cho Bom

Chôï bom


Ñuïc bom gæ ñeå laáy thuoác - AÛnh: Traàn Caûnh Yeân 

TT - AÂm thanh chaùt chuùa ñaàu tieân doäi vaøo tai toâi laø tieáng ñuïc bom 
phaùt ra töø haøng loaït caây buùa lieân tieáp neän vaøo nhöõng caùi ñuïc saét. 
Anh baïn ñoàng nghieäp baûo toâi: "Hoï ñang ñuïc laáy thuoác trong voû bom 
tröôùc khi ñem ñi baùn, nguy hieåm laém, ñöøng vaøo". 

Toâi ñang löôõng löï thì Ch. - nhaân coâng treû cuûa moät ñaïi lyù pheá lieäu 
thuoäc khoái Nam, xaõ Dieãn Hoàng, huyeän Dieãn Chaâu (Ngheä An) phôi löng 
traàn döôùi naéng ñang ra söùc neän buùa - noùi: "Khoâng vieäc chi moâ. Haøng 
naøy qua tay cöûu vaïn ñi luøng suïc trong röøng Laøo roài khieâng vaùc veà qua 
bao nhieâu ñaïi lyù môùi ñeán ñaây, laïi ñöôïc boïn tui xem kyõ tröôùc khi mua 
neân laøm gì coù chuyeän bom noå maø haõi"...

Moãi nhaø moät chôï

Khi chuùng toâi cuùi xuoáng nhìn quaû bom hình truï ñaõ ñöôïc caùc tay thôï 
ñuïc roãng ruoät ñang naèm im nhö moät con thuù döõ bò khoùa moõm thì Ch. giôùi 
thieäu: "Ñaây laø quaû bom taán, voû theùp daøy côõ 15cm nhöng laø bom tòt. 
Ngoøi noå ñöôïc thaùo töø beân Laøo roài. Boïn tui ñaõ moi heát thuoác ra 
tröôùc khi baùn cho ñaïi lyù. Ñaây laø caùi chôï nhoû maø". 

Caû quyeát vaäy nhöng Ch. laïi noùi: "Laâu laâu gaëp quaû naøo nghi ngôø laø 
boïn tui traû laïi cho ngöôøi baùn hoaëc baùo cho oâng chuû roài naâng bom nhö 
naâng tröùng cho vaøo moät ñoáng ôû caùch xa khu vöïc daân cö". 

Vöøa luùc aáy tieáng coøi inh oûi vang leân baùo hieäu coù xe ñeán nhaäp haøng. 
Caû toáp thôï uøa ra coång ñoùn chieác xe taûi chaát ñaày nhöõng bì pheá lieäu 
môùi veà. Vöøa ra ñeán xe, Ch. ñaõ hoûi: "Chuyeán naøy coù bom, ñaïn gì khoâng 
maáy seáp?". Baùc taøi xeá cöôøi, chæ tay leân phía thuøng xe.

Thoaùng choác haøng chuïc cöûu vaïn coù maët chôø leänh boác haøng xuoáng baõi. 
Trong soá cöûu vaïn coù caû nhöõng em 14-15 tuoåi ñoäi noùn laù raùch böôm, 
daùng veû lam luõ. Töôûng chuùng toâi ñi mua bom veà laøm keûng, moät em nhanh 
nhaûu noùi: "Caùc chuù muoán mua bom taán veà laøm keûng thì phaûi tôùi chôï 
cuûa oâng Höng "pheá lieäu...".

Chuùng toâi dong xe döôùi trôøi naéng chang chang ñeán ngay chôï bom cuûa Höng 
"pheá lieäu". Hoùa ra ñaây laø moät trong soá nhöõng trung taâm buoân baùn pheá 
lieäu côõ lôùn ôû khu vöïc Baéc Trung boä. OÂng chuû xöôûng naêm nay môùi 
ngoaøi 30 tuoåi nhöng noåi danh laø ngöôøi giaøu coù nhaát laøng nhôø ngheà 
nung phoâi theùp töø naêm 1997. 

Khi chuùng toâi ñeán thaáy khaù ñoâng thôï baét ñaàu vaøo vieäc. Ngöôøi löïa 
saét, ngöôøi ñieàu khieån maùy eùp saét, ngöôøi gia coá naâng caáp loø nung. 
Phía cuoái xöôûng, moät ñaùm thôï ñang xuùm laïi ñeå xoay vaàn töøng quaû bom 
môùi mua. 


Thôï nung gaùnh bom taï voâ loø - AÛnh: Vuõ Toaøn 

Giöõa ñoáng pheá lieäu noùng hoâi hoåi, T. cong löng coá söùc keùo ñaàu moät 
quaû bom leân, noùi: "Ñaây laø moät trong 15 chôï lôùn nhaát khu vöïc Dieãn 
Chaâu. Daân saét vuïn khaép nôi trong huyeän khoâng coù loø nung phaûi ñem 
haøng ñeán ñaây nhaäp vì ôû ñaây coù loø nung ñaït naêng suaát xaáp xæ 10 taán 
phoâi/ngaøy. ÔÛ ñaây coù ñuû caùc loaïi saét vuïn nhöng boïn tui meâ nhaát laø 
bom, roài ñeán caùc loaïi ñaïn".

- Sao laïi meâ bom? - toâi hoûi.

- Chaát löôïng laém! Noù khoâng coàng keành maø laïi ñaëc saét.

- Bom naøy cuõng ñöa vaøo loø nung?

- Nung taát. Nhöõng loaïi bom döôùi 2 taï coù ñöôøng kính döôùi 40cm, daøi 2m 
ñeàu ñuùt loït voâ loø. Rieâng bom taán coù ñöôøng kính gaàn 50cm thì phaûi 
duøng maùy haøn oxy ñeå caét ra. Caùc anh khoâng bieát chôù ôû ñaây ngöôøi ta 
töøng caét caû xe taêng gæ ñem baùn ñaáy...

Ñoái maët töû thaàn

Ñi trong laøng pheá lieäu toâi môùi hay tröôùc naêm 1980 daân laøng Dieãn Hoàng 
coøn ngheøo xô. Moãi naêm caøy caáy hai vuï luùa xen vuï muøa baép caûi, ngoâ, 
laïc soáng ñaép ñoåi qua ngaøy. 

Ngaøy aáy caû laøng chaïy ñi tìm ñoà ñoàng naùt, saét vuïn, keå caû maûnh 
niloâng raùch, maåu nhöïa naùt moãi khi nghe tieáng rao cuûa baø Chaám voïng 
voâ laøng: "Ai ñoà ñoàng, saét vuïn, niloâng ñoåi xoong noài, löôïc chaûi ñaàu, 
keïp toùc... khoâng...". 

Baø Chaám queâ ôû ngoaøi Baéc, laø ngöôøi ñaàu tieân "thoåi" vaøo laøng ngheøo 
Dieãn Hoàng caùi khoâng khí ñi gom nhaët saét theùp vuïn vöùt böøa baõi khaép 
moïi xoù xænh trong thoân xoùm veà ñoåi keïp toùc, löôïc chaûi ñaàu, xoong, 
noài... 


Ñöa voû bom vaøo loø AÛnh: .T.C.Yeân 

Daàn daàn laøng trôû thaønh laøng pheá lieäu vôùi haøng chuïc caùi chôï saét, 
chôï bom vaø haøng traêm hoä chieáu sang Laøo ñi saên luøng bom, ñaïn pheá 
lieäu. Nhieàu ngöôøi trong laøng coù cô hoäi giaøu leân. 

Khoâng thieáu nhöõng chaøng thanh nieân thoân queâ lam luõ thi tröôït ñaïi hoïc 
khoâng bieát xoay trôû laøm gì ñaønh ñem söùc löïc vaät loän vôùi caùi ngheà 
naøy vaø ñaõ nhanh choùng trôû thaønh nhöõng oâng chuû coù haøng tæ ñoàng tieàn 
voán. 

Nhôø nhöõng oâng chuû treû cuûa laøng maø haøng ngaøn ngöôøi daân coù coâng aên 
vieäc laøm. Nhöng noãi lo vaãn cöù canh caùnh quanh laøng, bôûi "bieát ñaâu sau 
tieáng ñuïc bom, ñuïc ñaïn moät tieáng noå aùc nghieät naøo ñoù baát ngôø doäi 
leân seõ cöôùp ñi sinh maïng cuûa bao ngöôøi. Ñaõ coù quaù nhieàu vuï do gheø 
ñuïc bom, ñaïn laáy thuoác noå maø gaây tai naïn thaûm khoác" - moät cuï giaø 
trong laøng Dieãn Hoàng noùi vaäy.

Nhieàu ngöôøi vaãn nhaéc laïi vuï saäp loø gaàn ñaây choã Höng "pheá lieäu". 
Hoâm aáy thôï ñaõ ñeå loït moät soá kíp voâ loø, kíp phaùt noå laøm loø saäp 
ngay. Raát may chæ vaøi ngöôøi bò thöông nheï. Ñöùng nhìn loø nung röïc ñoû 
löûa ñieän chuùng toâi boãng thaáy sôø sôï. 

Thaáy vaäy, toáp thôï boãng döøng tay, noùi: "Duø bieát haèng ngaøy ñoái maët 
vôùi töû thaàn thaät ñaáy nhöng anh em khoâng theå boû ngheà. Bôûi giôø maø ñi 
caøy böøa thueâ, gaët thueâ thì ñeán khi baùn ñöôïc haït thoùc hoï môùi traû 
coâng cho mình. Coøn laøm ôû ñaây moãi thaùng cuõng kieám ñöôïc trieäu hôn, 
trieäu keùm. Cöù xong vieäc laø coù tieàn töôi".

Rôøi toáp thôï ñang ñöùng nung bom chuùng toâi tôùi uûy ban xaõ Dieãn Hoàng. 
OÂng Traàn Vaên Taán, chuû tòch xaõ, cho bieát: "Töø möôøi naêm tröôùc, khi xaõ 
roän leân caûnh keû baùn ngöôøi mua bom, ñaïn ñeå nung hoaëc ñeå baùn, chính 
quyeàn xaõ ñaõ hoïp baøn vôùi caûnh saùt phoøng chaùy chöõa chaùy vaø cöû caùn 
boä chòu traùch nhieäm nhaéc nhôû hôn 100 ñaïi lyù, ñaëc bieät caùc loø nung 
theùp baèng nguyeân lieäu bom, ñaïn. 

Qui ñònh cuûa xaõ neâu cuï theå: "Neáu ai mua pheá lieäu laø bom, ñaïn coù 
thuoác hoaëc coù kíp noå seõ bò phaït trong voøng 500.000 ñoàng. Neáu ai vi 
phaïm laàn hai seõ bò haï bieån, ñình chæ buoân baùn". 

Tuy vaäy, hieän toác ñoä mua baùn pheá lieäu vaãn taêng cao vôùi löu löôïng 
10-15 xe taûi/ngaøy, moãi xe vaän chuyeån 30-40 taán, trong ñoù coù khoâng ít 
bom, ñaïn caùc loaïi khaép nôi doàn veà. Töø Dieãn Hoàng phong traøo buoân baùn 
pheá lieäu lan sang caùc xaõ trong huyeän, ñaëc bieät xaõ Dieãn Thaùp vôùi 
1.000 hoä chieáu ñi Laøo cho neân vieäc caûnh baùo tai naïn tieáp tuïc ñöôïc 
xaõ taêng cöôøng, theo doõi saùt sao. 

Cuõng theo oâng Taán, vuï oâng Kh. ôû khoái Baéc Hoàng duøng dao ñeõo quaû ñaïn 
coái ñeå laáy chì vaø thuoác khieán quaû ñaïn phaùt noå laøm ñöùt caû baøn tay 
ñöôïc xem laø baøi hoïc vôùi taát caû nhöõng ai haønh ngheà nung bom trong 
laøng pheá lieäu.

VUÕ TOAØN - TRAÀN CAÛNH YEÂN

Other related posts: