[SMCC] chuyen ve nhung chiec may bay

Máy bay, còn du?c g?i theo
âm Hán-Vi?t
là phi co hay cách g?i dân dã là tàu bay, là
phuong ti?n bay
hi?n d?i, cao c?p, ngày nay dóng vai trò không th? thi?u trong
kinh t?
và d?c bi?t trong
quân s?.
Máy bay dân d?ng
là phuong ti?n chuyên ch? chính c?a ngành giao thông v?n t?i
Hàng không dân d?ng,
và trong quân s?
máy bay chi?n d?u
t?o thành quân ch?ng
Không quân.
Trong
quân s?
và
kinh t?
dân d?ng máy bay có vai trò ngày càng quan tr?ng: trong
giao thông v?n t?i
hàng không dân d?ng lu?ng hành khách và hàng hoá chuyên ch? b?ng máy bay chi?m 
t? tr?ng r?t l?n và ngày càng l?n vì uu th? nhanh chóng và an toàn c?a lo?i
hình giao thông v?n t?i này. Máy bay là phuong ti?n v?n t?i hi?n d?i dòi h?i 
các d?m b?o k? thu?t r?t kh?t khe do các
tai n?n máy bay
thu?ng gây thi?t h?i r?t l?n v? nhân m?ng và tài s?n. Tuy v?y, giao thông v?n 
t?i hàng không v?n là lo?i hình có
d? an toàn
c?c cao,
sác xu?t
r?i ro c?c th?p n?u so sánh v?i các lo?i hình giao thông v?n t?i khác. Cho d?n 
hi?n nay
công nghi?p ch? t?o máy bay
là ngành
công nghi?p
mui nh?n - công ngh? cao ch? có các cu?ng qu?c kinh t? trên th? gi?i m?i th?c 
hi?n du?c và là ngành d?nh hu?ng công ngh? cho các ngành công nghi?p khác.
Hi?n nay Qu?c gia ch? t?o máy bay c? dân d?ng và quân d?ng d?ng d?u th? gi?i là
Hoa K?,
sau dó d?n
Pháp
và các nu?c công nghi?p hàng d?u
châu Âu,
Nga...

Máy bay là lo?i
khí c? bay
n?ng hon không khí, bay du?c là nh? l?c nâng khí d?ng h?c. Thu?t ng? "máy bay" 
thì thu?ng du?c hi?u là lo?i có cánh nâng c? d?nh, nhung cung có th? hi?u
là bao g?m c? lo?i
máy bay tr?c thang
(xem phân lo?i
khí c? bay).

 L?c nâng khí d?ng h?c
Mô hình l?c nâng khí d?ng h?c b?ng ti?ng Anh: Thrust: l?c d?y (t?o b?i d?ng 
co); Drag: l?c c?n c?a không khí; Weight: tr?ng l?c; Lift: l?c nâng khí d?ng
h?c (Zhukovski)
Phóng l?n
Mô hình l?c nâng khí d?ng h?c b?ng
ti?ng Anh:
Thrust:
l?c d?y
(t?o b?i d?ng co); Drag:
l?c c?n
c?a không khí; Weight:
tr?ng l?c
; Lift: l?c nâng khí d?ng h?c (Zhukovski)

Áp d?ng quy t?c ?nh Hu?ng c?a Bernoulli (Bernoulli's Effect) ...

Máy bay th?ng du?c
tr?ng l?c
và bay lên du?c là nh?
l?c nâng khí d?ng d?ng h?c
hay còn g?i là l?c nâng Zhukovski. Là k?t qu? c?a s? chênh l?ch áp su?t không 
khí t?i m?t trên và m?t du?i c?a v?t th? (cánh máy bay) khi dòng khí chuy?n
d?ng ch?y bao b?c qua v?t th?. D? có l?c nâng khí d?ng h?c thì
thi?t di?n
v?t th? (cánh) ph?i không d?i x?ng qua tr?c chính và du?ng biên c?a m?t trên 
ph?i l?n hon c?a m?t du?i, nh?ng v?t th? có hình d?ng thi?t di?n nhu v?y du?c
g?i là có
hình d?ng khí d?ng h?c.
Khi không khí ch?y bao quanh hình khí d?ng s? có l?c nâng khí d?ng h?c và d?ng 
th?i xu?t hi?n
l?c c?n.
Hình khí d?ng h?c nào cho hi?u ?ng l?c nâng càng cao mà l?c c?n càng ít thì 
du?c coi là có
hi?u su?t
khí d?ng h?c
càng t?t. D?i v?i ch?t l?ng hi?u ?ng cung tuong t? (
thu? d?ng h?c).

Khi không khí ch?y qua hình khí d?ng là cánh, t?i m?t du?i s? có áp su?t cao 
hon so v?i m?t trên và h? qu? là s? xu?t hi?n m?t l?c tác d?ng t? du?i lên
vuông góc v?i cánh. L?c nâng có d? l?n b?ng di?n tích cánh nhân v?i chênh l?ch 
áp su?t hai m?t. D? chênh l?ch áp su?t ph? thu?c vào hình d?ng thi?t di?n
cánh t?c là ph? thu?c vào hi?u su?t khí d?ng h?c c?a cánh,
góc t?n
(góc ch?y c?a không khí tuong d?i v?i v?t khí d?ng - ti?ng Anh: angle of 
attack) và v?n t?c dòng ch?y. Nhu v?y khi v?n t?c dòng ch?y d?t d?n d? l?n nào
dó thì chênh l?ch áp su?t (d?ng nghia v?i l?c nâng) s? d? d? th?ng tr?ng l?c và 
v?t th? có th? bay lên du?c. Mu?n có l?c nâng d? thì v?n t?c và di?n tích
cánh ph?i d?: cánh càng r?ng thì máy bay có th? c?t cánh v?i v?n t?c nh? hon, 
ngu?c l?i cánh càng nh? thì dòi h?i v?n t?c càng l?n d? c?t cánh.

Trong máy bay có cánh c? d?nh v?t th? khí d?ng h?c d? t?o l?c nâng là dôi cánh 
c?a máy bay du?c g?n c? d?nh vào thân. V?n t?c ngang c?a máy bay (cung d?ng
nghia v?i v?n t?c dòng ch?y) có du?c nh? l?c tác d?ng ngang sinh ra nh?
d?ng co
(có th? thông qua
cánh qu?t
ho?c dòng khí
ph?n l?c).
D?ng co quay cánh qu?t (ho?c ph?t dòng khí ph?n l?c) s? t?o
ph?n l?c
d?y máy bay chuy?n d?ng tuong d?i v?i không khí v? phía tru?c, khi chuy?n d?ng 
tuong d?i nhu v?y cánh máy bay s? b? dòng khí ch?y bao b?c xung quanh và
t?o hi?u ?ng l?c nâng khí d?ng h?c tác d?ng t? du?i lên, khi v?n t?c máy bay 
d?t d?n giá tr? nào dó l?c nâng s? d? l?n d? th?ng tr?ng l?c và máy bay s?
bay du?c.

Còn d?i v?i
máy bay tr?c thang
cánh nâng là
cánh qu?t nâng
n?m ngang, nó d?ng th?i còn d? t?o l?c d?y ngang làm tr?c thang chuy?n d?ng 
ngang.

Nhu v?y d?i v?i máy bay có cánh c? d?nh thì l?c nâng ch? có khi có d? v?n t?c, 
m?t v?n t?c s? m?t l?c nâng (th?t t?c) nên máy bay không th? bay d?ng m?t
ch?.
Tr?c thang
cung theo nguyên t?c l?c nâng khí d?ng h?c nhung các cánh nâng là cánh qu?t 
ngang quay xung quanh tr?c nên v?n d?m b?o chuy?n d?ng tuong d?i v?i không khí
và có l?c nâng khi tr?c thang v?n d?ng yên nên tr?c thang có th? bay d?ng m?t 
ch?.

 D?i v?i máy bay có cánh c? d?nh

Các co c?u di?u khi?n bay c?a máy bay d? th?c hi?n các chuy?n d?ng bay: c?t 
cánh, h? cánh; vòng trái, ph?i; nghiêng cánh; nâng, h? d? cao khi bay b?ng;
hu?ng mui bay lên trên, xu?ng du?i.

D? th?c hi?n di?u khi?n bay có các co c?u cánh là:
cánh nâng chính,
cánh duôi ngang,
cánh duôi d?ng (
bánh lái),
Cánh tà chính,
cánh tà duôi.
Nguyên t?c di?u khi?n bay r?t don gi?n theo l?c nâng khí d?ng h?c và
mô men
co h?c.
Các cánh duôi (cánh ngang, cánh d?ng) ch? c?n có kích thu?c nh? v?n d? mô men vì
tay dòn mô men
là kho?ng cách khá l?n t? duôi d?n tr?ng tâm máy bay.

Cánh duôi ngang d? t?o l?c nâng ? ph?n duôi máy bay, l?c này s? cùng l?c nâng ? 
cánh chính cân b?ng mô men v?i tr?ng l?c t?i tr?ng tâm máy bay cho phép
máy bay không b? l?n vòng (n?u không có cánh duôi ngang thì l?c nâng t?i dôi 
cánh và tr?ng l?c t?i tr?ng tâm máy bay s? t?o thành mô men làm máy bay b?
l?n vòng)

Các cánh tà chính và cánh tà duôi là b? ph?n c? d?ng du?c ? phía sau c?a các 
cánh ngang. Cánh tà chính n?m ? phía sau cánh nâng chính có th? thu vào trong
cánh chính ho?c d?y dài ra, ngoài ra còn có th? chia lên ho?c chúc xu?ng phía 
du?i. Cánh tà duôi n?m ? ph?n sau cánh ngang duôi ch? có th? chia lên ho?c
chúc xu?ng không thu vào ho?c du?i ra du?c. Các cánh tà này có ch?c nang d? 
hi?u ch?nh l?c nâng: Khi thu cánh tà chính vào trong cánh chính di?n tích cánh
gi?m, l?c nâng cung s? gi?m và khi kéo dài ra thì l?c nâng tang. Các cánh tà 
chính và tà duôi khi chia lên ho?c chúc xu?ng s? làm thay d?i hình d?nh thi?t
di?n cánh và d?n d?n thay d?i l?c nâng: Chia lên thì gi?m l?c nâng, chúc xu?ng 
thì tang l?c nâng.

Cánh duôi d?ng có ch?c nang d?nh hu?ng, gi? cho thân máy bay ?n d?nh theo 
chuy?n d?ng th?ng v? phía tru?c. Trên cánh duôi d?ng có b? ph?n c? d?ng du?c là
cánh bánh lái
duôi s? dóng vai trò bánh lái thông thu?ng: Khi cánh bánh lái d?ng d?i x?ng s? 
không có l?c Zhukovski tác d?ng theo chi?u ngang nhung khi nó quay sang ph?i
ho?c trái s? sinh l?c tác d?ng ngang vào bánh lái duôi sang trái ho?c sang ph?i 
tuong ?ng. L?c này t?o mô men (v?i tay dòn là kho?ng cách t? bánh lái d?n
tr?ng tâm báy bay) làm máy bay hu?ng mui sang ph?i ho?c trái tuong ?ng.
List of 3 items
. C?t cánh, h? cánh: khi c?t cánh, h? cánh v?n t?c máy bay th?p mà c?n duy trì 
l?c nâng nên cánh c?n có di?n tích l?n nh?t và có hi?u su?t khí d?ng cho
l?c nâng t?t nh?t vi?c này du?c th?c hi?n b?ng cách kéo dài t?i da cánh tà và 
n?u c?n thì chúc mui cánh tà xu?ng phía du?i.
. Nghiêng cánh: D? nghiêng cánh thì c?n t?o chênh l?ch l?c nâng t?i hai cánh 
chính ví d? cánh tà chính ph?i thì chúc xu?ng, cánh tà chính trái thì quay
lên, khi dó l?c nâng t?i cánh ph?i l?n hon l?c nâng t?i cánh trái làm máy bay 
nghiêng cánh sang trái.
. D?i hu?ng bay ngang sang ph?i, trái: D? d?i hu?ng thì dùng bánh lái duôi cho 
quay v? phía nào thì d?u máy bay r? v? hu?ng bên dó. D? d?i hu?ng g?p (góc
ngo?t l?n) thì còn có th? k?t h?p bánh lái v?i nghiêng cánh mu?n r? v? phía nào 
thì nghiêng cánh v? phía dó.
list end
Các co c?u cánh di?u khi?n bay: hình ? dây miêu t? d?ng tác chúc d?u lên xu?ng 
d? bay lên, bay xu?ng
Phóng l?n
Các co c?u cánh di?u khi?n bay: hình ? dây miêu t? d?ng tác chúc d?u lên xu?ng 
d? bay lên, bay xu?ng
List of 2 items
. Bay lên, bay xu?ng: D? máy bay chúc d?u lên - xu?ng (bay lên, bay xu?ng) thì 
hi?u ch?nh cánh tà duôi b?ng cách chia lên ho?c chúc xu?ng: N?u cánh tà duôi
chia lên thì l?c nâng t?i duôi gi?m mà l?c nâng t?i cánh chính gi? nguyên s? 
t?o nên mô men làm d?u máy bay hu?ng lên phía trên, n?u cánh tà duôi chúc
xu?ng thì ngu?c l?i máy bay s? chúí d?u xu?ng. Có th? k?t h?p cùng cánh tà 
chính sao cho có s? thay d?i tuong quan l?c nâng t?i cánh chính và cánh duôi
và s? t?o nên mô men làm d?u máy bay lên hay xu?ng (xem hình minh ho?).
. Thay d?i d? cao khi bay b?ng: b?ng cách hi?u ch?nh cánh tà (chính và duôi) d? 
tang ho?c gi?m l?c nâng. Khi tang l?c nâng máy bay s? tang d? cao lên m?t
m?c cân b?ng m?i, n?u gi?m l?c nâng máy bay s? h? d? cao xu?ng m?c cân b?ng m?i 
th?p hon.
list end

 D?i v?i tr?c thang

Máy bay có cánh c? d?nh khi bay b?n thân dã là m?t
h? cân b?ng b?n:
b?t c? tác nhân nào dua nó ra kh?i tr?ng thái cân b?ng thì d?u làm phát sinh các
l?c
và
mô men
khác dua máy bay vào tr?ng thái cân b?ng m?i. Ngu?c l?i tr?c thang là m?t
h? cân b?ng không b?n,
di?u khi?n nó là r?t ph?c t?p và t?t c? s? di?u khi?n d?u thông qua cánh qu?t 
nâng.

D? t?o
l?c d?y ngang
cho chuy?n d?ng ngang, m?t ph?ng cánh qu?t nâng s? nghiêng di m?t góc so v?i 
m?t ph?ng ngang. L?c nâng khí d?ng h?c vuông góc v?i m?t ph?ng cánh qu?t nâng
khi dó s? phân tích thành hai
vector
l?c: m?t theo phuong th?ng d?ng d? t?o l?c nâng th?ng
tr?ng l?c,
m?t theo phuong ngang d? tr?c thang chuy?n d?ng ngang. Cánh qu?t nâng nghiêng 
th?p v? bên nào tr?c thang bay v? bên dó.

Co c?u nghiêng cánh qu?t nâng du?c th?c hi?n thông qua h? th?ng thay d?i
góc t?n
c?a t?ng cánh theo chu k? tùy theo v? trí c?a cánh so v?i thân máy bay tr?c 
thang, di?u này t?o s? chênh l?ch l?c nâng t?i các phía khác nhau c?a dia cánh
qu?t nâng và làm phát sinh mô men làm nghiêng dia cánh qu?t nâng và thân máy 
bay. Dây là m?t co c?u r?t ph?c t?p (xem
co ch? di?u khi?n máy bay tr?c thang)

 Tru?c th? k? 19

U?c mo du?c nhu chim bay lên b?u tr?i dã ?p ? trong lòng nhân lo?i ? m?i dân 
t?c, tôn giáo k? t? khi con ngu?i bi?t u?c mo mà di?n hình du?c van h?c hình
tu?ng hoá rõ nh?t là câu chuy?n c?a cha con
Daedalus
và
Icarus
v?i dôi cánh b?ng lông chim g?n sáp trong
th?n tho?i Hy L?p,
ho?c nhu hình tu?ng
T? thiên d?i thánh
c?a
Trung Hoa "
cân d?u vân" di v?n d?m trong ch?p m?t... Nhung trong hàng nghìn nam d?i v?i 
con ngu?i u?c mo dó ch? d?ng l?i ? u?c mo xa: có m?t vài ngu?i có các thí nghi?m
bay nhung t?t nhiên d?u th?t b?i và không gây du?c ti?ng vang nào, và con ngu?i 
dã an ph?n là không th? bay du?c nhu chim... Mãi cho d?n
th?i k? Ph?c hung:
trong các ghi chép c?a
Leonardo da Vinci
?
th? k? 15
ngu?i ta tìm th?y các b?n v? v? thi?t b? bay có nguyên t?c gi?ng nhu
máy bay tr?c thang
ngày nay v?i co c?u quay cánh qu?t b?ng dây chun xo?n l?i và có c? b?n v? ngu?i
nh?y dù.
T? th?i gian dó m?t s? ngu?i táo b?o không ch? u?c mo mà dã tin tu?ng là có th? 
bay du?c: m?t lo?t các nhà tiên phong hàng không dã có các th?c nghi?m d?
bay vào không trung. Nhung t?t c? h? cho d?n th? k? 19 d?u th?c hi?n vi?c bay 
b?ng co ch? "v? cánh" mô ph?ng d?ng tác bay c?a chim và t?t c? d?u th?c hi?n
vi?c bay b?ng "s?c m?nh co b?p" (dùng tay v?y cánh ho?c dùng chân d?p co c?u 
truy?n l?c nhu khi d?p xe d?p), khi dó con ngu?i chua có d?ng co d? th?c hi?n
bay... Ch? v?i s?c m?nh co b?p con ngu?i l?i g?n nhu tin r?ng không th? bay 
du?c.

 Th? k? 19

Vào
th? k? 19
v?i
cách m?ng khoa h?c k? thu?t
bùng n? ?
châu Âu
và
M?
con ngu?i dã có các n?n t?ng d? bay vào không khí: dó là lý thuy?t v? thu? khí 
d?ng h?c v?i các nhà khoa h?c di d?u nhu
Daniel Bernoulli,
George Cayley,
Nikolai Yegorovich Zhukovski
(??????? ???????? ?????????)...trong dó liên quan tr?c ti?p d? bay du?c là các 
lý thuy?t và tính toán v?
l?c nâng khí d?ng h?c
hay còn g?i là
l?c nâng Zhukovski
dã du?c Zhukovski trình bày r?t rõ ràng khi sáng l?p ngành
khoa h?c
thu? khí d?ng h?c.
Và s? phát minh ra
d?ng co nhi?t
có th? s?n sinh ra
công su?t
l?n g?p hàng ch?c, hàng tram, hàng nghìn... l?n s?c ngu?i m? ra tri?n v?ng 
th?ng tr?ng l?c d? bay th?c s? vào không khí.
Jean-Marie Le Bris trên lung máy bay L'Albatros artificial c?a mình (Pháp 
1868): Phía du?i là xe ng?a kéo d? xu?t phát
Phóng l?n
Jean-Marie Le Bris
trên lung máy bay L'Albatros artificial c?a mình (Pháp 1868): Phía du?i là xe 
ng?a kéo d? xu?t phát

T? d?u d?n cu?i th? k? 19 m?t lo?t các nhà tiên phong hàng không dã ti?n hành 
các thí nghi?m bay thành công v?i l?c nâng khí d?ng h?c b?ng
tàu lu?n
nhu
Otto Liliental
ngu?i
D?c
dã bay du?c b?ng thi?t b? v?i các co c?u bay và lái gi?ng nhu di?u Delta (
Deltaplane)
mà ngày nay là m?t ngành th? thao r?t phát tri?n; Huân tu?c
George Cayley
ngu?i
Anh
dã dùng thi?t b? có
d?ng co
bay du?c nhung v?n không th? t? c?t cánh mà v?n ph?i dùng ng?a kéo. M?t ngu?i
Pháp
là
Jean-Marie Le Bris
v?i máy bay L'Albatros artificial có d?ng co v?i tr? l?c s?c ng?a kéo dã c?t 
cánh và bay lên du?c d? cao 100 m và xa 200 m... T?t c? các nguyên nhân chính
ngan c?n phát tri?n c?a hàng không trong th?i k? này là chua có m?t d?ng co t?t 
v?a nh? nh? v?a phát huy du?c công su?t l?n vì th?i k? dó con ngu?i v?n
ch? dùng
d?ng co hoi nu?c
r?t n?ng n?, có ch? s? công su?t riêng (
mã l?c/
kg)
th?p và chua có nghiên c?u chuyên ngành v?
khí d?ng h?c
nên các nhà ti?n phong c?a Hàng không ch? làm theo kinh nghi?m mò m?m, hi?u 
su?t l?c nâng không cao dòi h?i di?n tích cánh ph?i r?t l?n, n?ng n? và chua
có hình d?ng thích h?p d? b?o d?m v?a có l?c nâng t?t v?a có d? v?ng ch?c c?a 
k?t c?u cánh.

 Tru?c th? chi?n th? nh?t

D?u
th? k? 20
v?i s? xu?t hi?n c?a
ô tô
v?i
d?ng co d?t trong
ch?y
xang
m?nh, l?i g?n nh? thì vi?c bay du?c dã tr? thành hi?n th?c tru?c m?t.

Nam
1903
dánh d?u cho l?ch s? Hàng không b?ng chuy?n bay c?a
anh em nhà Wright
ngu?i M?, máy bay c?a h? có d?ng co kh? di duy trì bay trong m?t kho?ng cách 
vài tram mét, tuy r?ng chua th? t? c?t cánh mà v?n ph?i b?ng
thi?t b? phóng
b?ng v?t n?ng cho th? roi và khi c?t cánh, h? cánh ph?i l?a theo chi?u gió, 
nhung thành công c?a h? cho th?y máy bay là hoàn toàn hi?n th?c và dã gây ti?ng
vang l?n trong du lu?n, t?o d?ng l?c cho vi?c nghiên c?u phát tri?n ngành Hàng 
không.

Máy bay c?a Anh em nhà Wright bay bi?u di?n cho quân d?i Hoa K? 1908 t?i Fort 
Myer
Phóng l?n
Máy bay c?a
Anh em nhà Wright
bay bi?u di?n cho
quân d?i Hoa K?
1908 t?i Fort Myer

D?ng co máy bay c?a Anh em nhà Wright
Phóng l?n
D?ng co máy bay c?a
Anh em nhà Wright

Ngày
13 tháng 9
nam
1906
Alberto Santos-Dumont
t?i
Paris
dã th?c hi?n chuy?n bay trình di?n c?a máy bay
14 Bis,
máy bay này dã t? c?t cánh, t? bay và t? h? cánh không c?n thi?t b? phóng, 
chi?u gió ho?c các phuong ti?n ph? tr? t? bên ngoài, nhi?u ngu?i coi dây th?t
s? là chuy?n bay d?u tiên c?a máy bay theo dúng nghia. Sau dó các cá nhân tiên 
phong dua nhau s?n xu?t máy bay, tang kích thu?c, tang công su?t, hoàn thi?n
k?t c?u: th?i k? này máy bay chua có thân v? ch? có khung xuong b?ng g?, cánh 
là khung g? cang v?i,
cánh qu?t
d?y d?t sau cánh và ngu?i lái, th?i gió v? phía sau.

Ngày
13 tháng 11
nam 1907 nhà sáng ch? ngu?i
Pháp
Paul Cornu
t? ch?
máy bay tr?c thang
bay lên du?c d? cao n?a mét và gi? du?c trong không khí 20 giây.

Trong khi máy bay thông thu?ng t? dây phát tri?n r?t nhanh m?nh thì máy bay 
tr?c thang ti?n b? ch?m ch?p hon r?t nhi?u vì s? ph?c t?p k? thu?t c?a nó. Ch?
d?n sau
th? chi?n II
các khó khan này m?i du?c gi?i quy?t và tr?c thang m?i có co h?i phát tri?n 
m?nh.

 Th? chi?n th? nh?t

Liên ti?p trong các nam tru?c
th? chi?n th? nh?t
vi?c ch? t?o máy bay du?c d?y m?nh b?i các con ngu?i nhi?t huy?t và các công 
ty. Ngu?i ta t? ch?c các gi?i thu?ng r?t l?n cho nhi?u cu?c thi hàng nam bay
xuyên bi?n
La Manche
gi?a
Paris
và
London,
các cu?c thi này dã góp ph?n r?t l?n cho vi?c hoàn thi?n công ngh? máy bay. 
Vi?c ngiên c?u máy bay bây gi? dã không còn là vi?c c?a nh?ng ngu?i nhi?t huy?t
tiên phong n?a mà dã là c?nh tranh c?a các qu?c gia và các hãng l?n.
Biplane Sopwith Camel n?i ti?ng nh?t trong th? chi?n I: 2 súng máy tru?c m?t 
phi công, chua có cabin kín
Phóng l?n
Biplane Sopwith Camel n?i ti?ng nh?t trong th? chi?n I: 2 súng máy tru?c m?t 
phi công, chua có cabin kín

Cung nhu m?i ngành tiên phong khác máy bay du?c ?ng d?ng d?u tiên cho m?c dích
quân s?
và ? th? chi?n th? nh?t l?n d?u tiên máy bay tham chi?n nhu m?t l?c lu?ng quân 
s? m?i và sau này tr? thành l?c lu?ng
không quân
c?a các qu?c gia. Và chi?n tranh là d?ng l?c r?t m?nh d? hoàn thi?n máy bay. 
Máy bay c?a th?i k? này t?t c? dã có thân v? hình d?ng thích h?p d? tang hi?u
su?t khí d?ng h?c, v? cang b?ng v?i ho?c ?p b?ng g?, v?n chua có
cabin
kín cho
phi công.
Cung nhu tru?c kia l?c d?y v?n b?ng cánh qu?t, nhung d? h?p lý c?u trúc máy bay 
và tang hi?u su?t khí d?ng h?c và co h?c, các cánh qu?t d?u là lo?i kéo
t?i thay vì d?y t?i nhu m?t s? các m?u cu ? d?u th? k?. Do v?n t?c còn th?p nên 
d? tang l?c nâng c?n di?n tích cánh l?n, máy bay có 2 t?ng cánh nâng (
Biplane).
V? vu trang:
súng máy
l?p trên cánh ho?c tru?c m?t phi công ho?c n?u máy bay có hai ch? ng?i thì 
ngu?i ng?i sau b?n súng máy, h?t d?n thì phi công rút súng l?c ra b?n nhau. Máy
bay có th?
không chi?n
b?ng súng ho?c t?n công quân b? b?ng súng ho?c b?ng cách th?
l?u d?n,
ngoài ra còn d? ti?n công khinh khí c?u c?a d?i phuong, ti?n hành
trinh sát
và
liên l?c
dua thu. M?u máy bay n?i ti?ng nh?t th?i k? này là máy bay
Sopwith Camel
c?a
Anh
v?i các thông s? chính nhu sau: kích thu?c dài × s?i cánh × cao: 5,7 × 8,5 × 
2,5 m; Kh?i lu?ng r?ng/có t?i: 430/672 kg; V?n t?c Max/thi?t k?: 180/92 km/h;
tr?n bay 6.400 m; d?ng co: 9 xi lanh 150 mã l?c.

 Nh?ng nam 1920 d?n cu?i Th? chi?n th? hai

Th?i k? gi?a hai d?i chi?n là th?i k? n? r? c?a k? thu?t máy bay. Y?u t? quan 
tr?ng nh?t c?a k? thu?t máy bay là d?ng co du?c quan tâm d?c bi?t, không còn
là d?ng co t? ch? ho?c c?i ti?n t? d?ng co thông thu?ng, mà d?ng co máy bay dã 
du?c các hãng l?n chuyên s?n xu?t d?ng co máy bay nên dã có công su?t r?t
l?n, có s?c lai cánh qu?t du?ng kính l?n, l?c d?y m?nh cho phép nâng s?c n?ng, 
kích thu?c và t?c d? máy bay. Th?i k? này v?n là d?ng co d?t trong ch?y
b?ng xang, thu?ng là nhi?u xi lanh b? trí hình sao. Các co c?u di?u khi?n c?a 
máy bay dã hoàn ch?nh: máy bay dã có th? th?c hi?n du?c các hình nhào l?n
pilotage
ph?c t?p. Vi?c tang kích thu?c và các thông s? c?a máy bay dòi h?i k?t c?u v?ng 
ch?c nhung v?n ph?i nh? nên thân v? g? ch? còn t?n t?i trên nh?ng máy bay
nh? lo?i nh? biplane (hai t?ng cánh) mà thôi, còn h?u h?t máy bay dã có thân 
h?p kim nhôm v?a nh? v?a có d? b?n v?ng k?t c?u t?t. Vì t?c d? dã cao (d?n
500-700 km/h) nên không c?n di?n tích cánh l?n nên máy bay ch? còn m?t t?ng 
cánh nâng
monoplane
di?u này làm tang tính co d?ng linh ho?t c?a máy bay lên r?t nhi?u. T?t c? máy 
bay d?u dã có
cabin
kín b?ng
thu? tinh h?u co.
Ngoài nh?ng thi?t b? bay, máy bay du?c trang b? thêm r?t nhi?u các thi?t b? ph? 
tr? khác nhu
radio
liên l?c, các h?
vu khí:
súng máy,
pháo,
bom,
d?n
các lo?i. D?c bi?t th?i k? này ngu?i ta dã s? d?ng
dù
nhu phuong ti?n c?u sinh cho phi công và d? t?o ra m?t binh ch?ng m?i là
quân nh?y dù.
S? phát tri?n c?a máy bay th?i k? tru?c và trong d?i chi?n g?n li?n v?i s? phát 
tri?n không quân c?a các nu?c.
Siêu pháo dài bay B-29 c?a Hoa K? - máy bay ném bom t?m xa h?ng n?ng
Phóng l?n
Siêu pháo dài bay B-29 c?a Hoa K? - máy bay ném bom t?m xa h?ng n?ng

Tru?c d?i chi?n không quân các nu?c dã phát tri?n chuyên môn hoá ra các nhánh 
trong không quân là:
List of 2 items
. L?c lu?ng
máy bay ném bom
(
cu?ng kích)
chuyên mang
bom,
ngu lôi
d? dánh phá các m?c tiêu l?n trên m?t d?t và trên bi?n c?a d?i phuong theo 
phuong th?c ném bom di?n r?ng theo to? d?, Các máy bay ném bom có nhi?u lo?i,
lo?i l?n dã có kích thu?c r?t to và có t?m bay cao, xa vu?t du?c d?i duong. Các 
lo?i máy bay l?n này có th? có nhi?u d?ng co l?p t?i mui và ? hai cánh
(m?i d?ng co có m?t cánh qu?t). Di?n hình nh?t c?a lo?i máy bay này là
siêu pháo dài bay
B-29
r?t n?i ti?ng c?a
Hoa K?
lo?i này chính là lo?i máy bay dã ném
bom nguyên t?
xu?ng
Nh?t B?n
(tháng 8 nam
1945).
. L?c lu?ng
máy bay tiêm kích
chuyên d?
không chi?n
tiêu di?t máy bay d?i phuong, máy bay tiêm kích thu?ng có kích thu?c nh?, có 
t?c d? cao co d?ng t?t, mang pháo và súng máy. Máy bay thu?ng ch? có m?t d?ng
co t?i mui di?n hình c?a lo?i này là tiêm kích
Messerschmitt ME-109
c?a
D?c,
YAK-3
c?a
Liên Xô,
Spitfire
c?a
Anh,
và
Mustang
c?a
Hoa K?.
list end
Máy bay t?n công Ilyushin Il-2 n?i ti?ng trong th? chi?n II c?a Liên Xô
Phóng l?n
Máy bay t?n công Ilyushin Il-2 n?i ti?ng trong th? chi?n II c?a Liên Xô
List of 2 items
. L?c lu?ng
máy bay t?n công
hay còn g?i là
máy bay khu tr?c
là các máy bay nh? d?n trung bình vu trang m?nh thu?ng mang súng máy, pháo, vài 
qu? bom, bom nh? chuyên d?ng ch?ng tang và cu?i d?i chi?n có th? l?p
dàn ho? ti?n,
chuyên d? ti?n công chính xác các m?c tiêu nh?, di d?ng trên m?t d?t, trên bi?n 
d? h? tr? b? binh và ti?n công truy du?i d?c l?p. Di?n hình c?a lo?i này
là
Ilyushin Il-2 "
xe tang bay" c?a Liên Xô.
. L?c lu?ng
máy bay v?n t?i:
Kích thu?c, s?c ch? l?n d? ch? quân, thi?t b? quân s?, th? dù. Di?n hình là 
"Big Douglas"
Douglas DC-3
(Dakota C-47) r?t n?i ti?ng trong d?i chi?n và các nam 1960 - 1960 sau này c?a 
Hoa K?.
list end

Ngoài vi?c xây d?ng l?c lu?ng không quân dóng can c? trên b?, các cu?ng qu?c 
quân s? nh?t là Hoa K?,
Nh?t b?n
phát tri?n l?c lu?ng không quân c?a
H?i quân
trên các
tàu sân bay
m? ra m?t lo?i binh ch?ng r?t m?i làm thay d?i hoàn toàn cách th?c ti?n hành
chi?n tranh trên bi?n
c?a nhân lo?i trong d?i chi?n và sau này d?n t?n ngày nay. Các máy bay trên tàu 
sân bay là lo?i du?c thi?t k? d?c bi?t: có kh? nang c?t cánh, h? cánh trên
du?ng bang ng?n. Trên tàu sân bay ch? ch? lo?i máy bay tiêm kích và t?n công.

T? trong d?i chi?n II d?n sau này Hoa K? dã vuon lên thành cu?ng qu?c không có 
d?i th? trong ngành Hàng không và nu?c này luôn coi Hàng không là uu tiên
s? m?t c?a qu?c gia và là xuong s?ng c?a chính sách qu?c phòng c?a mình. T?i 
Hoa K? dã s?n xu?t ra các lo?i máy bay mà sau này t?n t?i hàng ch?c nam và
là m?u m?c d? các nu?c khác hu?ng d?n d? tham chi?u khi xây d?ng không quân.

V?i s? l?n m?nh c?a không quân, tính ch?t chi?n tranh dã thay d?i r?t nhi?u: có 
th? mang tàn phá vào r?t sâu trong h?u phuong quân d?ch và dòn t?n công
t? trên không r?t b?t ng? và mãnh li?t. H?u h?t s? tàn phá ti?m l?c các thành 
ph? c?a D?c cung nhu c?a các nu?c tham chi?n là do không quân gây nên. D?i
v?i chi?n tranh trên bi?n v?i s? xu?t hi?n c?a máy bay và tàu sân bay dã ch?m 
h?t th?i d?i c?a các
pháo h?m,
các tr?n
h?i chi?n
di?n ra ? r?t xa ngoài t?m b?n pháo và t?m quan sát c?a các bên và các h?m d?i 
tàu sân bay có th? mang máy bay t?i t?n sát b? bi?n c?a d?ch. V?i bài h?c
v? vai trò c?a không quân, sau chi?n tranh th? gi?i các cu?ng qu?c tang cu?ng
ch?y dua vu trang
mà mui nh?n là ? l?c lu?ng không quân và
tên l?a chi?n lu?c.

 Sau d?i chi?n II, chi?n tranh l?nh và hi?n nay

Sau d?i chi?n, k? thu?t máy bay phát tri?n r?t m?nh theo nhi?u hu?ng khác nhau 
nhung có th? th?y vài di?m chính d?c trung cho giai do?n này là: phát tri?n
d?ng co, phát tri?n c?u trúc máy bay, phát tri?n các công nang d?c d?ng, phát 
tri?n theo công ngh? cao và phát tri?n tr?c thang.

 D?ng co

Dây là s? phát tri?n bao trùm sau d?i chi?n trong c? hàng không dân d?ng và 
quân d?ng. V?i s? phát tri?n này có th? nói sau chi?n tranh là th?i d?i c?a
máy bay ph?n l?c:
ngay cu?i d?i chi?n nu?c
D?c Qu?c xã
dã cho ra d?i máy bay ph?n l?c d?u tiên v?i v?n t?c vu?t r?t xa t?t c? các lo?i 
tiêm kích duong th?i. Ngay sau chi?n tranh các cu?ng qu?c d?n d?u c?nh tranh
trong
chi?n tranh L?nh
mà di?n hình là Hoa K? và Liên Xô ch?y dua quy?t li?t d? ch? t?o máy bay ph?n 
l?c mà v?n d? chìa khóa c?a nó là d?ng co.
D?ng co piston
d?n cu?i d?i chi?n dã h?t ti?m nang, xu?t hi?n lo?i
d?ng co nhi?t
m?i v?i nguyên t?c ho?t d?ng hoàn toàn khác dó là
d?ng co tu?c bin khí
(
ti?ng Anh:
gas turbine engine). Dây là d?ng co r?t g?n, nhung có công su?t c?c l?n n?u so 
v?i d?ng co piston: ch? s? công su?t riêng (mã l?c/kg) c?a nó cao g?p hàng
ch?c l?n. Máy bay gi? dây có công su?t r?t m?nh mà kh?i lu?ng, th? tích th?m 
chí còn gi?m nhi?u.

D?u tiên là các máy bay chi?n d?u dùng lo?i d?ng co này d? bi?n thành máy bay 
ph?n l?c. Sau dó các lo?i khác nhu v?n t?i, hành khách, tr?c thang cung l?p
d?ng co m?i d? tang m?nh công su?t. Ngày nay h?u h?t các lo?i máy bay dã l?p 
d?ng co tu?c bin khí, d?ng co piston ch? còn l?i trên các máy bay dân d?ng
lo?i nh? nhu máy bay gia dình
Cessna,
máy bay
th? thao,
nông nghi?p...

D? t?o l?c d?y ngang, d?ng co tu?c bin khí du?c l?p trên máy bay theo ba phuong 
án nhu sau:
List of 3 items
. D?ng co tu?c bin cánh qu?t
(turbopropeller, vi?t t?t turboprop): d?ng co tu?c bin khí mà toàn b? công su?t 
d? lai cánh qu?t ki?u c? di?n (d?ng co ki?u m?i nhung l?c d?y ngang du?c
t?o ra theo ki?u cánh qu?t c? di?n). Du?c dùng cho các
máy bay v?n t?i
kh?e, c?n tính kinh t? cao nhung không c?n t?c d? cao nhu lo?i
Antonov AH-12,
AH-24
c?a Liên Xô, và d?c bi?t là lo?i
Lockheed C-130 Hercules
c?a Hoa K? là lo?i máy bay v?n t?i t?t nh?t m?i th?i d?i, ho?c l?p cho tr?c 
thang c?n công su?t kh?e.
. D?ng co tu?c bin ph?n l?c:
l?c d?y ngang ch? do t? lu?ng khí ph?n l?c ph?t m?nh t? d?ng co, lo?i này l?p 
cho các máy bay c?n t?c d? cao nhu các máy bay chi?n d?u, nhung
hi?u su?t kinh t?
không cao b?ng lo?i cánh qu?t. Ch? có lo?i này phát tri?n du?c
t?c d? siêu âm.
. D?ng co tu?c bin ph?n l?c cánh qu?t
(turbopropeller jet vi?t t?t PropJet): k?t h?p trung gian gi?a hai lo?i trên. 
L?c d?y ngang c?a máy bay v?a t? lu?ng khí ph?t ph?n l?c t? d?ng co, v?a t?
gió cánh qu?t th?i không qua bu?ng d?t d?ng co nên lo?i này còn du?c g?i là 
d?ng co tu?c bin hai vi?n khí (two-contour aviation engine). Ngày nay h?u h?t
các máy bay hành khách, v?n t?i c?a dân d?ng di?n hình nhu
Boeing,
Airbus
dùng lo?i này d? d?m b?o tính kinh t? và v?n t?c cao h?p lý.
list end
Máy bay hành khách ph?n l?c siêu âm Concorde do Anh Pháp h?p tác ch? t?o
Phóng l?n
Máy bay hành khách ph?n l?c siêu âm Concorde do Anh Pháp h?p tác ch? t?o

V?i d?ng co tu?c bin khí công su?t cao và phuong th?c t?o l?c d?y ph?n l?c d?n 
gi?a
nh?ng nam 1960
máy bay chi?n d?u ph?n l?c dã có th? có v?n t?c vu?t t?c d? âm thanh (siêu âm 
kho?ng 1000 km/h) và ngày càng cao hon n?a. T? gi?a
nh?ng nam 1970
dã có các máy bay hành khách kh?ng l? siêu âm là
Tupolev Tu-144
c?a Liên Xô và
Concorde
c?a h?p tác Pháp - Anh. Các mark máy bay chi?n d?u hi?n d?i ngày nay có
s? Mach
kho?ng 2,5 - 3 (v?n t?c g?p t?c d? âm thanh).

 C?u trúc máy bay
Máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit c?a Hoa K?
Phóng l?n
Máy bay ném bom tàng hình
B-2 Spirit
c?a Hoa K?

S? thay d?i c?u trúc máy bay ch? y?u di?n ra ? máy bay chi?n d?u, di li?n v?i 
s? thay d?i t?c d? và các thay d?i v? công ngh? khác. D?ng khí d?ng h?c h?p
lý cho siêu âm khác xa v?i m?c du?i âm thanh nên hình thù cánh và thân thay d?i 
r?t nhi?u và d?n d?n có d?ng "delta" (mui tên). Và nhu lo?i máy bay ném
bom
B-2 spirit
tàng hình c?a Hoa K? hi?n nay thì dã không còn ranh gi?i gi?a cánh và thân: máy 
bay có hình d?ng nhu
cá du?i.
M?t s? lo?i máy bay có d?ng "cánh c?p cánh xòe" nhu
B1,
F-111
c?a Hoa K?,
MIG-23
c?a Liên Xô là lo?i có hình d?ng và di?n tích cánh có th? thay d?i tùy theo yêu 
c?u t?c d? và t?i tr?ng. Các lo?i cao t?c nhu
MIG-25
c?a Liên Xô, Raptor
F/A-22
c?a M? có 2 duôi, và m?t s? lo?i khác nhu
Eurofighter
c?a Châu Âu có cánh ph? nh? (canard) ? phía tru?c.

 Các công nang d?c d?ng

Các công nang d?c d?ng ch? phát tri?n cho m?t s? lo?i d?c d?ng nhu
máy bay ph?n l?c c?t cánh, h? cánh th?ng d?ng
d? b? trí t?i noi không có du?ng bang, lo?i này có c?a ph?t ph?n l?c theo chi?u 
th?ng d?ng cho phép máy bay h? cánh, c?t cánh th?ng d?ng nhu m?t s? lo?i
c?a Anh, M?, Liên Xô di?n hình nh?t là lo?i
Harrier
c?a Anh.
máy bay th?y phi co:
c?t cánh, h? cánh trên m?t nu?c...

 Công ngh? cao

Các máy bay c?a th?i k? này có nh?ng công ngh? r?t cao, nh?t là
công ngh? v?t li?u
và thi?t b? di?n t?, vi?n thông, máy tính t? d?ng hoá... Trên máy bay có r?t 
nhi?u h? th?ng
radar
và
ch?ng radar,
h? th?ng nh?n bi?t d?ch - ta, h? th?ng d?nh v?, d?n du?ng... và các phuong ti?n 
d?u tranh di?n t?. D?c bi?t d?n cu?i
th? k? 20
Hoa K? cho ra d?i các lo?i máy bay v?i
công ngh? tàng hình
không b? phát hi?n b?ng sóng radar là
B-2
và
F-117.

 Phát tri?n tr?c thang
Máy bay tr?c thang Kaman Seasprite c?a H?i quân Hoa K?
Phóng l?n
Máy bay tr?c thang Kaman Seasprite c?a H?i quân Hoa K?

Ngay t? d?u
th? k? 20
song hành cùng máy bay cánh c? d?nh, tr?c thang cung dã du?c nghiên c?u phát 
tri?n, nhung vì nh?ng khó khan v? k? thu?t trong v?n d?
c?ng hu?ng,
d? ? d?nh,
v?t li?u,
di?u khi?n...
nên tr?c thang phát tri?n r?t ch?m ch?p so v?i máy bay cánh c? d?nh. Ch? sau
th? chi?n II
các v?n d? k? thu?t r?t ph?c t?p trên m?i du?c gi?i quy?t t?o s? ?ng d?ng d?i 
trà cho tr?c thang vào các linh v?c cu?c s?ng, kinh t? và d?c bi?t trong quân
s?. Vì các uu vi?t r?t d?c dáo là kh? nang c?t cánh, h? cánh th?ng d?ng không 
c?n
du?ng bang
và kh? nang bay d?ng treo m?t ch? c?a lo?i máy bay này mà Trong các nam 1950, 
1960 dã s?y ra s? bùng n? c?a tr?c thang và ti?p di?n d?n bây gi?.

Máy bay tr?c thang
c?a th?i k? này du?c trang b? d?ng co tu?c bin khí v?i
công su?t
r?t l?n, t?i tr?ng r?t m?nh, v?i d?y d? co c?u di?u khi?n cho phép lo?i máy bay 
này có
tính co d?ng
r?t cao và r?t da d?ng theo các phuong án thi?t k?. Và d?n nh?ng nam 1970 - 
1980 thì tr?c thang du?ng nhu dã d?t d?n d? hoàn thi?n c?a nó.

 Tuong lai phát tri?n

Vào nam 2006,
d?ng co tu?c bin khí
chua s? d?ng h?t ti?m nang c?a nó nên trong tuong lai g?n chua th?y có xu hu?ng 
lo?i b? d?ng co này cho máy bay thông thu?ng, mà ch? hoàn thi?n nó và k?t
h?p v?i các lo?i d?ng co khác.
Máy bay tên l?a thí nghi?m X34 c?a NASA và Boeing
Phóng l?n
Máy bay tên l?a thí nghi?m X34 c?a NASA và Boeing

M?t trong nh?ng hu?ng phát tri?n r?t ti?m nang c?a máy bay và d?ng co máy bay 
trong tuong lai là k?t h?p tính ch?t c?a máy bay v?i tính ch?t c?a
tên l?a
d? ph?c v? cho
du l?ch vu tr? thuong m?i.
Hu?ng này th?c ra dã b?t d?u t? nh?ng nam 1980 c?a th? k? 20 v?i
chuong trình tàu vu tr? con thoi
(space shuttle) c?a
NASA
Hoa K?. Nhi?m v? c?a hu?ng này ngày nay là làm sao có chi phí r? hon d? có th? 
thuong m?i hoá. D? gi?m b?t tr?ng lu?ng phóng và gia t?c ban d?u và t?t nhiên
là chi phí, NASA dang cùng m?t s? công ty l?n c?a Hoa K? dang th? nghi?m m?t s? 
lo?i máy bay - tên l?a phóng t?
máy bay m?
trên các
t?ng khí quy?n
cao nh?t, lo?i tàu nhu v?y có th? thâm nh?p
vu tr?
và tr? v? trái d?t b?ng phuong th?c máy bay v?i m?t chi phí ch?p nh?n du?c.

Hu?ng nghiên c?u l?p thêm
d?ng co tên l?a d?y
cho máy bay thuong m?i và quân s? cung dã du?c tri?n khai d? tang t?c và d?c 
bi?t quan tr?ng d? phóng máy bay gi?m d? dài
du?ng bang,
tuy nhiên có v? nhu hu?ng này dang b? t? ch?i cho máy bay thuong m?i trong th?i 
gian tru?c m?t.

D?i v?i máy bay ph?n l?c chi?n d?u ngoài y?u t? phát tri?n theo công ngh? cao 
v?i m?c d? t?i da vu trang di?n t?, vi?n thông, t? d?ng hoá, công ngh? tàng
hình... còn có hu?ng k?t h?p l?c nâng khí d?ng h?c c? di?n c?a máy bay và
l?c nâng ph?n l?c
c?a d?ng co (mà máy bay ph?n l?c c?t cánh, h? cánh th?ng d?ng là m?t ví d?).
Máy bay Sukhoi Su-27 trong bu?i bi?u di?n nhào l?n t?i tri?n lãm Hàng không 
qu?c t?. Dây là lo?i có d? co d?ng linh ho?t t?t nh?t th? gi?i hi?n nay
Phóng l?n
Máy bay Sukhoi Su-27 trong bu?i bi?u di?n nhào l?n t?i tri?n lãm Hàng không 
qu?c t?. Dây là lo?i có d? co d?ng linh ho?t t?t nh?t th? gi?i hi?n nay

Trong các thi?t k? c?a Nga, Hoa K? cho các m?u máy bay chi?n d?u sau cùng c?a 
h? ví d?
Raptor F/A-22
và d?c bi?t là máy bay
Sukhoi Su-27
và các d?i SU cu?i c?a Nga dã phát tri?n các co c?u d?n hu?ng lu?ng khí ph?n 
l?c cho phép máy bay có các d?ng tác "tru?t", "tru?n", "l?c", "v?n" r?t tinh
x?o, tính co d?ng linh ho?t c?c t?t, máy bay du?ng nhu "không còn
quán tính".
Tính nang này s? c?c k? l?i h?i khi co d?ng tránh tên l?a và luôn chi?m uu th? 
v? trí khi không chi?n. Xu hu?ng này là t?t y?u cho ch? t?o các dòng máy
bay chi?n d?u sau này và s? d?n d?n d?n d?n kh? nang máy bay có th? bi?u di?n 
"kung fu", l?n vòng trên không mà v?n d?ng yên m?t ch?, hi?n nay xu hu?ng
này dang g?p khó khan v? y?u t? tính kinh t?, nhung khó khan này không ph?i là 
quá l?n.

D?i v?i máy bay dân d?ng thuong m?i thì uu tiên hàng d?u trong hu?ng nghiên c?u 
là tang tính an toàn và tính kinh t?: hi?n nay dang có các phuong án nghiên
c?u h? th?ng dù cho c? khoang hành khách c?a máy bay và dã có d? án "tàu c?u h? 
trên khoang" d? so tán hành khách khi g?p n?n. D? ch?ng cháy n? máy bay
s? s? d?ng các nguyên v?t li?u không th? cháy, hi?n nay các vi?c này s? làm 
tang chi phí hàng không lên quá nhi?u, dây dang là d? tài cho các công ngh?
nh?t là công ngh? v?t li?u áp d?ng cho máy bay... D? tang tính kinh t?, xu 
hu?ng ch? t?o máy bay hành khách thuong m?i là tang kích thu?c, s? gh? hành
khách và trong tuong lai r?t g?n s? là th?i d?i c?a các lo?i
máy bay thân l?n
kh?ng l?, ch? trên 1000 ngu?i, có th? bay "nonstop" vòng quanh th? gi?i không 
c?n ti?p nhiên li?u...

Các
máy bay siêu âm
Concorde
và
Tupolev Tu-144
trong th? k? 20 nói chung không du?c th? tru?ng hàng không ti?p dón n?ng nhi?t 
ngoài y?u t? giá c? còn có y?u t? ti?ng ?n d?i v?i thành ph?. M?t trong nh?ng
hu?ng nghiên c?u khí d?ng thân và d?ng co máy bay cho
th? k? 21
là làm sao tri?t tiêu du?c ti?ng ?n c?a máy bay mà v?n duy trì t?c d? siêu âm...

Dó m?i ch? là nh?ng di?u rõ ràng trong s? phát tri?n trong tuong lai r?t g?n 
còn các nghiên c?u thì v?n còn là bí m?t c?a các nhà s?n xu?t máy bay, mà chính
nh?ng nghiên c?u dó quy?t d?nh xu hu?ng phát tri?n c?a máy bay trên th? gi?i.

 Phân lo?i

S? phân lo?i máy bay là r?t phong phú tùy theo tiêu chu?n phân lo?i:

 Theo hình th?c cánh nâng
List of 2 items
. Máy bay có cánh c? d?nh.
. Máy bay tr?c thang
list end

 Theo ch?c nang s? d?ng
List of 3 items (contains 3 nested lists)
. Máy bay quân s?
List of 10 items nesting level 1
. Tiêm kích:
không chi?n ch?ng máy bay d?ch
. Cu?ng kích:
t?n công các m?c tiêu nh? di d?ng trên m?t d?t, truy kích
. Tiêm kích - cu?ng kích: v?a có ch?c nang không chi?n v?a có ch?c nang t?n công
. Ném bom:
t?m g?n; t?m xa
. Mang tên l?a
. Trinh sát
. Hi?u ch?nh h?a l?c
. Da nang /
chuyên d?ng
. V?n t?i
. D? b? du?ng không
list end nesting level 1
. Máy bay dân d?ng
List of 6 items nesting level 1
. Hành khách:
d? ch?
hành khách
. V?n t?i: ch? hàng hoá
. Buu chính
- liên l?c
. Nông nghi?p:
bón phân, gieo h?t
. Hu?n luy?n:
dào t?o phi công
. Th? thao:
nh?y dù, bay lu?n
list end nesting level 1
. Máy bay chuyên d?ng
List of 4 items nesting level 1
. Thí nghi?m: d? th?c hi?n các th? nghi?m bay
. Y t?: c?u h? y t? kh?n c?p
. D?a v?t lý: nghiên c?u
d?a v?t lý
. ...
list end nesting level 1
list end

 Theo tr?ng lu?ng c?t cánh

Có 4 h?ng:
List of 4 items
1. Trên 75
t?n
2. T? 30 d?n 75 t?n
3. T? 10 d?n 30 t?n
4. Du?i 10 t?n
list end
 Theo th? lo?i và s? lu?ng d?ng co

Theo th? lo?i d?ng co:
List of 3 items
. D?ng co piston
. Tu?c bin cánh qu?t
. Ph?n l?c
list end

Theo s? lu?ng d?ng co:
List of 3 items
. M?t d?ng co
. Hai d?ng co
. Ba/b?n/sáu/tám d?ng co
list end

 Theo so d? c?u trúc

Theo d? cao cánh so v?i thân:
List of 3 items
. Cánh cao
. Cánh gi?a
. Cánh th?p
list end

Theo s? lu?ng t?ng cánh:
List of 2 items
. Monoplane:
m?t t?ng cánh
. Biplane:
hai t?ng cánh
list end

Theo v? trí bánh lái:
List of 3 items
. Ki?u c? di?n: bánh lái ? duôi
. Không duôi
. Lo?i con v?t: Bánh lái d?ng tru?c
list end

Theo th? lo?i và kích thu?c thân máy bay:
List of 3 items
. Thân r?ng / thân h?p: d?i v?i lo?i 1 thân
. Hai thân
. Khung bay: không có thân ch? có cánh và khung
list end

 Theo t?c d? bay
List of 2 items
. Du?i âm thanh
. Siêu âm
list end

 Theo ch? d? h? cánh
List of 3 items
. H? cánh sân bay
. H? cánh tàu sân bay: d?u trên tàu sân bay c?a h?i quân
. Th?y phi co: h? cánh, c?t cánh trên m?t nu?c
list end

 Theo co ch? t?o l?c d?y
List of 3 items
. Cánh qu?t: l?c d?y ngang nh? cánh qu?t
. Ph?n l?c: l?c d?y ngang nh? d?ng co ph?n l?c
. Ph?n l?c - cánh qu?t: l?c d?y ngang nh? d?ng co "PropJet"
list end
Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam

Home Phone: 7262214
Cell-phone: 0989350014
Yahoo ID: nguyenhoangbaovu
MSN ID: nguyenhoangbaovu
Skype ID: nguyenhoangbaovu
Blog: 360.yahoo.com/nguyenhoangbaovu

Other related posts: