[SMCC] Vi sao My dung vu luc chi voi Libya

Vì sao M? dùng vu l?c ch? v?i Libya?

Andrew North

BBC News, Washington


S? khác nhau gi?a Libya và Yemen ho?c Bahrain là gì?

C? ba nu?c d?u s? d?ng b?o l?c d? dè b?p các cu?c bi?u tình dòi dân ch?.

Nhung M? và các d?ng minh phuong Tây ch? lên k? ho?ch ph?n ?ng quân s? v?i m?i 
Libya.

Các v? dàn áp t?i Yemen và Bahrain cho d?n nay ch? b? ph?n d?i b?ng l?i nói ch? 
không ph?i b?ng hành d?ng.

Câu tr? l?i th?t d? nh?n bi?t.

Bahrain và Yemen là d?ng minh c?a M? - d?c bi?t là Bahrain, noi M? có can c? 
h?i quân l?n. Libya thì không.

Ph?n ?ng c?a Hoa K? d?i v?i Bahrain càng tr? nên ph?c t?p hon b?i nu?c láng 
gi?ng ? R?p Saudi, d?ng minh ? R?p s? m?t c?a Washington.

? R?p Saudi không hài lòng khi ch?ng ki?n c?nh T?ng th?ng Ai C?p Hosni Mubarak 
ph?i ra di.

M?t ch? d? quân ch? Sunni t?i nu?c láng gi?ng là m?t m?t mát l?n - dó là lý do 
t?i sao nu?c này dã th?c hi?n m?t hành d?ng chua t?ng có, là g?i 1.000 binh 
lính qua biên gi?i vào Bahrain, d? r?i sau dó các cu?c dàn áp b?t d?u di?n ra.

Nhung di?u gì dã x?y ra v?i các "giá tr? ph? quát" mà T?ng th?ng M? Barack 
Obama dã trích d?n khi ông cu?i cùng dã ?ng h? nh?ng ngu?i bi?u tình ? Ai C?p?

Quy?t d?nh c?a ông trong vi?c ph?i t? b? m?t d?ng minh cu c?a M? ? nu?c này - 
ông Mubarak - khi?n ngu?i ta có c?m giác r?ng ông dang s?n lòng áp d?ng nh?ng 
giá tr? ph? quát và phá v? chính sách tru?c dây c?a Hoa K? trong vi?c nuông 
chi?u các ch? d? khác ? Trung Dông.

Các nhà phê bình nói dây là m?t c?m giác nguy hi?m, khi?n ngu?i bi?u tình k? 
v?ng nhi?u hon d?ng th?i các vuong tri?u ? vùng V?nh b? áp l?c nhi?u hon.


"Quy?n l?i là trên h?t"

"M? luôn luôn thuy?t gi?ng nh?ng giá tr? mà chính h? không th? s?ng theo," bà 
Marina Ottaway, giám d?c chuong trình Trung Dông t?i Carnegie Endowment for 
International Peace ? Washington, nói.

"Cu?i cùng thì quy?n l?i c?a M? luôn là trên h?t."

Khi cu?c n?i d?y dã lan ra kh?i B?c Phi v?i Bahrain và Saudi Arabia, Washington 
dã t? ra th?n tr?ng v?i cách ti?p c?n riêng bi?t d?i v?i m?i nu?c.

V?i M?, s? ?n d?nh t?i các qu?c gia giàu d?u m? hi?n nay du?ng nhu quan tr?ng 
hon là hy v?ng v? các phong trào ph?n kháng.

Yemen có ý nghia r?t quan tr?ng d?i v?i Washington trong cu?c chi?n ch?ng 
al-Qaeda. Di?u này khi?n chính quy?n Obama ph?i h?t s?c th?n tr?ng trong vi?c 
gây áp l?c t?i dâu d?i v?i T?ng th?ng Yemen Ali Abdullah Saleh.

"M? r?t s? r?ng n?u ông Saleh di, Yemen s? s?p d?", bà Ottaway nói.

Ông Obama dã lên án v? b?o l?c m?i nh?t t?i Yemen, là v? khi?n cho ít nh?t 30 
ngu?i bi?u tình thi?t m?ng.

Ng?n ng?i

Nhung ông ch? có th? kêu g?i "nh?ng ngu?i có liên quan. s? b? quy trách nhi?m", 
mà không tr?c ti?p ch? trích ông Saleh.

Washington dã ph?n ?ng không dáng k? v? tình tr?ng b?o l?c mà các l?c lu?ng an 
ninh Iraq dã s? d?ng d? ch?ng l?i ngu?i bi?u tình ? nu?c này.

Ngay c? v?i Libya, s? th?n tr?ng m?i cung dang du?c th? hi?n. Chính quy?n dã 
ng?n ng?i m?t th?i gian trong vi?c ?ng h? quy?t d?nh áp d?ng vùng c?m bay, b?i 
lo ng?i r?ng di?u này có th? d?n d?n m?t cu?c chi?n tranh th? ba c?a My t?i m?t 
qu?c gia H?i giáo, sau Afghanistan và Iraq.

M? ch? quy?t d?nh vi?c này sau khi nh?n du?c s? ?ng h? t? các qu?c gia ? R?p và 
các d?ng minh châu Âu.

Và hi?n v?n chua rõ M? s? dóng góp quân s? t?i m?c nào d?i v?i khu v?c c?m bay 
du?c Liên H?p Qu?c h?u thu?n, cung nhu chuy?n gì s? x?y ra n?u D?i tá Gaddafi 
thành công trong vi?c níu gi? quy?n l?c.

V?i l?ch s? g?n dây và làn sóng bi?u tình tràn qua khu v?c, ngu?i ta có th? nói 
r?ng th?n tr?ng là m?t chính sách h?p lý, n?u nhìn t? quan di?m M?.

Nhung di?u này cung t?o ra nguy co là các nhà lãnh d?o b?o th? ? R?p s? có co 
h?i c?n thi?t d? ngan ch?n làn sóng dòi c?i cách, và d? ti?p t?c deo bám quy?n 
l?c.

Ch?ng ki?n nh?ng gì dã x?y ra t?i Tunisia và Ai C?p, các nhà lãnh d?o ? R?p 
khác dang di theo hu?ng c?a Libya và theo du?i cách dùng vu l?c thay vì d?i 
tho?i.

Hi?n ngu?i ta v?n chua rõ là r?i dây li?u ông Obama có th? làm du?c gì trong 
chuy?n này hay không.

Other related posts:

  • » [SMCC] Vi sao My dung vu luc chi voi Libya - Nguyen Hong Van