danh nhan dat viet phan 2
- From: "Nguyen Hoang Bao Vu" <baovu@xxxxxxxxxxxx>
- To: "smcc" <smcc@xxxxxxxxxxxxx>, "thang nguyen" <nguyenthangsm@xxxxxxxxx>, "ninh" <nguyenninh090@xxxxxxxxx>, "di nhan" <nhanhop@xxxxxxxxx>
- Date: Tue, 5 Sep 2006 17:01:36 +0700
Nguy?n Hu? 1753-1792),
Nguy?n Hu? (
ch? Hán:
??, còn du?c g?i Quang Trung hoàng d?, ????;
1753
-
1792),
là v? hoàng d? th? hai c?a
nhà Tây Son.
Ông còn du?c xem là m?t anh hùng dân t?c và m?t thiên tài quân s?
Vi?t Nam.
Thân th? s? nghi?p
T? tiên nhà Tây Son v?n ? làng Huong Cái, huy?n Hung Nguyên, t?nh
Ngh? An.
H? theo chân
chúa Nguy?n
vào l?p nghi?p mi?n Nam khi chúa Nguy?n vu?t Luy Thày dánh ra d?t Lê - Tr?nh
t?i Ngh? An. Ông c? c?a Nguy?n Hu? tên là H? Phi Long, vào giúp vi?c cho nhà
h? Dinh ? thôn B?ng Chân, huy?n Tuy Vi?n (t?c An Nhon), cu?i v? h? Dinh và sinh
du?c m?t trai tên là H? Phi Ti?n. H? Phi Ti?n không theo vi?c nông mà b?
di buôn tr?u ? ?p Tây Son, cu?i v? và d?nh cu t?i dó. Bà v? tên là Nguy?n Th?
D?ng, con gái duy nh?t c?a m?t phú thuong d?t Phú L?c, do dó nên h? d?i con
cái t? h? H? sang h? Nguy?n c?a m?. Vì v?y, ngu?i con có tên là Nguy?n Phi
Phúc. Nguy?n Phi Phúc cung chuyên ngh? buôn tr?u và tr? nên m?i ngày m?i giàu
có. (Cung có tài li?u cho r?ng h? H? dã d?i theo h? chúa Nguy?n ngay t? khi m?i
vào Nam.)
Nguy?n Phi Phúc có 8 ngu?i con, trong dó có ba ngu?i con trai:
Nguy?n Nh?c,
Nguy?n L?
và Nguy?n Hu?. Nguy?n Hu? sinh nam 1753, là ngu?i con th? 7 và là ngu?i con
trai út (có tài li?u cho ông là ngu?i con trai th? 2). Ông còn có tên là Quang
Bình, Van Hu? hay H? Thom. Sau này, ngu?i dân d?a phuong thu?ng g?i ông là D?c
ông Bình ho?c D?c ông Tám theo cách tính th? b?c gia dình c?a ngu?i mi?n
Nam.
L?n lên, ông và 2 ngu?i anh du?c dua d?n th? giáo c? van l?n võ v?i th?y Truong
Van Hi?n. Chính ngu?i th?y này dã phát hi?n du?c kh? nang khác thu?ng c?a
Nguy?n Hu? và khuyên ba anh em kh?i nghia d? xây d?ng d?i nghi?p. Tuong truy?n
câu s?m: "Tây kh?i nghia, B?c thu công" là c?a ông.
L?y lý do ch?ng l?i s? áp b?c c?a quy?n th?n
Truong Phúc Loan,
?ng h? hoàng tôn Nguy?n Phúc Duong,
Nguy?n Nh?c
kh?i nghia nam 1771, xây d?ng can c? ch?ng chính quy?n c?a chúa Nguy?n t?i Tây
Son. Trong giai do?n xây d?ng th? l?c, Nguy?n Hu? giúp Nguy?n Nh?c gây d?ng
kinh t?, hu?n luy?n quân s?. V?i s? ng?m tr? giúp v? m?t tâm lý c?a th?y giáo
Hi?n và b?n linh cá nhân, Nguy?n Hu? dã nhanh chóng xây d?ng du?c uy tín
cho l?c lu?ng Tây Son và c? cho cá nhân mình. Ch?ng m?y ch?c l?c lu?ng c?a nhà
Tây Son m?i ngày m?i l?n, m?i v?ng vàng. Nh?ng ngu?i h?p tác d?u tiên v?i
nhà Tây Son có:
Nguy?n Thung,
Bùi Th? Xuân,
Võ Van Dung,
Võ Dình Tú,
Tr?n Quang Di?u,
Truong M? Ng?c,
Võ Xuân Hoài.
V? sau, k? si g?n xa d?n hu?ng ?ng thêm dông. L?c lu?ng Tây Son không nh?ng
dánh dâu th?ng dó mà còn n?i ti?ng vì bình d?ng, bình quy?n, không tham ô c?a
dân và l?y c?a ngu?i giàu chia cho ngu?i nghèo.
Tiêu di?t chính quy?n chúa Nguy?n
Sau 200 nam xây d?ng co nghi?p, chính quy?n chúa Nguy?n ? mi?n Nam qua giai
do?n c?c th?nh, bu?c vào thoái trào. Cái ch?t c?a Vu Vuong
Nguy?n Phúc Khoát
vào nam 1765, tri?u dình Dàng Trong b? quy?n th?n Truong Phúc Loan lung do?n.
L?y c? "Tiêu di?t quy?n th?n Truong Phúc Loan, tôn phò Hoàng tôn Duong", 3
anh em Tây Son chi?n d?u tung hoành kh?p Dàng Trong, ki?m soát vùng d?t t?
Quy Nhon
d?n
Bình Thu?n,
làm suy y?u chính quy?n chúa Nguy?n.
Nhân co h?i chúa Nguy?n suy y?u, nam 1774, chúa
Tr?nh Sâm
sai Vi?p qu?n công
Hoàng Ngu Phúc
d?n 4 v?n quân ti?n dánh Dàng Trong cung v?i lý do tiêu di?t quy?n th?n Truong
Phúc Loan. Quân Tr?nh nhanh chóng ti?n sát dô thành Phú Xuân. Tri?u th?n
chúa Nguy?n ho?ng s?, bèn muu b?t Phúc Loan dem n?p. Tuy nhiên, quân Tr?nh l?i
l?y c? d?p lo?n Tây Son giúp Dàng Trong d? ti?n dánh Phú Xuân. D?nh Vuong
Nguy?n Phúc Thu?n
và các quan ph?i ch?y vào Qu?ng Nam.
Tuy quân Tr?nh d?ng l?i ? Phú Xuân, nhung chúa Nguy?n l?i b? quân Tây Son ti?n
dánh, ph?i lên thuy?n vu?t bi?n vào
Gia D?nh.
? phía b?c, Nguy?n Nh?c t?m hòa hoãn v?i quân Tr?nh, c?ng c? quân d?i, ti?p t?c
ti?n xu?ng phía nam d? tiêu di?t chúa Nguy?n. Nguy?n Nh?c sai Nguy?n Hu?
d?n quân b?, Nguy?n L? d?n quân th?y dánh xu?ng phía Nam. Sau nhi?u l?n giao
tranh d? giành d?t Gia D?nh, nam 1777, quân Tây Son b?t du?c chúa Nguy?n Phúc
Thu?n và Hoàng tôn Duong, dem gi?t di, ch? còn
Nguy?n Ánh,
lúc dó m?i 15 tu?i, ch?y thoát ra d?o Th? Chu.
Sau khi tiêu di?t xong chúa Nguy?n, nam 1778, Nguy?n Nh?c lên ngôi Hoàng d?,
l?p Tri?u d?i Tây Son, d?t niên hi?u là Thái D?c, dóng dô t?i thành D? Bàn
(Quy Nhon), d?i tên thành Hoàng d? thành, phong cho Nguy?n L? làm Ti?t ch?,
Nguy?n Hu? là Long Nhuong tu?ng quân.
Hu? là Long Nhuong tu?ng quân.
Tr?n R?ch G?m - Xoài Mút 1784
Khi Thái Thu?ng Vuong Nguy?n Phúc Thu?n và Tân Chính Vuong
Nguy?n Phúc Duong
b? b?t, thì ngu?i cháu Thái Thu?ng Vuong là
Nguy?n Phúc Ánh,
ch?y thoát du?c. D?n khi Nguy?n L? và Nguy?n Hu? v? Qui Nhon r?i, Nguy?n Ánh
l?i t? t?p l?i l?c lu?ng trung thành, kh?i binh t? d?t Long Xuyên, dánh du?i
quân tr?n th? Tây Son t?i Gia D?nh, l?y l?i thành
Sài Côn.
B?y gi? Nguy?n Ánh m?i có 17 tu?i, du?c các tu?ng tôn làm D?i nguyên súy, Nhi?p
qu?c chính. Nam 1780, Nguy?n Ánh xung vuong.
Liên t?c t? nam 1782 d?n nam 1784, quân Tây Son và quân Nguy?n Ánh giao tranh
nhi?u l?n. H?u nhu chung cu?c, quân Nguy?n b? thua nhi?u và Nguy?n Ánh nhi?u
l?n ph?i tr?n ch?y. Nguy?n Ánh cung dã nhi?u l?n thông qua giám m?c
Bá Da L?c
(ti?ng Pháp: Pigneau de Béhaine) d? c?u vi?n ngu?i Pháp nhung không thu du?c
nhi?u k?t qu?. Do dó, Nguy?n Ánh dã có ý chuy?n sang c?u vi?n ?
Xiêm La.
Tháng 2 nam Giáp Thìn (1784), Nguy?n Ánh t? Hà Tiên sang Xiêm La h?i ki?n v?i
vua Xiêm La là
Ch?t Tri
(Chakri, Rama I) t?i
V?ng Các
(Bangkok). Vua Xiêm sai hai tu?ng là Chiêu Tang, Chiêu Suong dem 2 v?n quân
th?y cùng 300 chi?c thuy?n sang giúp. Ngoài ra còn có 3 v?n quân b? ti?n sang
Chân L?p v?i danh nghia giúp vua Chân L?p, th?c ch?t v?i ý d? t?o g?ng kìm phía
Tây, ch? co h?i tiêu di?t quân Tây Son.
Quân Xiêm nhanh chóng l?y du?c R?ch Giá, Ba Th?c, Trà Ôn, Mân Thít, Sa Déc. Tuy
nhiên, do ? th? di d?n dâu qu?y nhi?u dân s?, làm nhi?u di?u tàn ác, cho
nên b? dân chúng oán h?n.
Tu?ng Tây Son gi? d?t Gia D?nh là Truong Van Da, th?y quân Xiêm sang dánh phá,
th? l?c m?nh, bèn c? th? t?i Gia D?nh và sai ngu?i v? Qui Nhon báo. Vua Tây
Son sai Nguy?n Hu? dem binh vào ch?ng gi?.
Do tình hình 3 v?n quân Tr?nh dang rình r?p ? phía B?c, 3 v?n quân b? Xiêm ch?c
ch? ? phía Tây, v?i 2 v?n quân th?y Xiêm ? phía Nam, Nguy?n Hu? ra quy?t
sách nhanh chóng dánh tiêu di?t 2 v?n quân ch? l?c du?ng th?y c?a quân Xiêm.
Sau khi vào Gia D?nh, Nguy?n Hu? cho b? trí tr?n d?a và nh? quân Xiêm d?n g?n
R?ch G?m
và
Xoài Mút
? phía trên M? Tho, r?i dánh m?t tr?n, tiêu di?t quân Xiêm.
Dêm 19 r?ng 20 tháng 1 nam 1785 (dêm 9 r?ng 10 tháng 12 nam Giáp Thìn), quân
Xiêm l?i d?ng th?y tri?u xuôi theo dòng sông d? t?n công M? Tho nh?m phá v?
d?i thuy?n phòng th? c?a Tây Son. Quân Tây Son gi? thua rút d?n v? hu?ng M?
Tho, nh? d?i phuong l?t vào tr?n d?a mai ph?c do?n R?ch G?m-Xoài Mút. Khi quân
Xiêm l?t vào tr?n mai ph?c, b?t ng? quân Tây Son b?n pháo ? cù lao Th?i Son và
b? sông Ti?n, khóa ch?t hai d?u, d?n quân Xiêm vào th? "ti?n thoái lu?ng
nan". Bên c?nh dó, h?a h? ? hai bên b? nã d?n t?i t?p vào d?i hình làm quân
Xiêm r?i lo?n, tinh th?n hoang mang r?i b? ch?y. Cùng lúc dó, m?t d?i thuy?n
c?m t? ch? d?y rom và nh?ng v?t li?u d? cháy dâm th?ng vào thuy?n quân Xiêm làm
cho s? b? chìm, s? b? cháy. Trong khi dó, cánh quân b? Xiêm La ngay t?
d?u dã b? quân Tây Son ch?n dánh không cho c?u vi?n.
Ch? m?t tr?n quy?t chi?n di?n ra không d?y m?t ngày dã tiêu di?t g?n 5 v?n quân
Xiêm, ch? sót du?c vài nghìn ngu?i, ch?y theo du?ng thu?ng d?o tr?n v? nu?c.
Các tu?ng Chiêu Tang, Chiêu Suong và Nguy?n Ánh ph?i b? ch?y theo du?ng b? v?
Xiêm La. Cánh quân b? nghe tin th?t tr?n cung tan rã và tháo ch?y.
Sau tr?n dánh này, quân Tây Son n?i ti?ng d?n m?c, s? quân Xiêm còn l?i ph?i
th?t lên r?ng: "S? Tây Son nhu s? c?p".[
Dánh d?p xong, Nguy?n Hu? dem quân v? Qui Nhon d? dô d?c là D?ng Van Chân ? l?i
tr?n d?t Gia D?nh.
Tiêu di?t chính quy?n chúa Tr?nh
Nam 1782, chúa
Tr?nh Sâm
ch?t. Chính quy?n Dàng Ngoài roi vào tình tr?ng h?n lo?n. Lo?n Kiêu binh n?i
lên ph? b? Tr?nh Cán, l?p Tr?nh Tông lên ngôi chúa. Dân tình oán thán. Tuy
nhiên, th?i gian này, Tây Son dang giao tranh v?i quân Nguy?n ? phía Nam nên
chua có d?ng thái gì lên phía B?c.
Sau khi dánh tan liên quân Xiêm - Nguy?n, nam 1786, v?i s? d?n du?ng c?a
Nguy?n H?u Ch?nh,
hàng tu?ng nhà Lê ch?ng l?i phe Tr?nh Tông, Nguy?n Hu? l?y lý do "Phù Lê di?t
Tr?nh", dem quân ra B?c dánh d? chúa Tr?nh chuyên quy?n, danh nghia tôn phò
nhà Lê.
Quân Tây Son nhanh chóng h? thành Phú Xuân và dánh b?i quân Tr?nh ch? trong
chua d?y 1 tháng, tiêu di?t chính quy?n h? Tr?nh dã quá r?u rã.
Tuy v? danh nghia, Nguy?n Hu? trao tr? quy?n chính l?i cho vua
Lê Hi?n Tông
và nh?n phong Nguyên súy D?c chính phù v?n Uy qu?c công, nhung th?c t?, Nguy?n
Hu? n?m toàn b? quy?n chính ? B?c Hà. Do s? s?p x?p c?a
Nguy?n H?u Ch?nh,
vua Lê Hi?n Tông dã g? công chúa
Ng?c Hân
cho Nguy?n Hu?. Cung trong d?p này, vua Tây Son là Nguy?n Nh?c cung ra b?c d?
ti?p ki?n vua Lê Hi?n Tông.
Tháng 7 nam 1786, vua Lê Hi?n Tông qua d?i, th? 70 tu?i. Do ý ki?n c?a công
chúa Ng?c Hân thiên v? l?p hoàng thân Lê Duy C?n, Nguy?n Hu? mu?n hoãn l? dang
quang c?a
Lê Duy K?.
Do áp l?c c?a tôn th?t nhà Lê d?i v?i Ng?c Hân, Nguy?n Hu? dành thu x?p cho Lê
Duy K? lên ngôi vua. Ít lâu sau, Nguy?n Hu? dem công chúa Ng?c Hân cùng Nguy?n
Nh?c rút quân v? Nam.
Sau khi quân Tây Son rút di, các th? l?c c?a chúa Tr?nh tr?i d?y, l?p
Tr?nh B?ng
lên ngôi vuong, tái l?p chính quy?n chúa Tr?nh. Vua Lê Chiêu Th?ng m?i Nguy?n
H?u Ch?nh dang tr?n ? Ngh? An ra d?p Tr?nh B?ng. Ch?nh nhanh chóng dánh tan
quân Tr?nh, d?t ph? chúa, Tr?nh B?ng b? di m?t tích.
Anh em Nguy?n Nh?c, Nguy?n Hu? n?y sinh mâu thu?n. Vua Tây Son v?n ch? có ý
d?nh l?y Phú Xuân mà không có ý dánh ra B?c Hà mà mu?n t?p trung l?c lu?ng t?n
di?t Nguy?n Ánh. Vi?c Nguy?n Hu? b?c ti?n là trái ý vua anh, do dó khi tr? v?
nam, anh em vua Tây Son hi?m khích và xung d?t. S? cu ghi r?t v?n t?t và
không th?t rõ ràng v? s? ki?n này, ch? bi?t Nguy?n Hu? mang quân vây thành Quy
Nhon, Nguy?n Nh?c b? vây b?c quá ph?i lên thành khóc xin em d?ng dánh thành
n?a. Nguy?n Hu? b?ng lòng gi?ng hòa v?i anh. Tháng 4 nam Dinh Mùi - 1787,
Nguy?n Nh?c chia vùng d?t phía Nam ra làm ba:
List of 3 items
. Nguy?n Nh?c xung là Trung uong Hoàng d?, dóng dô ? Qui Nhon.
. Phong Nguy?n L? làm Dông D?nh Vuong, cai qu?n vùng d?t Gia D?nh.
. Phong Nguy?n Hu? làm B?c Bình Vuong, cai qu?n vùng d?t t? dèo H?i Vân tr? ra
B?c.
list end
? B?c Hà, Nguy?n H?u Ch?nh nhân lúc Tây Son có bi?n bèn chuyên quy?n, mu?n
ch?ng l?i Tây Son. Nguy?n Hu? phái
Vu Van Nh?m,
con r? c?a
Nguy?n Nh?c,
ra tiêu di?t Nguy?n H?u Ch?nh. Tuy nhiên, tình hình v?n không sáng s?a, d?n
lu?t Vu Van Nh?m chuyên quy?n, có ý ch?ng Nguy?n Hu?. Tháng 4 nam 1788, Lê Chiêu
Th?ng dã b? kinh dô luu vong. Nguy?n Hu? ph?i dem quân ra B?c l?n th? 2, gi?t
Vu Van Nh?m. Ông dã t? ch?c l?i h? th?ng cai tr? ? B?c Hà, dua các danh si
có tên tu?i nhu
Ngô Thì Nh?m,
Phan Huy Ích
ra d?m duong công vi?c.
Sau khi dã l?p Sùng nhu?ng công Lê Duy C?n làm Giám qu?c, Nguy?n Hu? l?i rút
quân v? Phú Xuân.
Vua Quang Trung và chi?n th?ng K? D?u 1789
Cu?i nam 1788, vua Thanh
Càn Long
sai T?ng d?c Lu?ng Qu?ng
Tôn Si Ngh?
ch? huy 29 v?n quân Thanh h? t?ng Lê Chiêu Th?ng v? Vi?t Nam v?i danh nghia phù
Lê, vào chi?m dóng Thang Long.
Quân Tây Son do D?i tu mã Ngô Van S?, theo muu k? c?a Ngô Thì Nh?m, Phan Huy
Ích và các muu th?n khác, ch? d?ng rút quân v? dóng ? Tam Di?p - Bi?n Son c?
th? ch? l?nh.
Nghe tin báo, ngày 25 tháng 11 nam M?u Thân (22 tháng 12 nam 1788), Nguy?n Hu?
xu?t quân ti?n ra B?c Hà. V?i lý do l?y danh nghia chính th?ng, Nguy?n Hu?
lên ngôi hoàng d?, l?y niên hi?u Quang Trung.
Ngày 29 tháng 11 nam M?u Thân (26 tháng 12 nam 1788), d?i quân c?a hoàng d?
Quang Trung t?i Ngh? An, d?ng quân t?i dó hon 10 ngày d? tuy?n quân và c?ng
c? l?c lu?ng, nâng quân s? lên 10 v?n, t? ch?c thànhg 5 d?o quân: ti?n, h?u,
t?, h?u và trung quân. Ngoài ra còn có m?t d?i tu?ng binh 200 voi chi?n. d?
Quang Trung còn t? ch?c l? duy?t binh ngay t?i Ngh? An d? khích l? ý chí quy?t
chi?n, quy?t th?ng c?a tu?ng si d?i v?i quân xâm lu?c Mãn Thanh. Ngay sau
l? duy?t binh, Quang Trung ti?n quân ra B?c Hà.
Ngày 20 tháng Ch?p nam M?u Thân (15 tháng 1 nam 1789), d?i quân c?a Quang Trung
dã ra d?n Tam Di?p, Ninh Bình. Sau khi xem xét tình hình, Quang Trung dã
nh?n xét ch? trong 10 ngày s? quét s?ch quân Thanh.
Dúng nhu d? ki?n, ch? trong vòng 6 ngày, quân Tây Son dã dánh tan 29 v?n quân
Thanh do t?ng d?c Lu?ng Qu?ng
Tôn Si Ngh?
lãnh d?o. Hàng lo?t tr?n dánh t?p kích, mai ph?c, th?n t?c và ch?p nhoáng c?a
ông dã tr? thành kinh di?n trong tri th?c quân s? mà tr?n Ng?c H?i - D?ng
Da là tiêu bi?u.
Chính sách th?i h?u chi?n
Ngay sau chi?n th?ng K? D?u, Quang Trung v?i tr? l?i Phú Xuân d? lo vi?c di?t
Nguy?n Ánh, trao l?i binh quy?n cho Ngô Van S? và Ngô Thì Nh?m.
Ngay t? tru?c khi giao chi?n v?i quân Thanh, Quang Trung dã tính d?n chi?n lu?c
ngo?i giao v?i nhà Thanh. Theo phuong lu?c v?ch s?n, v?i tài ngo?i giao
khéo léo c?a Ngô Thì Nh?m, Tây Son nhanh chóng bình thu?ng hóa bang giao v?i
nhà Thanh. Vua Thanh Càn Long dã cho s? gi? vào t?n Phú Xuân d? phong vuong
cho Nguy?n Hu?; r?i hoàng d? Quang Trung gi? dã sang tri?u ki?n và d? l? m?ng
th? 80 tu?i c?a vua Càn Long nhà Thanh.
Nam
1792,
Quang Trung dã g?i thu d?n Càn Long c?u hôn m?t nàng công chúa Thanh tri?u và
"xin" hai t?nh
Qu?ng Dông
và
Qu?ng Tây
làm d?t dóng dô. Ông cung sai dô d?c Vu Van Dung làm chánh s? sang tri?u ki?n
vua Càn Long. Tuy nhiên, d? d?nh không th?c hi?n du?c vì cái ch?t d?t ng?t
và bí ?n c?a ông.
Tuong truy?n, vào m?t bu?i chi?u d?u thu nam 1792, vua Quang Trung dang ng?i
làm vi?c, b?ng hoa m?t, t?i s?m m?t mui, mê man b?t t?nh. Ngu?i xua g?i là
ch?ng "huy?n v?n", còn ngày nay y h?c g?i là tai bi?n m?ch máu não. Khi t?nh
d?y, nhà vua cho tri?u tr?n th? Ngh? An là Tr?n Quang Di?u v? tri?u bàn vi?c
thiên dô ra Ngh? An. Nhung vi?c chua quy?t xong thì b?nh tình nhà vua dã nguy
k?ch. Tru?c khi m?t, nhà vua dã can d?n Tr?n Quang Di?u và các qu?n th?n:
= Ta m? mang b? cõi, khai thác d?t dai, có c? cõi Nam này. Nay dau ?m, t?t
không kh?i du?c. Thái t? (Nguy?n Quang To?n) tu ch?t hoi cao, nhung tu?i còn
nh?. Ngoài thì có quân Gia D?nh (Nguy?n Ánh) là qu?c thù, mà Thái D?c (Nguy?n
Nh?c) thì tu?i già, ham d?t l?c, c?u yên t?m b?, không toan tính cái lo v?
sau. Khi ta ch?t r?i, n?i trong m?t tháng ph?i chôn c?t, vi?c tang làm lao th?o
thôi. Lu nguoi nên h?p s?c mà giúp Thái t? s?m thiên dô v? Vinh Dô (
Vinh
ngày nay) d? kh?ng ch? thiên h?. B?ng không quân Gia D?nh kéo d?n thì các nguoi
không có ch? chôn dâu!
Ngày 29 tháng 7 nam Nhâm Tý (1792), vào kho?ng 11 gi? dêm, Quang Trung Nguy?n
Hu? t? tr?n, ? ngôi du?c 4 nam, th? 40 tu?i, mi?u hi?u là Thái T? Võ hoàng
d?.
Nh?ng chi?n công c?a Nguy?n Hu?
Do nh?ng chi?n tích vang d?i, Nguy?n Hu? du?c các giáo si Tây phuong n? s? và
so sánh v?i
Alexandre D?i D?,
và quân
Xiêm
dã run s? coi Nguy?n Hu? nhu m?t ông "tu?ng nhà tr?i".[
Nguy?n Hu? là hoàng d? bách chi?n bách th?ng, c? cu?c d?i binh nghi?p c?a ông
chua t?ng th?t b?i m?t tr?n nào, qu? là r?t hi?m có.
List of 2 items (contains 1 nested list)
. Chi?n th?ng 5 v?n quân Xiêm ?
Tr?n R?ch G?m, Xoài Mút
. Cu?c chi?n v?i 20 v?n quân
nhà Thanh:
List of 2 items nesting level 1
. Tr?n Ng?c H?i
. Tr?n D?ng Da
list end nesting level 1
list end
Nh?ng câu nói n?i ti?ng
= Dánh cho d? dài tóc
= Dánh cho d? den rang
= Dánh cho nó chích luân b?t ph?n
= Dánh cho nó phi?n giáp b?t hoàn
= Dánh cho s? tri Nam qu?c anh hùng chi h?u ch?
= Thôi, thôi, thôi vi?c dã r?i
= Tram nghìn hãy c? trách b?i vào ta
= Nay mai d?n l?i nu?c nhà,
= Bia nghè l?i d?ng trên tòa muôn gian.
= Co d? h? Tr?nh dã tan,
= Vi?c này cung d?ng d? oan cho th?ng Tr?nh Kh?i!
Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu
- Follow-Ups:
- Re: danh nhan dat viet phan 2
- From: Le Mai
Other related posts:
- » danh nhan dat viet phan 2
- » Re: danh nhan dat viet phan 2
- Re: danh nhan dat viet phan 2
- From: Le Mai