[SMCC] con duong di sang

Ti?c cho m?t con du?ng di s?n.
T?P CHÍ XUA & NAY

Ti?c cho m?t con du?ng di s?n.

S? 406 (06 - 2012)

Nguy?n Van Toàn


Nhà c? trên du?ng Chi Lang

C? M?I D? FESTIVAL V? TRÊN D?T HU?, KHI PH? PHU?NG R?C R? S?C MÀU C? HOA, TÔI 
L?I L?NG L? BU?N VÀ L?NG L?. TI?C CHO CON DU?NG NOI TÔI DANG S?NG. CON DU?NG
CHI LANG, DU?C GI?I NGHIÊN C?U HU? DÁNH GIÁ LÀ KHU D?P NH?T C?A PH? C? GIA H?I 
V?N SÂU L?NG VÀ D?Y H?P D?N. NHUNG DÁNG TI?C CH?NG CÓ TOUR DU L?CH NÀO D?N
NOI DÂY.

Chi?u dài l?ch s? con du?ng

Con du?ng Chi Lang n?m phía dông  Kinh  thành  Hu?,  nay  thu?c d?a ph?n ba 
phu?ng Phú Cát, Phú Hi?p, Phú H?u, TP Hu?. Kh?i d?u t? du?ng Tr?n Hung D?o (ti?p
giáp d?u c?u Gia H?i), con du?ng ch?y qua ngã ba các du?ng Tô Hi?n Thành, 
Nguy?n Du, H? Xuân Huong r?i qua ch? Dinh, qua du?ng Nguy?n Gia Thi?u v?i chi?u
dài 1850m. Do?n n?i dài c?a nó ch?y sâu vào d?t làng An Quán xua ra t?n b? sông 
Huong phía nhà th? Bãi Dâu có chi?u dài g?n 860m.

Du?ng Chi Lang hình thành t? d?u th? k? XIX, cùng th?i v?i vi?c xây d?ng Kinh 
thành Hu? du?i th?i vua Gia Long. Cu?i th? k? XIX d?u th? k? XX, cùng v?i
s? phát tri?n c?a khu ph? Gia H?i - Ch? Dinh và khu ph? Hoa ki?u, con du?ng 
nhanh chóng tr? thành m?t d?u m?i giao thông quan tr?ng c?a khu ph? dông Kinh
thành. Nam 1908, du?i chính quy?n th?c dân, du?ng Chi Lang ngày nay du?c sáp 
nh?p vào d?a ph?n thành ph? Hu? v?i cái tên "Rue Gia Hoi" (du?ng Gia H?i).
Sau nam 1956, chính quy?n mi?n Nam d?t l?i tên con du?ng là du?ng Chi Lang, l?y 
theo tên m?t quan ?i mi?n B?c (?i Chi Lang). Tên g?i dó du?c luu gi? cho
d?n t?n ngày nay nhu m?t kí ?c l?ch s?.

"Ch?t Hu?" r?t riêng

N?u kinh thành Hu? và lang t?m các vua tri?u Nguy?n là nh?ng gì còn sót l?i c?a 
m?t vuong tri?u dã lùi xa vào di vãng thì con du?ng Chi Lang chính là "d?u
?n" v?n chua v?i phai m? c?a d?i s?ng cu dân m?nh d?t th?n kinh xua. D?n nay, 
trên con du?ng Chi Lang, nhi?u di tích l?ch s? r?t có giá tr? d?i v?i dòng
ch?y van hóa Hu? v?n du?c luu gi? và b?o t?n.

D?u tiên là "khu ph? Tàu". D?u th? k? XIX, khi Hu? tr? thành kinh dô c?a nu?c 
Vi?t th?ng nh?t du?i th?i Nguy?n, ngu?i Hoa ki?u t?p trung d?n khu ph? dông
Kinh thành làm an sinh s?ng r?t dông. Con du?ng Chi Lang dã tr? thành d?a di?m 
có c?ng d?ng ngu?i Hoa l?n nh?t ? Hu? t? tru?c d?n nay. Các công trình ki?n
trúc c?a ngu?i Hoa trên tr?c du?ng noi dây d?p không thua gì ? ph? c? H?i An. 
Th?m chí c?nh quan và n?i th?t v?n nguyên v?n y nhu l?n d?u xây m?i. T? d?n
Chiêu ?ng, Chùa Bà, Chùa Qu?ng Dông d?n H?i quán Tri?u Châu, H?i quán Phúc Ki?n 
(và m?y nam g?n dây là H?i quán Qu?ng Tri?u) d?u du?c các c?ng d?ng ngu?i
Hoa xây d?ng r?t công phu, uy nghi và tráng l?. Nhà thu?c B?c Hòa Th?nh Du?ng 
và các xóm ngu?i Hoa xung quanh các di tích tâm linh nói trên dã t?o nên
m?t khu ph? Tàu r?t "riêng" cho con du?ng Chi Lang xua và nay.

Du?i khu ph? Tàu là khu ch? Dinh. So v?i "Ch? Dông Ba dem ra ngoài gi?i" thì 
khu ch? Dinh ngày nay nh? bé hon và khiêm nhu?ng hon. Nhung d?a danh này l?i
g?n li?n v?i m?t nhân v?t l?ch s? quan tr?ng th?i Nguy?n là c? Tr?n Ti?n Thành, 
m?t trong ba v? quan d?u tri?u nhà Nguy?n th?i th?c dân Pháp xâm lu?c nu?c
ta. Theo m?t s? ngu?i già ? du?ng Chi Lang, c? Tr?n Ti?n Thành r?t du?c ngu?i 
dân kính tr?ng nên ? khu ph? Chi

Lang xua du?c g?i là ph? ch? Dinh (? dây còn v?t tích dinh th? c?a c? Van Ngh? 
Công).

Tuy nhiên, có m?t cách hi?u khác là do du?ng Chi Lang có r?t nhi?u ph? d? c?a 
các ông hoàng bà chúa và các quan d?i th?n nên dân gian m?i g?i là ph? ch?
Dinh. ? du?ng Chi Lang hi?n v?n còn m?t s? ph? d? nhu Ph? Th? Xuân, Ph? Tho?i 
Thái Vuong, Ph? Hòa Th?nh Vuong, Ph? Qu?ng Biên Qu?n Công.

D?c bi?t hon, con du?ng Chi Lang còn là tuy?n du?ng có nhi?u công trình ki?n 
trúc tâm linh c?a ngu?i Vi?t nhu Thanh Bình T? Du?ng, tr? s? Thiên Tiên Thánh
giáo c?a Vi?t Nam, nhà th? Tr?n Hung D?o và chùa c? Tru?ng Xuân. Thanh Bình T? 
Du?ng, nhà th? t? ngành sân kh?u du?c Nhà nu?c công nh?n là Di tích van
hóa c?p qu?c gia lo?i 1 vào l?n d?u tiên. Các gánh hát trong nu?c thu?ng v? làm 
l? t? t? ? dây h?ng nam r?t dông. Th?i xua, bao quanh t? du?ng là Th? Thanh
Bình, co quan qu?n lý công vi?c múa hát cung dình. Dây là tr? s? c?a các d?i Võ 
can - t? ch?c ngh? thu?t chuyên nghi?p c?a tri?u dình và nh?ng l?p D?ng
?u, tru?ng dào t?o ngh? nhân múa hát t? tu?i thi?u niên.

Tr? s? Thiên Tiên Thánh giáo Vi?t Nam cung là m?t di tích tâm linh r?t d?c 
bi?t. D?c bi?t là vì nó là tr? s? g?n nhu duy nh?t và là di?m "làm l?" d?u tiên
d? t? ch?c l? chính th?c t?i di?n Hòn Chén. Nhà th? Tr?n Hung D?o du?c xây d?ng 
khá d?p bên c?nh t? du?ng dòng h? Ph?m, trên m?t do?n là t? du?ng dòng
h? Nguy?n Tu. Còn ngôi chùa c? Tru?ng Xuân du?c d?ng l?p t? th?i Võ Vuong 
Nguy?n Phúc Khoát và du?i tri?u Nguy?n g?i là Xuân An T?. Nhân dân Hu? m?i d?p
l? T?t d?u d?n chùa bái v?ng và c?u xin s?c kh?e, v?n m?ng r?t dông dúc.

Bên c?nh dó, du?ng Chi Lang hi?n nay còn b?o t?n khá nhi?u nhà c?. M?t s? ngôi 
nhà dã du?c Nhà nu?c c?p kinh phí trùng tu nên gi? du?c dáng v? v?ng chãi
c?a ngôi nhà c? ba gian hai chái.

N?u nhu các di tích là "bi?u hi?n di s?n" thì nh?ng d?c s?n ?m th?c c?a con 
du?ng Chi Lang l?i h?p d?n du khách. Du khách d?n Hu? thu?ng ghé vào c?a hàng
Thiên Huong d? mua mè x?ng v? làm quà ho?c nhâm nhi thu?ng th?c lúc dêm v?. Các 
quán bún bò Hu? (ngon nh?t là quán O Li?u, g?n c?u Gia H?i), quán B?n Dò
C?n (bánh khoái và nem l?i), quán Tranh (bèo n?m l?c), Chè S?a (g?n ch? C?n Phú 
Cát), Ch? Dinh (cháo trai và bún m?n nêm) dã tr? thành nh?ng thuong hi?u
?m th?c tin c?y cho du khách d?n Hu?. D?i v?i nh?ng du khách ua ?m th?c hàng 
"rong", nh?ng quán bún h?n, cháo lòng, bún th?t nu?ng, bánh canh nam ph?.
cung s?n sàng ph?c v? v?i nh?ng giá r?t là bình dân nhung khá ngon mi?ng.

Bên c?nh nh?ng món ?m th?c n?i ti?ng nh?t nhì Hu?, du?ng Chi Lang còn n?i ti?ng 
v?i thú choi d? c?, hai nhà hàng t? ch?c dám cu?i, ti?m vàng Hoàng D?c,
r?p Hoàn M? cu và xóm Chùa làm hàng mã. Hai cha con ông Nguy?n Van Cu?ng và bác 
si Nguy?n An Huy - nh?ng nhà choi ti?n c? n?i ti?ng Vi?t Nam hi?n dang
s?ng t?i s? 166 Chi Lang. Hai nhà hàng t? ch?c dám cu?i du?c xây theo l?i ki?n 
trúc c? (Gia H?i và Cung H?) cung khi?n du?ng Chi Lang l?ng l?y hon. Ti?m
vàng Hoàng D?c s? 75 Chi Lang du?c gi?i buôn bán trang s?c b?ng vàng Hu? uu 
chu?ng vì có m?t xu?ng gia công vàng ngay sau ti?m v?i nh?ng th? th? công lành
ngh?. R?p Hoàn M? v?n còn b?ng hi?u nhu th?i vàng son c?a nó. Xóm Chùa Chi Lang 
thì t?a hàng mã di kh?p các ch? và các vùng ? TP Hu? v?i "thuong hi?u"
dã có truy?n th?ng tram nam (nh?t là ngh? làm qu?t).

encoded/Oi8vdmlldHN1a3kud29yZHByZXNzLmNvbS8_YXR0YWNobWVudF9pZD02MTM4

Thanh Bình, nhà th? T? ngành sân kh?u

Khi nào m?i có tour du l?ch?

Nhà van x? Hu? Nguy?n Kh?c Phê dã t?ng nói r?ng: "D?n Hu?, mà chua th?nh thoi 
d?o bu?c vào choi dam ba ngôi nhà vu?n d?p nh?t, hay chua ghé tham m?t vài
Vuong ph? ? ch?n c?u kinh, thì coi nhu. chua d?n". Tuy nhiên trong th?c t?, con 
du?ng Chi Lang v?i khá nhi?u di tích và r?t nhi?u "di?m h?n" nhu trên h?u
nhu dã b? lãng quên b?i các tour du l?ch và các chuong trình l? h?i. Trong khi 
qua quan sát c?a cá nhân tôi, lu?ng du khách "b?i" di b?, d?p xe d?p, ch?y
xe máy d?n tham quan, ch?p ?nh t?i con du?ng Chi Lang và khu ph? c? Gia H?i m?i 
ngày không ph?i là con s? ít. Anh Nguy?n  Dôn  Long,  hu?ng  d?n viên du
l?ch c?a m?t công ty l? hành Hu? t?ng trao d?i v?i tôi v? u?c mo có m?t tour du 
l?ch v? khu ph? c? Gia H?i d? qu?ng bá r?ng rãi và chính xác hon cho du
khách v? "h?n xua nét Hu?". Nhung d?n nay m?i vi?c v?n d?ng ? m?c d? "ý tu?ng".

Nghi mà ti?c và bu?n cho m?t con du?ng di s?n.

Nguy?n Hoàng B?o Vu
H? tr? tin h?c 1088
G?i: 1088, nh?n s? 0 g?p B?o Vu
Hân h?nh du?c ph?c v? quý khách

M?t ong ru?i 170,000 (n?a lít)
www.facebook.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts:

  • » [SMCC] con duong di sang - Nguyen Hoang Bao Vu