[SMCC] cum dang lay lang nhanh

Th? Ba, 28/04/2009, 08:19 (GMT+7)

C?m heo ?ang lây lan nhanh

Toàn c?u ??ng tr??c t?nh tr?ng kh?n c?p

* WHO h?p bàn nâng m?c b?o ??ng d?ch b?nh

TT - Hôm qua, Mexico thông b?o s? ng??i ch?t do virus c?m heo lên ??n 149 ng??i 
và s? ng??i nghi ng? nhi?m b?nh v?t lên 1.614 ng??i. T? ch?c Y t? th? gi?i
(WHO) t?i VN và B? Y t? liên t?c c? c?c cu?c h?p nh?m ??i ph? v?i b?nh c?m heo 
?ang c? nguy c? lây lan m?nh. 

Ph?t bi?u sau cu?c h?p ngày 27-4, c?c tr??ng C?c Y t? d? ph?ng và môi tr??ng 
Nguy?n Huy Nga cho bi?t virus gây b?nh c?m heo ? ng??i (H1N1) - c? gen c?a
c? virus c?m heo châu M?, châu ?, c?m gia c?m và c?m ng??i - là lo?i virus l? 
c? t?nh lây truy?n cao. 

Thu?c tr? c?m Tamiflu xu?t hi?n t?i c?c hi?u d??c ph?m ? New Zealand - ?nh: 
Reuters

C?n theo thông b?o m?i nh?t c?a WHO, ch?ng virus này ch?a t?ng ???c ph?t hi?n 
c? ? heo và ng??i tr??c ?ây, c? kh? n?ng lây lan t? ng??i sang ng??i và do
?? c? kh? n?ng gây nên ??i d?ch. T?ng gi?m ??c WHO Margaret Chan cho r?ng di?n 
bi?n t?i M? và Mexico ?? ??t c?ng ??ng qu?c t? tr??c t?nh tr?ng y t? kh?n
c?p c? quy mô toàn c?u.

C?c khu c?ch ly ?? s?n sàng

Cùng ngày, C?c Y t? d? ph?ng và môi tr??ng ?? ph?t ?i thông b?o s? 1 cho r?ng 
m?t s? tr??ng h?p m?c b?nh không c? ti?n s? ti?p x?c v?i heo, c? hi?n t??ng
c?m heo lây truy?n t? ng??i sang ng??i. Tri?u ch?ng c?a ng??i m?c b?nh gi?ng 
c?m thông th??ng, c? s?t, ho, ?au h?ng, ?au c?, nh?c ??u, rùng m?nh, m?t m?i,
m?t s? ng??i c? th? bu?n nôn, nôn, tiêu ch?y, nh?ng tr??ng h?p n?ng c? th? viêm 
ph?i d?n ??n suy hô h?p và t? vong. Hi?n ch?a c? v?cxin ph?ng b?nh c?m
heo, c?c v?cxin ph?ng c?m hi?n c? không th? b?o v? chéo v?i virus H1N1.

Theo ông Nguy?n Huy Nga, VN ?? ?? ngh? WHO nhanh ch?ng c? ??nh ngh?a ca b?nh ?? 
phân bi?t c?m heo v?i c?m thông th??ng trong tr??ng h?p ph?t hi?n ng??i
m?c b?nh, ??ng th?i cung c?p test ki?m tra nhanh và “m?i” ?? xét nghi?m b?nh 
ph?m trong tr??ng h?p c? ng??i m?c b?nh t?i VN. Theo ông Nga, n?u c? “m?i”,
labo Vi?n V? sinh d?ch t? T.? và Vi?n Pasteur TP.HCM c? kh? n?ng xét nghi?m 
ph?t hi?n virus này. Ong Nga kh?ng ??nh trong tr??ng h?p c? ng??i m?c b?nh,
VN ?? s?n sàng k? ho?ch y t? kh?n c?p v?i c?c khu c?ch ly t?i Vi?n C?c b?nh 
nhi?t ??i và truy?n nhi?m qu?c gia, B?nh vi?n B?nh nhi?t ??i TP.HCM, B?nh vi?n
T.? Hu?...

Hành kh?ch ?i qua thi?t b? thanh trùng t?i sân bay Juanda ? Surabaya, t?nh ?ông 
Java (Indonesia) ngày 27-4 - ?nh: Reuters

Gi?m s?t ch?t c?c c?a kh?u

Ngày 27-4, gi?m ??c S? Y t? TP.HCM Nguy?n V?n Châu cùng c?c b? ph?n nghi?p v? 
?? tr?c ti?p ??n sân bay qu?c t? Tân S?n Nh?t ?? ki?m tra vi?c t? ch?c gi?m
s?t d?ch c?m H1N1 c?a Trung tâm Ki?m d?ch y t? qu?c t? TP. B?c s? Châu nh?n xét 
Trung tâm Ki?m d?ch y t? qu?c t? ?? chu?n b? gi?m s?t d?ch r?t t?t, k?
c? ph?i h?p v?i c?ng v? hàng không, công an sân bay. Trung tâm ?? b? tr? ph?ng 
?c, thi?t b? ?o thân nhi?t, h??ng ?i c?a hành kh?ch thu?n l?i.

Ong Châu cho bi?t ??t này t?t c? hành kh?ch khi nh?p c?nh vào VN s? khai b?o v? 
t?nh tr?ng s?c kh?e c?a m?nh trong t? khai nh?p c?nh. ??c bi?t S? Y t? s?
tri?n khai ngay vi?c in c?c t? b??m truy?n thông v? H1N1 ph?t cho hành kh?ch ?? 
h? n?m ???c thông tin và yên tâm h?n khi ??n VN.

C?ng v? hàng không mi?n Nam c?ng ?? t? ch?c cu?c h?p kh?n v?i ??i di?n c?c 
ngành ?? bàn và tri?n khai bi?n ph?p ph?ng ch?ng d?ch c?m heo H1N1. Trung tâm
Ki?m d?ch y t? qu?c t? ?? trang b? cho c?ng Sài G?n 300 b? qu?n ?o ch?ng d?ch. 
Ong Nguy?n H?u Nghi?p - tr?m tr??ng Tr?m ki?m d?ch ??ng v?t Tân S?n Nh?t
- cho hay b?t k? lô hàng nào nh?p vào ??u ph?i ???c phép c?a C?c Th? y. Ong 
Nghi?p ?? ngh? C?ng v? hàng không khuy?n c?o c?c h?ng hàng không không v?n
chuy?n th?t t??i x?ch tay t? n??c ngoài v? VN.

Chi?u 27-4, ông Lâm V?n Giao, ph? chi c?c tr??ng Chi c?c H?i quan c?a kh?u Hà 
Tiên (Kiên Giang), cho bi?t trong ngày h?i quan c?a kh?u ?? ph?i h?p v?i l?c
l??ng biên ph?ng và công an ??a ph??ng ki?m tra ki?m so?t nghiêm ng?t vi?c nh?p 
gia s?c qua ng? biên gi?i này. ??i v?i kh?ch qua l?i c?a kh?u c?ng ???c
b? ph?n y t? theo d?i ch?t ?? ph?t hi?n d?u hi?u b? s?t, viêm ???ng hô h?p. T?i 
hai c?a kh?u T?nh Biên và V?nh X??ng (An Giang), tuy lâu nay không c? vi?c
nh?p heo t? Campuchia nh?ng ngành h?i quan v?n ph?i h?p v?i l?c l??ng biên 
ph?ng t?ng c??ng công t?c ki?m tra vi?c qua l?i biên gi?i. Ong Nguy?n V?n D?ng
(Tr?m ki?m d?ch y t? c?a kh?u Sông Ti?n, Tân Châu) cho bi?t trong ngày c? 
kho?ng 50 hành kh?ch qua l?i c?a kh?u và t?t c? ??u ?i qua m?y ?o thân nhi?t.

Khuy?n c?o c?a B? Y t? VN

?? ph?ng b?nh, B? Y t? ?? ngh? th?c hi?n t?t v? sinh c? nhân, th??ng xuyên r?a 
tay, nh?t là sau khi ti?p x?c v?i d?ch ti?t h?u, h?ng. Nh?ng ng??i m?c b?nh
???ng hô h?p c?p t?nh nên tr?nh n?i ?ông ng??i và ?eo kh?u trang; Nh?ng ng??i 
??n VN t? vùng d?ch, trong v?ng b?y ngày n?u c? c?c bi?u hi?n s?t, ho, ?au
h?ng, ?au c?, nh?c ??u, m?t m?i c?n thông b?o ngay cho c? s? y t? g?n nh?t v? 
t?nh tr?ng b?nh và l?ch tr?nh ?? ?i nh?m ?? c? quan y t? t? v?n, c?ch ly,
?i?u tr? và tri?n khai k?p th?i c?c bi?n ph?p ph?ng ch?ng, không ?? lây lan ra 
c?ng ??ng. 

Khi ph?t hi?n c? bi?u hi?n viêm ???ng hô h?p c?p, nh?t là ? nh?ng tr??ng h?p t? 
vùng d?ch tr? v? trong v?ng b?y ngày, c?c chùm ca b?nh b?t th??ng c?n b?o
ngay cho c? s? y t?.

C?m H1N1 lây truy?n nh? th? nào?

Virus c?m lây t? ng??i sang ng??i qua c?c gi?t n??c trong không kh? ho?c do tay 
ti?p x?c tr?c ti?p v?i c?c b? m?t nhi?m virus. Th?i k? ? b?nh thay ??i t?
1-4 ngày, ph? thu?c vào s? l??ng virus và t?nh tr?ng mi?n d?ch c?a k? ch?.

C?c tr?n d?ch c?m di?n ra không theo chu k? ??u ??n. Th??ng c? m?i 10-40 n?m, 
khi xu?t hi?n m?t type c?m A m?i l?i c? m?t tr?n ??i d?ch. Trong l?ch s? ??
c? ba tr?n ??i d?ch c?m x?y ra ? th? k? 20. M?i ??t d?ch ??u hoành hành kh?p 
th? gi?i trong m?t n?m, k? t? ngày b?c ph?t. Tr?n ??i d?ch kinh hoàng nh?t
là vào n?m 1918-1919 (c?n g?i là c?m Tây Ban Nha v? xu?t ph?t t? n??c này) do 
s? xu?t hi?n b?t ng? c?a type H1N1. Tr?n ??i d?ch khi?n h?n 20 tri?u ng??i
t? vong, ch? y?u do bi?n ch?ng viêm ph?i b?i nhi?m vi khu?n. N?m 1957 là d?ch 
c?m H2N2 (c?m châu ?). 

N?m 1968 là d?ch c?m do type H3N2 (c?m Hong Kong) gây ra. Sau ??, vào n?m 1977 
d?ng H1N1 t?i xu?t hi?n và gây nên d?ch c?m t?i n??c Nga. ??n nay ng??i ta
v?n ch?a hi?u r? t?i sao virus c?m H1N1 l?i gây b?nh v?i quy mô l?n nh? v?y.

Thông th??ng virus c?m t? gia c?m tr??c khi lây sang ng??i ph?i thông qua m?t 
lo?i ??ng v?t c? v?, th??ng là heo. Heo c? ??c ?i?m là c? th? ti?p nh?n ???c
c? t? bào c?m c?a gia c?m và t? bào c?m ? ng??i. Nên khi virus c?m ng??i và 
virus c?m gia c?m nhi?m vào heo th? hai lo?i virus này s? t?i t? h?p v?i nhau
?? t?o ra m?t ch?ng virus c?m m?i. Ch?ng virus c?m m?i này c? kh? n?ng xâm nh?p 
vào t? bào ng??i và n? mang t?nh gây b?nh t? virus c?m gia c?m. Qua trung
gian heo, virus c?m gia c?m c? th? truy?n ??c t?nh t? n? sang ng??i.

PGS.TS Cao Minh Nga (b? môn vi sinh khoa y, ??i h?c Y d??c TP.HCM)

NH?M PV - CTV TU?I TR?

WHO h?p bàn nâng m?c b?o ??ng d?ch b?nh

TT - Hôm qua, c?c chuyên gia qu?c t? c?a WHO ?? nh?m h?p s?m h?n d? ki?n m?t 
ngày ?? x?c ??nh kh? n?ng nâng m?c b?o ??ng d?ch b?nh t? c?p ?? 3 lên c?p ??
4 ho?c th?m ch? là 5. “C?p ?? 4 c? ngh?a c? b?n là ch?ng tôi tin r?ng virus ?? 
cho th?y kh? n?ng lây nhi?m t? ng??i sang ng??i và c? th? gây ra nh?ng ?
d?ch l?n - chuyên gia WHO Keiji Fukuda cho bi?t - T? c?p 3 sang c?p 4 là s? 
thay ??i l?n”. C?p 5 c? ngh?a là virus ???c ph?t hi?n t?i ?t nh?t hai n??c
trên châu l?c, d?u hi?u ??i d?ch ??n g?n. C?p 6 cu?i cùng là ??i d?ch toàn c?u.

C?nh s?t và an ninh sân bay gi?m s?t hành kh?ch t? Los Angeles (M?) h? c?nh 
xu?ng sân bay qu?c t? Kuala Lumpur, Malaysia - ?nh: Reuters

Qu? th?t d?ch c?m heo ti?p t?c c? nh?ng di?n bi?n c?c k? ??ng lo ng?i. H?ng tin 
AP cho bi?t ?êm 26-4, B? Y t? Mexico thông b?o s? ng??i ch?t do virus c?m
heo H1N1 c? th? ?? lên ??n 149 ng??i và s? ng??i nghi ng? nhi?m b?nh v?t lên 
1.614 ng??i.

Tuy nhiên, m?i ch? 26 tr??ng h?p t? vong ???c c?c ph?ng th? nghi?m c?a WHO x?c 
??nh ch?nh th?c là do virus H1N1 gây ra. B? Y t? Mexico cho bi?t ph?n l?n
n?n nhân t? vong do ??n b?nh vi?n qu? mu?n khi b?nh ?? r?t n?ng. ? th? ?ô 
Mexico City - “tâm ch?n” c?a d?ch b?nh - ph?n l?n ng??i dân ch?n gi?i ph?p tr?
?n t?i nhà ?? tr?nh nguy c? b? lây nhi?m virus.

WHO x?c nh?n ?? c? 40 ng??i ? M? b? nhi?m virus c?m heo nh?ng ? m?c ?? nh?. 
Hi?n M? ?? công b? t?nh tr?ng y t? kh?n c?p trên toàn qu?c. AP d?n l?i B? tr??ng
An ninh n?i ??a M? Janet Napolitano cho bi?t Washington s? v?n chuy?n 12 tri?u 
li?u thu?c Tamiflu t? kho d? tr? liên bang ??n c?c bang, ?u tiên n?m bang
c? d?ch là New York, California, Texas, Kansas và Ohio. Bang New York ?? ??ng 
c?a m?t tr??ng h?c c? t?m h?c sinh nhi?m b?nh, 14 tr??ng kh?c ? Texas c?ng
b? ??ng c?a.

Trong khi ??, WHO cho bi?t ?? c? s?u tr??ng h?p nhi?m virus H1N1 ? Canada. 
Ch?nh quy?n New Zealand cho bi?t thêm ba sinh viên t? Mexico v? c? th? ?? nhi?m
c?m heo. Tây Ban Nha x?c nh?n ?? c?ch ly và ?ang gi?m s?t b?y tr??ng h?p nghi 
nhi?m và ?? x?c ??nh m?t tr??ng h?p nhi?m H1N1. ? Brazil, m?t b?nh vi?n cho
bi?t m?t b?nh nhân v?a t? Mexico tr? v? ?? nh?p vi?n v?i c?c tri?u ch?ng c?m. 
?c c?ng ?ang theo d?i hai tr??ng h?p nghi nhi?m ? Queensland. ??n nay c?c
chuyên gia y t? v?n ch?a r? t?i sao ch? c?c tr??ng h?p nhi?m c?m ? Mexico m?i 
d?n ??n t? vong. 

“Ch?ng ta ?ang ti?n d?n ??n m?t ??i d?ch - Reuters d?n l?i gi?o s? Guan Yi, 
thu?c ?H Hong Kong, ng??i c? kinh nghi?m ch?ng d?ch SARS và c?m gia c?m t?i
châu ?, nh?n ??nh - S? không th? ng?n ch?n vi?c virus lây t? ng??i sang ng??i 
trong m?t th?i gian ng?n... Hi?n ?? c? c?c tr??ng h?p nhi?m b?nh ? h?u h?t
m?i n?i. B?c tranh ?ang thay ??i t?ng ph?t”. AFP d?n l?i chuyên gia WHO Keiji 
Fukuda nh?n ??nh virus H1N1 hoàn toàn c? th? bi?n ??i gen, tr? thành m?t
d?ng virus nguy hi?m h?n. Nh?ng WHO c?ng cho r?ng th? gi?i ?? c? s? chu?n b? 
t?t ?? ??i ph? v?i m?t ??i d?ch c?m sau nhi?u n?m t?ch tr? kh?ng th? ch?ng
c?m gia c?m.

Trong khi ??, theo T? ch?c Th? y th? gi?i, g?i b?nh do virus H1N1 b?ng c?i tên 
“c?m heo” là không ch?nh x?c, b?i n? c?ng mang ADN c?a c?c lo?i virus c?m
ng??i và c?m gia c?m. H?n n?a, lo?i virus m?i này ch?a t?ng xu?t hi?n ? heo. Do 
??, WAH ?? xu?t g?i tên virus này là “c?m B?c M?” d?a trên ngu?n g?c ??a
l? c?a n?.

HI?U TRUNG

Other related posts: