Ve 1 Nguoi Le Do Voi Thien Nhien
- From: Quoc Nguyen <khanhquoc78@xxxxxxxxx>
- To: SMcc <smcc@xxxxxxxxxxxxx>
- Date: Sun, 5 Feb 2006 21:45:36 -0800 (PST)
Về một người... "lễ độ với thiên
nhiên"
Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường
TTO - Có một người nghệ sĩ lang thang giữa
hoa cỏ thiên nhiên rồi thiên nhiên bước vào những
trang bút ký tài hoa của anh với bao nhiêu xáo động khôn
cùng
của ngổn ngang trần thế.
Thâm hậu như những châm ngôn mà vẫn lấp lánh
một ánh sáng lạ khiến người đọc, sau
mỗi dòng chữ kia, thấy biết ơn với căn
nhà vũ trụ mà ta đang sống.
Con người đã rong ruổi giữa thiên nhiên vô biên
ấy, trầm tư trên những ngọn thông đỉnh
Bạch Mã hay bơi ra giữa dòng Bến Hải ôm lấy
làn nước dòng sông để
tiếp thêm sinh lực cho những ngày xuống
đường chống Mỹ thời sinh viên tranh
đấu năm nào...
Lãng du qua những phố phường trời Âu hay dầm
chân dưới ruộng sình của quê nhà rơm rạ, yêu
thắt lòng mỗi hạt bụi trần gian đến
ánh sao xanh giữa thiên hà
hun hút, vậy mà gần tám năm rồi phải ngồi
trên xe lăn, khát khao được một lần hòa
bước chân mình vào dòng đời xuôi ngược và bày
tỏ niềm biết ơn với thiên
nhiên bằng sự lễ độ của một con
người qua những trang bút ký tài hoa.
Người ấy là Hoàng Phủ Ngọc Tường.
Bây giờ nhờ vào sự tảo tần và tháo vát
lẫn... may mắn của nhà thơ Lâm Thị Mỹ
Dạ - vợ anh, gia đình anh đã lên sống trong
một ngôi nhà đẹp trên phố Phan
Bội Châu, nhưng mỗi khi nghĩ về Hoàng Phủ
Ngọc Tường, tôi vẫn thường hay nhớ hình
ảnh anh đang ngồi trong căn hộ trên tầng hai
chung cư nhìn ra một vòm
long não xanh nao lòng của phố Nguyễn Trường
Tộ, trước mặt nhà thờ Phủ Cam. Căn
hộ mà ngày xưa Trịnh Công Sơn đã sống, đã
viết những tình ca bất tử như
vòm lá long não xanh miên man qua bao nhiêu mưa nắng đời
người.
Thiên nhiên vốn có mặt trong mỗi số phận con
người, nhưng chỉ với Hoàng Phủ Ngọc
Tường, hình như thiên nhiên đã hóa thân thành máu
thịt cuộc đời, trở thành
ám ảnh khôn nguôi. Hãy nghe anh nói về cái thiên
đường ấy tự ấu thơ: "Tôi có một
thiên đường đã mất, phía bên ngoài cửa
sổ, bên kia những hàng cây và những
mái nhà... đấy là một không gian thơm mùi hoa cỏ
dại, đất sau cơn mưa và nhiều khi tôi
ngửi thấy mùi của những ngọn gió lạ..." (Lý
chuồn chuồn).
Anh đã mê mải giữa thiên đường tuổi
thơ với cánh bướm, cánh chuồn chuồn,
những con dế mèn đất bãi và chú ve sầu lột
xác, để rồi miền ký ức ấy đã biến
thành
sự kính trọng - hay như anh thường nói -
đấy là sự lễ độ với thiên nhiên trong
cuộc đời và trong văn chương. Bởi thiên
nhiên cũng chính là cuộc đời, là
nhân tình thế thái, là dâu bể ba đào. Nhân loại đã
từng bao phen khốn đốn khi thiên nhiên nổi
giận đó sao?
ImageView
Vòm long não trước căn nhà cũ của anh trên phố
Nguyễn Trường Tộ (Huế)
Trong bút ký Thành phố và chim, Hoàng Phủ Ngọc
Tường đã viết với nỗi tâm tình bạn bè
và nỗi đau đớn thắt lòng khi Huế đã có
một thời đầy chim chóc và rồi
những đàn chim bay đi, bỏ những
đường xanh nắng lụa, và anh hạ một câu:
"Chẳng thế mà người ta lại nói "đất
lành chim đậu". Viết như thế thì chẳng
phải
là chuyện chim muông cây cỏ mà ắp đầy nhân tình
thế thái, thâm trầm những ẩn ngữ.
Với những bút ký để đời dành cho sông
Hương: Ai đã đặt tên cho dòng sông, Sử thi
buồn... nhiều bạn văn của anh vẫn bảo:
Sẽ khó có ai viết được nữa bởi anh
đã khai thác đến tận cùng nguồn ngọn, chi li
từng cọng rêu, giọt nước mà thâm hậu và
trải nghiệm đến vô cùng.
Bao nhiêu người đã từng viết về Bạch
Mã, vậy mà với bút ký Ngọn núi ảo ảnh mới
phát hiện ra rằng thiên nhiên Bạch Mã có ẩn chứa
cả một phần lịch sử trong
từng gốc cây, ngọn cỏ, chồi thông ở
một tầng bậc khác. Ngọn núi ảo ảnh ấy
còn mang một thông điệp về những giấc
mơ thái hòa giữa con người và thiên nhiên
nhưng cũng đầy trầm tư thế sự.
Phải một bút lực thế nào mới diễn
đạt hết thông điệp ấy, và ngoài anh ra khó có
người viết được.
Hãy đọc một đoạn ngắn chưa
đầy mươi dòng viết về cây xương
rồng trong bút ký Rượu hồng đào chưa
nhắm đã say về xứ Quảng Nam.Từ sự phân
thân của cây xương
rồng, anh liên tưởng tới vóc dáng một con
người trong bi kịch Hamlet của Shakespeare - tồn
tại hay không tồn tại. Và để hiểu
được cây xương rồng ấy, anh
đã lục tìm để biết tên khoa học của nó
là Aloedichotoma.
Chợt nhớ khi anh viết về cây hồi đất
Lạng Sơn cũng vậy. Sao mà cặn kẽ thế,
chi li thế: "Cây hồi có tên khoa học là Illiciumverum
hook,trong đó cái họ La
tinh Illium có nghĩa là "Sự quyến rũ"... Chính xác
như một nhà thực vật học nhưng những
bút ký của anh vẫn bay bổng và tài hoa thâm hậu. Có
lẽ sự chính
xác khoa học kia cũng là một cách bày tỏ sự
lễ độ của anh với thiên nhiên. Vả chăng
giữa văn chương và cây cỏ có một sự tri
kỷ - một người bạn anh từng
bảo "thực vật là âme soeur" (tâm hồn chị em)
của văn học!
Mỗi ngọn núi, Bạch Mã hay Côn Sơn... mỗi dòng sông
Hương Giang hay Thu Bồn, Bến Hải... Tổ
quốc trong văn của anh hiện lên với vẻ
đẹp giang sơn cẩm tú nhưng
cũng đượm vẻ hùng tráng và bi tráng, nhiều
ưu tư và tự hào.
ImageView
Lộc non trên hàng phượng vàng đường Ngô
Quyền
Đọc bút ký của anh, ta luôn gặp một Hoàng
Phủ Ngọc Tường luôn hiền kính như con chiên
trước một đấng tối cao là chim muông hoa lá
đất trời gọi tên là thiên
nhiên.
Mùa xuân thay áo trên cây - một bút ký có thể gọi là kinh
điển về sự cảm nhận, giao hòa giữa con
người và cây cỏ. Tỉ mẩn quan sát từ nụ
hoa mai nơi vườn
vắng đến bông sầu đông, những sắc bàng
mùa trút lá đến cây xà cừ buổi cuối đông
đầu xuân, đến cây vông mầu đỏ chói
lọi của màu hoa hiếm khi nở, Hoàng Phủ
Ngọc Tường đã dẫn dụ người
đọc vào trong thánh đường cây lá, và cũng
như anh, cảm thấy mình trở nên ngoan đạo
với hoa cỏ cuộc đời.
Ví như cây hoa sầu đông, ở bên đường,
nơi góc vườn, hẻm phố, ngày nào ta chẳng
gặp? Nhưng hãy nghe anh nói về nó: "Hình như hoa
sầu đông chỉ thơm ở những
ngõ vắng. Trong lòng mỗi bông sầu đông trắng
nhỏ xíu có mang một vết tím huyền, khiến nhìn
gần những chùm hoa trở thành màu xám, vết tím ấy
giống như chút
kỷ niệm ẩn dấu trong một ký ức đã
mơ hồ. Lang thang một mình trên đường
vắng tôi thường bắt gặp mùi hương
sầu đông rất sâu chạm thấu từng tế bào
của trí
nhớ và đánh thức trong tôi nhiều điều
như đã quên trong đời "... (Mùa xuân thay áo trên cây).
Và bây giờ, những ngày xuân sớm, lang thang trên những
con đường Huế bừng xanh lộc nõn trong
nắng lụa yêu kiều mới thấy vẻ
đẹp triết học của sự lễ độ
trước
thiên nhiên của một con người như anh. Sự
lễ độ cần thiết mà hình như con
người ta ngày càng đánh mất, và bao nhiêu nguy cơ,
ẩn họa đã bắt đầu bởi sự lễ
độ bị đánh mất ấy!
LÊ ĐỨC DỤC
---------------------------------
Yahoo! Mail - Helps protect you from nasty viruses.
Other related posts:
- » Ve 1 Nguoi Le Do Voi Thien Nhien