[SMCC] cuoc doi cua Chua gie-su

Giê-su, cung du?c g?i là Chúa Giê-su Ki-tô ho?c Chúa Giê-su Co D?c, là ngu?i 
sáng l?p ra Ki-tô giáo (Christianity). Giê-su là ngu?i Do Thái có tên là 
Yehoshua (????? - có nghia là "Thiên Chúa là D?ng C?u D?" trong ti?ng Hebrew), 
thu?ng du?c g?i v?n t?t là Yeshua (????), sinh vào kho?ng nam 7 - 6 TCN,

m?t kho?ng nam 30. D?i v?i ngu?i duong th?i, Giê-su còn du?c bi?t du?i tên 
Giê-su ngu?i x? Nazareth, ho?c Giê-su con ông Giu-se. T? "Ki-tô" ( ti?ng 
Latinh: Christus; ti?ng Hy L?p: ??????? Khristós) có nghia là "ngu?i du?c x?c 
d?u" d? ám ch? m?t v? lãnh d?o, chính tr? cung nhu tôn giáo, du?c ch?n b?i 
Thiên Chúa. T? "Co D?c"  ti?ng Hoa  ?? Ji-du) cung là m?t danh hi?u c?a Giê-su. 
Nh?ng gì chúng ta bi?t du?c v? Giê-su du?c ghi chép trong Thánh Kinh Tân U?c, 
d?c bi?t là trong b?n sách Phúc Âm.

 

 So lu?c
 

Giê-su, theo các sách Phúc âm, là m?t ngu?i Do Thái tôn tr?ng lu?t pháp Moses 
(kinh Torah), là nhà thuy?t giáo và ngu?i ch?a b?nh b?ng phép m?u, cung là 
ngu?i thu?ng b?t d?ng v?i giáo quy?n Do thái, và cu?i cùng, là ngu?i b? dóng 
dinh trên th?p t? giá theo phán quy?t c?a chính quy?n D? qu?c La Mã.

 

H?u h?t tín h?u Co D?c tin r?ng Giê-su là Thiên Chúa, Là D?ng Messiah mà s? 
xu?t hi?n c?a ngài dã du?c tiên báo trong C?u U?c. H? tin r?ng ngài là Thiên 
Chúa hoá thành nh?c th?, là Ngôi th? Hai trong Ba Ngôi. Cung nhu tin r?ng ngài 
du?c ch?u thai b?i quy?n phép Chúa Thánh Linh, xu?ng th? gian d? c?u nhân lo?i 
kh?i t?i l?i và s? ch?t b?i huy?t c?a ngài dã d? ra khi b? dóng dinh trên th?p 
t? giá nhu là sinh t? chu?c t?i cho loài ngu?i. Và tin r?ng ngài dã s?ng l?i t? 
k? ch?t và sau dó tr? l?i

Thiên Dàng.

 

Khác v?i d?c tin c?a ngu?i Co D?c giáo, ngu?i H?i giáo tin r?ng Giê-su là m?t 
trong nh?ng nhà tiên tri du?c Thiên Chúa sai d?n và là D?ng Messiah. Vì có vai 
trò d?c bi?t trong các tôn giáo này, Giê-su du?c nhìn nh?n là m?t trong nh?ng 
nhân v?t quan tr?ng nh?t và có ?nh hu?ng sâu r?ng nh?t trong l?ch s? nhân lo?i.

 

Các sách Phúc Âm t?p chú vào quãng d?i ba nam cu?i khi Chúa Giê-su s?ng trên 
th? gian, d?c bi?t là tu?n l? cu?i cùng tru?c khi b? dóng dinh trên th?p t? 
giá. Th?i k? này theo u?c tính ? kho?ng gi?a các nam 27 Và 36. Cung theo u?c 
tính này, Chúa Giê-su sinh ra trong kho?ng nam 8-4 TCN.

 

 

 

 Cu?c d?i và tu tu?ng
 

Theo Tân U?c, Giê-su sinh t?i Bethlehem. M? c?a Giê-su, Mary (Maria ho?c 
Ma-ri), là m?t d?ng trinh dã mang thai b?i quy?n nang siêu nhiên c?a Chúa Thánh 
Linh. Joseph ( Giuse ho?c Giô-sép), ch?ng c?a Mary, ch? du?c nh?c d?n trong 
th?i tho ?u c?a ngài, d?n d?n nh?ng suy doán r?ng ông qua d?i tru?c khi Giê-su 
b?t d?u di gi?ng d?y. Theo các sách Phúc Âm, khi Giê-su sinh ra, các m?c d?ng, 
du?c thiên s? báo tin, d?n th? l?y và ba nhà thông thái (còn g?i là ba nhà 
chiêm tinh hay ba d?o si) t? phuong Dông xa xôi, du?c d?n d?t b?i ngôi sao l?, 
tìm d?n d? tôn th? ngài.

 

Phúc âm Mark 6.3 ký thu?t r?ng "Giê-su là con c?a Mary, anh c?a James, Joseph, 
Giu-da và Simon". Josephus, s? gia Do Thái, và Eusebius, s? gia Co D?c, có nh?c 
d?n James Ngu?i Công chính nhu là em c?a Giê-su. Tuy nhiên, Jerome cho r?ng 
James (Giacôbe ho?c Gia-co) ch? là em h? c?a ngài. Cách gi?i thích này d?t n?n 
t?ng cho truy?n th?ng Công giáo La Mã và Chính Th?ng giáo Dông phuong tin r?ng 
Mary d?ng trinh tr?n d?i.

 

Giê-su tr?i qua th?i niên thi?u t?i làng Nazareth thu?c x? Galilee. Ch? có m?t 
s? ki?n x?y ra trong th?i gian này du?c ghi l?i là khi c?u bé Giê-su theo gia 
dình lên Jerusalem trong m?t chuy?n hành huong. B? th?t l?c kh?i cha m?, cu?i 
cùng c?u bé Giê-su 12 tu?i du?c tìm th?y trong D?n th?, dang tranh lu?n v?i các 
h?c gi?.  Ngay sau khi ch?u l? báp têm (phép r?a) b?i Giang Báp-tít

(John the Baptist), Giê-su b?t d?u di rao gi?ng, khi ?y kho?ng ba muoi tu?i. 
Theo Phúc Âm Lu-ca, Giê-xu và Giang Báp-tít (Gioan T?y gi?) là anh em h? vì 
Mary và Elizabeth, m? c?a Giang, là hai ch? em.

 

Theo Kinh Thánh Giê-su dã cùng các môn d? di kh?p x? Galilee d? gi?ng d?y và 
ch?a b?nh. Cung cách gi?ng d?y v?i th?m quy?n và uy l?c cùng k? nang diêu luy?n 
khi Giê-su s? d?ng các d? ngôn d? gi?i bày chân lý dã thu hút r?t nhi?u ngu?i. 
H? t? h?p thành dám dông và tìm d?n b?t c? noi nào ngài có m?t. Dôi khi dám 
dông tr? nên m?t tr?t t? và ngài bu?c ph?i ng?i trên thuy?n mà gi?ng d?y. 
Giê-su cung tìm d?n và thuy?t giáo t?i các h?i du?ng Do Thái giáo (synagogue).

 

Giê-su áp d?ng các phuong pháp khác nhau khi gi?ng d?y, phép ngh?ch lý, phép ?n 
d? và các truy?n d? ngôn. Ngài thu?ng t?p chú vào Vuong qu?c c?a Thiên Chúa hay 
Vuong qu?c Thiên dàng. N?i ti?ng nh?t là Bài gi?ng trên núi, trong dó Các Phu?c 
Lành (Beatitudes) du?c d? c?p d?n. Trong s? nh?ng ng? ngôn, du?c bi?t d?n nhi?u 
nh?t là các câu chuy?n k? v? Ngu?i Samaria nhân lành Và Ngu?i con trai hoang 
dàng.

Giê-su có nhi?u môn d?, thân c?n nh?t là mu?i hai s? d?

(apostle),

Peter

(Phêrô ho?c Phi-e-ro) du?c Công giáo La Mã cho là s? d? tru?ng. Theo Tân U?c,

Giê-su làm nhi?u phép m?u nhu ch?a b?nh, du?i tà ma và khi?n Lazarus s?ng l?i 
t? k? ch?t.

 

Gi?i lãnh d?o Do Thái giáo bao g?m các nhóm quy?n l?c d?i ngh?ch nhau nhu nhóm 
Sadducee và nhóm Pharisee thu?ng b?t d?ng v?i Giê-su. Ngài v?n thu?ng v?ch tr?n 
tính chu?ng hình th?c cung nhu tinh th?n d?o d?c gi? c?a ngu?i Pharisee. Nhi?u 
ngu?i xem Giê-su nhu m?t nhà c?i cách xã h?i, nh?ng ngu?i khác t? ra nhi?t tình 
v?i ý tu?ng ngài là v? vua d?n d? gi?i phóng dân Do Thái kh?i ách th?ng tr? c?a 
D? qu?c La Mã,

trong khi gi?i c?m quy?n xem Giê-su nhu m?t th? l?c m?i dang de d?a nh?ng d?nh 
ch? tôn giáo và chính tr? duong th?i. Nhi?u ngu?i tin nh?n ngài là D?ng Messiah 
d?n d? c?u chu?c nhân lo?i.

 

 

 B? b?t và b? xét x?
 

Giê-su cùng các môn d? lên thành Jerusalem vào d?p L? Vu?t Qua (Passover), ngài 
vào D?n th?, dánh du?i nh?ng ngu?i buôn bán, nh?ng k? d?i ti?n và l?t d? bàn 
c?a h? và qu? trách h? "Nhà ta du?c g?i là nhà c?u nguy?n nhung các nguoi bi?n 
thành hang ? c?a b?n tr?m cu?p". Sau dó, Giê-su b? b?t gi? theo l?nh c?a Tòa 
Công lu?n (Sanhedrin) và Thu?ng T? Joseph Caiaphas. Trong bóng dêm c?a khu r?ng 
Gethsemane, ngo?i ô Jerusalem, lính La Mã nh?n di?n Giê-su nh? cái hôn c?a 
Judas Iscariot, m?t môn d? dã ph?n ngài.

 

Tòa Công lu?n cáo bu?c Giê-su t?i ph?m thu?ng và giao ngài cho các quan ch?c D? 
qu?c La Mã d? xin y án t? hình - không ph?i vì t?i ph?m thu?ng, nhung vì cáo 
bu?c xúi gi?c n?i lo?n. Du?i áp l?c c?a gi?i lãnh d?o tôn giáo Do Thái, T?ng 
d?c Pontius Pilate mi?n cu?ng ra l?nh dóng dinh Giê-su. Tuy nhiên, theo các 
sách Phúc Âm, m?t t?m b?ng có hàng ch? "Vua dân Do thái" du?c treo trên th?p t? 
giá theo l?nh c?a Pilate; INRI

( ti?ng Latin) là các m?u t? vi?t t?t cho câu "Giê-xu ngu?i Nazareth, vua dân 
Do Thái".

 

Sau khi Giê-su ch?t, Joseph ngu?i Arimathea d?n g?p Pilate và xin du?c phép 
chôn ngài v?i s? ch?ng ki?n c?a Mary, Mary Magdalene

và nh?ng ph? n? khác.

 

 

 Ph?c sinh và thang thiên
 

Hon 3 t? Tín h?u Co D?c ? kh?p noi trên trái d?t tin r?ng Chúa Giê-su s?ng l?i 
ba ngày sau khi ch?t trên th?p t? giá. S? ki?n này du?c d? c?p d?n theo thu?t

ng? Co D?c là S? Ph?c sinh c?a Chúa Giê-xu Co D?c, du?c c? hành h?ng nam vào 
ngày L? Ph?c sinh (Easter).

 

Không ai ch?ng ki?n du?c s? ph?c sinh c?a Giê-xu, song m?t vài ph? n? khi d?n 
tham m? v?i thu?c thom d? x?c xác ngài (theo t?c l? th?i ?y) thì ch? th?y ngôi 
m? tr?ng mà tru?c dó h? dã an táng ngài trong dó. Theo Tân U?c, m?t thiên s? 
dang d?i t?i ngôi m? d? báo cho h? bi?t là Chúa Giê-su dã s?ng l?i. Phúc Âm 
Mark (Macô ho?c Mác) thu?t l?i Mary Magdalene sau dó dã g?p ngài. Phúc Âm Giang 
không nh?c d?n thiên s? nhung thu?t r?ng khi Mary Magdalene d?n bên ngôi m? 
tr?ng, Chúa Giê-su dã hi?n ra cùng bà. Các sách Phúc Âm và Công v? d?u ghi nh?n 
r?ng ngài g?p g? nhi?u ngu?i t?i các noi ch?n khác nhau trong su?t b?n muoi 
ngày tru?c khi thang thiên. Sau khi Chúa Giê-xu thang thiên, m?i ngu?i cho là 
Ngài không còn s?ng. Nhung n?u chúng ta d?c ti?p trong sách Công V? Các S? D? 
Và ti?p cho d?n ngày nay thì công vi?c c?a Chúa Giê-xu v?n h?ng ngày, t?ng giây 
du?c th?c hi?n liên t?c trên trái d?t này trong trái tim c?a c?ng d?ng Co D?c 
Giáo.

 

H?u h?t tín h?u Co D?c ch?p nh?n câu chuy?n ph?c sinh, nhu du?c ký thu?t trong 
Tân U?c, là s? ki?n l?ch s? và xem dây là tâm di?m cho d?c tin c?a h? m?c dù 
theo quan di?m c?a m?t s? tín h?u thu?c trào luu t? do (liberalism), dây ch? là 
câu chuy?n có tính ?n d?. Tuy nhiên l?ch s? ch?ng minh dây là ni?m tin b?t di 
d?ch c?a Co D?c Giáo. N?u Chúa Giê-xu không s?ng l?i thì ni?m tin c?a nh?ng 
ngu?i Co D?c s? gi?ng nhu bao tôn giáo khác. Ph?n l?n tín h?u Co D?c tin r?ng 
Giê-su dã làm nhi?u d?u k? phép l? và các tông d? du?c ban cho quy?n l?c siêu 
nhiên b?i Chúa Thánh Linh d? ch?a lành b?nh t?t cho nhi?u ngu?i và nói du?c 
nhi?u th? ti?ng khác nhau sau khi Chúa Giê-su thang thiên.

 

 

 Tên và danh hi?u
 

Tên Giê-su b?t ngu?n t? Iesous (??????) trong ti?ng Hy L?p, du?c d?ch t? 
Yehoshua trong ti?ng Hebrew (?????) hay Joshua trong ti?ng Anh và Giô suê trong 
ti?ng Vi?t).

 

T? "Co D?c" (Christ) không ph?i là tên nhung là m?t danh hi?u. Trong ti?ng Hy 
L?p Christos có nghia là "ngu?i du?c x?c d?u", du?c d?ch t? ti?ng Hebrew 
Messiah.

 

Theo ký thu?t c?a các sách Phúc Âm, Giê-su xung mình là Con Ngu?i ("Con cáo có 
hang, chim tr?i có t?, nhung Con Ngu?i không có ch? mà g?i d?u". Mat. 8.20), 
cung du?c g?i là "Con Thiên Chúa" ("Th?t ngu?i này là Con Thiên Chúa". Mat. 
27.54). Ngoài ra, ngài còn có m?t s? danh xung khác nhu "D?ng Tiên tri", "Chúa" 
và "Vua dân Do thái". Da s? tín h?u Co D?c tin r?ng các danh xung này dùng d? 
tôn vinh th?n tính c?a Chúa Giê-su.

 

 

 B?i c?nh: van hóa và l?ch s?
 

Th? gi?i mà Giê-xu s?ng luôn luôn bi?n d?ng, du?c dánh d?u b?i nh?ng b? t?c n?i 
ti?p nhau c? v? van hóa và chính tr?. V? van hóa, vì ngu?i Do Thái ph?i v?t l?n 
v?i n?n tri?t h?c và các giá tr? c?a van minh Hi L?p và v?i s? mâu thu?n n?i 
t?i c?a

kinh Torah, vì trong khi kinh Torah m?c kh?i các chân lý có giá tr? cho toàn 
th? nhân lo?i thì các lu?t l? c?a nó ch? áp d?ng riêng cho ngu?i Do Thái. Tình 
th? này d?n d?t h? d?n nh?ng cách gi?i kinh m?i ch?u ?nh hu?ng c?a tu tu?ng Hi 
L?p và nh?m dáp ?ng quy?n l?i c?a ngu?i không thu?c ch?ng t?c Do Thái dã gia 
nh?p Do Thái giáo.

 

Vào th?i di?m Giê-xu sinh ra, lãnh th? Do Thái thu?c D? qu?c Rôma, nhung d?t 
du?i quy?n cai tr? c?a vua Herod "l?n". Vào nam 4, hoàng d? La Mã Augustus ph? 
tru?t Herod Archelaus, con c?a Herod "l?n" và d?t các x? Judea,

Samaria Và Idumea du?i quy?n cai tr? tr?c ti?p c?a chính quy?n La Mã, du?c giám 
sát b?i m?t quan t?ng d?c, ngu?i này có quy?n b? nhi?m ch?c Thu?ng T? c?a Do 
Thái giáo. Tình tr?ng này kéo dài cho d?n nam 64. X? Galilee, noi Giê-xu l?n 
lên, v?n du?i quy?n cai tr? c?a Herod Antipas (m?t ngu?i con khác c?a Herod 
"l?n"). Khi ?y, Nazareth, nay du?c khai qu?t b?i các nhà kh?o c?, là m?t làng 
quê nh? bé v?i vài tram cu dân, không có h?i du?ng Do Thái giáo (synagogue), 
cung không có co s? công c?ng nào. Không vàng, b?c hay s?n ph?m nh?p kh?u du?c 
tìm th?y ? dây trong cu?c khai qu?t.

 

Vài phe nhóm tranh giành ?nh hu?ng v?i nhau trong c?ng d?ng Do Thái nhu nhóm 
Saducee, có quan h? m?t thi?t v?i gi?i tu t? và D?n th?, trong khi nhóm Pharisee

có nhi?u ?nh hu?ng trong vòng các h?c gi?, giáo su và lãnh d?o các h?i du?ng. 
Các nhóm này ch?ng d?i s? chi?m dóng c?a D? qu?c La mã nhung vào th?i Giê-xu h? 
v?n c? k?m ch? d? không có ph?n ?ng công khai nào.

 

Nhi?u ngu?i k? v?ng vào s? xu?t hi?n c?a m?t v? vua Do Thái (Messiah), h?u du? 
c?a vua David d? gi?i phóng h? kh?i s? cai tr? c?a ngu?i La Mã. Theo d?c tin Do 
Thái, l?ch s? du?c di?u khi?n b?i Thiên Chúa, có nghia là s? chi?m dóng c?a 
ngu?i La Mã là m?t ph?n trong ho?ch d?nh c?a Ngài. Vì v?y d? quy?n La Mã c?n 
du?c thay th? b?i m?t v? vua Do Thái nh? s? can thi?p siêu nhiên. Nh?ng ngu?i 
thu?c nhóm quá khích tin r?ng ch?ng bao lâu Vuong qu?c Do Thái s? du?c ph?c h?i 
và h? chu?n b? các phuong ti?n d? ch?ng ngu?i La Mã. Các ph?n ?ng c?a ngu?i La 
Mã cu?i cùng d?n d?n s? phá d? D?n th? và s? suy vong c?a các nhóm k? trên.

 

Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Home Phone: 848-726-2214
Cell-phone: 848-97-987-8854
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Loud Talk ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts:

  • » [SMCC] cuoc doi cua Chua gie-su