? sách Thái Lan,
ngu?i Thái
xu?t x? t? vùng núi An-Tai, dông b?c t?nh
T? Xuyên,
Trung Qu?c
t? 4500 nam tru?c, sau dó di cu d?n xu?ng vùng d?t hi?n nay là Thái Lan. Vào nam
1238,
ngu?i Thái thành l?p vuong qu?c t?i Sukhothai (hi?n ? mi?n B?c Thái Lan), nam
1283
ngu?i Thái có ch? vi?t. Sau dó ngu?i Thái m? r?ng lãnh th? xu?ng phía nam, và 
nam
1350
chuy?n kinh dô xu?ng Ayuthaya (phía b?c Bangkok 70 km). Hon 400 nam ngu?i Thái 
ti?n hành chi?n tranh liên miên v?i
Mi?n Di?n
và kinh dô Ayuthaya b? hu? di?t. Nam
1767,
m?t tu?ng ngu?i Thái g?c Hoa, Taksin, d?ng lên ch?ng quân Mi?n Di?n giành l?i 
d?c l?p và r?i dô v? Thonburi, bên b?
sông Chao Phaya,
d?i di?n v?i
Bangkok.
Vua Rama I (
1782)
lên ngôi và l?y Bangkok (hay "Thành ph? c?a các thiên th?n") làm th? dô.

Tru?c nam
1932,
Thái Lan theo ch? d?
quân ch? chuyên ch?.
Sau cu?c cách m?ng tu s?n nam 1932 do m?t nhóm si quan tr? lãnh d?o, Thái Lan 
chuy?n t? ch? d? quân ch? chuyên ch? sang ch? d?
quân ch? l?p hi?n.
Ngày
10 tháng 12
nam 1932 vua Prachadhipok (Rama VII) dã thông qua b?n hi?n pháp d?u tiên c?a 
Thái Lan. Hon 60 nam qua Thái Lan dã thay d?i 16 hi?n pháp, nhung Hi?n pháp
1932 v?n du?c coi là co s?.

Kinh t?

Thái Lan là m?t nu?c nông nghi?p truy?n th?ng. B?t d?u t? nam
1960
Thái Lan th?c hi?n k? ho?ch phát tri?n kinh t? - xã h?i l?n th? nh?t và d?n nay 
là k? ho?ch 9. Nh?ng nam 1970 Thái th?c hi?n chính sách "hu?ng xu?t kh?u",
ASEAN,
M?,
Nh?t,
Âu Châu
là th? tru?ng xu?t kh?u chính c?a Thái Lan. Ngành công nghi?p và d?ch v? dã d?n 
d?n dóng vai trò quan tr?ng trong n?n kinh t? và vai trò c?a nông nghi?p
gi?m d?n.

T?
1988
d?n
1995,
kinh t? Thái Lan d?t t?c d? tang tru?ng cao t? 8% d?n 10%. Nhung d?n nam
1996
tang tru?ng kinh t? gi?m xu?ng còn 5,9% và sau dó là cu?c kh?ng ho?ng tài chính 
ti?n t? tháng 7 nam
1997
làm cho kinh t? Thái Lan roi vào tình tr?ng khó khan tr?m tr?ng. K? t? nam
1999,
kinh t? Thái Lan b?t d?u có d?u hi?u ph?c h?i và nay dang ti?p t?c quá trình 
ph?c h?i nh?m hu?ng t?i s? phát tri?n b?n v?ng. Tang tru?ng
GDP
nam 1999 d?t 4,4%;
2000
d?t 4,6%,
2001
d?t 1,8%, nam
2002
d?t 5,2% và nam
2003
d?t 6,7% (d? ki?n GDP nam
2004
d?t 7-8%). D?ng
baht
tuong d?i ?n d?nh (dao d?ng trong kho?ng 42-43 baht/1 USD). D? tr? ngo?i t? ? 
m?c cao 37-38 t? USD (tháng 8/1997 ? m?c 800 tri?u USD).

Van hoá

Van hoá Thái Lan ch?u ?nh hu?ng sâu s?c t? các tu tu?ng d?o Ph?t - tôn giáo 
chính th?c ? d?t nu?c này và t? n?n s?n xu?t ph? thu?c vào ngu?n nu?c. Có th?
th?y rõ hai di?m trên qua các ngày l? h?i. Trong van hoá ?ng x?, ngu?i Thái t? 
rõ s? sùng d?o, tôn kính hoàng gia và tr?ng th? b?c cung nhu tu?i tác.



Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: