[SMCC] Xu Lang co ai len cung?

X? L?ng Có Ai Lên Cùng
 Minh Nguy?n  
 
H?i nh?, bên ti?ng võng dua k?o k?t, tôi thu?ng nghe các bà m? v?a dua con v?a 
hát ru, à oi:
"D?ng Dang có ph? K? l?a.


Có nàng Tô Th? có chùa Tam Thanh.

Ai lên x? L?ng cùng anh . . ."


X? L?ng ? dâu trên b?n d? d?t nu?c l?i du?c cánh dàn ông m?i chào, r? rê các 
ch? em ph? n? di cùng nghe ng?t ngào d?n v?y? L?i m?i g?i kh?ng ch? lãng m?n 
mà, còn tha thi?t gói ghém thêm chút tình c?m nh? nhàng g?i t?i ngu?i ph? n? 
chua quen nào dó. Không ch? có th?, âm vang còn du?c luu gi? qua t?ng câu ca 
dao, t?c ng? h?u nhu tu?i tho ai cung thu?c n?m lòng, dánh th?c t?ng m?u chuy?n 
c? tích qua gi?ng k? t? bà n?i bà ngo?i. Ngày x?a ngày xua . . . . . .

. .
Th?c m?c, tôi th? di tìm trên b?n d? hình cong ch? S, ng?c nhiên nhìn th?y L?ng 
Son nhu m?t lòng ch?o, l?t th?m gi?a b?n b? núi non trùng di?p noi vùng Dông 
B?c, sát biên gi?i Vi?t-Trung. Noi du?c xem là trung tâm vùng d?t biên cuong, 
là v? trí ti?n tiêu d?a d?u t? qu?c, là d?u sóng ng?n gió dã  ghi d?m nhi?u 
chi?n tích l?ch s? oai hùng trong nh?ng cu?c chi?n tranh d?ng nu?c, gi? nu?c 
c?a dân t?c qua các d?a danh nhu: ?i Nam Quan, ?i Chi Lang, ph? K? L?a, chùa 
Tam Thanh, nàng Tô Th? . . .


V?n r?t s? cái nóng mùa hè d? l?a ? mi?n B?c, nay l?i nghe b?n bè xuýt xoa tr?m 
tr? khen v? d?p d?y tho m?ng, huy?n ?o c?a các di tích l?ch s?, c?a các ch? 
mi?n d?a d?u biên ?i, c?a các hang d?ng k? bí cùng v?i mây mù lúc nào cung hòa 
quy?n trên núi cao làm b?ng l?ng c? m?t tr?i thu s?c tím L?ng Son, nghe h?p d?n 
vô cùng. Vì v?y, tuy dã l? h?n cùng Mây di choi ch? tình Khau Vai, m?i nam chi 
h?p m?t l?n vào cu?i tháng ba âm l?ch ? huy?n Mèo V?t; tôi dành ph?i cáo l?i 
cùng cô, h?n g?p l?i nhau vào d?p khác, tru?c là tránh du?c cái nóng mùa hè gay 
g?t, sau ch? d?n sang thu th?i ti?t s? d? ch?u hon ra tham L?ng Son cho bi?t s? 
tình.     


Tháng chín d?n, tôi mang vài b? qu?n áo b? vào ba lô lên du?ng ra Hà N?i. Do có 
kinh nghi?m t? nh?ng chuy?n di tru?c, tôi không ph?i v?t v? g?ng gánh theo 
nhi?u d? m?c ?m vì, mùa thu là mùa du?c xem d?p nh?t trong nam ? mi?n B?c, ch? 
c?n m?t chi?c áo gió v?t vai d? ng? nh? có g?p con mua phùn nào ghé qua b?t 
ch?t, có cái m?c thêm d? phòng thân; còn ngoài ra, c? qu?n jean áo T-shirt di 
tr?i nghi?m kh?p noi cho ti?n, cho ra dáng b?i d?i lãng t?.

 
D?n Hà N?i, h?i tham ngu?i thân tôi m?i bi?t du?ng lên L?ng Son ch? m?t hai gi? 
d?ng h? di b?ng ô tô, v?i v?n t?c hon tram cây s? m?t gi? trên du?ng cao t?c. 
Còn thu th? hon, c? leo lên tàu ch? ng?i chung toa v?i m?y bà buôn bán mánh 
mung, tha h? nghe h? "tám" t?i m?t ngàn l? m?t chuy?n d?u hàng l?u thu?. Tóm 
l?i, di xe máy là co d?ng hon h?t, vì trên du?ng di có nhi?u phong c?nh d?p, 
thích tìm hi?u khám phá noi nào thì d?ng xe l?i dôi ba gi?, b?m máy ch?p c?nh 
r?ng b?ch dàn b?t ngàn, c?nh r?ng na xanh mu?t ch?y d?c theo hai bên du?ng cùng 
nh?ng núi dá tai mèo l?m ch?m, du?c bàn tay t?o hóa uu dãi ban t?ng cho vùng 
Dông b?c m?t khung c?nh thiên nhiên vô cùng quy?n ru.


Ch? nghe tán t?ng ?y chuy?n thôi, tôi cung d? th?y mình b? mê ho?c. Thích quá, 
tôi h?p d?ng thuê ngay m?t chi?c xe máy v?i giá hai tram ngàn d?ng m?t ngày, 
ch?y theo l? trình c?u Chuong Duong, qu?c l? 5, r? qua du?ng 18, nh?m hu?ng 
L?ng Son ch?y di. T?i gi? tôi m?i s?c nh? là quên chua ch?y ra b? h?, nhìn lên 
c?u Thê Húc chiêm ngu?ng ti?t tr?i se l?nh noi mùa thu dang ch?m v?. Chua k?p 
ch?ng ki?n v? d?p bình d?, n?ng nàn sau hàng giây hoa l?c v?ng l?m t?m màu son 
d?, ru xu?ng m?t h? Guom ph? d?y hoi suong. Chua k?p di lang thang lên ph? 
Nguy?n Du, hít hà mùi huong hoa s?a thom ngào ng?t pha l?n chút hang h?c. Chua 
k?p an mi?ng chu?i chín vàng tr?ng cu?c, ch?m c?m làng Vòng gói trong lá sen, 
c?n th?n bu?t b?ng c?ng n?p non còn d?ng l?i gi?t suong mai, thuong l?y bàn tay 
ai d?ng bán noi v?a hè, nhu dã d? tính t?. Thôi thì h?n t?i sau chuy?n di L?ng 
Son v? ghé cung không d?n n?i mu?n.


Lang thang t?i B?c Ninh tôi ghé qua làng Lim, nghe hát dôi ba câu quan h?, di 
xem tranh Dông H?, tham làng g?m Phù Lãng, vào l? d?n bà Chúa Kho. K? dó, di 
l?c vào nh?ng cánh d?ng vàng r?m, ngan ngát huong thom mùi lúa v?a chín t?i, 
ch?t trông th?y b?ng ch? d?n du?ng t?i L?c Ng?n, x? s? c?a lo?i v?i thi?u ng?t 
l?m tháng nam, r?c màu d? trên các cành cao. L?i ghé vào Vân Hà u?ng chén ru?u 
Làng Vân n?i ti?ng, tru?c khi k?p t?i Kinh B?c nghe li?n anh li?n ch? "d?n h?n 
l?i lên" bên b? b?c sông C?u hát câu "ngu?i oi ngu?i ? d?ng v?". Nghe k?, khi 
xua noi dây t?ng là d?t d?ng nghi?p c?a nhà Lý, khi?n tôi nh? t?i bài h?ch 
tu?ng si c?a thái úy Lý Thu?ng Ki?t trong bài "Nam Qu?c Son Hà" còn vang v?ng 
quanh dây. Ch?y thêm m?t lúc nhìn th?y ng?n Mã Yên hi?n ra cùng v?i nhi?u ng?n 
núi cao, hình thành nên huy?n Chi Lang v?i con sông Thuong yên ? ch?y qua. D?c 
bi?t, khi ch?y trên qu?c l? 1A, d?n do?n du?ng mà hai bên có hai b?c tu?ng 
thành xây b?ng dá, ngó sang th?y có treo m?t t?m b?ng nh? ghi ?i Chi Lang. Thì 
ra, dây là vùng d?t m?t th?i r?c r? v?i bao chi?n công hi?n hách c?a mi?n biên 
?i qua các d?i vua Lê D?i Hành, Bình D?nh Vuong Lê L?i. ?i có hai c?a, c?a phía 
B?c g?i Q?y Môn Quan, c?a phía Nam g?i C?a Th?. ?i r?ng ba dài hai muoi s? du?c 
bao b?c b?i dãy Kai Kinh và B?o Dài s?ng s?ng ch?n l?y hai d?u nên d?a th? vô 
cùng hi?m tr?. Càng d?n g?n L?ng Son phong c?nh càng tr? nên tho m?ng h?u tình 
hon v?i nh?ng ng?n núi dá vôi n?m sát ngay bên du?ng, lúc ?n lúc hi?n trong màu 
suong khói. Dang ch?y b?ng th?y xu?t hi?n m?t ng? ba tru?c m?t. Chua bi?t ph?i 
di con du?ng nào, ch?t ngó lên th?y t?m b?ng ch? d?n. M?t lên c?a kh?u D?ng 
Dang cùng c?a kh?u H?u Ngh?, m?t lên c?a kh?u Tân Thanh có ch? biên gi?i l?n 
nh?t trong các ch? biên gi?i ? dây.  


Tu?ng tôi cung gi?ng nhu nhi?u ngu?i t? Hà N?i lên L?ng Son tìm d?n thiên du?ng 
mua s?m, ngu?i ta khuyên tôi nên di ch? Tân Thanh vì ? dó hàng hóa nhi?u vô k? 
mà l?i r?t r? so v?i ch? Dông Kinh hay ch? dêm K? L?a. Còn n?u lên c?a kh?u 
D?ng Dang hay c?a kh?u H?u Ngh? thì da ph?n là hàng hóa xu?t nh?p kh?u gi?a 
Vi?t Nam và Trung Qu?c hay ngu?c l?i mà thôi. Nghe gi?i thi?u tôi ch? cu?i, cho 
bi?t mình di du l?ch v?i m?c dích khám phá các th?ng c?nh n?i ti?ng ? vùng Dông 
B?c mà thôi,  ngoài ra ch?ng có ý buôn bán gì. Nh? th?, nhi?u ngu?i t? ra thân 
thi?n, ch? v? cho tôi m?i ngóc ngách trong thành ph? cùng nh?ng di?m tham quan 
d?c s?c mà n?u di theo tua du l?ch chua ch?c dã du?c bi?t h?t.  


Th?y tr?i dã ngã sang màu chi?u, tôi d?ng xe ghé thuê ch? ngh? ngay c?nh ch? 
Dông Kinh. Cô ti?p tân xinh d?p, an m?c nhu ngu?i m?u s?p ra sàn cat walk trình 
di?n th?i trang, vui v? chuy?n trò rôm r? và gi?i thi?u cho tôi nh?ng noi có 
th? d?n an u?ng vui choi ? L?ng Son. Tôi láu l?nh không kém, th? m?i cô làm 
hu?ng d?n, không ng? cô vui v? nh?n l?i. Hóa ra cô không ph?i là nhân viên ? 
dây mà, là con gái c?a ch? khách s?n, nhân lúc r?i r?nh ra d?ng choi thôi. Cô 
cho bi?t còn hai tu?n l? n?a s? tr? qua M? h?c ti?p ngành qu?n tr? kinh doanh ? 
d?i h?c Berkeley. Tôi th?c m?c không bi?t có ph?i tru?ng này thu?c vi?n d?i h?c 
California hay không. Cô ng?c nhiên h?i tôi cung bi?t tru?ng này sao - Tôi tr? 
l?i ch? bi?t UC Berkeley n?m trong v?nh San Francisco thu?c thành ph? Berkeley 
thôi. Dây là tru?ng công l?p hi?m hoi ? M? du?c x?p h?ng th? b?y trên th? gi?i 
v?i vi?c dào t?o xu?t s?c v? kinh t?. Cô thích thú gi?i thi?u cho tôi bi?t tên 
mình là Nhã. Cô không ng? tôi l?i bi?t rõ v? tru?ng h?c c?a cô d?n v?y. Cô ngõ 
ý mu?n  k?t b?n v?i tôi d? sau khi tr? sang bên dó h?c còn có ngu?i "tán dóc" 
trên m?ng. Th? là chúng tôi tình c? quen nhau, thân nhau nhu hai ngu?i b?n 


Bu?i t?i ? thành ph? L?ng Son nói không vui nhu nhi?u thành ph? khác cung không 
dúng; trái l?i, có l? nh? th? d?a là cô gái d?p di bên c?nh nên, d?n b?t k? dâu 
chúng tôi cung du?c chào dón khá l?ch s?. Di?m d?u tiên Nhã dua tôi d?n là khu 
công viên n?m d?c theo con sông K? Cùng, v?a khánh thành cu?i tháng tu r?i. M?i 
ch?p t?i mà nam thanh n? tú t? t?p v? dây dông nhu di tr?y h?i. Dèn dóm sáng 
choang, vòi phun noi b? nu?c b?n lên tung tóe, giúp làm d?p thêm cho nh?ng dôi 
tình nhân tung tang lu?n l? qua l?i. Chán, Nhã dua tôi v? ch? dêm K? L?a. Tôi 
dùa "? dây cái gì cung b?t d?u b?ng ch? "K?" h?t h? - Nhã cu?i tr? d?a - Ch? 
thi?u nh?ng con ngu?i k? c?c m?i h?i nhu th? thôi - V?y thì t?ng cho em cái 
nick K? Nhã luôn cho d? nh? - Tùy anh". Do chuy?n trò vui v?, ch?ng m?y ch?c 
chúng tôi dã l?i b? v? d?n ngôi ch? dêm. T? ngoài du?ng nhìn vào, ch? dêm K? 
L?a n?m th?t sâu vào bên trong, r?c r? du?i hàng tram bóng dèn di?n chi?u sáng. 
Nhã dua tôi d?o quanh các gian hàng bày bán các lo?i hàng hóa ph?c v? khách du 
l?ch nhu: các m?t hàng th? c?m, qu?n áo th?i trang, dá quí, d? di?n t? da ph?n 
có xu?t x? t? Trung Qu?c; không quên can d?n "mu?n mua gì c? d? em giao d?ch, 
gi?ng phía Nam c?a anh ch? có nu?c s?p b?y". Th?y tôi ch? quan sát các sinh 
ho?t v? dêm ? khu ch? mà không mua bán gì. Nhã th?c m?c ghé mi?ng sát tai tôi 
h?i nh? "không mua gì v? Sàigòn làm quà t?ng ngu?i yêu hay sao - Tôi nói dã mua 
? ch? dêm bên Thái và Siem Reap r?i. T?i nay ch? thích di giao luu k?t b?n v?i 
thanh niên nam-n? ngu?i dân t?c Tày, Dao, Nùng xem h? sinh ho?t v? dêm nhu th? 
nào thôi - Nhã lu?m tôi - Du?c thôi! S? dành nhi?u co h?i cho anh thi th? b?n 
linh dàn ông ngay dêm nay". R?i ch? dêm K? L?a, thay vì ghé quán bar s? 9 c?a 
Dông hay t? di?m an choi ? vu tru?ng  New Lan, nhung qua di?n tho?i c?m tay b?n 
bè Nhã c?nh giác không nên d?n dó vì, công an v?a m?i h?t tr?n ? nh?ng nhóm an 
choi ? dó. B? c?t h?ng, Nhã dành dua tôi ghé v? m?t trong hai quán cà phê n?i 
ti?ng nh?t thành ph? L?ng Son. Du?i ánh sáng ch? v?a d? nhìn th?y m?t nhau, anh 
nhân viên dua b?n tôi d?n ng?i vào chi?c bàn ? cu?i sân khi phía trong nhà dã 
kín ngu?i. Nhã cho bi?t ? L?ng Son ch? có hai quán cà phê duoc gi?i tr? ua 
chu?ng. M?t, t?i quán này ch?ng h?n, ngoài không khí yên ?ng cùng cách bài trí 
còn mang d?m nét ngh? thu?t c?a thi?n. M?t, ? noi khác không khí ?n ào hip hop, 
ch? h?p v?i khách tu?i teen.


Tôi g?i hai cà phê "nâu" theo cách g?i c?a dân Hà N?i. Lúc sau nhân viên mang 
t?i m?t khay g?m; hai chén h?t mít, m?t bình trà, hai l? s?a, hai chi?c lò nh?, 
t?t c? d?u b?ng d?t nung trông th?t hay. Tôi cho s?a vào tách, d?t phin cà phê 
lên trên xong, d?t lên chi?c lò du?c d?t bên du?i b?ng chi?c dèn c?y d?ng trong 
n?p tròn kim lo?i, có th? l?y vô-ra t? chi?c mi?ng nh?. Nhã nhìn tôi thao tác 
và h?i: "trong Sàigòn, các quán cà phê ch?c d?p và sang tr?ng l?m h? anh?". Tôi 
nói: "di nhiên, nhung tôi thích phong cách và l?i trình di?n ? quán cà phê mang 
nhi?u tính ngh? thu?t này. Vì sao? Trong dó có nhi?u lo?i quán cà phê mà tùy 
theo s? thích m?i ngu?i mà tìm t?i v?i gu c?a mình. Ai thích v?a u?ng cà phê 
v?a d?c sách thì d?n cà phê sách. Ai thích v?a u?ng cà phê v?a nghe nh?c thì 
vào cà phê nh?c. Ai thích u?ng cà phê sinh thái thì tìm d?n các khu vu?n có 
nhi?u bóng cây, h? nu?c. Ai thích b?i b?m, thích tán chuy?n g?u thì d?n cà phê 
"b?t" ? m?y công viên. Ai thích di?n t? hay công ngh? cao thì d?n cà phê 
hi-tek. Riêng dân van phòng ít th?i gi? hon thu?ng ghé vào cà phê coffice. ?! 
Nhã kêu lên - Nghe anh k? thích quá di m?t. Có d?p vào trong ?y em s? b?t cóc 
anh dua di choi kh?p noi". T?t nhiên tôi vui quá di ch?, nhung s?c nh? có ngu?i 
nh? h?i v? bà Chúa Cà Phê. Tôi v?i lên ti?ng h?i Nhã "? L?ng Son nghe nói có bà 
chúa cà phê gì dó ph?i không em - Có! Mà sao anh bi?t. D?nh xin qu? c?u tài c?u 
tình hay sao mà h?i k? th?. Bà là chúa Nùng, n?i ti?ng v?i tài xem bói, không 
bi?t bà giáng h? vào th?i nào, ch? bi?t trong các v? chúa bói trên ngàn, bà là 
ngu?i có nhi?u quy?n phép nh?t. Vì v?y có m?t s? quan ni?m coi bà chúa cà phê 
là bà t? chúa bói. Bà du?c l?p d?n th? t?n trong vùng hoang vu Ph? V?-L?ng Son"?


Dêm v?, tôi n?m tr?n tr?c mãi v?i cái tên bà Chúa cà phê. Không hi?u th?i 
tru?c, bà là ngu?i thích u?ng cà phê hay do nguyên nhân nào mà ngu?i xua dã d?a 
vào d?y d?t cho bà danh hi?u "Bà Chúa Cà Phê". D? h?i nhi?u ngu?i, th?y ch?ng 
ai có th? tr? l?i du?c s? th?c m?c này. Sau cùng do quá m?t m?i, tôi ng? thi?p 
di lúc nào không hay, t?i khi nh?n di?n tho?i c?a Nhã g?i di an sáng, tôi m?i 
gi?t mình choàng t?nh.


An u?ng xong, Nhã gi? l?i h?a dua tôi di d?n các hang d?ng n?m tr?i dài trên 
dãy núi hình vòng cung, ? v? phía tây b?c thành ph? g?m: Nh? Thanh là hang dá 
t? nhiên khá r?ng v?i nhi?u ng? nghách. Gi?a d?ng có m?t kho?ng tr?ng g?i là 
Thông Thiên, nh?n ánh sáng t? trên cao chi?u xu?ng các nhu dá làm ng?i lên 
nhi?u màu s?c d?p d?n l? lùng. Chúng tôi bu?c qua c?a d?ng, tru?c h?t th?y có 
chi?c h? khá tho m?ng tên Nh?t Bình. H? nh?n nu?c t? dòng su?i Ng?c Tuy?n ch?y 
d?c su?n núi d? vào. Bu?c sâu vào trong, nhìn trên th? d?t cao th?y có ngôi 
chùa Tam Giáo. Nghe ngu?i hu?ng d?n cho bi?t, do d?c tr?n Ngô thì Si xây d?ng 
d? th? Kh?ng t?, Lão t?, Ph?t Thích Ca. Ti?p t?c, di t? tru?c ra sau b?t g?p 
nhi?u c?nh quang trông th?t hùng vi. Và, cung t? ch? c?a sau này, Nhã ch? cho 
tôi th?y núi Tam Thanh cùng v?i ngôi chùa n?m trong dãy núi mang hình dàn voi 
ph? ph?c trên m?t c? xanh. Chúng tôi r?i Nh? Thanh di sang núi Tam Thanh cách 
d?y không xa. D?n noi, th?y phía tru?c có ngôi chùa cùng tên Tam Thanh ? phía 
ngoài. Mu?n vào d?ng ph?i leo lên m?y b?c tam c?p th?t cao vì d?ng n?m ? lung 
ch?ng núi. L?i lên d?m có c? th?y ba muoi b?c dá khoét vào su?n núi. Trên vách 
có kh?c bài tho c?a Ngô Thì Si, ca ng?i v? d?p thiên nhiên noi này. Vào sâu bên 
trong hon, b?t g?p khu trung tâm h? C?nh hay còn g?i là h? Âm Ti, r?ng ch?ng 
vài ch?c mét vuông nu?c trong v?t, không bao gi? c?n. Di h?t c?ng tr?i  g?p l?u 
v?ng Th?. D?ng t? dây nhìn v? hu?ng Dông B?c, th?y m?t tu?ng dá nhô cao mang 
hình thù ngu?i dàn bà d?ng b?ng con ch? ch?ng trên d?nh núi. Hình ?nh ngu?i dàn 
bà hóa dá V?ng Phu dã theo các nhà van nhà tho di vào van h?c s? Vi?t Nam qua 
các bài tho van, luu l?i trong lòng ngu?i d?c v?i bi?t bao s? c?m thuong, 
ngu?ng m? sâu s?c tru?c t?m lòng chung th?y s?t son có m?t không hai c?a ngu?i 
dàn bà ngày tru?c. Ti?c thay, tr?i qua bao tác d?ng do thiên nhiên cùng v?i 
lòng tham vô t?n c?a con ngu?i dã, nh?n tâm h?y ho?i di tích l?ch s? nàng Tô 
Th?, b?ng cách dem nung ch?y h?t thành vôi. Cho dù, sau này ngu?i ta c? g?ng 
xây d?ng l?i ngay di tích cu, tu?ng nàng Tô Th? b?ng các t?ng dá núi ghép l?i 
trông r?t thô thi?n, dánh m?t di v? d?p thu?n khi?t t? nhiên khi?n cho s? ngu?i 
d?n chiêm ngu?ng cung thua d?n. K? dó, theo s? ch? d?n c?a Nhã, chúng tôi di b? 
ch?ng nam tram mét t?i tham di tích c? thành nhà M?c. Nói c? thành ch? th?c t? 
ch? còn m?i chi?c c?ng rêu phong c? kính và hai do?n tu?ng dài kho?ng ba tram 
mét, r?ng m?t mét xây b?ng nh?ng kh?i dá l?n n?m gi?a hai d?nh d?i cao th?p 
không li?n nhau, do M?c Kính Cung xây d?ng vào th? k? th? mu?i sáu. Mu?n lên 
d?n c?ng thành, ph?i leo m?y ch?c b?c tam c?p b?ng dá d?ng d?ng. Tôi ch?n m?t 
di?m cao d?ng trên tu?ng thành dóng rêu xám ngo?t, quan sát c? m?t vùng r?ng 
l?n d?y hi?m tr? tru?c m?t. Chính vì v?y mà các b?c ti?n nhân khi xua dã ch?n 
noi dây làm can c? quân s?, ch?n ngang con du?ng d?c d?o hi?m y?u n?i t? ?i B?c 
xuôi xu?ng phía Nam. D?c bi?t, d?ng t? dây nhìn th?y thành ph? L?ng Son r?t rõ 
v?i t?ng mái ngói d? n?m san sát nhau trong màu xanh c?a cây c? núi r?ng Dông 
b?c.


R?i thành nhà M?c, Nhã r? tôi lên "Sapa c?a L?ng Son choi", vì ? dó th?i ti?t 
và phong c?nh d?p cung ch?ng thua gì Dà L?t hay M?c Châu. Nghe h?p d?n quá, tôi 
nghe l?i cô ch?y xe ra qu?c l? 4B, nh?m hu?ng L?c Bình ch?y t?i. Sau khi dã 
ch?y hon mu?i lam cây s? t?i m?t ngã ba, th?y t?m b?ng có mui tên ch? du?ng r? 
vào núi M?u Son. Con du?ng ch?y lên m?i lúc th?y ngo?n ngoèo, khúc khu?u hon 
v?i nh?ng khúc cua g?p khúc, cho tôi c?m giác nhu dang di trên do?n du?ng d?y 
thách th?c ? Hà Giang. T? cung du?ng v?a ch?y qua khi ngoái nhìn l?i, tôi vô 
tình b?t g?p trong l?p  suong m? hình ?nh con r?n kh?ng l? dang tru?n mình bò 
t?i v?i m?t bên là vách núi cao s?ng s?ng, m?t bên là thung lung g?m toàn d?i 
núi, v?t cây dâm tua t?a t? du?i lên. Ho?c t?ng dám mây th?p bay la dà v?i m?t 
chút tho m?ng, m?t chút tr? tình bên chi?c khan voan v?t h? h?ng quanh các th?a 
ru?ng b?c thang, phoi màu vàng l?p loáng du?i ánh n?ng tháng chín d?p khôn t? 
du?i chân. Dang b? mê ho?c tru?c v? d?p nhu m?i g?i t? thiên nhiên, tôi ch?t 
nghe phía sau ti?ng Nhã b?o d?ng l?i. Thì ra cô nàng không ch?u n?i cái rét 
vùng cao, b?t tôi d?ng l?i d? cho cô m?c thêm áo ?m. Ti?n th?, cô k? chuy?n 
nh?ng d?t bang tuy?t vào nh?ng nam hai l? ba, hai l? tám, nh?t là vào tháng 
giêng v?a qua d? l?i nhi?u ?n tu?ng trên M?u Son cho tôi nghe. Lúc dó th?i ti?t 
M?u Son có khi xu?ng du?i hai d?n nam d?, khi?n ngu?i dân t? các noi nô n?c d? 
xô lên dây xem bang tuy?t dông ngh?t. D?p. Nhã thú nh?n "tôi t?ng s?ng v?i 
tuy?t ? x? ngu?i, nhung ch?ng ki?n c?nh t?ng con gió mang theo nh?ng m?ng bang 
tuy?t bám trên mái hiên nhà, trên bình h? th? m?c gi?a hai c?t di?n, trên c?ng 
rào s?t, trên nh?ng b?i tre gai d?p nhu có bàn tay t?o hoá v? ra nh?ng tác ph?m 
b?ng pha lê trông th?t quy?n ru. Và nh?ng hôm nhu th?, du?ng xá tr? nên tron 
tr?t, xe c? không th? di chuy?n mà n?m n?i duôi nhau thành hàng, ch? don v? 
giao thông d?n d?p gi?i phóng m?t du?ng.


D?i Nhã m?c xong áo ?m, tôi lên xe ghìm ch?t tay lái m?i có th? di?u khi?n  xe 
ch?y lên t?i d?nh M?u Son. V?a d?n noi, Nhã hào h?ng nh?y xu?ng xe, khen tay 
"phu?t" mi?n Nam th? mà gi?i. Tôi cu?i, xoa dôi tay l?nh cóng vào nhau tru?c 
khi th? hi?n b?n linh dàn ông, b?ng cách n?m ch?t tay dua cô d?n d?ng trên m?t 
di?m cao nhìn xu?ng bên du?i, thu?ng ngo?n v? d?p núi non hùng vi noi vùng tr?i 
biên gi?i. Cùng khi ?y, Nhã ch? cái th? tr?n nho nh? có con sông K? Cùng t? 
phía bên kia biên gi?i Vi?t Nam - Trung Qu?c. Con sông du?c xem là d?c nh?t vô 
nh? vì, sau khi xu?t phát t? bên kia biên gi?i, ch?y u?n lu?n quanh co qua 
thành ph? L?ng Son d? r?i sau dó l?i ch?y ngu?c v? bên Trung Qu?c.


Ng?m chán, Nhã r? tôi di m?t vòng tham quan phong c?nh M?u Son, thì ra noi dây 
không l?n nhu tôi ngh?, dù tru?c dó dã du?c ngu?i Pháp khám phá, xây d?ng thành 
khu nghi du?ng b? th? v?i hàng ch?c ngôi bi?t th? sang tr?ng l?n nh?. Song, 
hi?n t?i ch? có vài ngôi bi?t th? còn nguyên v?n v?i d?y rêu phong, còn l?i b? 
xu?ng c?p ho?c hu h?i. H?i tham m?t s? ngu?i dân s?ng lâu d?i quanh dây cho 
bi?t. Dó là do h?u qu? c?a cu?c chi?n tranh biên gi?i nam nào dã bi?n noi dây 
thành m?t noi ch?n hoang tàn. Sau, do th?y n?n du l?ch phát tri?n, nhi?u ngu?i 
dánh hoi du?c mùi ti?n dã nhanh chân lên dây xây nhà hàng, m? khách s?n ch? 
th?i. Nh? v?y nh?ng nhà ngh? Chín Gian, Huong Son, Hoa H?ng, Y?n Y?n cùng v?i 
hàng ch?c nhà ngh? thay nhau m?c lên nhu n?m theo mua.


C?m th?y cái dói c?n cào, tôi d?n Nhã di d?c theo con du?ng láng bê tông s?ch 
s?, d?n m?t nhà hàng an g?n dó. Không ng?, con du?ng dua chúng tôi t?i d?ng 
tru?c m?t khách s?n d?p nh?t vùng. Ngôi nhà du?c thi?t k? l?i trên n?n bi?t th? 
cu, hình cánh cung v?i nh?ng chi?c c?a vòm ngoài hành lang, tho?t trông c? ng? 
nhu b?t g?p m?t chi?c du thuy?n sang tr?ng v?a c?p b?n. Thú v? nh?t, trên du?ng 
di, b?t g?p m?t cái ch? dã chi?n c?a d?ng bào, du?c giang trên m?y t?m b?t nh?a 
mà bên du?i bày bán s?n ph?m d?a phuong g?m lá m?c m?t, rau su su, rau chu?i, 
?ch huong, gà b?y c?a, m?t ong r?ng . . . bên l? du?ng. Và d?c bi?t v?n là ru?u 
M?u Son do chính ngu?i Dao chung c?t theo l?i th? công v?i phuong pháp c? 
truy?n b?ng g?o, nu?c su?i l?y t? trong núi dem v? lên men v?i ba muoi lo?i 
th?o m?c du?c r?a s?ch tru?c khi ?.
D? k?t thúc chuy?n di, Nhã không qu?n ng?i m?t nh?c, hào h?ng dua tôi d?n Ba 
Son, tham cu?c s?ng c?a ngu?i Nùng Phàn Sình, m?t dân t?c t?i nay v?n còn luu 
gi? nguyên v?n phong t?c l?n t?p quán cu . ?n tu?ng hon h?t, v?n không ngoài 
ngôi nhà trình tu?ng dông ?m hè mát, m?c san sát nhau sau b? rào dá, d?p không 
thua gì ? Sung Là trong phim "chuy?n c?a Pao". M?t noi ch?n di qua, th?y còn 
d?ng l?i bao nét hoang so trên mái tóc H? Nhi c?a các cô gái, m?t ki?u tóc d?c 
trung ng?m báo cho m?i ngu?i bi?t "em ch?ng có ch?a".


T?i sao tôi ph?i t? ch?i ch?! Th? là chúng tôi lên xe, b?t d?u chuy?n di xu?ng 
núi d? sang Ba Son. Sau khi ch?y kho?ng m?t gi? d?ng h?, chúng tôi ghé d?n th? 
tr?n xinh d?p. Vì không ph?i vào mùa l? h?i nên ? dây không m?y náo nhi?t.Th?nh 
tho?ng ch? th?y có m?t vài ngu?i lái xe Minsk ch?y v?t qua. May sao, Nhã k?p 
trông th?y noi khu ch? có dám trai gái an m?c theo l?i truy?n th?ng, chia nhau 
ng?i vây quanh các dãy bàn u?ng ru?u, trò chuy?n, ho?c dua m?t dõi tìm ý trung 
nhân. H?i tham, h? cho bi?t ? m?i phiên ch?, thanh niên nam n? thu?ng kéo nhau 
v? dây "nh?m l?u" hay còn g?i là u?ng ru?u. Bi?t chúng tôi t? L?ng Son lên dây 
tìm hi?u sinh ho?t c?ng d?ng, m?i ngu?i hoan h? chào dón chúng tôi m?t cách 
thân thi?n b?ng vi?c m?i u?ng ru?u giao luu. Tôi g?i thêm ru?u M?u Son và món 
l?n quay thom n?ng lá m?c m?t d? góp vui. Ngó sang bên c?nh, th?y các cô gái 
tr? xúm xít bên nhau, quan sát các chàng trai dang c? s?c khoe m? gi?ng ca qua 
làn di?u Sli mu?t mà. Anh b?n ngu?i Tày ng?i bên c?nh nói nh? vào tai tôi cho 
bi?t "n?u trong s? các cô nàng kia thích ai thì, h? s? mang ru?u d?n m?i nh?m 
l?u r?i t?ng cho chàng chi?c áo th? c?m do chính h? may vá thêu thùa. Dáp l?i, 
n?u chàng trai cung ung ý cô nàng, chàng s? t?ng cho nàng thu?c do hay dòn 
gánh, ng?m h?a h?n chuy?n tình yêu dôi l?a".

 

D?n x? trua, ch? dã v?ng ngu?i, dám thanh niên thay nhau trì kéo, m?i g?i chúng 
tôi v? nhà bày ti?c nh?m l?u, ch? d?n t?i r? rê thêm nhi?u ngu?i cùng hát Sli, 
nhung Nhã dã mau m?n t? ch?i khéo v?i lý do, tôi ph?i tr? v? Hà N?i cho k?p 
chuy?n bay dêm v? l?i trong Nam.

 

Trên du?ng v? L?ng Son, tôi h?i Nhã sao l?i nói d?i v?i dám b?n  thanh niên 
ch?t phát nhu v?y? Cô cu?i, d?p tay sau lung tôi nói: "ru?u M?u Son ngon th?t 
nhung thi?u các cô gái Nùng Phàn Sình thì ? l?i làm gì.Tr? v? L?ng Son di an 
v?t quay nh?i lá m?c m?t thom ngon b? du?ng, ho?c ngh? ngoi l?y l?i s?c d? sáng 
mai anh ch?y v? H? N?i có su?ng hon không". Tôi hi?u Nhã c? ý trêu ch?c nên, 
ph?n ?ng t? nhiên b?ng cách "Ch? không ph?i con gái Nùng Phàn Sình th?y ngu?i 
m?u L?ng Son xu?t hi?n b?t ng?, r? nhau tr?n bi?t không còn ai dám ló mat ra 
khoe mái tóc H? Nhi nua. Ti?c quá, ch?c l?n sau di m?t mình?". Nhã ch?ng nói 
ch?ng r?ng, nhéo vào hông tôi m?y cái, tuy không dau nhung d? d? nh? hoài m?i 
khi chat trên Yahoo v?i cô.

 

Không ng? chuy?n di L?ng Son vào mùa thu c?a tôi l?i may m?n d?n v?y. V?a du?c 
? bên Nhã v?a du?c ng?m di tích l?ch s? cùng thu?ng th?c các món an d?c s?n c?a 
vùng Dông B?c ngon tuy?t ./.
 
Minh Nguy?n

Other related posts:

  • » [SMCC] Xu Lang co ai len cung? - Nguyen Hong Van