Ve Dong An Ca

D?i s?ng van hóa

V? d?ng an cá...


TTXUÂN - H?i n?a d?u th? k? 20 tr? v? tru?c, trong m?t ngu?i "l?c t?nh", t?nh 
B?c Liêu (tính luôn vùng Cà Mau ngày nay) du?c m?nh danh là t?nh mu?i, t?nh
lúa và t?nh cá. Còn tr? con B?c Liêu thì ng?o ngh? ca r?ng:

B?c Liêu an cá b? d?u
Sài Gòn th?y v?y x? xâu dem v?

L?i ca tuy... khi?m nhã nhung nó ph?n ánh du?c th?c t? giàu s?n v?t c?a vùng 
d?t. So v?i toàn cõi Nam k? thì B?c Liêu có v? trí cá d?ng s? m?t.

* * *

ImageView

Nom cá. ?nh: Tr?ng H?i
G?n dây nghe ? t?nh B?c Liêu do nuôi tôm b? d?ch b?nh liên t?c, do d?ch cúm gia 
c?m, cá d?ng lên ngôi nên nông dân dã chuy?n hon 11.000ha d?t sang nuôi
cá d?ng thì l?p t?c tôi nhu b? ch?c dúng ch? ng?a. Và th? là di ngay, không 
ch?n ch? do d? gì h?t, tôi di vào cái r?n c?a cá d?ng B?c Liêu.

Tôi d?n nhà m?t nông dân tên Nguy?n Van Út ? xã Phu?c Long - m?t xã n?m li?n k? 
v?i huy?n l? và giáp kênh Xáng Ph?ng Hi?p C?n Tho - Cà Mau. Phong trào nuôi
cá c?a xã dang lên. Du?i sông nông dân nuôi cá l?ng bè, trên ru?ng thì nuôi xen 
canh v?i lúa ho?c tái  t?o sinh thái t? nhiên d? nuôi cá theo cách truy?n
th?ng. Sau lung xã là cánh d?ng chó ngáp n?i ti?ng, là cái nôi cá d?ng c?a t?nh 
B?c Liêu ngày xua.

Anh Út có 3ha d?t. M?y nam tru?c anh cung nuôi tôm r?i n? nhu chúa ch?m. Kh? 
quá, anh b? d?t di làm thuê ki?m s?ng. Mùa mua nam dó m?nh d?t b? hoang c?a
anh d?t nhiên c? nan, r?i bông súng, lá h?... m?c d?y. Các con anh nh? dem ra 
ch? bán d? ti?n mua g?o, cá an h?ng ngày. Mùa khô d?n, cá t? d?ng chó ngáp
kéo v? r?n r?n cái dìa sau nhà anh, nam dó tát bán g?n ch?c tri?u. Anh Út m?ng 
l?m, v?y là hu?ng làm an dã có.

Anh dào kênh bao ng?n m?nh d?t 3ha, r?i dào dìa cho cá v? lúc mùa h?n, anh nh? 
nan, bông súng tr?ng thêm..., r?i lên vùng lu An Giang mua m?y tram ký cá
lóc, cá rô con v? th?... Ba nam qua nam nào anh Út cung thu hon 50 tri?u d?ng 
ti?n cá, chua k? vài ch?c tri?u bán d?t nan, lá h?, bông súng...

Dân B?c Liêu - Cà Mau xua g?i ngh? này là ngh? dìa cá, dã s?ng d?a vào ngu?n 
l?i cá d?ng thì nhà nào cung có 5 - 7 cái dìa. D?i s?ng c?a ngh? dìa cá d?c
dáo vô cùng. Có nh?ng cái dìa làm r?ng danh m?t con ngu?i, có nh?ng cái dìa d? 
ra s?n nghi?p c?a c? m?t dòng h?.

Vùng B?c Liêu - Cà Mau xua có r?t nhi?u ông th?y dìa. H? gi?ng nhu nh?ng nhà 
ngo?i c?m, d?ng trên b? nhìn tr?i, nhìn d?t, nhìn sông r?ch, nhìn hu?ng gió
th?i... mà bi?t du?c ? du?i nu?c, d?n mùa gió chu?ng nu?c rút cá s? di du?ng 
nào. Có nh?ng ông th?y dìa khi dêm d?n thì l?p bàn huong án du?i b?n sông
d? kh?n vái âm binh th?y th?n, sau dó xõa tóc, l?n m?t hoi xu?ng nu?c d? tìm 
lu?ng cá hay nghe "bà th?y" mách b?o gì dó r?i lên ch? cho gia ch? noi dào
m?t cái dìa.

Chuy?n này linh ?ng d?n c? nào thì tôi không bi?t, ch? bi?t r?ng có nh?ng cái 
dìa n?m g?n nhau, mi?ng dìa cùng hu?ng ra m?t con r?ch hay m?t v?c d?ng, v?y
mà dìa này tát vài tram ký cá, dìa kia tát d?n vài nghìn ký.

Nh?ng ông th?y dìa gi?i du?c dân t? x? tr?ng th?, di d?n dâu cung có k? têm 
tr?u m?i dùng, com ru?u ngày ba b?a. Có nh?ng cái dìa khi gió chu?ng sòng th?i
là rùng mình chuy?n d?ng vì cá v? ào ?t, nhà ai ? g?n thì không sao ng? du?c vì 
cá lóc táp bùm b?p su?t dêm. D?n khi tát ch? kh?m  m?y ghe thuong h? d?c
dáy, ti?n bán du?c mua d? m?t can nhà c?t cam xe ba gian hai chái.

* * *

ImageView

Bán cá d?ng ? ch? Phu?c Long

ImageView

Khô cá s?t r?n
Dêm ti?c tan, tôi dòi cho b?ng du?c ng? m?t mình ? can chòi lá gi?a d?ng. Dêm 
vào chi?u sâu, cá lóc táp bùm b?p, cá rô m? nh?y rèn r?t ? trên ru?ng. L?i
nghe ? d?u song chòi lá giu phành ph?ch, r?i m?t ng?n gió th?t mát, th?t phóng 
khoáng ùa vào. Tôi bi?t gió chu?ng sòng dã v?. Th? là tôi bùi ngùi nh? mùa
dìa cá ? quê xua d?n da di?t.

H?i dó mùa này là làng tôi vào mùa cá kéo dài cho d?n ra giêng. Ban ngày chúng 
tôi di c?m câu, giang lu?i, làm h?m. Khi dêm d?n là ôm nóp lên th?m dìa trên
d?u d?t ng? gi? dìa. Trang tháng mu?i v?ng v?c n?m l? loi trên cành tre, gió 
mát, lu trai to gái l?a chúng tôi m?c s?c h?n hò. D?u hôm nghe ti?ng hò ai
lan dài theo d?ng ru?ng là bi?t dêm nay bên ?y có nàng ra ng? gi? dìa.

Th? là lân la sang choi, nói l?i trang gió su?t dêm. Dói b?ng thì nh?p m?t con 
cá lóc b?ng b?p chân ch?t r? nu?ng ch?m mu?i ?t. Bu?n n?a thì 5 - 7 d?a xúm
l?i m?t th?m dìa dàn ca. M?t tháng ng? gi? dìa d?ng d?t dã ghi bi?t bao k? ni?m 
ng?t mát nh?t c?a chúng tôi, dó là nh?ng m?i tình v?ng d?i mà h?n nhiên
trong tr?ng, yêu nhau su?t ba mùa gi? dìa cung không dám t?ng nhau m?t cái hôn 
d?u d?i.

H?i dó cá nhi?u l?m, m?t gia dình don l? làm không xu? nên ph?i v?n d?i công 
tát dìa. C? xóm c? r?n r?n ? ? t? tháng ch?p cho d?n ra giêng, du?i b?n sông
cung t?p n?p sôi d?ng không kém. Ghe lu?n d?c dáy, ghe tam b?n ch? cá b?ng 
thùng s?t c?a ch? v?a, c?a khách thuong h? c?p b?n d? an hàng r?i chuy?n ra
ch? B?c Liêu hay lên Sài Gòn. Chi?u là dèn mangsông th?p sáng trung d? ngu?i ta 
xúm l?i làm m?m. Dêm cung là th?i di?m gia ch? n?u cháo cá lóc, nu?ng rùa...
dãi ngu?i d?n làm giúp. Th? là say sua dàn hát su?t dêm. Cái không khí sôi d?ng 
này kéo dài su?t ba tháng mùa tát dìa.

D?ng ru?ng giàu s?n v?t, ch?ng nh?ng nó t?o ra v?t ch?t nuôi n?ng con ngu?i mà 
còn sinh ra m?t n?p sinh ho?t sôi d?ng c?a nông thôn nhu mùa tát dìa. Cái
ph?n d?i mà d?ng ru?ng sinh ra ?y chính là van hóa n?i sinh, d?c trung c?a d?ng 
ru?ng. G?i nhu các nhà tho thì dó là h?n quê.

Nên s? tr? v? c?a 11.000ha cá d?ng tuy không l?n nhung có ý nghia làm d?u b?t 
cái không khí quá b?c b?i trong nông thôn, d?ng th?i cung có nghia quay v?
v?i cái ngh? truy?n th?ng. Dã là truy?n th?ng thì có s? dúc k?t kinh nghi?m c?a 
nhi?u th? h? nên có th? yên tâm vì nông dân bi?t cách làm.

Tôi r?i Phu?c Long khi m?y ng?n gió xuân len lén kéo v? làm nôn nao t?t. T?t 
này tôi s? mua m?y con cá lóc to, r?i ch?t r? nu?ng trui, m?i b?n h?u d?n u?ng
ru?u d? k? chuy?n quay v? ngu?n trong tính toán làm an c?a vùng B?c Liêu. H?n 
r?ng tôi s? có m?t cái t?t v?i ni?m vui d?m th?m, d?m dà phong v? mi?n Tây.

PHAN TRUNG NGHIA

Nguyen Khanh Quoc
Home: 
543 / 21 Cach Mang Thang Tam Street, district 10 Ho Chi Minh City.
Tel: 
84-8-8625-846
Mobile: 
84-907-999-012
e-mail:
 khanhquoc78@xxxxxxxxx
Skype name: 
nguyenkhanhquoc
Yahoo ID: 
khanhquoc78

Other related posts: