bao echip no dung dung dung dung

Phaùo ñaâu maø noå maõi vaäy neø trôøi, ñeå toâi leân in tô neùt tìm xem vieân 
phaùo naøo chöa noå thì kích noå cho noù vui xoùm vui laøng nhe baø con

Traàn Baù AÙc saép chaïm tôùi öôùc mô: ngöôøi khieám thò Vieät Nam cuõng ñöôïc 
löôùt Web

Nguyeãn Myõ


Gaàn ñaây, giôùi truyeàn thoâng nhaéc nhieàu ñeán Traàn Baù AÙc - Phoù giaùm 
ñoác Trung taâm Tin hoïc Vì ngöôøi muø Sao Mai vôùi saûn phaåm "Trình duyeät 
Web daønh cho ngöôøi muø" (Sao Mai Browser). Nhieàu ngöôøi xem anh nhö moät 
chuyeân vieân tin hoïc, nhöng anh AÙc ñính chính: Toâi cuõng laø ngöôøi öùng 
duïng nhö moïi ngöôøi. Söï khaùc bieät neáu coù chæ ôû choã toâi bò muø neân 
höôùng söï quan taâm cuûa mình vaøo caùc chöông trình daønh cho ngöôøi muø."


Söï "quan taâm" ñoù cuûa anh ñeå laïi daáu aán khaù ñaäm trong coäng ñoàng 
ngöôøi muø söû duïng maùy tính...


Naêm 1998, anh AÙc cuøng coâng ty Scitec xaây döïng phaàn meàm Nguyeãn Ñình 
Chieåu (NDC). Ñaây laø moät trình soaïn thaûo vaên baûn, töông töï chöông trình 
Microsoft Word nhöng coù khaû naêng ñoïc maøn hình. Caùc thao taùc cuûa ngöôøi 
söû duïng ñöôïc chuyeån thaønh tieáng noùi theo nhieàu cheá ñoä: ñoïc töøng 
chöõ, töøng töø hay töøng caâu. Ngoaøi ra, coøn coù theå chuyeån vaên baûn töø 
chöõ thöôøng sang chöõ noåi ñeå in baèng maùy in chöõ noåi. Nhôø phaàn meàm 
mieãn phí naøy maø ngöôøi khieám thò ôû Vieät Nam coù theå tieáp caän vôùi tin 
hoïc. Tröôùc ñoù, treân theá giôùi ñaõ coù phaàn meàm Jaws, nhöng chæ ngöôøi 
khieám thò naøo gioûi ngoaïi ngöõ môùi duøng ñöôïc. 


Thaùng 8-2003, anh AÙc cuøng vôùi moät ngöôøi baïn laø thaïc só Nguyeãn Tieán 
Hieäp - Vieät kieàu Phaùp, laøm phaàn meàm Vì ngöôøi muø Vieät Nam (VMV). Phaàn 
meàm naøy coù moät soá chöông trình öùng duïng daønh cho ngöôøi khieám thò nhö: 
Maùy tính ñieän töû, Ñoàng hoà ñieän töû, Lòch aâm döông, Xplayer (giuùp nghe 
nhaïc), Thoâng tin heä thoáng, Quaûn lyù taäp tin... vaø moät soá taøi lieäu 
höôùng daãn vieäc hoïc tin hoïc, söû duïng maùy tính, saùch, truyeän... VMV 
cuõng laø phaàn meàm mieãn phí, boå sung theâm nhieàu öùng duïng vaøo danh 
saùch caùc öùng duïng CNTT daønh cho ngöôøi khieám thò.


Naêm 2003, Trung taâm Sao Mai tham gia chöông trình "Ngaøy saùng taïo Vieät 
Nam" do Ngaân haøng Theá giôùi (WB) toå chöùc. Döï aùn "Thieát keá trình duyeät 
Web cho ngöôøi khieám thò" cuûa Sao Mai ñöôïc taøi trôï 10.000 USD. Anh AÙc 
cuøng caùc ñoàng söï ñeán töøng cô sôû cuûa ngöôøi khieám thò, khaûo saùt yeâu 
caàu roài "ñaët" coâng ty Scitec thöïc hieän. Chöông trình coù theå giuùp 
ngöôøi khieám thò "xem" caùc trang Web tieáng Vieät vaø tieáng Anh baèng aâm 
thanh. Khi môû trang Web, trình duyeät seõ ñoïc caùc thoâng tin treân caùc muïc 
cô baûn nhö trang Web coù bao nhieâu coät, tieâu ñeà, caùc khung, bieåu maãu, 
ñöôøng link... Nhöõng phaàn naøo ñöôïc hieån thò döôùi daïng vaên baûn thì 
trình duyeät coù theå ñoïc noäi dung. Ñeán nay, trình duyeät Web naøy ñaõ hoaøn 
taát veà cô baûn, ñang chaïy thöû nghieäm. Nhôø vaäy, ngöôøi khieám thò coù 
theå löôùt Web. Nhoùm thöïc hieän seõ theâm moät soá tính naêng nöõa nhö thay 
ñoåi toác ñoä ñoïc (nhanh hay chaäm).


Nhieàu thaùng qua, Trung taâm Sao Mai vaø Coâng ty Scitec coøn tieán haønh 
naâng caáp trình soaïn thaûo vaên baûn NDC 3.7 ñeå noù coù theå chaïy treân Win 
XP. Trong laàn naâng caáp naøy, trung taâm seõ laøm boä ñoïc môùi thay cho boä 
cuõ do Scitec thöïc hieän töø ñaàu thaäp nieân 1990, vôùi muïc tieâu coù theå 
thay ñoåi toác ñoä, taàn soá ñoïc, ñaëc bieät laø coù theå xaøi tröïc tieáp 
treân caùc phaàn meàm khaùc cuûa Windows.


Töø tröôùc ñeán nay, muoán ñoïc vaên baûn ôû chöông trình naøo, ngöôøi khieám 
thò phaûi caét, daùn chuùng vaøo NDC.


Hai chöông trình ñang trong quaù trình hoaøn thieän naøy cuõng seõ ñöïôc cung 
caáp mieãn phí.


Nhieàu ngöôøi thaéc maéc, moät ngöôøi töï cho laø chöa raønh veà tin hoïc, laïi 
bò muø nhö anh AÙc thì tham gia laøm phaàn meàm nhö theá naøo? Anh baûo, ngöôøi 
muø chöa theå laäp trình ñöôïc, mình chæ tham gia vaän ñoäng kinh phí, nhaân 
löïc, thu thaäp yeâu caàu cuûa ngöôøi duøng vaø kieåm tra chaát löôïng baèng 
caùch duøng thöû,... roài goùp yù.


Trung taâm Sao Mai do anh AÙc laøm phoù giaùm ñoác coù chöùc naêng nghieân cöùu 
caùc öùng duïng, saûn xuaát saûn phaåm vaø ñaøo taïo tin hoïc phuïc vuï ngöôøi 
muø. Töø nôi naøy, nhieàu döï aùn, hoäi thaûo veà CNTT cho ngöôøi khieám thò 
ñaõ ra ñôøi (nhö döï aùn ñaøo taïo tin hoïc töø xa cho ngöôøi khieám thò maø 
e-CHÍP ñaõ giôùi thieäu treân soá 48).


Ngaøy "Baûo veä vaø chaêm soùc ngöôøi taøn taät Vieät Nam" (18-4) naêm nay, 
ngöôøi ta thaáy anh AÙc xuaát hieän nhieàu treân truyeàn hình, baùo chí, caùc 
dieãn ñaøn. Nhaän thöùc xaõ hoäi veà khaû naêng tieáp caän CNTT cuûa ngöôøi 
khieám thò chöa ñaày ñuû. Anh muoán noùi thay baïn beø ñoàng caûnh veà nhöõng 
thieät thoøi cuûa ngöôøi khieám thò. Cuï theå nhaát laø vieäc ngöôøi khieám thò 
ñaõ coù trình duyeät Web thích öùng cho mình. Nhöng caùch thieát keá caùc 
Website hieän nay chöa taïo ñieàu kieän hoã trôï ñeå ngöôøi khieám thò coù theå 
tieáp caän chuùng moät caùch thuaän lôïi.


Taâm söï cuûa anh AÙc cuõng laø yù nguyeän cuûa ngöôøi khieám thò ñaõ ñöôïc 
göûi ñeán nhieàu nôi: "Ngöôøi khieám thò cuõng laø moät boä phaän trong coäng 
ñoàng. Chuùng toâi mong muoán vaø coù quyeàn ñöôïc naém baét thoâng tin töø 
moät trong nhöõng keânh quan troïng nhö Internet. Tröôùc tieân laø ôû caùc 
Website thoâng tin coâng coäng. Ñaây laø vaán ñeà töông ñoái maát thôøi gian, 
nhöng chuùng toâi mong ñöôïc taïo cô hoäi ñeå coù theå töï mình vöôït caùc raøo 
caûn."


Naêm nay 46 tuoåi, Traàn Baù AÙc bò muø ñaõ 26 naêm. Ñieàu khieán anh hoái haän 
sau khi khoâng coøn nhìn thaáy aùnh saùng laø luùc coøn laønh laën, ñaõ khoâng 
giuùp gì ñöïôc cho ai, nhaát laø ngöôøi taøn taät. Trong soá nhöõng ngöôøi 
khieám thò ôû Vieät Nam, anh AÙc may maén hôn nhieàu ngöôøi khi coù vôï hieàn, 
con xinh, sôùm ñöôïc tieáp caän vôùi tin hoïc (1998), ñöôïc hoïc ñaïi hoïc 
(ñang laø sinh vieân khoa xaõ hoäi hoïc, ÑH Khoa hoïc Xaõ hoäi vaø Nhaân vaên 
TPHCM). Luùc naøy, anh AÙc xem noã löïc "chia seû" laø caùch ñeå töï giuùp 
mình, giuùp ngöôøi.


Nhöõng kieán nghò maø Traàn Baù AÙc tha thieát mong ñöôïc caùc nhaø thieát keá 
Web quan taâm:


- ñöøng söû duïng vaên baûn ñöôïc taïo ra töø vieäc queùt baèng maùy scanner.


- ñöøng duøng nhieàu baûng maõ chöõ khaùc nhau, seõ khieán cho trình duyeät 
khoâng hieåu.


- nhaïc neàn (background) khaù thuù vò vôùi baïn ñoïc saùng maét, nhöng laø 
trôû ngaïi ñoái vôùi ngöôøi khieám thò vì hoï phaûi nghe cuøng luùc nhieàu 
loaïi aâm thanh khaùc nhau. Cho neân, vieäc nhuùng nhaïc nhö vaäy haõy laø moät 
tuøy choïn chöù ñöøng maëc ñònh.

Name: Nguyen Hoang Bao Vu
Office: Sao Mai Computer Center for the Blind
12B/C7 Hoang Hoa Tham street, Tan Binh district Ho Chi Minh City Viet Nam
tel: 84 8 849 5069.
Fax: 84 8 293 8300.
Email:
info@xxxxxxxxxxxxxxxx
Website:
www.saomaicenter.org

Home: 210C Hiep Binh Chanh tenement. Thu Duc district Ho Chi Minh City Viet Nam
Cell-phone: 84 913 878 854

Other related posts: